#15 —
07.08.2026 11:19
(đã sửa)
<Bài viết được chỉnh sửa lúc 18.08.2026 23:35:57 bởi Ct.Ly>
19.
Giờ đây, Thiệt đã là người thợ lành nghề bánh, việc quản lý của Hùng cũng đã thành thục. Một hôm, nhân Hùng và Thiệt về thăm nhà Việt Phượng, có đặt vấn đề năm xưa khi Việt cho Hùng và Thiệt làm công, hứa là coi như cha các cháu. Hùng trình bày vấn đề cùng Việt Phượng.
-
Thưa chú thím, con và Thiệt đã làm việc cùng với chú gần 10 năm, cuộc sống của tụi con thay đổi hoàn toàn, từ một đứa bé mồ côi, không ai nương tựa không có chữ nghĩa, nghề nghiệp, nay đứa nào cũng nghề nghiệp đàng hoàng, kiếm miếng cơm cũng khỏe hơn nhiều. Điều ấy, tụi con không quên ơn, nuôi dưỡng, dạy dỗ của chú thím. Bây giờ đứa nào cũng thân dài vai rộng, lực lưỡng tự thân có thể đối phó với cuộc sống được, mong chú suy nghĩ, con và Thiệt coi chú như người cha thực sự. Chú thím nghĩ thế nào?
- Để chú bàn lại với thím cho rõ ràng rồi nói lại với các con. Hôm nay, chú thím ghi nhận con nói là đúng, nên chăng phải minh bạch rõ ràng, khi trước chú nhận con và Hùng làm với chú, ngày đó chú độc thân, mọi việc chú quyết định, bây giờ chú có thím để bàn bạc thống nhất. Vợ chồng phải tôn trọng con à. Sau này, các con cũng có gia đình, quan trọng trong một gia đình là tôn trọng với nhau bất cứ giải quyết việc gì lớn nhỏ. Làm vậy ai cũng bằng lòng, không nên giấu diếm điều gì, nhất là việc đại sự. Việt nói.
- Dạ, chú thím. Con hiểu chú làm gì cũng cẩn thận, chú bàn với thím thế nào rồi con liệu tính cho 2 anh em con. Trong mắt con và Thiệt lúc nào cũng biết ơn to tát của cô chú bảo bọc, con có được như ngày hôm nay.
- Ừ, chú hiểu, Vậy con nhé. Con cứ làm việc với thím và giúp chú đưa đón Huy đi học.
- Dạ.
Buổi sáng hôm ấy, một buổi sáng trọng đại với cả gia đình Việt Phượng và Hùng, Thiệt. Sau khi bàn thờ trên lầu lễ vật trái cây, nhang khói, đèn cầy thắp sáng. Bàn thờ rất trang nghiêm, thanh tịnh.
Việt dõng nói với Hùng và Thiệt:
-Hôm nay, một ngày thiêng liêng của gia đình mình, các con phải trân trọng tình nghĩa của chúng ta. Chú đã đặt lễ vật trên bàn thờ chú muốn các con tự hứa với lòng mình trước Trời Phật và ông bà tổ tiên xem chú là
cha nuôi và ngược lại chú chính thức là cha nuôi – như khế ước thiêng liêng có trách nhiệm trước đại gia đình chúng ta: Vui cùng hưởng, buồn cùng chia, chung lưng đấu cật để cuộc sống chúng ta tốt đẹp hơn. Các con Hùng Thiệt hiểu chứ? –
-Dạ.
Hùng và Thiệt à, con nghĩ sao phát biểu vậy trước bàn thờ có đức Quán Thế Âm và tổ tiên trang trọng chứng giám:
- Con là Hùng, từ ngày con được chú nhận nuôi dưỡng và làm việc cùng chú, đến nay con đã trưởng thành, có thể độc lập đối phó với cuộc sống. Nay con xin được chính thức gọi chú Việt là cha Việt, thí Phượng là mẹ Phượng, con nguyện ăn ở đúng đạo lý của tình cha mẹ. Mong Ba Việt, mẹ Phượng chấp nhận trước Trời Phật và tổ tiên, ông bà và con nguyện đáp đền dù cha không sinh nhưng đã cưu mang, dưỡng dục, dạy dỗ con đã nên người.
Sau lời nói tự nguyện của Hùng, Việt đã gõ 3 tiếng chuông. Tiếng chuông như có thần lực của cõi vô biên ngân vang trong gian phòng thờ trang nghiêm, thanh tịnh rất yên ắng. Ai cũng cảm nhận: Tất cả bề trên đã
chứng giám.
Đến lượt Thiệt, không văn vẻ như Hùng, nhưng một lòng chân thành. Hai tay chấp trước ngực:
- Con được anh Hùng nhận làm em, cha Việt, mẹ Phượng nhận là con, con xin nguyện cả đời nghe lời dạy dỗ của anh Hùng và cha mẹ Việt, Phượng và cả em Huy nữa một đời xứng đáng với cuộc làm người trong đại gia đình này.
Vẫn 3 tiếng chuông thần duyệt ấy, lòng ai cũng hân hoan trong lễ nghi đơn giản nhưng rất thiêng liêng. Việt đến ôm cả hai rất cảm động. Một tiếng vo ve của muỗi cũng nghe. Phút yên lặng của 3 người - trong giấy
phút ấy có sợi dây vô hình làm bền chặt cho tương lai.
Đến phiên của Việt, anh điềm đạm, thắp thêm 3 nén nhang, cung kính trước hào quang Phật và anh linh tiên tổ ông bà, cha mẹ.
- Con là Quốc Việt, hôm nay con cung kính tuyên bố trước Mười phương chư Phật, Đức Quán Thế Âm và anh linh của ông bà cha mẹ: Từ ngày con nhận giúp đỡ, nuôi nấng, dạy nghề, dạy cách làm người cho các con Hùng, Thiệt, con thấy các con đều ngoan biết ở ăn và làm việc phải phép trong cách làm người. Nay con chính thức nhận các con Hùng và Thiệt làm con nuôi, con sẽ duy trì trách nhiệm làm cha cho đến cả đời này. Mong các con tiếp tục cuộc sống đúng với danh dự, trách nhiệm và đạo nghĩa làm người. Con biết rằng điều ấy thật khó, nhưng sẽ hướng dẫn các con cái nuôi dưỡng chủng tử thiện tâm, thiện lành để tất cả các con có đời sống tốt, biết yêu thương, giúp đỡ người trong khả năng của mỗi chúng con. Chăm sóc cho cá nhân chính
gia đình chúng ta càng ngày càng vững bền và lòng yêu thương ý thức giúp cho cả xã hội.
Xong lời của ba Việt, Hùng thỉnh 3 chuông, ôi chao! Tiếng chuông thần duyệt ấy như một nhắc nhớ cho ba cha con Việt Bánh ngọt. Việt trân trọng cắm nhang vào.
Các con đứng 2 bên trái phải, cùng hướng về bàn thờ:
Nguyện sống tốt trong cõi sống vô biên nhé, như các con đã hứa cùng ba mẹ trước bàn thờ tổ tiên, các con đã nghe cả rồi. Bây giờ và về sau các con nhớ chăm chỉ siêng năng đỡ đần cùng nhau.
- Dạ, con Hùng và Thiệt sẽ nguyện làm việc siêng năng, chăm chỉ và vâng lời cha mẹ Việt Phượng và yêu thương em Huy.
Tất cả xuống dưới nhà, chỉ có Phượng trông coi cửa hàng. Việt nói với vợ:
- Em à, anh và 2 con Hùng Thiệt đã làm lễ tuyên thệ trước bàn thờ, tuy đơn giản nhưng trang nghiêm, anh nghĩ bề trên đã chứng giám cho gia đình chúng ta. Từ nay em phải gọi các con Hùng, Thiệt, ngược lại Hùng Thiệt gọi là ba mẹ. Em và các con nhớ chưa?
- Dạ.
