NGUYỆN ƯỚC
Ước gì nhắm mắt xuôi tay,
Vẫn say mê cuộc đời này chưa thôi.
Ước gì nằm dưới đất rồi,
Vẫn yêu tha thiết những người xung quanh.
Ước gì mồ cỏ lên xanh,
Vẫn còn dự định trở thành dở dang
Ước gì âm khác cõi dương,
Tri âm dễ kiếm, đời thường nhẹ vai.
Ước gì những đứa con tôi,
Biết yêu hòn sỏi núi đồi quê hương.
Ước gì em - Hỡi em thương
Cùng anh nhịp bước nẻo đường gần xa.
Ước gì ta mãi là t a
Nguyên trinh mãi giữa phong ba cuộc đời.
Tháng 2 - 1993
HƯƠNG SEN
Buổi đầu hè mới đến
Anh tới trường cùng em
Nghe hương thơm bay quyện
Như đi qua hồ sen.
Nhìn quanh chẳng thấy gi,
Hương vẫn đưa ngan ngát,
Em xoè bung bàn tay :
Bông sen hồng tuyệt đẹp!
Hôm ấy ngồi trong lớp
Hương cứ dìu dịu bay ...
Em cầm hoa hôn miết
Lòng anh dường ngất ngây.
Nay đã hai tháng trọn
Từ buổi ấy chia tay,
Anh chưa hề gặp lại
Dù chỉ trong phút giây
Chiều nay qua hồ sen
Hương thơm đang dâng lên,
Hương sen như thầm nhắc
Cùng lòng anh : Tên em.
Anh lặng nhìn lá biếc
Nhớ mái tóc đen mềm,
Nhìn bông sen hé mở
Nhớ đôi bàn tay em.
Ôi hoa sen ! Hoa sen!
Biết mấy tình thương nhớ.
Mong chóng hết mùa hè,
Chóng hết mùa sen nở...
Cuối hè 1975
QUA PHỐ CŨ
Chiều nay anh về qua phố nhỏ
Dừng chân thăm lại mái trường xưa,
Mảnh đất hằng ghi bao kỉ niệm
Hai đứa chúng mình thuở ấu thơ.
Mùa đông lá rụng đầy ngõ lối,
Hàng liễu run run trước gió lùa,
Bến vắng con đò ai cắm đợi
Bốn bề sông nước đứng trơ vơ!
Ai đi cắm cúi trên đường vắng
Áo hồng thấp thoáng giữa màn sương
Phải chăng cô gái chiều nay ấy
Là bóng em xưa buổi bãi trường?
Em ơi đã bốn năm rồi đó
Ngày tháng trôi nhanh thật chẳng ngờ.
Chiều nay anh đứng trên phố nhỏ
Bồi hồi cứ tưởng ở trong mơ !
Phố Dùng 1980
THÁNG BA HOA XOAN
( Cho Minh Loan thân yêu)
Tháng ba hoa xoan nở
Cánh hoa rơi đầy đường,
Em đi xa có nhớ
Về mảnh đất quê hương?
Ơi cái màu hoa tím
Đẹp như lòng thuỷ chung,
Và mùi hương bịn rịn
Lan man tận vô cùng...
Tuổi thơ ta đã qua
Dưới những cành xoan ấy,
Những cây xoan vườn nhà
Thẳng như lòng ta vậy,
Nhớ khi cành lá vẫy
Đón vầng trăng mọc lên,
Gốc xoan thành chỗ hẹn
Anh đến tìm gặp em...
Mùa đông xoan trụi lá
Trơ nhánh gày khẳng khiu
Cho lòng anh thêm nhớ
Bóng dáng người thân yêu.
Mùa xuân xoan đâm chồi
Lá xanh màu ước vọng,
Như lứa tuổi đôi mươi
Đang dạt dào sức sống.
Suốt bốn mùa mưa nắng
Xoan sống cùng quê hương,
Hoà vào dòng kỷ niệm
Khắc sâu mãi trong hồn!
Quê hương mình lạ thật,
Gì cũng dáng con người:
Trái xoan là gương mặt,
Hạt nhãn là mắt ngời.
Em chúm chím làn môi
Là nụ hoa đào đỏ
Gì cũng thương cũng nhớ
Mãi trong lòng chẳng nguôi!
Quê hương!Quê hương ơi!
Bao giờ anh mới được,
Chung căn nhà gỗ xoan,
Cùng em tròn hạnh phúc?
Trọn những gì ấp ủ
Trong hai trái tim ta
Giữa mùi hương ngan ngát
Của hoa xoan vườn nhà,
Giờ hai đứa đi xa,
Vườn nhà hoa xoan nở . . .
Anh thầm nhớ mùi hương
Biết lòng em có nhớ.
Tháng 3 - 1980
VIẾT CHO EM TỪ TRƯỜNG CŨ
Em có nhớ bốn năm về trước
Từ mái trường này chúng mình đã ra đi,
Trong tiếng ve ngân xao xuyến thầm thì,
Hoa phượng đỏ như một lời hẹn ước.
Xa quê hương anh vào trường đại học
Những sáng khuya mê mải với sách đèn...
Dẫu đẹp vô cùng cuộc sống sinh viên,
Ta có quên đâu ngôi trường thủa ấy.
Ta có quên đâu mùa hè bỏng cháy
Nắm chặt tay nhau lòng chẳng nỡ rời.
Ta có quên đâu mảnh đất cuộc đời
Của ta đã bắt nguồn từ đấy.
Nay ta lại về với ngôi trường thửa ấy
Đứng giữa đàn em nhỏ thân yêu,
Bỗng thấy lòng sao trẻ lại rất nhiều,
Như những năm xưa dưới mái trường -đại học.
Đáng yêu sao những tiếng cười trong vắt -
Những tia nắng mùa xuân trong ánh mắt đàn em.
Anh tưởng gặp lại mình trong cái thửa đầu tiên
Trong những nghĩ suy và cả trò nghịch ngợm.
Người thầy năm xưa dạy anh khôn lớn,
Nay lại dắt anh chập chững vào đời.
Bốn năm qua ta dã lớn lên rồi,
Mái tóc của thầy cũng thêm nhiều sợi bạc.
Năm xưa thầy dạy anh mơ ước,
Nay dạy anh bằng hiện thực cuộc đời.
Bốn năm qua ta đã lớn lên rồi,
Mái tóc của thầy cũng thêm nhiều sợi bạc.
Năm xưa thầy dạy anh mơ ước,
Nay dạy anh bằng hiện thực cuộc đời
Vẫn sửa cho anh từng chữ từng lời,
Để anh đứng vững vàng trên bục giảng.
Biết không em mỗi trang giáo án
Và mỗi lời ta giảng hôm nay
Cùng với mai sau đều có công thầy
Đã vì ta những đêm dài không ngủ.
Viết cho em từ ngôi trường cũ,
Mà lòng sao xao động bồi hồi.
Như những ngày xưa-dẫu chẳng nói nên lời
Còn đọng mãi trong ta sắc đỏ mùa phượng vĩ
Anh chưa kịp về với ngôi trường thuở ấy
Nhưng mái trường nào chẳng phải mái trường
quê?
Cấp 3 Minh Khai - Đức Thọ - Hà Tĩnh - 1980
GIÓ
Từ bữa em đi sao gió thổi nhiều đến vậy ?
Suối canh trường trăn trở mãi không thôi.
Hay bởi vì em đang nằm cạnh biển,
Nên sóng gửi bồn chồn cho gió - Gió ơi!
1980
NHỚ QUÊ
Gió bấc mưa phùn gợi nhớ quê
Những mong chong chóng đến ngày về!
Ấm nước chè xanh tình mộc mạc
Xóm làng đầm ấm suốt canh khuya. . .
1980
MƠ
Anh thường mơ em làm chòm mây trắng ,
Để anh làm ngọn gió em ơi!
Khi bình minh nhuốm chân mây đỏ ửng
Ta dắt nhau bay giữa bát ngát bầu trời
Nếu không anh sẽ làm đỉnh núi,
Bốn mùa cùng em vui kết đôi,
Em chở nước cho lòng anh hoá suối,
Tình yêu chúng mình chảy mãi không thôi.
1890
ĐẤT THANH CHƯƠNG
Mời bạn về thăm đất Thanh Chương
Thăm những Yên — Khai —Lĩnh — Ngọc —
Tường,
Cùng với Hưng —Phong —Bài —Nho —Mĩ ....
Đất nghèo suốt tháng nhút cùng tương.
Bạn sẽ được xem miền đất bãi
Mía mọc xanh um ngọt lịm đường,
Tím biếc hoa cà, vàng hoa cải,
Ong bướm đua nhau lượn rộn ràng.
