Trích đoạn: Vy Ân
Bởi
Tại sao chồng lại hơn trời nhỉ
Chồng chỉ hơn trời thừa cái chi
Ngắc nghẻo chẳng đi mà đứng bố
Ỉu xìu nào mạnh lại đau dì
Được thời dương thịnh lẽ âm suy
Hết buổi nước tan lý gác bì
co kéo thắng thua cùng hổn hển
Bạc đầu ngồi đấy đợi tì ti
Hobac
Câu này sai rồi, sai luật, niêm - Lại đây cho chị dậy làm thơ HI HI HI
Vy Ân
Chị Vy Ân ơi,
Bài BỞI không sai Niêm, cũng không sai Luật. Mà lại đúng theo cung cách chơi thơ của các thi hào đời Đường mà tôi đã phân tách trong bài Gánh Vàng Đem Đỗ Sông Ngô.
Tóm tắt, thi hào đời Đường dùng 2 bài Thất Ngôn Tứ Tuyệt ráp lại để làm một bài Thất Ngôn Bát Cú theo lề lối như sau :
* hai bài TT phải dùng cùng một vần
* hai câu 3+4 của bài TT trên phải đối nhau, để làm cặp THỰC của bài bát cú
* hai câu 1+2 của bài TT dưới phải đối nhau, để làm cặp LUẬN của bài bát cú
Sự ràng buộc áp đặt cho hai bài TT chỉ có thế. Do đó nên :
# hai bài TT có thể dùng hai phép Niêm khác nhau như bài Đằng Vương Các của Vương Bột, hoặc như bài Độc Tiểu Thanh Ký của Nguyễn Du
# hai bài TT có thể theo hai luật Bằng Trắc khác nhau như bài Hà Tiện của Nguyễn Minh Triết
# mỗi bài TT tự do dùng 2 vần hay 3 vần. Thông thường chúng ta hay dùng bài TT trên với 3 vần Bằng, và bài TT dưới với 2 vần Bằng. Riêng những bài « Tại sao vợ lại hơn trời nhỉ » hay « Tại sao chồng lại hơn trời nhỉ » thì đó là chúng ta dùng bài TT trên với 2 vần Bằng, bài TT dưới cũng với 2 vần Bằng.
Trong bài Đằng-Vương-Các nêu dưới đây, Vương Bột dùng bài TT trên với 3 vần Trắc và bài TT dưới với 3 vần Bằng.
Còn bài Bởi, bạn Hobac dùng bài TT trên với hai vần Bằng, và bài TT dưới với 3 vần Bằng.
Tức là vẫn đúng phép Niêm định nghĩa trên đây, mà cũng là phép Niêm được các thi sĩ nổi tiếng đời Đường áp dụng.
Còn phép Niêm 1-8 2-3 4-5 6-7 mà mọi lò thơ Đường Luật đang áp dụng chỉ gồm 2 trong số 16 phép Niêm áp dụng trong các bài Luật Thi đời Đường.
Hiện tại tôi là thiểu số. Nhưng sự phân tách những bài thơ Luật Thi của thi nhân đời Đường mà tôi nêu ra hiện chưa có ai chứng minh được là « sai », nên tôi vẫn phải coi nó là « đúng » và tôi sẵn sàng áp dụng nó nơi trang thơ riêng này nếu được các bạn tôi hưởng ứng.
Chị thông cảm cho vậy.
Lá chờ rơi
Đây là hai bài thơ nói trên, nêu ra để xem rõ phép Niêm đúng hay sai, vần Bằng hay Trắc, dùng 2 vần hay 3 vần :
ÐẰNG VƯƠNG CÁC
TT trên : 1-4 2-3 luật Bằng, 3 vần « u » thanh Trắc
+ TT dưới : 1-3 2-4 luật Bằng, 3 vần « u » thanh Bằng
Ðằng
Vương cao
các lâm
giang ch
ử
Bội
ngọc minh
loan bãi
ca v
ũ
Họa
đống triêu
phi Nam
phố vân
Châu
liêm mộ
quyển Tây
sơn v
ũ (Tứ Tuyệt trên dùng 3 vần Trắc, Niêm theo phép 1-4 2-3)
Nhàn
vân đàm
ảnh nhật
du d
u
Vật
hoán tinh
di kỷ
độ th
u
Các
trung đế
tử kim
hà tại ?
Hạm
ngoại trường
giang không
tự l
ưu. (Tứ Tuyệt dưới dùng 3 vần Bằng, Niêm theo phép 1-3 2-4, vẫn được coi là đúng. Xin xem bài Gánh Vàng Đem Đỗ Sông Ngô)
Vương Bột
Xin thêm bản dịch của Đinh Vũ Ngọc
ĐẰNG VƯƠNG CÁC
Gác Đằng cao ngất bên sông sâu
Múa hát đàn ca vắng bấy lâu
Nam phố mây mai in cột chạm
Tây sơn mưa xế cuốn rèm châu
Mây trôi đầm lặng soi bao thuở
Vật đổi sao dời trải mấy thâu
Trong gác con vua đâu vắng bóng
Hiên ngoài sông nước vẫn trôi mau.
Đinh Vũ Ngọc
Bởi
Tại
sao chồng
lại hơn
trời nhỉ
Chồng
chỉ hơn
trời thừa
cái ch
i
Ngắc
nghẻo chẳng
đi mà
đứng bố
Ỉu
xìu nào
mạnh lại
đau d
ì (bài Tứ Tuyệt trên dùng 2 vần Bằng, phép Niêm 1-4 2-3)
Được
thời dương
thịnh lẽ
âm su
y
Hết
buổi nước
tan lý
gác b
ì
co
kéo thắng
thua cùng
hổn hển
Bạc
đầu ngồi
đấy đợi
tì t
i (bài Tứ Tuyệt dưới dùng 3 vần Bằng, Niêm đúng phép theo 1-4 2-3)
Hobac