- Mai mốt ba mẹ giao cửa hàng Q. 5 cho hai
con, tự kinh doanh, mặt bằng thuê 10 triệu, ba kinh doanh có có lãi, các con cũng phải nỗ lực chăm chỉ mới phát triển, chị Quyên quản lý trên ấy sẽ về cửa hàng dưới này giúp mẹ Phượng. Ngày trước anh có nói với em rồi Phượng à, anh nhận nuôi hai đứa con, chúng nó cũng có cơ may trời cho số vốn cùng mình kinh doanh,
nay coi như tài sản của 2 con, như lời hứa năm nào của ba Việt. Các con có hứa với ba mẹ là xây dựng và tích lũy để phát triển cùng ba mẹ không? Trình bày mẹ Phượng nghe dự trù như thế nào của các con. Một tuần 2 đứa chia nhau về dưới này thăm hỏi và chơi với em Huy. Nói đi ba mẹ nghe có hợp lý không? Hùng con có nghiệp vụ quản lý, em Thiệt có nghiệp vụ làm bánh.
Hùng quay sang nói với Thiệt:
- Em có ý gì nói với ba mẹ không? Em nói trước đi.
- Dạ. Ba mẹ à, con chưa quen quản lý bán hàng nhưng con thuần thục về sản xuất hơn, hay là để con tiếp tục sản xuất, anh Hùng đã quản lý mấy năm, hơn nữa, con học ít, để anh Hùng quản lý, kinh doanh tốt
hơn. Hiện tại sản xuất cũng chưa dư thợ. Sau này, nếu có dư thợ con về học thêm
cùng anh Hùng cũng được. Ba mẹ thấy đề nghị của con thế nào?
- Anh nghe cũng có lý em à, còn em – Phượng nghĩ sao anh thấy tụi nó cũng hiểu việc.
- Tùy anh định thôi, em nghe Thiệt nói là biết nhường anh, hợp lý hơn. Làm việc gì cũng phải hiểu và có nghiệp vụ anh à.
Hùng, con nghĩ gì khi Thiệt nói vậy?
- Dạ, con cũng thú thiệt với ba mẹ, mỗi lần gặp anh Tín, anh ấy cũng nói: Thiệt làm việc chăm chỉ và siêng năng, gần như một thợ giỏi, có thể sau này nếu làm ăn thịnh vượng thêm xưởng Thiệt sẽ quán xuyến
được. Còn con quản lý tốt hơn, tạm thời cứ vậy đi ba, sổ sách chứng từ, ba mẹ lên kiểm tra. Nhờ trời, sau khi các con vững vàn có thể mở thêm phân xưởng, phát triển sẽ đồng bộ hơn. Tạm thời như vậy đi ba mẹ.
- Cái mà các con cần là cửa hàng sạch sẽ, trưng bày bắt mắt thu hút khách hàng, sổ sách rõ ràng từng cột, từ doanh số tính ra lãi ròng. Và phải biết cần kiệm không phung phí, mọi tích thiểu sẽ thành đa. Phải có ước vọng như thời các con mới vào làm sẽ có ngày thêm phân xưởng được. Phải đặt mục tiêu cho 5, 10 năm sau. Tất cả đều bắt đầu từ bước chân thứ nhất, đam mê và nỗ lực dù đường xa mấy cũng đến đích. Giàu có chưa quan trọng bằng nhân cách trước cuộc sống. Nhân cách là cái cao cả nhất trên cõi đời này, người đời
trọng con người giữ được đạo đức và phẩm giá chứ không trọng kẻ nhiều tiền. Các con hiểu chứ? Với gia đình tình cảm là thiêng liêng, biết nhường nhịn để gìn giữ tình cảm. Với cạnh tranh thương trường không khoan nhượng. Kinh doanh là vậy, phải suy nghĩ để tìm phương pháp hay nhất. Kinh doanh rất khó, khó hơn sản xuất nhiều lắm, các con nhớ nhé. Có điều gì chưa thống nhất, phải bàn bạc, nếu có thất
bại không ai đỗ lỗi ai.
Đừng nghĩ bây giờ có đời sống khá giả quên thuở nghèo khó tính từng bữa trưa. Bây giờ ba thấy các con tiến triển nhiều về thể chất, tinh thần và cả ý thức. Các con chưa phụ lòng ba mẹ. Vậy là tốt rồi.
Cái gì chưa thông hỏi ba mẹ. Ba mẹ thống nhất, như thế Hùng Thiệt nhé. Riêng
Thiệt cái gì chưa thấu đáo nói với anh Tín. Anh Tín tổ trưởng sản xuất là người
có thành tín, tốt bụng, con nhớ nhé, Thiệt.
- Dạ. Con quý và tính tình anh, thân tình với tất cả anh chị em trong xưởng.
Sau buổi tuyên hứa ấy, Thiệt xin phép về xưởng tiếp tục công việc mình.
Tối ấy, Việt rất hài lòng với hai con mà anh tận tâm từ hồi nào đến giờ. Nói với Phượng:
- Em thấy sao khi anh xử sự các con, anh để ý các con từng cử chỉ hành động của chúng nó, anh nghĩ chắc các con xuất thân từ mẹ cha nó cũng đàng hoàng, chủng tử thiện lành có sẵn, mình chỉ vun bồi cho nó,
vậy đã là sự thành công rồi em à. Đứa nào giờ cũng hiểu đạo lý, nghĩa tình.
Bỗng điện thoại anh reo:
- Ồ, chú Hổ à, mấy lúc nay ra sao, cháu nhắc chú với vợ con cháu hoài. Chú và cả gia đình khỏe chứ?
- Khỏe cháu à, chú tính về Việt Nam thăm lại, nghe nói bây giờ Sài Gòn phát triển nhiều, Việt hả?
- Dạ, Đường sá hạ tầng mở mang, rộng hơn nhiều, nhà phố và nhà chung cư cũng rầm rộ lắm chú à. Chú tính khi nào về?
- Chắc tháng sau, chú đang xin visa để về, đại sứ quán hẹn chú tháng sau. Nếu có visa chú sẽ về thăm chơi khoảng 3 - 4 tuần.
- Vậy là tuyệt lắm chú à, về để thấy đất nước thay đổi. Khi lên máy bay, chú alo, cháu sẽ đón chú ở Sân bay.
- Nghe nói Sài Gòn kẹt xe dữ lắm hả Việt?
- Dạ, nhưng cũng chỉ lúc giờ cao điểm thôi.
- Khi đó chú sẽ alo. Làm ăn ra sao cháu, vợ chồng cháu ổn cả chứ?
- Dạ, ổn cả chú à. Cháu có nuôi thêm hai đứa con mồ côi, hiện tại cũng là thợ lành nghề và quản lý cửa hàng tốt. Được cái lễ phép, biết vâng lời.
- Phải là người có tâm thiện lành, “chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”. Chỉ như thế mới có ý thức bảo vệ, phát triển Việt à? Cháu có cần gì chú gửi về không?
- Dạ, cháu học chú điều ấy nên cũng an lòng. Dạ không, bây giờ Sài Gòn cũng đủ cả chú à. Chú về sẽ thấy.
- Ok, hẹn gặp tại Sài Gòn nhé Việt. Bye cháu nhé.
- Cho cháu gửi lời thăm hết thím và các em.
- Thank cháu.
Công việc sản xuất cứ tiếp diễn hết mùa tới mùa, sản xuất và kinh doanh như đôi bạn thân song hành, nhịp nhàng không thể chễnh mãng, một trong hai có vấn đề lập tức ì ạch, trì trệ ngay.
Người kinh doanh buôn bán họ giỏi là bén nhạy thị trường, Tùy thời mà đối phó. Mùa Trung thu sắp đến, nếu chú Hổ về đúng lúc, không đi với chú không được, chú sẽ nghĩ mình bất nghĩa, nếu đi với chú sẽ trì trệ buôn bán. Anh hơi lo nếu chú về đúng vào mùa. Cứ đúng với quy luật thị trường, mọi việc bây giờ dẫu gì cũng có vợ quán xuyến, cuối cùng anh an tâm.