Bạn sẽ được nhìn xa ngút mắt
Những chè , khoai sắn rợp đồi nương,
Những đồng lúa trải dài xanh ngắt,
Con đường nấp dưới bóng hàng dương.
Sẽ gặp những người dân quê ấy
Dạn dày một nắng với hai sương,
Năm mươi năm trước thường mang gậy
Nổi trống xông vô phá huyện đường.
Nghèo chẳng lấy chi mà đaĩi bạn
Luộc lưng rổ sắn ,ấm chè xanh
Hai bầu tâm sự cùng dốc cạn
Bếp lửa chiều đông ấm mẫi tình...
Mai ngày bạn trở về dưới nớ
Vui với trăng hoa chốn thị thành
Hẳn lòng của bạn còn luôn nhớ
Một chiều hương sắn luộc vây quanh .
1980
Những buổi chiều thứ bảy...
Ngững buổi chiều thứ bảy em ơi
Trai gái dắt nhau từng đôi dạo phố
Tiếng guốc khua rộn ràng đường nhựa ,
Tiếng nói cười hớn hở giòn tan...
Áo màu bay chấp chới nắng chiều tàn
Như ngàn bướm đang say đời lên mật
Mà lòng anh bao nhớ thương chồng chất
Thương nhớ em nhiều, em của anh ơi!
Nhớ mái tóc em đen, nhớ cái miệng em cười ,
Nhớ tiếng nói dịu dàng nũng nịu,
Nhớ gương mặt giận hờn, nhớ những lời trách
khéo
Những khi anh chưa kịp yêu chiều.
Nhớ vô cùng đôi mắt trong veo
Dáng đứng, bước đi, nết ngồi - tất cả,
Ôi ước chi em về đứng đó
Để anh nhìn thoả nỗi khát khao,
Anh hôn đôi môi như một nụ đào
Vừa chớm nở sau ngày đông giá lạnh
Sương dần buông, tiếng chim chiều đập cánh
Phút giây này em đang ở nơi đâu ?
Lòng có buồn khi phải sống xa nhau?
Trái tim có rộn ràng bao thổn thức?
Thứ bảy chiều nay khi mọi người đang náo nức
Dắt nhau vào cõi mộng của tình yêu
Chỉ lòng anh khép của trông chiều
Để mơ bóng em về trong giấc mộng !
Tháng 4 - 1981
TRỞ VỀ DỤC THANH (1)
Hơn 70 mùa xuân đã đi qua
Nay con mới trở về chốn cũ,
Nơi những năm xua Bác nằm ko ngủ
Sông nước Cà Ty 2 thao thức cùng Người.
" Ngoạ du sào " 3 mà đâu có thảnh thơi,
Dấu guốc của Người hằn sâu vào đất.
Nỗi đau của muôn triệu người nước mất
Tụ về đây - Quặn thắt giữa tim Người
Những buổi cùng trò dọc bãi biển dạo chơi
Câu chuyện kể các anh hùng dân tộc
Cứ mỗi bận giảng bài Người lại nhắc 4
Cho con hiểu lòng Người với Tổ Quốc Người ơi!
Đất nước đau thương không ánh sao trời
Nhưng trong Bác đã nhú mầm nảy nụ.
Ra đi ! Ra đi ! Bác đã nghe non sông và lịch sử
Giục giã con tàu rẽ sóng ra khơi ...
Trước mắt : Đại dương sóng vẫn cuộn tơi bời,
Chưa thấy bến bờ đâu nhưng lòng Người đã
quyết.
Bến Nhà Rồng 5 tiếng còi tàu tiễn biệt
Có phải đã âm vọng trong Người từ Phan Thiết
nơi đây?
Và ở đâu trên trái đất này
Không in dấu bàn chân của bác
Cuộc hành trình của Người không giản đơn như
ngàn khúc hát
Như muôn triệu bài thơ chúng ta viết dâng
Người.
Ra đi từ thuở tuổi hai mươi,
Tóc chớm bạc : Tới địa đầu đất nước.
Suốt cuộc đời không nghỉ ngơi một phút
Sao ko kịp về nơi xuất phát Bác ơi!
Tấm bản đồ day dứt khôn nguôi,
Mỗi tin ở Miền Nam luôn khiến Người thao thức
Tất cả những gì Bác mang đi từ Phan Thiết
Vẫn trọn vẹn trong Người cho tới phút đi xa.
Bác không còn tới ngày đất nước đỏ cờ hoa
Đã có cháu con đi quãng đường còn lại.
Đạn bom thù chẳng thể nào ngăn nổi
Muôn triệu người hiểu thấu nỗi lòng Cha.
Như người học trò tìm lại mái trường xưa
Chúng con trở về Dục Thanh sau bao ngày xa
cách,
Sông Cà Ty ghe thuyền tấp nập,
Bình minh lên đỏ lựng chân trời
Ríu rít còi tàu giã bến ra khơi ... !
1984
Chú thích
1. Dục Thanh là ngôi trường ở Phan Thiết nơi thầy giáo Nguyễn Tất Thành đã dừng chân dạy học trước khi vào Sài Gòn ra nước ngoài tìm đường cứu nước.
2. Cà Ty : Con sông chảy qua thị xã Phan Thiết
3. Ngoạ du sào : ổ nằm chơi - Tên ngôi nhà chòi nhà thơ Nguyễn Thông đặt để che mắt giặc nơi ông hội họp các nhà yêu nước
4. Thời gian dạy học ở Dục Thanh thầy giáo Thành thường dẫn học trò đi tham quan và lúc giảng bài thường kể chuyện các anh hùng dân tộc để giáo dục lòng yêu nước cho học sinh
5. Bến Nhà Rồng : ở TP Hồ Chí Minh hiện nay, nơi Bác Hồ lên tàu đi tìm đường cứu nước
NGÀY MAI
EM RỜI KHỎI MÁI TRƯỜNG
Tặng các em học sinh lớp 9 trường THCS Thị trấn
Ngày mai em rời khỏi mái trường
Để lại sai lưng quãng đời thơ bé,
Xin chớ bao giờ quên em nhé
Nơi ngã ba đường bao thế hệ từng qua.
Quả nào không sinh tự nụ hoa
Hoa sẽ héo nếu thiếu nguồn đất sữa
Và lấy đâu ra nguồn quả ngọt
Nếu thiếu người chăm sóc em ơi !
Góc sân trường nào không ghi nhưng trò chơi
Đã dắt em đi qua bao mùa phượng nở,
Những mơ ước lớn lên qua mỗi trang sách mở
Mơ ước nào là hiện thực ngày mai?
Hãy nhớ nghe em, cho tới trọn cuộc đời
Đừng bao giờ để lòng mình trống rỗng:
Từ buổi ban đầu còn chập chững
Giữa sân trường rộng lớn bao la,
Đến hôm nay, chiếc sân ấy ngày xưa
Đã trở nên đơn giản và chật hẹp,
Để không phải dừng chân mà bước tiếp
Ngày mai em rời khỏi mái trường.
Em sẽ về nơi ruộng lúa, đồi nương
Hay đến với công trường xưởng thợ?
Hoặc thêm một mái trường ngói đỏ
Chuẩn bị cho mình trước một chuyến đi xa?
Ba mươi năm đất nước chúng ta
Chưa một ngày vắng bom rơi đạm nổ,
Những vết thương máu còn đọng úa,
Phải làm gì cho cuộc sống em ơi.
Cha anh xưa đã hiến trọn cuộc đời,
Đổ máu thắm cho em ngồi em học,
Có lẽ nào ngày mai em tiếc sức
Để xây nền cho cuộc sống tương lai.
Dù trở thành ngưòi cấy lúa, trồng khoai
Hay cầm bút- cầm kìm, làm thợ
Nếu em gắng hoàn thành nhiệm vụ
Là vinh quang em đã giữ cho mình.
Có thể cây đời hiện tại chưa xanh,
Thuốc độc quân thù đang làm cây héo lá,
Nhưng gốc vững rễ bền lan trăm ngả
Dưới ánh xuân hồng cây sẽ nở hoa tươi.
Trang sách năm xưa đã hoá trang đời,
Đen trắng hai màu song vẫn một đôi ngưòi lẫn lộn.
Chín năm trời anh tin em khôn lớn,
Giữa trắng đen em biết chọn màu nào.
Tháng năm đất trời tiếng ve dậy nôn nao
Tiễn các em - có mấy lời tâm sự
Những lời dặn bao giờ mới đủ
Với những người thầy, người chị, người anh.
Tháng 5 năm 1984
HOA KHẾ
( Cho Minh Loan )
Ngày ấy anh về thăm em
Gốc khế đang mùa hoa nở,
Những chùm hoa khế xinh xinh
Năm ngón tay mềm hé mở.
Anh tiễn em về trước ngõ,
Bồi hồi sao phút chia tay
Hai đứa nép vào bóng lá
Bốn bên trăng bạc tuôn đầy.
Anh nghe hơi thở của em
Mà ngỡ hương hoa dịu nhẹ,
Chưa muốn nói lời chia tay
Cả hai đứa cùng lặng lẽ.
Gió cũng thương tình thổi khẽ
Cây xanh không hát rì rào.
Sao trái tim hồi hộp thế
Như nói thay lời đổi trao.
Em ngả đầu vào ngực anh
Ôi phút giây sung sướng nhất,
Ôm em trong cánh tay mình
Hẹn lòng : không bao giờ để mất
Sáng nay bên đường Phan Thiết
Cây khế nhà ai trổ hoa
Lòng anh bỗng nghe da diết
Nhớ cây khế nhỏ quê nhà.
Bốn năm xa cách em ơi,
Cây khế có còn cạnh ngõ,
Đêm đêm em có ra ngồi
Nhớ lại tình ta thuở đó?
Cái hôn ban đầu cháy lửa
Anh dành trao trọn cho em
Đây trái tim anh cháy đỏ
Dâng người con gái yêu tin.
Có thể đi qua thời gian
Sắc đẹp ngày xưa tàn héo
Nhưng tình yêu sẽ mãi còn
Theo trái tim anh vạn nẻo.
NGÀY XUÂN
NGHĨ VỀ CÁI CHẾT
Mỗi độ xuân sang cây nảy lộc đâm chồi
Sự vật khởi đầu vòng quay mới.
Với lịch sử, mùa xuân là gạch nối
Giữa cái hiện tồn và cái sáp sinh sôi.
Nhưng với mỗi con người, mùa xuân - bạn ơi
Là một bước hành quân về cõi chết.
Tuy có thể dời xa chút ít
Cái nấm mồ đang đợi chờ ta,
Nhưng chẳng có ai trẻ mãi không già
Cùng vũ trụ vĩnh hằng bất diệt.
Vậy thì bạn ơi ! Ta cần phải biết
Ấp iu chiu chút cuộc đời ta :
Hãy gắng thêu nhiều những cánh hoa
Trên tấm lụa đời dệt bằng những phút dây ngắn ngủi.
Đừng khóc những cánh hoa tàn lụi
Rơi rụng vì ngọn gió thời gian,
Đừng buồn vì những vết than
Thuở vụng dại ta vẽ lên quá khứ.
Còn đang sống - nghĩa là còn trăn trở
Nghĩa là còn khám phá chọn đường đi,
Sống chết tận cùng trong cõi nghĩ suy
Cực này động - cực đằng kia lại tĩnh.
Cái chết dĩ nhiên vô cùng bất hạnh
Nhưng không phải cho kẻ đã chết rồi
Mà bất hạnh hơn tất cả trên đời
Là kẻ sống mà coi như đã chết.
Mùa xuân! thời gian! dòng đời bất tuyệt
Đập gấp lên hơi nhịp trái tim mình!
Đã không thể cầu bất tử trường sinh
Hãy sống thực những phút giây đang sống.
Cánh cửa đời mở ra từ lao động
Khép lại cánh cửa kia ta sẽ bước xuống mồ,
TÌnh yêu siêu hình - bất thức - hư vô
Qua cửa ấy hoá thân TỒN TẠI!
Đó là phần cuộc đời ta chuyển đổi
Từ cái ĐƠN NGUYÊN HỮU HẠN TỚI VÔ CÙNG.
Giọt nước đời ta đã lẫn biển đời chung
Ta cần gì phải lo khô cạn nữa
Và cuộc đời ta bỗng hoá thành BẤT TỬ
Như mùa xuân kia - mãi nảy lộc đâm chồi.
Tháng 1 / 1986
ĐẠI HỘI MÙA XUÂN
( Kính tặng đại hội huyện đoàn Hàm Thuận lần thứ 3)
Từ khắp bốn phương trời Hàm Thuận
Các anh các chị tụ về đây,
Muôn gương mặt trẻ, muôn mặt trận
Góp sức chung cho đại hội này.
Đất nước mới qua kỳ máu lửa
Cơm chưa no bụng, áo chưa lành
Đời còn lắm thói hư tật xấu
Chưa dễ dàng cho cuộc đấu tranh.
Nhưng xuân đã đến từ muôn nẻo,
Mầm non đang nhú mọc từng ngày,
Chuyển hướng đi sâu vào sản xuất
Óc trẻ bật ra bao điều hay.
Làm ăn tuỳ hứng theo lề cũ
Đơn độc tách rời bộ máy chung,
Hò hét một hồi rồi bỏ xó
Xin đặt từ đây chấm cuối cùng.
Bắt đầu từ những trang kế hoạch,
Phối hợp thông qua những hợp đồng,
Đi sâu chỉ đạo từng khâu một
Kiên quyết ắt sẽ thành công.
Dưới ánh Đảng soi ta vững bước
Góp phần xây dựng lại non sông.
Cuộc sống gọi ta lên phía trước
Vươn sao cho kíp ánh xuân hồng.
Vẫn còn chồng chất bao gian khó
Đợi chờ sức trẻ thanh niên ta,
Vẫn còn chồng chất bao câu hỏi
Đang chờ thực tế sáng dần ra.
Nhưng hướng đi lên đã vạch rõ,
Ngày mới hôm nay đã bắt đầu
Từ đại hội này bao nụ thắm
Hẹn mùa quả ngọt những ngày sau.
Năm mươi hai tuổi còn mang nặng
Bao nỗi căm hờn bao nỗi đau ...
Lịch sử nước nhà qua bao chặng
Luôn có đàon ta đứng tuyến đầu.
Tiến lên giành lấy đời no ấm,
Pháo lệnh vào xuân đã nở vang.
Ta quyết phất cao cờ chiến thắng
Anh em ơi! Xin hát khúc lên dàng.
1986
CẬU TÔI
Kính tặng hương hồn cậu Nguyễn Đình Phan ( bí danh Liệu)
Tỉnh uỷ viên Tỉnh Uỷ Nghệ Tĩnh năm 1930
Năm tôi lên bảy tám
Cậu tôi đã già rồi,
Mẹ nói cậu vào Đảng
Từ những năm ba mươi.
Nhưng tôi thấy cậu tôi
Hiền như ông Bụt vậy,
Cũng như bao ông già
Trong đời tôi đã thấy.
Cứ mỗi năm xuân đến
Tôi theo mẹ về chơi,
Được cậu cho quà tết
Lòng vui ơi là vui.
Có những đêm tối trời
Mẹ tôi ngồi kể chuyện
Cậu tôi dẫn bao người
Đi cướp đồn phá huyện.
Một lần bị giặc bắt
Trói quặt hai cánh tay
Bà tôi nhìn cậu khóc
Cậu cười khuyên bà khuây.
Rồi giặc bắt đi đày
Khắp Buôn mê - Lao Bảo
Lòng cậu chẳng chuyển lay
Vẫn mong ngày nổi bão.
Căn nhà tranh của cậu
Giặc về đốt hai lần,
Ông ngoại tôi chúng bắt
Trói ngồi xem chúng ăn.
Nhà nghèo cá thịt không,
Cơm rau với nước chấm,
Chúng hắt vào mặt ông
Bộ râu dài ướt đẫm.
Tôi ngồi không khóc được
Mà tròng mắt đỏ hoe
Đêm ấy tôi thao thức
Lăn hoài trên chõng tre...
Câu chuyện thời ấu thơ
Ngún cháy giữa lòng tôi,
Cùng ánh mắt của cậu
Dắt tôi đi vào đời.
Bao năm tháng qua rồi
Tôi dần dà khôn lớn
Đảng dạy tôi nên người
Sáng lòng thêm bao chuyện.
Nhưng mỗi lần về phép
Đến thăm cậu, cậu ơi,
Cháu thấy mình bé dại
Cũng như ngày xưa thôi
Tuổi đời ngoại tám mươi
Đảng cho về hưu trí
Hơn hai chục năm trời
Chưa một giờ ngưng nghỉ.
Vườn cam cậu chăm bẵm
Quả vàng uốn cong cành
Vị mật cam ngọt đậm
Nuôi con cháu lớn nhanh.
Chi bộ họp đêm đêm
Gậy dẫn đường lốc cốc
Phong trào xuống hay lên
Cậu buồn vui trước nhất.
Đồng chí trẻ đến gặp
Gợi chuyện cuộc đời mình
Chưa một lần cậu nhắc
Những đắp đền hy sinh.