Vu Lan tháng bảy lại về, ngoài đường phố, các hiệu bánh lớn như Kinh Đô, Đồng Khánh, Như Lan… đã rầm rộ làm quày bày bán. Bánh chay tiêu thụ rất mạnh, tại thành phố này người ta sùng đạo lắm, nhất là mùa vu lan cung cấp cho hằng mấy nghìn ngôi chùa, tự viện, niệm Phật đường.
Xưởng bánh của Việt bánh ngọt cũng hưởng lợi từ những người nghèo ít tiền hơn, nếu như mua bánh Trung thu chính hãng quá nhiều tiền họ không thể, người ta sẽ mua bánh ngọt khác để cúng dường cho các tự viện nhân mùa trung thu với đúng túi tiền họ. Sự công bằng của thị trường là vậy, tùy theo các doanh nghiệp lớn nhỏ mà lãi nhuận được chia tỷ lệ đều đăn, ví như mưa vậy. Một cơn mưa của tự nhiên đất trời cây cối đều được công bằng hưởng sự tưới tẩm ấy, cây nhỏ hút ít nước, cây to lớn sẽ nhiều hơn, tất cả được hưởng mưa móc ấy để tươi xanh.
Rất may, năm ấy tiền lãi do công sức và mồ hôi của tất cả anh em, sau khi trích tiền thưởng cho công nhân, để dành một ít, còn lại anh lấy toàn bộ tiền lãi ấy làm từ thiện cho những người cơ nhỡ, vô gia cư toàn thành phố như lời hứa của vợ chồng anh. Cũng như những lần từ thiện trước, một bài học sẻ chia cho số phận nghèo khó, ai trong xưởng cũng đồng tình ủng hộ. Thậm chí lần này trong anh em cũng có vài người tự bỏ thêm tiền túi mình cho đi khi những bao thư của xưởng hết sạch. Ai cũng hân hoan làm được nghĩa cử tốt đẹp cho đời. Thì ra, hành động của anh chị đã đánh động đến trái tim các em. Phụng sự cho đời này, những con người thiện lành có tình yêu tha nhân ai chẳng muốn, có điều phương tiện chưa cho phép mà thôi.
****
18.
Xong mùa Vu lan, cả xưởng đi làm từ thiện cũng ổn thỏa cả, các em thợ cũng hiểu nghĩa cử cho đi – Cho chẳng mất đâu cả, gieo hạt từ tâm đến với mọi người, ơn phước càng dày lên trong đời này. Mình sẽ sống bình an và vui vẻ hơn.
Sáng nay Việt nhận điện thoại của chú Hổ, anh vui vì chú sắp trở về thăm và anh sẽ có dịp trả nghĩa với chú, nghĩa ân của chú làm sao trả cho hết trong đời này, tuy vậy chân thành với chú là một sự đền ơn đúng nghĩa, chú đâu có đòi hỏi gì. Cơ ngơi chú bên ấy bề thế gấp mấy chục lần mình, con cái chú đã thành đạt cả, chẳng qua chú muốn quay về để xem mình có giữ lời với chú: Nỗ lực để phát triển xưởng bánh để có đời sống tốt đẹp hơn.
Ngày mai chú sẽ lên máy bay về thăm Việt Nam, chú nói đón chú tại sân bay và về ăn tại xưởng để chú hoài niệm một thời xây dựng rất khó khăn, vậy thôi. Mình phải cố gắng cho chú thật vui.
- Alo Việt à, chú quá cảnh từ Hàn Quốc sẽ về
Việt Nam đúng 10 giờ trưa. Ngày mai chú sẽ có mặt ở Sài Gòn rồi.
- Chú bay nhiều giờ, có mệt không?
- Không sao, cũng thường cháu à. Hẹn gặp cháu nhé.
- Dạ, chú à, ngày mai chú ra cổng nhìn thấy bảng có tên chú, cháu sẽ đón chú về xưởng trước, cháu có dặn các công nhân có chú về cùng ăn trưa. Các em vui lắm. Vậy chú nhé.
- Bye cháu, nhớ nghe.
Chuyến bay từ Hàn Quốc về đến sân bay Tân Sơn Nhất đúng 10 giờ 30, thân nhân đón khách quốc tế mời sang cửa quốc tế để đón. Việt nghe rất rõ, anh bồi hồi nhớ lại lúc 2 chú cháu bịn rịn chia tay khi rời Việt
Nam, nhớ hoài câu nói của chú: “Kinh doanh muốn phát triển phải nhịp nhàng giữa sản xuất và bán buôn. Sản xuất cần đến yếu tố và phương tiện kỹ thuật nhiều hơn, ngược lại kinh doanh bán mua cần mỹ thuật và tâm lý cộng với sự sạch sẽ bắt mắt để khách hàng chú ý, khách hàng là thượng đế, vui vẻ cảm tình sẽ thắng được.
Sở dĩ kinh tế quốc doanh không thể bằng kinh tế thị trường bởi tính quan liêu các nhân viên cửa hàng thờ ơ với khách hàng bởi điều đơn giản là họ không bỏ vốn hơn nữa họ nghĩ người tiêu thụ cần họ, nên nếu để tự do, kinh tế tư nhân sẽ lấn sân, bởi “đồng tiền liền khúc ruột”. Bài học ấy anh đã truyền lại cho các em, và anh thấy ấy là chân lý”. Anh học chú rất nhiều về đối đãi giữa người và người nhân hậu, họ mua một cái bánh để dâng cúng hay ăn đỡ đói là nhu cầu có thực, nhưng chúng ta – Người bán hàng cũng chân thành cảm ơn, điều đơn giản ấy làm cho khách hàng hài lòng, họ hiểu rằng ta trân trọng họ. Người xưa đã dạy hết, nhưng thói quen ấy các mậu dịch viên hầu như không thấy, không biết, không biểu, đó là nỗi tệ hại của kinh tế tập trung.
Máy bay, đã hạ cánh từ lâu, nhiều người đã đón khách, Việt có vẻ sốt ruột, hay là lần đầu tiên chú về không hiểu nguyên tắc chung chi, cứ theo nguyên tắc là tới sân bay là ra cổng bình thường, hải quan chỉ kiểm tra những hàng cấm như những quốc gia chú đã đi qua.
Cuối cùng chú là người ra gần sau nhất.
Những người đón thân nhân vơi đi nhiều, còn lại vài người bước ra, trông giống chú Hổ, nhưng to mập hơn nhiều khi còn ở Việt Nam. Việt vẫn cầm tấm bảng tên chú, khi chú ra bên ngoài gọi Việt, anh mới giật mình.
- Việt ơi, chú đây.
- Việt chạy đến ôm chú, trời ơi, chú mập quá, làm cháu không nhận ra. Anh kéo chiếc vali cho chú ra xe, Hùng đã chờ sẵn ngoài xa, khu đậu xe 4 chỗ.
Thấy chú Hổ và ba Việt đến, Hùng lễ phép khoanh tay:
- Chào ông, mới về.
- Ồ cháu ngoan quá. Chú Hổ khen Hùng, Hùng
nhanh chân mang hành lý bỏ sau cốp xe. Việt vội tiếp lời:
- Con nuôi đầu của cháu, tên là Hùng, Mời chú lên xe.
- Sao chú ra cửa sân bay lâu vậy?
- Chú mang về cho cháu 2 chai rượu, để về chung vui với cháu và các công nhân, anh em hải quan làm khó, chú nói với họ thông cảm, nhưng họ lơ, đợi gần hết thưa khách, anh nhân viên mới đến làm việc, nhì nhằng hoài, chú dắt túi 20 đô, thế mới được ra, nên trễ nải. Lần đầu về nên chú cứ tưởng tới sân bay, giấy tờ đầy đủ là ra. Có cô gái đi chung nói chú “lì xì” sẽ cho ra thôi, nhưng chú cứ theo nguyên tắc, nên chần chừ, thế là sai bét.
- Không sao, một trải nghiệm đáng nhớ, nếu chú qua Trung Quốc cũng vậy, đây là thông lệ bất thành văn. Trong Lục súc tranh công đã nói rồi: “Có mặt heo nguôi dạ oán hờn” thậm chí còn dễ dãi, sự đời ở ta là vậy, nhưng không có sẽ mệt mình.