Trong hơi thở dồn dập
Chỉ nghe cậu than tiếc :
" Sức mình giờ cạn kiệt
Làm sao giúp cháu con?
Đất nước giặc đã tan
Nhưng dân còn đói khổ,
Mình ăn không ngồi rồi
Nghĩ, lòng thật xấu hổ"
Hè năm nay về phép
Đến thăm cậu, cậu ơi
Ngờ đâu đất quê đã
Ôm chặt đời cậu rồi,
Người chiến sĩ ba mươi
Gậy tày dựng xô viết
Giờ yên nghỉ đời đời
Trong lòng người bất diệt
1 / 1986
TÂM SỰ
Thân tặng Tố Nga - Tác giả Vầng trăng khuyết
" Thả hòn đá xuống dòng sông ... "
Đá chìm sóng vẫn nổi vòng mãi thôi.
Nước theo dòng nước chảy xuôi,
Thời gian cứ nhịp, cuộc đời cứ đi.
Sông sâu ai tỏ nỗi gì,
Lòng sông ai biết nặng vì đá đeo?
Ngày xuân khách vắng bến chiều
Rượu nồng ai biết vẫn nhiều đắng cay?
Chú chuồn đậu - chú chuồn bay
Chuồn ơi ở lại bến này chút thôi.
Cánh buồm nâu đã tả tơi
Mái chèo quẫy sóng đã thôi vẫy vùng,
Nhưng trong thớ gỗ tanh nồng
Tiếng đò ơi vẫn vọng cùng sông xa ...
Trời mênh mông - Nước bao la
Bờ sông ngồng cải vẫn hoa trổ vàng ...
Con đò lỡ chuyến sang ngang,
Chiều xuân bến vắng mo màng gì dây ?
Chân trời không một bóng mây
Hồn ai sũng ướt bên này hỡi ai?
1993
Ở NƠI NÀY CHIẾN TRANH MỚI ĐI QUA
Ở nơi này chiến tranh mới đi qua,
Không phải những hố bom còn kia nói với tôi điều đó.
Cũng không phải nơi hàng ngàn bia mộ
Khắc sâu hàng chữ : Hi sinh ngày ...
Tôi nhận ra chiến tranh ở nơi đây
Trên mái tóc của người mẹ chờ con hai mươi năm
bạc trắng,
Nơi những vết nhăn - những vệt hằn năm tháng
Người vợ chờ chồng - đằng đẵng tuổi xuân qua.
Hai mươi năm rồi chiến tranh đi qua
Em gái nhỏ mồ côi đã lớn thành thiếu nữ.
Nhưng đằng sau nụ cười rạng rỡ
Là khoảng trống vô hình - khoảng trống người cha ...
Những cánh đồng đã chín lại mùa vui
Rộn rịp bốn phương công trường mới mở,
Nhịp sống cứ tưng bừng rộn rã,
Nắng mùa xuân đọng lại trước sân nhà.
Những trái tim yêu đang đập nhịp giao hoà,
Bốn phương trời đang trở về quần tụ
Nhưng giữa bộn bề thời mở cửa
Lòng vẫn nhủ thầm : Chiến tranh mới đi qua ...
1995
THĂM CHÙA HƯƠNG
Xa nghe nức mùi hương
Nên tìm về chốn cũ.
A Bến Đục 1 đây rồi!
Mây trôi sà ngọn cỏ ...
Chiếc thuyền em gái nhỏ
Đưa ta lên đền Trình 2
Ngỡ lạc về cõi nhớ,
Thuở trước vừa khai sinh.
Bãi Yến 3 dài bao xa?
Bóng núi trôi hoài vậy?
Nào Oản, Gà, Xôi ...4
( Chắc bếp trời thổi đấy ! )
Leo qua mấy bậc đá,
Ôi Thiên Trù ! Thiên Trù ! 5
Hoa đại đang độ nở
Gọi ta về hoang sơ.
Đi giữa thực và mơ,
Giữa chòng chành mây núi,
Giữa nay và ngàn xưa,
Suối giải oan 6 đã tới.
Ai đến đây tắm gội
Rửa sạch bụi phàm trần 7
Ta nhấp ngụm nước suối
Chợt nghe dậy lòng xuân!
Đường đi nếu còn xa
( Cõi Phật thường diệu vợi )
Chùa Cửa Võng 7 sẵn bày
Xin dừng chân đỡ mỏi.
Từ đây em sẽ tới
Chùa Hương Tích 9 kề sát
" Nam thiên đệ nhất động"
Châu bút từng phê.
Xin chớ ngại hang sâu,
Xuống chín tầng địa ngục
Mà xem hết khổ đau
Những kiếp người lăn lóc.
Nếu em muốn lên trời 11
Cõi tiên đang mời mọc
Chớ quên chàng Từ Thức 12
Đã có lần tới nơi.
Phật thức tỉnh hai hàng
Cầu chi cho ngày tới ?
Thắp một vài nén nhang
Khói cuộn vòng bối rối ...!
Thôi đành về cõi tục
Em có chịu theo cùng !
Thuyền xuôi rời Bãi Yến
Bến Đục bao giờ trong ?
1996
Chú thích :
1,2,3,5,6,8,9 :Tên các địa danh và một số ngôi chùa trong quần thể Chùa Hương
4 : Oản,Xôi, Gà là tên các ngọn núi có hình dáng tương tự ở Chùa Hương
7 : Tương truyền suối Giải Oan là nơi nàng công chúa Ba tắm gội trước khi vào Chùa Hương tu và hoá thành Phật
10 : " Nam Thiên Đệ Nhất Động " là chữ Chúa Trịnh Sâm khắc trên vách đá
11 : ở Chùa Hương có đường xuống địa ngục và đường lên trời
12 : Từ Thức là tên một người lấy vợ tiên và được lên cõi tiên ở nhưng sau thấy trên cõi tiên chẳng có gì hơn ở nhà nên lại quay về
13 : Câu thơ của Chế Lan Viên trong bài " Đi trong hương Chùa Hương "
Qua thôn Vĩ
Nhớ Hàn Mặc Tử
Đêm tháng năm tôi ngược thăm thôn Vĩ
Trời không trăng mà cũng chẳng sao!
Không nhìn thấy vườn ai xanh mướt quá
Không nắng vàng nhuộm thắm những hàng cau 1
Nửa thế kỷ - dấu chân ai đã tan vào bụi cát
Chút tình đời ngỡ cũng hóa hư không
Sao bỗng nghe nước sông Hương rào rạt
Thuỷ triều lên? Hay sóng vỗ trong lòng?
Đâu sương khói của một thời Huế cũ
Áo trắng bây giờ có dễ nhận ra không? 2
Nắm xương ai đã vùi sâu đáy cát,
Câu thơ còn nhuốm lạnh cả từng không.
Ai đã yêu - yêu quại quằn run rẩy
Cạn kiệt đời vẫn chưa đã, chưa bưa,
Để mơ thấy vầng dương máu chảy
Cả hồn thơ cũng ngơ ngẩn dại khờ. 3
Ngôi sao lạnh cuối góc trời xưa ấy
Đã tắt rồi ! Vâng đã chết! Như trăng! 4
Mà ánh sáng vẫn không ngừng tuôn chảy
Giữa lòng đời yêu mến niu nâng.
Tôi đi giữa đêm yên bình của Huế,
Nghe bâng khuâng một thủa đã xa rồi ...
Những điện ngọc lầu son chễm chệ
Sao không xao động chút lòng tôi?
Chỉ những câu thơ - những câu thơ thảng thốt
Chở trăng về 5 Hàn Mặc Tử ơi!
Cho ta một niềm yêu thắt ruột
Không dễ dửng dưng đâu trước huyết lệ một thời.
Đêm tháng năm tôi ngược thăm thôn Vĩ,
Nghe câu hò mái đẩy đầy vơi,
Thương những con triều vỗ hoài đập đá
Câu hát nam bình, câu hát nam ai ...
Ghềnh Ráng 6 đêm nay sao sương nhiều ít?
Thiếu vắng trăng vàng sóng biển có hoà ca ?
Hai tám tuổi - xuân dù chưa kịp chín
Cũng đủ làm rối rít cả muôn hoa.
Ngược dòng thời gian tôi về thăm thôn Vĩ,
Thương người xưa giữa sương khói nhạt nhòa.
Có thể ngày sau thôn Vĩ còn hoặc mất
Nhưng thôn Vĩ của Hàn mãi sống giữa lòng ta.
1996
Chú thích : - 1, 2, 3, 4, 5 : ý thơ của Hàn Mặc Tử
- 6 : Nơi yên nghỉ của Hàn Mặc Tử
Ước gì nhắm mắt xuôi tay,
Vẫn say mê cuộc đời này chưa thôi.
Ước gì nằm dưới đất rồi,
Vẫn yêu tha thiết những người xung quanh.
Ước gì mồ cỏ lên xanh,
Vẫn còn dự định trở thành dở dang
Ước gì âm khác cõi dương,
Tri âm dễ kiếm, đời thường nhẹ vai.
Ước gì những đứa con tôi,
Biết yêu hòn sỏi núi đồi quê hương.
Ước gì em - Hỡi em thương
Cùng anh nhịp bước nẻo đường gần xa.
Ước gì ta mãi là t a
Nguyên trinh mãi giữa phong ba cuộc đời.
Tháng 2 - 1993
HƯƠNG SEN
Buổi đầu hè mới đến
Anh tới trường cùng em
Nghe hương thơm bay quyện
Như đi qua hồ sen.
Nhìn quanh chẳng thấy gi,
Hương vẫn đưa ngan ngát,
Em xoè bung bàn tay :
Bông sen hồng tuyệt đẹp!
Hôm ấy ngồi trong lớp
Hương cứ dìu dịu bay ...
Em cầm hoa hôn miết
Lòng anh dường ngất ngây.
Nay đã hai tháng trọn
Từ buổi ấy chia tay,
Anh chưa hề gặp lại
Dù chỉ trong phút giây
Chiều nay qua hồ sen
Hương thơm đang dâng lên,
Hương sen như thầm nhắc
Cùng lòng anh : Tên em.
Anh lặng nhìn lá biếc
Nhớ mái tóc đen mềm,
Nhìn bông sen hé mở
Nhớ đôi bàn tay em.
Ôi hoa sen ! Hoa sen!
Biết mấy tình thương nhớ.
Mong chóng hết mùa hè,
Chóng hết mùa sen nở...
Cuối hè 1975
QUA PHỐ CŨ
Chiều nay anh về qua phố nhỏ
Dừng chân thăm lại mái trường xưa,
Mảnh đất hằng ghi bao kỉ niệm
Hai đứa chúng mình thuở ấu thơ.
Mùa đông lá rụng đầy ngõ lối,
Hàng liễu run run trước gió lùa,
Bến vắng con đò ai cắm đợi
Bốn bề sông nước đứng trơ vơ!
Ai đi cắm cúi trên đường vắng
Áo hồng thấp thoáng giữa màn sương
Phải chăng cô gái chiều nay ấy
Là bóng em xưa buổi bãi trường?
Em ơi đã bốn năm rồi đó
Ngày tháng trôi nhanh thật chẳng ngờ.
Chiều nay anh đứng trên phố nhỏ
Bồi hồi cứ tưởng ở trong mơ !
Phố Dùng 1980
THÁNG BA HOA XOAN
( Cho Minh Loan thân yêu)
Tháng ba hoa xoan nở
Cánh hoa rơi đầy đường,
Em đi xa có nhớ
Về mảnh đất quê hương?
Ơi cái màu hoa tím
Đẹp như lòng thuỷ chung,
Và mùi hương bịn rịn
Lan man tận vô cùng...
Tuổi thơ ta đã qua
Dưới những cành xoan ấy,
Những cây xoan vườn nhà
Thẳng như lòng ta vậy,
Nhớ khi cành lá vẫy
Đón vầng trăng mọc lên,
Gốc xoan thành chỗ hẹn
Anh đến tìm gặp em...
Mùa đông xoan trụi lá
Trơ nhánh gày khẳng khiu
Cho lòng anh thêm nhớ
Bóng dáng người thân yêu.
Mùa xuân xoan đâm chồi
Lá xanh màu ước vọng,
Như lứa tuổi đôi mươi
Đang dạt dào sức sống.
Suốt bốn mùa mưa nắng
Xoan sống cùng quê hương,
Hoà vào dòng kỷ niệm
Khắc sâu mãi trong hồn!
Quê hương mình lạ thật,
Gì cũng dáng con người:
Trái xoan là gương mặt,
Hạt nhãn là mắt ngời.
Em chúm chím làn môi
Là nụ hoa đào đỏ
Gì cũng thương cũng nhớ
Mãi trong lòng chẳng nguôi!
Quê hương!Quê hương ơi!
Bao giờ anh mới được,
Chung căn nhà gỗ xoan,
Cùng em tròn hạnh phúc?
Trọn những gì ấp ủ
Trong hai trái tim ta
Giữa mùi hương ngan ngát
Của hoa xoan vườn nhà,
Giờ hai đứa đi xa,
Vườn nhà hoa xoan nở . . .
Anh thầm nhớ mùi hương
Biết lòng em có nhớ.
Tháng 3 - 1980
VIẾT CHO EM TỪ TRƯỜNG CŨ
Em có nhớ bốn năm về trước
Từ mái trường này chúng mình đã ra đi,
Trong tiếng ve ngân xao xuyến thầm thì,
Hoa phượng đỏ như một lời hẹn ước.
Xa quê hương anh vào trường đại học
Những sáng khuya mê mải với sách đèn...
Dẫu đẹp vô cùng cuộc sống sinh viên,
Ta có quên đâu ngôi trường thủa ấy.
Ta có quên đâu mùa hè bỏng cháy
Nắm chặt tay nhau lòng chẳng nỡ rời.
Ta có quên đâu mảnh đất cuộc đời
Của ta đã bắt nguồn từ đấy.
Nay ta lại về với ngôi trường thửa ấy
Đứng giữa đàn em nhỏ thân yêu,
Bỗng thấy lòng sao trẻ lại rất nhiều,
Như những năm xưa dưới mái trường -đại học.
Đáng yêu sao những tiếng cười trong vắt -
Những tia nắng mùa xuân trong ánh mắt đàn em.
Anh tưởng gặp lại mình trong cái thửa đầu tiên
Trong những nghĩ suy và cả trò nghịch ngợm.
Người thầy năm xưa dạy anh khôn lớn,
Nay lại dắt anh chập chững vào đời.
Bốn năm qua ta dã lớn lên rồi,
Mái tóc của thầy cũng thêm nhiều sợi bạc.
Năm xưa thầy dạy anh mơ ước,
Nay dạy anh bằng hiện thực cuộc đời.
Bốn năm qua ta đã lớn lên rồi,
Mái tóc của thầy cũng thêm nhiều sợi bạc.
Năm xưa thầy dạy anh mơ ước,
Nay dạy anh bằng hiện thực cuộc đời
Vẫn sửa cho anh từng chữ từng lời,
Để anh đứng vững vàng trên bục giảng.
Biết không em mỗi trang giáo án
Và mỗi lời ta giảng hôm nay
Cùng với mai sau đều có công thầy
Đã vì ta những đêm dài không ngủ.
Viết cho em từ ngôi trường cũ,
Mà lòng sao xao động bồi hồi.
Như những ngày xưa-dẫu chẳng nói nên lời
Còn đọng mãi trong ta sắc đỏ mùa phượng vĩ
Anh chưa kịp về với ngôi trường thuở ấy
Nhưng mái trường nào chẳng phải mái trường
quê?
Cấp 3 Minh Khai - Đức Thọ - Hà Tĩnh - 1980
GIÓ
Từ bữa em đi sao gió thổi nhiều đến vậy ?
Suối canh trường trăn trở mãi không thôi.
Hay bởi vì em đang nằm cạnh biển,
Nên sóng gửi bồn chồn cho gió - Gió ơi!
1980
NHỚ QUÊ
Gió bấc mưa phùn gợi nhớ quê
Những mong chong chóng đến ngày về!
Ấm nước chè xanh tình mộc mạc
Xóm làng đầm ấm suốt canh khuya. . .
1980
MƠ
Anh thường mơ em làm chòm mây trắng ,
Để anh làm ngọn gió em ơi!
Khi bình minh nhuốm chân mây đỏ ửng
Ta dắt nhau bay giữa bát ngát bầu trời
Nếu không anh sẽ làm đỉnh núi,
Bốn mùa cùng em vui kết đôi,
Em chở nước cho lòng anh hoá suối,
Tình yêu chúng mình chảy mãi không thôi.
1890
ĐẤT THANH CHƯƠNG
Mời bạn về thăm đất Thanh Chương
Thăm những Yên — Khai —Lĩnh — Ngọc —
Tường,
Cùng với Hưng —Phong —Bài —Nho —Mĩ ....
Đất nghèo suốt tháng nhút cùng tương.
Bạn sẽ được xem miền đất bãi
Mía mọc xanh um ngọt lịm đường,
Tím biếc hoa cà, vàng hoa cải,
Ong bướm đua nhau lượn rộn ràng.