Chốc lát, chiếc xe đã đậu trước cổng, Thiệt ra mở cổng cũng chào ông khi chú Hổ Và Việt bước xuống, Hùng lái vào trong đậu, hành lý kéo vào xưởng luôn.
Việt song đôi với chú vào xưởng nói và nói: “Thiệt, mở cổng cũng là con nuôi cháu, em của Hùng”.
- Các cháu lễ phép, được lắm cháu à.
- Chú xuống phía sau rửa mặt, rồi dùng bữa với anh em công nhân, cháu sẽ giới thiệu với chú sau, cũng đã gần 12 giờ trưa rồi, chú à.
- Được rồi, cháu sửa lại phòng ốc xưởng khang trang, ngăn nắp, gọn gàng. Ngày đó, chú không sửa vì cứ bận việc ra đi. Bây giờ được thế này quý lắm rồi.
- Dạ, cháu hiểu.
Sau khi ngồi vào bàn, Việt trịnh trọng tuyên bố cùng tất cả anh em công nhân:
- Các em cùng Hùng và Thiệt, đây là chú Hổ ân nhân của anh, người đã dựng nên cơ đồ này, hồi ấy anh cũng như các em bây giờ, khi chú giao cho anh với hoài bảo là làm sao tồn tại và phát triển trong gần vài mươi năm nay, anh đã nỗ lực, từ sửa chữa, sắp xếp lại mặt bằng đến phát triển thêm cơ sở Q.1. Được như thế này là công ơn của chú Hổ. Ở đây, thợ còn lại là anh Tín, ngoài ra là đã đi hết. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, các em sau này nếu tiếp tục theo nghề cũng nên như thế. Cảm ơn chú Hổ về thăm lại chốn xưa, thấy cháu phát triển chú cũng mừng cho cháu đã không phụ người tạo dựng. Vậy chú có mấy lời với các con cháu, chú nhé.
- Cảm ơn Việt, người gắn bó với chú từ lúc phôi thai dựng nên xưởng bánh này, bây giờ phát triển tốt hơn nhiều, ngày đó ai cũng khổ, gia đình chú có nghề, nhưng cũng khó vô cùng cố gắng xây dựng và nuôi sống gia đình chú. Khi chú được đi nước ngoài, chú giao lại cho Việt, cũng an tâm vì tính nết của Việt, biết nghe lời phải, hiền lành và nhất là biết thương người cùng làm với mình. Tuy vậy, ngày chú ra đi trong bụng cũng còn sợ Việt ham chơi mặc dù gia đình chú cũng thường liên lạc, nhưng làm sao biết được con người, vốn từng giờ, từng ngày đổi thay. Kỳ này chú về, thứ nhất thăm lại xưởng có phát triển tốt không, hôm nay chú thấy thế này rất an tâm, thứ nhì thăm bà chị dưới Cần Thơ cũng yếu rồi. Chị em xa lâu cũng nhớ, nên kỳ này chú sẽ xuống cần Thơ chơi một tuần. Thôi, quá trưa rồi, ta cùng nhau ăn trưa. Chú hy vọng là các cháu gắn bó với anh Việt lâu dài, chú biết anh Việt rất tốt, biết giữ chữ nhân, chữ tín. Thời này chẳng dễ có người như anh đâu. À, nè chú có đem chai rượu về thăm xưởng để các cháu chung vui.
- Cảm ơn chú thật nhiều. Bia lon có sẵn rồi chú, hay là để đem xuống Cần Thơ, quà chú mang về từ bên đó.
- Không, chú đã trí rồi, sở dĩ chú bị hải quan làm khó vì chú đem về 2 chai rượu, một cho Việt và anh em thợ, hai là cho bà chị cùng các cháu dưới Cần Thơ. Hùng, con đem chai rượu ông để ngoài mang ra đây khui cùng uống.
- Dạ, Hùng mang tới bàn đặt trước chú Hổ.
- Việt, cháu khui đi.
Tín, em nói chị nhà bếp lấy hộp ly nhỏ thường để cúng Thần tài và Thổ địa ra uống rượu.
Sau khi rượu đã rót, chú Hổ bưng ly, nói:
- Cả nhà ta cùng nâng ly chúc mừng hội ngộ, chú lần đầu về “chốn cũ”, được Việt và các cháu đón tiếp niềm nở, chú cảm động lắm, thế này đã hạnh phúc lắm rồi – Người kế tục Việt đã làm hơn những gì trong đầu chú nghĩ. Ly đầu tiên chú và các cháu cạn hết cho trọn vẹn nhé. Chúc mừng hội ngộ.
Cả bàn đều chạm ly lốp cốp, ai cũng nốc cạn và lời chúc của Tín được anh em hưởng ứng: Chúc chú Hổ có chuyến về thăm quê thật vui vẻ, thật tuyệt chú nhé.
- Cảm ơn các cháu, nhất là Việt – Con ngựa đầu đàn chạy nước kiệu với thị trường bánh ngọt không biết mỏi.
- Đúng là rượu ngoại ngon quá chú à. Cả đời các cháu chưa bao giờ uống rượu ngoại, người nghèo như các cháu làm sao dám bỏ khoảng tiền để mua và đâu có ai mời mọc chúng cháu để uống! Cảm ơn chú Hổ đã
cho các cháu biết thế nào là rượu ngoại. Đẳng cấp thế nào mới được uống rượu ngoại, phải không chú?
- Mọi sự trên đời này đều phải đánh đổi, các cháu à. Chú hy vọng sau này các cháu sẽ có được, như anh Việt đây, ngày trước cũng như các cháu bây giờ, anh cũng đã trải qua gian khó, có khi hoàn cảnh đó khắc nghiệt hơn các cháu nhiều, nhưng rồi đã có được. Ăn thua là biết “tích thiểu thành đa” và có mục đích hẳn hoi.
Cả xưởng cùng ăn uống trò chuyện cùng nhau thật ấm áp, vui vầy. Với con mắt tinh đời của chú Hổ chú thấy rằng dường như Việt còn giỏi hơn chú thời đó. Anh em công nhân như người nhà tất cả thật đàng hoàng lịch sự, lễ phép. Chú Hổ hỏi Việt rất thật:
- Trong không khí vui tươi đón chú thế này, chú rất hài lòng, bằng cách nào mà cháu có anh em thân tình như gia đình vậy?
- Không giấu gì chú, khi một em xin việc vào làm, đầu tiên là cháu nói tiêu chí của xưởng, đây là nơi mà các em gắn bó để có đời sống ổn định, em giúp anh sản xuất có sản phẩm cung cấp tốt nhất có thể ra thị trường, ngược lại em ổn định mức lương thỏa thuận, nghĩa là winwin với nhau, hai bên cùng có lợi. Ai chưa phải với mình, nói với chú hoặc anh Tín, không được cải vả, gây gổ mất tính đoàn kết. Cháu xuống tận nhà mỗi người để hiểu được nề nếp, gia phong nhất là tính thiện lành, sau đó em theo dõi thời gian thử việc vài tháng, sẽ hiểu tính tình mỗi đứa. Ngày nào em cũng hỏi Tín tổ trưởng đây. Tín rất trung thực uốn nén và phản ảnh từng đứa nên cuối cùng cháu có một gia đình. Cháu lấy tình thương và lòng bao dung để huấn luyện các em. Người lãnh đạo chỉ hiểu vậy là đủ cho một tổ chức gắn kết, sự nể nang mạnh hơn gấp nhiều lần quyền lực của một cá nhân. Chú biết không một năm cháu sẽ cho các em đi từ thiện vài lần để hiểu tính tình và lòng yêu thương, sẻ chia với người nghèo khó. Cho quà xong còn thăm hỏi và cảm ơn nữa, nhờ có họ mà ta làm được phước đức. Trải nghệm ấy là bài học đáng quý về làm người chú à. Chỉ vậy thôi chú. Một điều rất đơn
giản là tình yêu thương sẽ cảm hóa hơn mọi thứ khác. Triết lý sống của cháu là vậy.
- Đúng là cháu rất tuyệt. Bây giờ chú ngộ thêm rồi.
- Cháu học chú nhiều điều, và học mọi người chú à. Chú nhớ không, khi cháu xin vào làm chú cũng nói vậy: “Miếng khi đói, gói khi no/ của tuy tơ tóc nghĩa so nghìn trùng”, cháu nhớ hoài câu ấy. Làm người không được vô ơn. Đó là trách nhiệm chú à.
- Cảm ơn cháu. Lát nữa chú về cùng cháu thăm gia đình cháu, nghỉ lại ở nhà cháu nhé.
- Dạ, cháu đã nói rồi, chú muốn đi đâu sẽ có Hùng giúp chú. Cứ an tâm dạo chơi cho sự trở về của người xa quê hương thật lâu. Hôm nào về dưới Cần Thơ cháu sẽ đưa chú đi. Còn ở Sài Gòn này để Hùng chở, Hùng cầm tài cũng ngon lành lắm chú à, chú đừng ngại gì cả.
- Ok, thôi cũng no say rồi, chú tạm biệt các cháu công nhân yêu thương, chú về chơi dự trù 3 tuần. Tuần này đi Cần Thơ ở mấy ngày với bà chị. Tuần sau chú trở lại Sài Gòn. Tính đi du lịch Phan Thiết thăm mấy người khách hàng cũ có tình nghĩa. Thôi chào các cháu, chú và Việt, Hùng về nhà Việt nghỉ ngơi và thăm gia đình nhỏ của Việt. Chúc các cháu vui nhé, hẹn gặp lại lần nữa trước khi chú về Hoa Kỳ.
- Các cháu đồng thanh: Dạ, chúc chú đi chơi thật vui.
Chú Hổ và Việt ngồi hàng sau của chiếc xe 4 chỗ cho dễ
nói chuyện.
- Sài Gòn bây giờ thay đổi nhiều, các đường phố chính nhà cao tầng nhiều quá, hình như đường phố mở rông hơn nhiều, chú nhớ đường Nam Kỳ khởi nghĩa hồi ấy nhỏ, nhưng giờ lớn quá, lề đường lót đá hoa cương, cũng đâu đến nỗi kẹt xe cháu hả?
- Cũng có chú à, nhưng giờ tan trường, tan sở thôi. Bây giờ doanh nghiệp tư nhân người ta làm ăn cũng khấm khá, chủ yếu là bất động sản, do quản lý còn sơ hở nên các ông thân thế với chính quyền giàu lên nhờ
bất động sản, đa số nhờ lên vì đất cát và tài nguyên thôi. Chứ sản xuất cũng chỉ chừng mực, công nghiệp may có cải thiện là doanh nhân nhập máy kim của các nước tiên tiến nhiều. Còn các công ty nước ngoài như Samsung, Sony, Mercides, Toyota, Apple… chủ lực là công nhân Việt lắp ráp nhân công giá rẽ hơn các nước
chung quanh nên các công ty lớn đầu tư nhiều vào Việt Nam. Công nghiệp chưa có gì chú à.
- Ngày trước miền Nam đã sản xuất được Motor điện, dây đồng xuất cảng, xe hơi có Ladalat. Bây giờ chưa có được cháu hả?
- Sau này, do quản trị kém nên sau 75 các nhà máy công nghiệp Sài Gòn – Biên Hòa bị phá bỏ quá nhiều, thật tiếc. Làm gì được nữa bây giờ chú!
Hai chú chú cháu đang say sưa nói chuyện, xe đã về đến cửa hàng Quận 1.
Chú Hổ và Việt vào nhà, Hùng chạy xe về bãi gửi xe. Phượng bước ra chào:
- Thưa chú, anh Việt nói với cháu hoài về chú, hân hạnh hôm nay vợ chồng cháu đón chú về nhà.
- Chào cô chủ trẻ đẹp người, đẹp nết của Việt.
- Dạ, mời chú vào nhà. Cháu đã pha sẵn trà ngon, anh và chú uống trà rồi lên nghỉ. Cháu đã dọn phòng khách riêng trên lầu. Chú và anh uống trà xong lên nghỉ trưa nhé.
- Mời cháu Phượng ngồi vào nói chuyện, rồi lên nghỉ sau, đã đến nhà rồi, lo gì cháu. Cháu Huy đâu rồi? Ra ông xem sao có giống ba không?
- Cháu đi học bán trú chú à, cháu và Hùng ở tiệm coi bán, chiều anh Hùng sẽ đón cháu về, tha hồ ông cháu nói chuyện. Huy cũng thích trò chuyện, về nhà nó quấn quit với Hùng và mẹ. Anh Việt đi tối ngày chú à, chỉ buổi tối hai cha con mới vui vẻ với nhau.
Ba chú cháu quay quanh bàn trà:
- Cháu thuê cái này khang trang quá, khu đắc địa dễ mua bán quá. Kinh doanh đừng ngại tiền mặt bằng, chủ yếu là bán có được không? Tiền thuê ấy, khách hàng sẽ trả giúp cho mình. Ý của Việt giống chú, bên đó trước mặt chợ của phố Cali chú thuê 2 căn, hồi ấy cũng ít người thuê, ai cũng nói chú cả gan, nhưng khi kinh doanh chú mới thấy mình đúng, khách hàng khi đậu bãi xe xong là ghé mua mình ngay, bên đó họ không nhiều thời gian như bên mình để thăm dò. Hồi ấy buôn bán đắc lắm. Sau đó mấy năm chú mua luôn.
- Vậy khi nào thong thả cháu dắt vợ con qua thăm chú thím và các em một chuyến, vừa kết hợp du lịch cho biết nước Mỹ. Khi độc thân cháu cũng đi mấy nước châu Á, nhưng chưa có dịp đi châu Âu và Mỹ. Việt nói.
- Cũng nên đi một chuyến, các cháu à, tất nhiên nơi nào cũng có người giàu kẻ nghèo, nhưng người nghèo nước Mỹ ai cũng có nhà cửa, phương tiện sinh hoạt tương đối đồng đều, Trừ những người Homeless họ ngông nghênh có vẻ bất cần, nhưng đó là thiểu số rất ít và có vẻ như không chăm chỉ làm ăn. Mọi việc đều do mình mà ra cả. Chú cũng đi nhiều tiểu bang. Nếu như Sài Gòn là nơi văn minh, dễ sống nhất Việt Nam thì nước Mỹ là nơi văn minh và dễ sống nhất tinh cầu này. Đặc biệt rất tự do, không bao giờ có người đói ăn. Trà
Việt Nam ngon quá, chú uống tách trà thấy đã làm sao, có lẽ chỉ đứng sau trà Đài Loan.
- Dạ, ở đây cháu uống trà Thái Nguyên hoặc Tân Cương. Bây giờ thông thoáng trà Thái Nguyên, Tân Cương đầy Sài Gòn, đánh trà B’Lao Bảo Lộc, Lâm Đồng tơi tả. Khi cháu uống trà này, cháu quên luôn trà
B’Lao một thời cũng lừng lẫy ở miền Nam.
- Phượng à, xin lỗi cháu, 2 chú cháu nói chuyện quá, chưa hỏi thăm cháu. Từ khi về làm cư dân Sài Gòn với Việt, cháu thấy thế nào? Việt đối đãi có tốt với cháu không?
- Anh Việt tuyệt lắm chú à. Cháu yêu anh từ việc đơn giản không màu mè, nhưng bao dung, độ lượng lại khoan hòa. Ngoài ra cao cả nhất là biết yêu thương giúp đỡ người khó, ghét người ỷ thế ức hiếp người nghèo.
- Việt có nhiều tính tốt xứng đáng có đời sống cao. Khi còn làm với chú, chú cũng hiểu.
- Dạ, cảm ơn chú, anh ấy nói với cháu hoài về chú. Lòng biết ơn là trách nhiệm, chúng cháu có cơ ngơi này cũng bắt đầu từ chú.