Bạn sẽ được nhìn xa ngút mắt
Những chè , khoai sắn rợp đồi nương,
Những đồng lúa trải dài xanh ngắt,
Con đường nấp dưới bóng hàng dương.
Sẽ gặp những người dân quê ấy
Dạn dày một nắng với hai sương,
Năm mươi năm trước thường mang gậy
Nổi trống xông vô phá huyện đường.
Nghèo chẳng lấy chi mà đaĩi bạn
Luộc lưng rổ sắn ,ấm chè xanh
Hai bầu tâm sự cùng dốc cạn
Bếp lửa chiều đông ấm mẫi tình...
Mai ngày bạn trở về dưới nớ
Vui với trăng hoa chốn thị thành
Hẳn lòng của bạn còn luôn nhớ
Một chiều hương sắn luộc vây quanh .
1980
Những buổi chiều thứ bảy...
Ngững buổi chiều thứ bảy em ơi
Trai gái dắt nhau từng đôi dạo phố
Tiếng guốc khua rộn ràng đường nhựa ,
Tiếng nói cười hớn hở giòn tan...
Áo màu bay chấp chới nắng chiều tàn
Như ngàn bướm đang say đời lên mật
Mà lòng anh bao nhớ thương chồng chất
Thương nhớ em nhiều, em của anh ơi!
Nhớ mái tóc em đen, nhớ cái miệng em cười ,
Nhớ tiếng nói dịu dàng nũng nịu,
Nhớ gương mặt giận hờn, nhớ những lời trách
khéo
Những khi anh chưa kịp yêu chiều.
Nhớ vô cùng đôi mắt trong veo
Dáng đứng, bước đi, nết ngồi - tất cả,
Ôi ước chi em về đứng đó
Để anh nhìn thoả nỗi khát khao,
Anh hôn đôi môi như một nụ đào
Vừa chớm nở sau ngày đông giá lạnh
Sương dần buông, tiếng chim chiều đập cánh
Phút giây này em đang ở nơi đâu ?
Lòng có buồn khi phải sống xa nhau?
Trái tim có rộn ràng bao thổn thức?
Thứ bảy chiều nay khi mọi người đang náo nức
Dắt nhau vào cõi mộng của tình yêu
Chỉ lòng anh khép của trông chiều
Để mơ bóng em về trong giấc mộng !
Tháng 4 - 1981
TRỞ VỀ DỤC THANH (1)
Hơn 70 mùa xuân đã đi qua
Nay con mới trở về chốn cũ,
Nơi những năm xua Bác nằm ko ngủ
Sông nước Cà Ty 2 thao thức cùng Người.
" Ngoạ du sào " 3 mà đâu có thảnh thơi,
Dấu guốc của Người hằn sâu vào đất.
Nỗi đau của muôn triệu người nước mất
Tụ về đây - Quặn thắt giữa tim Người
Những buổi cùng trò dọc bãi biển dạo chơi
Câu chuyện kể các anh hùng dân tộc
Cứ mỗi bận giảng bài Người lại nhắc 4
Cho con hiểu lòng Người với Tổ Quốc Người ơi!
Đất nước đau thương không ánh sao trời
Nhưng trong Bác đã nhú mầm nảy nụ.
Ra đi ! Ra đi ! Bác đã nghe non sông và lịch sử
Giục giã con tàu rẽ sóng ra khơi ...
Trước mắt : Đại dương sóng vẫn cuộn tơi bời,
Chưa thấy bến bờ đâu nhưng lòng Người đã
quyết.
Bến Nhà Rồng 5 tiếng còi tàu tiễn biệt
Có phải đã âm vọng trong Người từ Phan Thiết
nơi đây?
Và ở đâu trên trái đất này
Không in dấu bàn chân của bác
Cuộc hành trình của Người không giản đơn như
ngàn khúc hát
Như muôn triệu bài thơ chúng ta viết dâng
Người.
Ra đi từ thuở tuổi hai mươi,
Tóc chớm bạc : Tới địa đầu đất nước.
Suốt cuộc đời không nghỉ ngơi một phút
Sao ko kịp về nơi xuất phát Bác ơi!
Tấm bản đồ day dứt khôn nguôi,
Mỗi tin ở Miền Nam luôn khiến Người thao thức
Tất cả những gì Bác mang đi từ Phan Thiết
Vẫn trọn vẹn trong Người cho tới phút đi xa.
Bác không còn tới ngày đất nước đỏ cờ hoa
Đã có cháu con đi quãng đường còn lại.
Đạn bom thù chẳng thể nào ngăn nổi
Muôn triệu người hiểu thấu nỗi lòng Cha.
Như người học trò tìm lại mái trường xưa
Chúng con trở về Dục Thanh sau bao ngày xa
cách,
Sông Cà Ty ghe thuyền tấp nập,
Bình minh lên đỏ lựng chân trời
Ríu rít còi tàu giã bến ra khơi ... !
1984
Chú thích
1. Dục Thanh là ngôi trường ở Phan Thiết nơi thầy giáo Nguyễn Tất Thành đã dừng chân dạy học trước khi vào Sài Gòn ra nước ngoài tìm đường cứu nước.
2. Cà Ty : Con sông chảy qua thị xã Phan Thiết
3. Ngoạ du sào : ổ nằm chơi - Tên ngôi nhà chòi nhà thơ Nguyễn Thông đặt để che mắt giặc nơi ông hội họp các nhà yêu nước
4. Thời gian dạy học ở Dục Thanh thầy giáo Thành thường dẫn học trò đi tham quan và lúc giảng bài thường kể chuyện các anh hùng dân tộc để giáo dục lòng yêu nước cho học sinh
5. Bến Nhà Rồng : ở TP Hồ Chí Minh hiện nay, nơi Bác Hồ lên tàu đi tìm đường cứu nước
NGÀY MAI
EM RỜI KHỎI MÁI TRƯỜNG
Tặng các em học sinh lớp 9 trường THCS Thị trấn
Ngày mai em rời khỏi mái trường
Để lại sai lưng quãng đời thơ bé,
Xin chớ bao giờ quên em nhé
Nơi ngã ba đường bao thế hệ từng qua.
Quả nào không sinh tự nụ hoa
Hoa sẽ héo nếu thiếu nguồn đất sữa
Và lấy đâu ra nguồn quả ngọt
Nếu thiếu người chăm sóc em ơi !
Góc sân trường nào không ghi nhưng trò chơi
Đã dắt em đi qua bao mùa phượng nở,
Những mơ ước lớn lên qua mỗi trang sách mở
Mơ ước nào là hiện thực ngày mai?
Hãy nhớ nghe em, cho tới trọn cuộc đời
Đừng bao giờ để lòng mình trống rỗng:
Từ buổi ban đầu còn chập chững
Giữa sân trường rộng lớn bao la,
Đến hôm nay, chiếc sân ấy ngày xưa
Đã trở nên đơn giản và chật hẹp,
Để không phải dừng chân mà bước tiếp
Ngày mai em rời khỏi mái trường.
Em sẽ về nơi ruộng lúa, đồi nương
Hay đến với công trường xưởng thợ?
Hoặc thêm một mái trường ngói đỏ
Chuẩn bị cho mình trước một chuyến đi xa?
Ba mươi năm đất nước chúng ta
Chưa một ngày vắng bom rơi đạm nổ,
Những vết thương máu còn đọng úa,
Phải làm gì cho cuộc sống em ơi.
Cha anh xưa đã hiến trọn cuộc đời,
Đổ máu thắm cho em ngồi em học,
Có lẽ nào ngày mai em tiếc sức
Để xây nền cho cuộc sống tương lai.
Dù trở thành ngưòi cấy lúa, trồng khoai
Hay cầm bút- cầm kìm, làm thợ
Nếu em gắng hoàn thành nhiệm vụ
Là vinh quang em đã giữ cho mình.
Có thể cây đời hiện tại chưa xanh,
Thuốc độc quân thù đang làm cây héo lá,
Nhưng gốc vững rễ bền lan trăm ngả
Dưới ánh xuân hồng cây sẽ nở hoa tươi.
Trang sách năm xưa đã hoá trang đời,
Đen trắng hai màu song vẫn một đôi ngưòi lẫn lộn.
Chín năm trời anh tin em khôn lớn,
Giữa trắng đen em biết chọn màu nào.
Tháng năm đất trời tiếng ve dậy nôn nao
Tiễn các em - có mấy lời tâm sự
Những lời dặn bao giờ mới đủ
Với những người thầy, người chị, người anh.
Tháng 5 năm 1984
HOA KHẾ
( Cho Minh Loan )
Ngày ấy anh về thăm em
Gốc khế đang mùa hoa nở,
Những chùm hoa khế xinh xinh
Năm ngón tay mềm hé mở.