- Không ngẫu nhiên trời đất giao cho Việt đâu, đó là ơn phước phía trên cháu à. Mở lòng với cuộc sống sẽ giữ được bền lâu. Ở hiền gặp lành là vậy, cháu Phượng à.
- Thôi chú à, lên nghỉ trưa đi chú, vợ cháu đã dọn sẵn phòng khách ngoài cho chú, đầy đủ mọi phương tiện. Việt nói.
- Ừ, chú lên nghỉ đây. Chiều nói chuyện tiếp.
Sau khi café và trà sớm tại nhà, Chú Hổ và Việt khởi hành đi Cần Thơ cách Sài Gòn chừng 170 km, do chú Hổ muốn ghé Mỹ Tho, Tiền Giang ăn hủ tíu Nam Vang, nên anh đi sớm hơn.
Cả hai ngồi hàng đầu để nói chuyện.
Với người xa quê hương lâu ngày muốn thưc chứng để nhớ kỷ niệm, ngày trước mỗi lần đi miền Tây Nam bộ chú hay ghé quán này để ăn. Bao nhiêu năm đã đổi thay thế nào? Người luống tuổi thích hoài niệm.
- Cháu biết không, ngày trước có mấy đại lý dưới miền Tây – Nhất là Mỹ Tho này, chú thích một cô chủ không hiểu sao, cô ấy cảm tình đặc biệt với chú, tình cảm cứ len lén rồi hẹn hò. Mỗi tuần chú sẽ tự thân chuyển hàng xuống. Cô ấy yêu chú vô vụ lợi. Những ngày rời Việt Nam, chú có gọi về thường xuyên, không biết giờ này thế nào, nay có dịp đi ngang, hay là điểm tâm xong ghé thăm tí được chứ Việt?
- Quá được chú à? Chú có số điện thoại cô ấy không?
- Để chú lục lại cũng khá lâu không liên lạc?
- Ít nhất, chú phải liên lạc trước khi về chứ, sao giờ chú mới nói. Nếu không có chú tiếc lắm, tối nay chiêm bao về cô ấy cho xem?
- Chú ghi trong sổ bên ấy, quên không sao lại. Cháu biết không khi điện thoại cầm tay nghe, gọi chú giữ liên lạc hoài, thỉnh thoảng chú gửi quà về. Từ ngày đổi điện thoại thông minh nhiều lần số ấy mất tiêu. Tìm hoài không thấy, khi hôm chú lục hết danh bạ rồi, chịu khó tới cửa hàng cũ của cô xem sao?
- Ok chú, cứ ăn sáng thoải mái, chú chỉ đường cháu giúp chú. Việc này không giúp chú sao được. Ít ra trong đời đàn ông phải có một người để nhớ chú hả?
- Cảm ơn Việt nhiều. Về nhà đừng nói gì với Phượng cháu nhé.
- Chuyện ngoài đường mà chú. Vợ cháu cũng thoáng lắm.
Suốt cả tiếng đồng hồ tìm người xưa của chú Hổ, thậm chí chú không nhớ của hàng cô ấy nơi nào. Thành phố Mỹ Tho tuy nhỏ, thơ mộng, so với miền Tây chứ rộng gấp mấy Quảng Ngãi cháu, khi không nhớ cũng đành chịu. Cuối cùng xe quay về hướng Cần Thơ, dẫu gì chú cũng thỏa lòng vì Việt quá chân thành
tìm kiếm.
“Lạ thật Việt ơi, bây giờ đường phố mở rộng, nhà cửa khang trang đẹp đẻ, thay đổi nhiều quá chú quên mất và cũng không hình dung là cửa hàng nơi nào. Thôi chắc không có duyên gặp gỡ, trí nhớ chú cũng tệ thật. Chúng ta trực chỉ Cần Thơ thôi”. Chú nói.
Chiếc xe băng băng trên đường bon bon, cảnh trí miền Tây đẹp thật, cánh đồng bát ngát nhìn ngút mắt tận chân trời. Ruộng lúa mênh mông, thế mà một thời Sài Gòn không có gạo ăn, nhớ lại thời ấy mà hãi hùng Việt
à. Mỗi tháng xếp hàng mua sổ gạo mất cả 6, 7 tiếng đồng hồ, có khi mua không được vì đến phiên mình cửa hàng mậu dịch báo hết gạo. Đành phải đợi lần sau.
- Cũng may, chỉ mười năm thôi chú à, thương nhất là những người quân nhân, công chức trí thức làm việc cho thời trước về lại Sài Gòn chỉ có đạp xích lô, hoặc bán chợ trời. Tiếc những người tài ba ấy học hành đàng hoàng, tài ba sau khi trở về họ không có cơ hội được cống hiến gì cho xã hội đã đành, lại bị tù đày thật oan nghiệt.
- Biết bao anh tài của miền Nam thui chột hết, đó cũng là một tội lỗi cháu à.
- Lịch sử ngậm ngùi đi qua khúc quanh dâu bể long trời, lỡ đất ấy để lại vết sẹo lớn trong lòng dân tộc – miền Nam nói riêng, nhất là những gia đình làm việc cho chính quyền trước nhưng chú tin sẽ có người viết lại.
- Ok chú. Chú nè, nhà chị Hai ở đường nào để cháu biết đi cho tiện, chứ Cần Thơ rộng lắm nghe chú, để chú gọi lại chị (mở loa lớn chú nhé).
- Alo chị Hai, chị có nhà không?
- Chú Hổ về chưa?
- Em đang tới nhà chị, Chị nói địa chỉ em tới.
- Nhanh vậy à. Số 45 Ngô Gia Tự, ngay ngã tư Nguyễn Trải & Ngô Gia Tự quẹo vào, cách bến Ninh Kiều không xa, quán bán tạp hóa.
- Cháu biết rồi, vậy đi đường Hòa Bình, qua Nguyễn Trải và quẹo vào Ngô Gia Tự, nhà mặt tiền cũng dễ tìm chú à.
- Em và Cháu Việt đang đến.
Chẳng mấy chốc, xe đã đến nhà chị Hai, chú Hổ vào nhà:
- Ô, chào chị có cháu nào ở nhà không?
- Có thằng Út đang ở dưới, nghe tiếng cậu Hổ vội lên.
- Chào cậu, lâu quá mới gặp cậu.
- Nè, cháu ra nói anh Việt đậu xe chỗ nào cho tiện. Út mau mắn chạy ra.
- Anh à, anh đậu vào đây, một nửa bên nhà mình, một nửa nhà ông cán bộ, ông đi làm tối mới về, có khi nhậu nhẹt đến khuya. Việt de xe đậu sát, bước vào.
- Chào cô.
- Đây là Việt, người sang lại xưởng bánh em, chị có lên đó, chắc chị không nhớ.
- Lâu quá, tôi đâu có lên Sài Gòn, Khi cậu đi là tôi ở luôn dưới này, có việc gì trọng đại mới lên thôi. Cậu và chú Việt uống nước ngọt nhé.
Út đặt 2 ly nước và cùng ngồi với mẹ vào bàn trò chuyện cùng cậu Hổ và anh Việt.
- Cậu và anh đi mấy giờ, mà giờ mới đến? Mẹ à, con chạy ra ngoài mua thêm cái gì về nhâm nhi với cậu và anh nhé. Lâu lắm mới gặp được cậu Hổ. Hôm nay lai rai bữa nghe cậu và anh Việt.
- Tùy con liệu, mẹ bây giờ cũng lẩm cẩm rồi, con đi nhanh đi, về dọn ăn trưa luôn. Chờ cậu cũng trưa lắm rồi, con nhé. Cậu mợ và mấy nhỏ bên ấy thế nào, cậu Hổ?
- Cũng bình thường cả chị, mấy nhỏ cũng có gia dình và ra riêng cả rồi chị.
- Chị em chứ giờ lớn tuổi, cũng mệt mỏi rồi chú à. Làm sao qua thăm được, Cách cả nửa vòng trái đất.
- Dạ, thôi gọi video cũng được chị à, để em gọi vợ em, chị nói chuyện nhé.
- Ừ, được đó chú à. Thăm mợ và mấy nhỏ.
- Alo, em đó hả, anh về mấy hôm rồi, nay xuống thăm chị Hai, chị muốn nói chuyện với em nè, anh đưa máy cho chị nhé.
- Dạ
Chị Hai xuống nhà, 2 chị em trò chuyện thì bao giờ hết tiền thôi.
Út lại về, mau mắn lắm, dọn đầy mâm trên bàn ăn phòng dưới, còn làm thêm gà quay Cần Thơ nữa để nhâm nhi. Định lấy ít bia, nhưng cậu Hổ nói:
- Cậu có đem chại rượu về cho cháu nè, nghe nói cháu cũng thích nhậu.
- Chai này đã lắm cậu. 3 cậu cháu cưa hết chai này là tê đó anh Việt à.
- Cậu bây giờ lớn tuổi uống nói chuyện cho vui thôi nhé, anh Việt cũng chừng mực, còn lái xe nữa cháu à.
- Không sao đâu chú à, xe nhà, chú để đó ngủ cũng chả sao, ở đây chứ đâu phải Sài Gòn mà sợ mất kính chiếu hậu, mâm trang trí.
- Anh không sợ mất kính, nhưng sợ phiền người nhà chiều về họ nói.
- Chẳng sao đâu, chú ấy cán bộ chứ vui lắm. Nhậu với cháu hoài. Nếu chiều về sớm cháu gọi qua chơi, dân Cần Thơ mà chứ đâu phải mấy người Bắc. Mẹ nói chuyện với mợ, chắc hơi lâu, “Mẹ ơi, lên ăn trưa luôn, chú và anh đợi nè”. (Ăn trước đi, tao nói chuyện với mợ, lâu quá rồi mới gọi)
- Rượu ngoại uống ly cơi đúng điệu, nghe Út.
Anh Việt nói.
- Mồi ngon, thức ăn ngon, vậy là nhất rồi cháu à.
- Cậu biết không, khi hôm cậu gọi, sáng nay, mẹ nói cháu ra chợ mua cá lóc nấu canh chua, món cậu thích nè.
- Hồi nhỏ mẹ cháu thương cậu lắm. Cả nhà theo ông bà ngoại bán buôn, chỉ có câu là đi học đàng hoàng, Mẹ cháu có chồng về thành phố Cần Thơ – Hồi ấy gọi là Tây Đô, sau 75 còn cứu trợ gạo cho ông bà ngoại trên Sài Gòn, thời ngăn sông cấm chợ cả nước đói khổ. Sau này cậu sang xưởng cho anh Việt qua Mỹ định cư, từ từ cũng khá lên, mỗi đời sống đều trả giá ngay cả thành công và thất bại. Năm nào cậu mợ cũng lì xì chị và gia đình.
- Cũng đỡ, những năm đó cháu cũng biết, mẹ cháu buôn bán nhỏ đến cuối năm có tiền cậu mợ gửi về, là lấy hàng bán tết, tích lũy lần lần cũng khá lên. Bây giờ cháu ở nhà phụ bán với mẹ, vợ cháu đi làm công ty cũng được chú à, cháu có một đứa trai thôi, đi học. Lát nữa sẽ về. Thôi, mời cậu và anh, thật vui cậu và anh Việt cùng ghé thăm mẹ và gia đình. Chúc mừng cậu trở về thăm quê. Quê hương bây giờ đẹp lắm, cậu đi trên đường cũng đã thấy, thay đổi nhiều.
- Ok, ít ra phải vậy, mấy mươi năm rồi còn gì.
Cuộc rượu và bữa trưa kéo dài vài tiếng đồng hồ, đến khi chị Hai lên lại hỏi thăm đủ điều, Cậu Hổ lại một phen trả lời và trò chuyện thân tình.
Đêm đến, Út mời cậu và Việt café trên bến Ninh Kiều. Ninh Kiều bây giờ đã thay đổi nhiều, buổi tối người đi ngoạn cảnh trên “Cầu tình yêu” nhiều lắm, Tây có, ta có. Trai thanh gái lịch từ mọi nơi đỗ về, người xa xứ trở về thú vị khi đến đây. Từ ngày có cây cầu này khách về Cần Thơ đông hơn nhiều, dân ở đây cũng có đời sống khá lên. Dưới bến còn có thuyền rồng, nơi phục vụ đàn ca tài tử - Du khách ngoại quốc thường xuống để thưởng ngoạn, Út nói với cậu và Việt:
- Cậu và anh Việt thích nghe đàn ca tài tử không? Nếu thích xuống nghe cho biết. Nghệ sĩ ở đây thuộc nhà văn hóa Cần Thơ, ca hay lắm, cháu thỉnh thoảng cũng dắt mẹ và bà xã xuống nghe. Mẹ cháu cũng thích món này.
- Cậu còn ở lâu, khi nào cũng được. Cậu dự định ở đây mấy ngày cùng chị và các cháu, sẵn tiện đi thăm nhiều nơi. Khi trưa uống với cháu mấy ly, giờ ra đây café hóng mát, chụp kỷ niệm vài tấm hình, vậy cũng được rồi. Hay là Việt có thích không?
- Được rồi chú à, cháu đi cả ngày hơi mệt, café xong ghé tham quan chợ đêm tí rồi về nghỉ. Chú ở chơi với gia đình chị Hai, mai cháu còn phải quay về với công việc. Chú hả?
- Út à, cậu ở đây lâu, café xong rồi về, khi khác nhé. Cậu sẽ cùng cháu đi phựơt thăm vài tỉnh miền tây nhé.
- Dạ, tùy cậu và anh Việt.
Cũng đã 21 giờ, Việt giục về, còn ghé qua thăm chợ đêm tí chú à. Phải công nhận ở đây, cảnh trí đẹp, không gian mát mẻ thoải mái vô cùng. Thôi, tạt qua chợ đêm lòng vòng cỡi ngựa xem cảnh nhộn nhịp tí rồi về chú Hổ nhé.
Cậu và Việt nghỉ phòng khách trên tầng 2 độc lập, rất thoải mái. Nhà chị cũng khá giả, tiện nghi đủ cả. Đêm hôm đó chú Hổ và Việt tâm sự rất nhiều, nhắc lại kỷ niệm cũ rất đáng nhớ từ lúc Việt vào làm cho đến lúc chú ra đi. Không khí mát mẻ, ai cũng ngủ ngon lành.
Sáng sớm, chị Hai đã làm sẵn café và gọi Hủ tíu Nam Vang, món ăn cậu Hổ thích, nhưng cậu cùng với Việt đã ăn hôm qua khi ghé café Mỹ Tho. Chị còn nhớ những món ăn cậu thích, điều ấy đã làm cho cậu Hổ xúc động, bà chị nào cũng vậy, thương em trai. Tình cảm ấy cậu để trong lòng, ít nói ra nhưng cậu hiểu rằng, tình cảm ruột rà máu mủ thiêng liêng. Không biết mình và chị khi nào có dịp gặp lại. Chú Hổ có chút bùi ngùi. Chợt có tiếng Út mời, cậu trở về thực tại.
- Mời cậu và anh Việt café ăn sáng, rồi ai có công việc cứ tự nhiên.
- Ái chà, chị bảo Út mua hả?
- Ừ, món này em thích mà, café chị cũng tự tay pha khi sớm.
- Cảm ơn chị, gần vài mươi năm chị vẫn nhớ.
- Hủ tíu này con của người Tàu nấu bên kia đường, rất ngon nên chị cũng thích.
- Đặc biệt người Tàu có hoành thánh rất lạ, không chê vào đâu. Chị nhớ hồi còn ở Chợ Lớn với ba mẹ, Hai chị em tối thường qua quán mì hoành thánh của ông xì tẩu ăn không?
- Nhớ chứ, ở đây có mì hoành thánh chỗ nào ngon, ngày mai mời cả nhà mình ra đó Út nhé để cậu nhớ lại thời mẹ con và cậu còn thanh niên.