Anh tiễn em về trước ngõ,
Bồi hồi sao phút chia tay
Hai đứa nép vào bóng lá
Bốn bên trăng bạc tuôn đầy.
Anh nghe hơi thở của em
Mà ngỡ hương hoa dịu nhẹ,
Chưa muốn nói lời chia tay
Cả hai đứa cùng lặng lẽ.
Gió cũng thương tình thổi khẽ
Cây xanh không hát rì rào.
Sao trái tim hồi hộp thế
Như nói thay lời đổi trao.
Em ngả đầu vào ngực anh
Ôi phút giây sung sướng nhất,
Ôm em trong cánh tay mình
Hẹn lòng : không bao giờ để mất
Sáng nay bên đường Phan Thiết
Cây khế nhà ai trổ hoa
Lòng anh bỗng nghe da diết
Nhớ cây khế nhỏ quê nhà.
Bốn năm xa cách em ơi,
Cây khế có còn cạnh ngõ,
Đêm đêm em có ra ngồi
Nhớ lại tình ta thuở đó?
Cái hôn ban đầu cháy lửa
Anh dành trao trọn cho em
Đây trái tim anh cháy đỏ
Dâng người con gái yêu tin.
Có thể đi qua thời gian
Sắc đẹp ngày xưa tàn héo
Nhưng tình yêu sẽ mãi còn
Theo trái tim anh vạn nẻo.
NGÀY XUÂN
NGHĨ VỀ CÁI CHẾT
Mỗi độ xuân sang cây nảy lộc đâm chồi
Sự vật khởi đầu vòng quay mới.
Với lịch sử, mùa xuân là gạch nối
Giữa cái hiện tồn và cái sáp sinh sôi.
Nhưng với mỗi con người, mùa xuân - bạn ơi
Là một bước hành quân về cõi chết.
Tuy có thể dời xa chút ít
Cái nấm mồ đang đợi chờ ta,
Nhưng chẳng có ai trẻ mãi không già
Cùng vũ trụ vĩnh hằng bất diệt.
Vậy thì bạn ơi ! Ta cần phải biết
Ấp iu chiu chút cuộc đời ta :
Hãy gắng thêu nhiều những cánh hoa
Trên tấm lụa đời dệt bằng những phút dây ngắn ngủi.
Đừng khóc những cánh hoa tàn lụi
Rơi rụng vì ngọn gió thời gian,
Đừng buồn vì những vết than
Thuở vụng dại ta vẽ lên quá khứ.
Còn đang sống - nghĩa là còn trăn trở
Nghĩa là còn khám phá chọn đường đi,
Sống chết tận cùng trong cõi nghĩ suy
Cực này động - cực đằng kia lại tĩnh.
Cái chết dĩ nhiên vô cùng bất hạnh
Nhưng không phải cho kẻ đã chết rồi
Mà bất hạnh hơn tất cả trên đời
Là kẻ sống mà coi như đã chết.
Mùa xuân! thời gian! dòng đời bất tuyệt
Đập gấp lên hơi nhịp trái tim mình!
Đã không thể cầu bất tử trường sinh
Hãy sống thực những phút giây đang sống.
Cánh cửa đời mở ra từ lao động
Khép lại cánh cửa kia ta sẽ bước xuống mồ,
TÌnh yêu siêu hình - bất thức - hư vô
Qua cửa ấy hoá thân TỒN TẠI!
Đó là phần cuộc đời ta chuyển đổi
Từ cái ĐƠN NGUYÊN HỮU HẠN TỚI VÔ CÙNG.
Giọt nước đời ta đã lẫn biển đời chung
Ta cần gì phải lo khô cạn nữa
Và cuộc đời ta bỗng hoá thành BẤT TỬ
Như mùa xuân kia - mãi nảy lộc đâm chồi.
Tháng 1 / 1986
ĐẠI HỘI MÙA XUÂN
( Kính tặng đại hội huyện đoàn Hàm Thuận lần thứ 3)
Từ khắp bốn phương trời Hàm Thuận
Các anh các chị tụ về đây,
Muôn gương mặt trẻ, muôn mặt trận
Góp sức chung cho đại hội này.
Đất nước mới qua kỳ máu lửa
Cơm chưa no bụng, áo chưa lành
Đời còn lắm thói hư tật xấu
Chưa dễ dàng cho cuộc đấu tranh.
Nhưng xuân đã đến từ muôn nẻo,
Mầm non đang nhú mọc từng ngày,
Chuyển hướng đi sâu vào sản xuất
Óc trẻ bật ra bao điều hay.
Làm ăn tuỳ hứng theo lề cũ
Đơn độc tách rời bộ máy chung,
Hò hét một hồi rồi bỏ xó
Xin đặt từ đây chấm cuối cùng.
Bắt đầu từ những trang kế hoạch,
Phối hợp thông qua những hợp đồng,
Đi sâu chỉ đạo từng khâu một
Kiên quyết ắt sẽ thành công.
Dưới ánh Đảng soi ta vững bước
Góp phần xây dựng lại non sông.
Cuộc sống gọi ta lên phía trước
Vươn sao cho kíp ánh xuân hồng.
Vẫn còn chồng chất bao gian khó
Đợi chờ sức trẻ thanh niên ta,
Vẫn còn chồng chất bao câu hỏi
Đang chờ thực tế sáng dần ra.
Nhưng hướng đi lên đã vạch rõ,
Ngày mới hôm nay đã bắt đầu
Từ đại hội này bao nụ thắm
Hẹn mùa quả ngọt những ngày sau.
Năm mươi hai tuổi còn mang nặng
Bao nỗi căm hờn bao nỗi đau ...
Lịch sử nước nhà qua bao chặng
Luôn có đàon ta đứng tuyến đầu.
Tiến lên giành lấy đời no ấm,
Pháo lệnh vào xuân đã nở vang.
Ta quyết phất cao cờ chiến thắng
Anh em ơi! Xin hát khúc lên dàng.
1986
CẬU TÔI
Kính tặng hương hồn cậu Nguyễn Đình Phan ( bí danh Liệu)
Tỉnh uỷ viên Tỉnh Uỷ Nghệ Tĩnh năm 1930
Năm tôi lên bảy tám
Cậu tôi đã già rồi,
Mẹ nói cậu vào Đảng
Từ những năm ba mươi.
Nhưng tôi thấy cậu tôi
Hiền như ông Bụt vậy,
Cũng như bao ông già
Trong đời tôi đã thấy.
Cứ mỗi năm xuân đến
Tôi theo mẹ về chơi,
Được cậu cho quà tết
Lòng vui ơi là vui.
Có những đêm tối trời
Mẹ tôi ngồi kể chuyện
Cậu tôi dẫn bao người
Đi cướp đồn phá huyện.
Một lần bị giặc bắt
Trói quặt hai cánh tay
Bà tôi nhìn cậu khóc
Cậu cười khuyên bà khuây.
Rồi giặc bắt đi đày
Khắp Buôn mê - Lao Bảo
Lòng cậu chẳng chuyển lay
Vẫn mong ngày nổi bão.
Căn nhà tranh của cậu
Giặc về đốt hai lần,
Ông ngoại tôi chúng bắt
Trói ngồi xem chúng ăn.
Nhà nghèo cá thịt không,
Cơm rau với nước chấm,
Chúng hắt vào mặt ông
Bộ râu dài ướt đẫm.
Tôi ngồi không khóc được
Mà tròng mắt đỏ hoe
Đêm ấy tôi thao thức
Lăn hoài trên chõng tre...
Câu chuyện thời ấu thơ
Ngún cháy giữa lòng tôi,
Cùng ánh mắt của cậu
Dắt tôi đi vào đời.
Bao năm tháng qua rồi
Tôi dần dà khôn lớn
Đảng dạy tôi nên người
Sáng lòng thêm bao chuyện.
Nhưng mỗi lần về phép
Đến thăm cậu, cậu ơi,
Cháu thấy mình bé dại
Cũng như ngày xưa thôi
Tuổi đời ngoại tám mươi
Đảng cho về hưu trí
Hơn hai chục năm trời
Chưa một giờ ngưng nghỉ.
Vườn cam cậu chăm bẵm
Quả vàng uốn cong cành
Vị mật cam ngọt đậm
Nuôi con cháu lớn nhanh.
Chi bộ họp đêm đêm
Gậy dẫn đường lốc cốc
Phong trào xuống hay lên
Cậu buồn vui trước nhất.
Đồng chí trẻ đến gặp
Gợi chuyện cuộc đời mình
Chưa một lần cậu nhắc
Những đắp đền hy sinh.
Trong hơi thở dồn dập
Chỉ nghe cậu than tiếc :
" Sức mình giờ cạn kiệt
Làm sao giúp cháu con?
Đất nước giặc đã tan
Nhưng dân còn đói khổ,
Mình ăn không ngồi rồi
Nghĩ, lòng thật xấu hổ"
Hè năm nay về phép
Đến thăm cậu, cậu ơi
Ngờ đâu đất quê đã
Ôm chặt đời cậu rồi,
Người chiến sĩ ba mươi
Gậy tày dựng xô viết
Giờ yên nghỉ đời đời
Trong lòng người bất diệt
1 / 1986
TÂM SỰ
Thân tặng Tố Nga - Tác giả Vầng trăng khuyết
" Thả hòn đá xuống dòng sông ... "
Đá chìm sóng vẫn nổi vòng mãi thôi.
Nước theo dòng nước chảy xuôi,
Thời gian cứ nhịp, cuộc đời cứ đi.
Sông sâu ai tỏ nỗi gì,
Lòng sông ai biết nặng vì đá đeo?
Ngày xuân khách vắng bến chiều
Rượu nồng ai biết vẫn nhiều đắng cay?
Chú chuồn đậu - chú chuồn bay
Chuồn ơi ở lại bến này chút thôi.
Cánh buồm nâu đã tả tơi
Mái chèo quẫy sóng đã thôi vẫy vùng,
Nhưng trong thớ gỗ tanh nồng
Tiếng đò ơi vẫn vọng cùng sông xa ...
Trời mênh mông - Nước bao la
Bờ sông ngồng cải vẫn hoa trổ vàng ...
Con đò lỡ chuyến sang ngang,
Chiều xuân bến vắng mo màng gì dây ?
Chân trời không một bóng mây
Hồn ai sũng ướt bên này hỡi ai?
1993
Ở NƠI NÀY CHIẾN TRANH MỚI ĐI QUA
Ở nơi này chiến tranh mới đi qua,
Không phải những hố bom còn kia nói với tôi điều đó.
Cũng không phải nơi hàng ngàn bia mộ
Khắc sâu hàng chữ : Hi sinh ngày ...
Tôi nhận ra chiến tranh ở nơi đây
Trên mái tóc của người mẹ chờ con hai mươi năm
bạc trắng,
Nơi những vết nhăn - những vệt hằn năm tháng
Người vợ chờ chồng - đằng đẵng tuổi xuân qua.
Hai mươi năm rồi chiến tranh đi qua
Em gái nhỏ mồ côi đã lớn thành thiếu nữ.
Nhưng đằng sau nụ cười rạng rỡ
Là khoảng trống vô hình - khoảng trống người cha ...
Những cánh đồng đã chín lại mùa vui
Rộn rịp bốn phương công trường mới mở,
Nhịp sống cứ tưng bừng rộn rã,
Nắng mùa xuân đọng lại trước sân nhà.
Những trái tim yêu đang đập nhịp giao hoà,
Bốn phương trời đang trở về quần tụ
Nhưng giữa bộn bề thời mở cửa
Lòng vẫn nhủ thầm : Chiến tranh mới đi qua ...
1995
THĂM CHÙA HƯƠNG
Xa nghe nức mùi hương
Nên tìm về chốn cũ.
A Bến Đục 1 đây rồi!
Mây trôi sà ngọn cỏ ...
Chiếc thuyền em gái nhỏ
Đưa ta lên đền Trình 2
Ngỡ lạc về cõi nhớ,
Thuở trước vừa khai sinh.
Bãi Yến 3 dài bao xa?
Bóng núi trôi hoài vậy?
Nào Oản, Gà, Xôi ...4
( Chắc bếp trời thổi đấy ! )
Leo qua mấy bậc đá,
Ôi Thiên Trù ! Thiên Trù ! 5
Hoa đại đang độ nở
Gọi ta về hoang sơ.
Đi giữa thực và mơ,
Giữa chòng chành mây núi,
Giữa nay và ngàn xưa,
Suối giải oan 6 đã tới.
Ai đến đây tắm gội
Rửa sạch bụi phàm trần 7
Ta nhấp ngụm nước suối
Chợt nghe dậy lòng xuân!
Đường đi nếu còn xa
( Cõi Phật thường diệu vợi )
Chùa Cửa Võng 7 sẵn bày
Xin dừng chân đỡ mỏi.
Từ đây em sẽ tới
Chùa Hương Tích 9 kề sát
" Nam thiên đệ nhất động"
Châu bút từng phê.
Xin chớ ngại hang sâu,
Xuống chín tầng địa ngục
Mà xem hết khổ đau
Những kiếp người lăn lóc.
Nếu em muốn lên trời 11
Cõi tiên đang mời mọc
Chớ quên chàng Từ Thức 12
Đã có lần tới nơi.
Phật thức tỉnh hai hàng
Cầu chi cho ngày tới ?
Thắp một vài nén nhang
Khói cuộn vòng bối rối ...!
Thôi đành về cõi tục
Em có chịu theo cùng !
Thuyền xuôi rời Bãi Yến
Bến Đục bao giờ trong ?
1996
Chú thích :
1,2,3,5,6,8,9 :Tên các địa danh và một số ngôi chùa trong quần thể Chùa Hương
4 : Oản,Xôi, Gà là tên các ngọn núi có hình dáng tương tự ở Chùa Hương
7 : Tương truyền suối Giải Oan là nơi nàng công chúa Ba tắm gội trước khi vào Chùa Hương tu và hoá thành Phật
10 : " Nam Thiên Đệ Nhất Động " là chữ Chúa Trịnh Sâm khắc trên vách đá
11 : ở Chùa Hương có đường xuống địa ngục và đường lên trời
12 : Từ Thức là tên một người lấy vợ tiên và được lên cõi tiên ở nhưng sau thấy trên cõi tiên chẳng có gì hơn ở nhà nên lại quay về
13 : Câu thơ của Chế Lan Viên trong bài " Đi trong hương Chùa Hương "
Qua thôn Vĩ
Nhớ Hàn Mặc Tử
Đêm tháng năm tôi ngược thăm thôn Vĩ
Trời không trăng mà cũng chẳng sao!
Không nhìn thấy vườn ai xanh mướt quá
Không nắng vàng nhuộm thắm những hàng cau 1
Nửa thế kỷ - dấu chân ai đã tan vào bụi cát
Chút tình đời ngỡ cũng hóa hư không
Sao bỗng nghe nước sông Hương rào rạt
Thuỷ triều lên? Hay sóng vỗ trong lòng?
Đâu sương khói của một thời Huế cũ
Áo trắng bây giờ có dễ nhận ra không? 2
Nắm xương ai đã vùi sâu đáy cát,
Câu thơ còn nhuốm lạnh cả từng không.
Ai đã yêu - yêu quại quằn run rẩy
Cạn kiệt đời vẫn chưa đã, chưa bưa,
Để mơ thấy vầng dương máu chảy
Cả hồn thơ cũng ngơ ngẩn dại khờ. 3
Ngôi sao lạnh cuối góc trời xưa ấy
Đã tắt rồi ! Vâng đã chết! Như trăng! 4
Mà ánh sáng vẫn không ngừng tuôn chảy
Giữa lòng đời yêu mến niu nâng.
Tôi đi giữa đêm yên bình của Huế,
Nghe bâng khuâng một thủa đã xa rồi ...
Những điện ngọc lầu son chễm chệ
Sao không xao động chút lòng tôi?
Chỉ những câu thơ - những câu thơ thảng thốt
Chở trăng về 5 Hàn Mặc Tử ơi!
Cho ta một niềm yêu thắt ruột
Không dễ dửng dưng đâu trước huyết lệ một thời.
Đêm tháng năm tôi ngược thăm thôn Vĩ,
Nghe câu hò mái đẩy đầy vơi,
Thương những con triều vỗ hoài đập đá
Câu hát nam bình, câu hát nam ai ...
Ghềnh Ráng 6 đêm nay sao sương nhiều ít?
Thiếu vắng trăng vàng sóng biển có hoà ca ?
Hai tám tuổi - xuân dù chưa kịp chín
Cũng đủ làm rối rít cả muôn hoa.
Ngược dòng thời gian tôi về thăm thôn Vĩ,
Thương người xưa giữa sương khói nhạt nhòa.
Có thể ngày sau thôn Vĩ còn hoặc mất
Nhưng thôn Vĩ của Hàn mãi sống giữa lòng ta.
1996
Chú thích : - 1, 2, 3, 4, 5 : ý thơ của Hàn Mặc Tử
- 6 : Nơi yên nghỉ của Hàn Mặc Tử