- Dạ, gần chợ đêm Ninh Kiều cậu à. Ok, thôi ăn uống café đi Việt, cháu còn về Sài Gòn.
- Cháu xin lỗi chú và cả nhà, cháu phải về vì công việc, chú cứ chơi với chị và gia đình Út, về Sài Gòn cháu Hùng sẽ đưa chú đi Chợ Lớn ăn vài món nhé. Việt nói. Chị hai lên tiếng:
- Rất tiếc, chú Việt vội về, chứ ở đây chơi ít bữa thi vui biết mấy.
- Thôi, để Việt về công việc ở trên đó nhiều lắm. Việt rất giỏi chị à, khi sang xưởng em, làm ăn phát triển lắm, bây giờ có một xưởng sản xuất bánh ngọt và 2 cửa hàng bề thế, một ở Quận 5 và một ở Quận 1. Việt rất trọng nghĩa. Việt đón em từ sân bay và trực tiếp đưa em xuống đây. Tình nghĩa ấy khó quên, không phải ai cũng làm được, chị à.
Cả nhà ăn sáng và café nói chuyện, chị cũng nghiện café từ trẻ đến giờ, buổi sáng làm gì cũng phải có ly café sữa, sau đó mới bắt đầu cho ngày mới. Việt tạm biệt cả nhà, không quên cảm ơn chị Hai và Út đã mời anh café ở Bến Ninh Kiều. Anh trở về Sài Gòn.
Trưa hôm ấy anh về tới của hàng Quận 1, vợ anh Phượng hơi ngạc nhiên, hỏi anh:
- Sao anh về sớm vậy, không ở đưa chú đi chơi miền Tây à?
- Anh về còn lo cho sản xuất, hơn nữa, về để anh nói chuyện với em: Em biết không khi hôm anh ngủ với chú, chú kể sự gian nan bên ấy anh mới hiểu, lúc ban đầu khi bước chân lên vùng đất mới, coi như làm lại từ đầu. Còn gian nan hơn cuộc đời lúc hàn vi của anh đã kể cho em nghe, dù sao hồi ấy anh cũng độc thân, một mình rất dễ xoay xở mọi thứ, còn khi chú đi có hai con còn nhỏ, 9 tháng ở trại tập trung có tiền bảo trợ thất nghiệp, nhưng chú quyết bán mua, chú lanh lắm, cô chú lấy hàng nhu yếu ở xa đem về bán cho những người tập trung, vậy mà chú thím đủ trang trãi, tiền bảo trợ thất nghiệp còn nguyên. Đến khi về vùng ven Cali, chú thuê nhà. Chú cô lân la lên Trung tâm Cali thấy chính phủ rao cho thuê mặt bằng, chú thuê 1 kioque để bán
buôn bánh ngọt, ngay mặt tiền. Những ngươi khách đậu xe vào uống tách café và ăn nhẹ, cửa hàng chú quá thuận tiện, bán rất nhiều. Dành dụm và tích lũy, sau đó gian hàng bên chẳng hiểu lý do gì họ sang lại, thêm kioque sát vách. Từ đó chú làm ăn thịnh vượng, giàu có.
Em thấy không, không những trong nước mình ở ngoại quốc cũng vậy, những người sống chơn chất có đạo lý, trời đất bao giờ cũng độ trì. Cùng trong vòm trời này ai sống đúng nghĩa với thiện lương, giúp người chắc chắn đất trời phù trợ. Đó là chân lý vĩnh cửu của thế gian trên khắp hành tinh này. Trong dân gian Việt Nam, tổ tiên ngày xưa nói mộc mạc, nhưng hoàn toàn tin vào trời đất “Trời cao có mắt”. Điều này rất hạn chế người đời làm những gì trái với đạo lý và luân lý – Tạo nên đời sống an bình và hạn chế bạo lực hiệu quả. Chỉ có những người phi thần thánh mới có thể làm những điều ngược lại.
- Cổ nhân chúng ta cũng đúc kết từ kinh nghiệm sống, chắc lọc tinh hoa làm nên văn hóa Việt tuyệt với anh hả. Nếu duy trì và bồi đắp sẽ không có tình trạng nhiễu nhương, trái đạo lý như bây giờ. Uổng ghê, không biết đến bao giờ người mình mới nhận ra.
- Anh nghĩ có thể nhưng rất lâu, có thể năm ba mươi năm nếu giáo dục đi từ căn nguyên dạy cách làm người từ trí dục và đức dục. Con người là chủ thể trong xã hội. Đất nước nào văn minh cũng lấy đó làm căn cơ, nên xã hội phát huy năng lực cá nhân tối đa. Mọi điều tốt xấu, lương thiện hay gian ác đề do giáo dục mà ra cả. JohnLock đã nói từ thế kỷ XVI rồi, chẳng qua là không cho giảng dạy trong học đường. Xã hội bây giờ rất sợ giáo dục cách tư bản chủ nghĩa bởi họ giáo dục tự do cá nhân, phát huy thế mạnh tư tưởng cá nhân.
- Thôi anh à, chuyện lớn lao ấy để xã hội và chính phủ giải quyết, cá nhân nhà mình chiều nay anh có lên xưởng và ghé kiểm tra cửa hàng quận 5 không? Nếu có anh lên nghỉ trưa, rồi dậy đi, hãy giải quyết
vấn đề trước mắt trong ngày là trách nhiệm của anh. Cụ Nguyễn Hiến Lê đã dạy rồi: “Làm hết mình đúng vị trí trách nhiêm của chính mình là yêu gia đình và tổ quốc rồi”.
- Ok em, chí lý, tuân lệnh phu nhân.
Nói về chú Hổ, suốt cả tuần ở dưới miền tây, chú được Út dẫn đi nhiều nơi ngoài những danh lam thắng cảnh Cần Thơ, đặc biệt lúc ở Sài Gòn có biết vụ Cáp duồn năm 1970 thời Lonnol và vụ tàn sát dân thường ở Ba
Chúc, An Giang năm 1978 mà quân Khmer đỏ tàn sát, chú muốn đến đó xem và đốt nén hương cầu cho các linh hồn siêu thoát, chìu cậu, Út dẫn đi đến nơi tưởng niệm, chú không ngờ con số quá nhiều còn cả đống sọ người. rồi chú thầm nghĩ: Sao họ dã man ngoài sức tưởng tượng của chú.
Hiện tại Ba Chúc còn miếu thờ và nhà mồ tưởng niệm các dân thường đã chết trong vụ Khmer đỏ tàn sát dân thường năm 1978.
Ngoài ra chú còn đi thăm Chùa Tây An, lên núi Thất Sơn, Miếu Bà Chúa Xứ và đền Thoại Ngọc Hầu. Sau đó chú xuống Hà Tiên – Một thời mê bài hát Hà Tiên mến yêu nhưng thời ấy chiến tranh chưa đến được, sẵn dịp đi cho biết cháu à. Công nhận bây giờ nơi nào cũng đẹp. Chú và Út ngồi ở bờ sông Tô Châu, thơ mộng lắm. Đúng là Hà Tiên có cả núi, sông và biển. Đặc biệt món bạch tuộc non nướng ngon tuyệt, ít nơi nào có nhậu sướng ghê.
Vợ chồng Việt đợi chú về để đãi chú một ân nhân anh mơ chú về để trả ân nghĩa mà chú đã là người đặt nền móng cho anh có sự nghiệp sung túc, chưa bao giờ chú đòi hỏi điều gì. Chẳng những mình có trách nhiệm không quên ơn mà phải biết ấy là đạo lý: “Làm người ta có lẽ nào vong ơn”. Thế nhưng, Hùng về báo tin vui cho anh:
- Ba mẹ à, mẹ ruột con mới vừa điện thoại cho
con là bà mới về Việt Nam, mong được gặp con, ba mẹ nghĩ sao cho con biết.
- Ok, vậy là quá tốt cho con. Mời bà về đây. Mà nè, sao con liên lạc được sự kỳ diệu ấy rất đáng trân trọng?
- Thưa ba, mẹ: Mẹ con về ghé lại chợ Bà Chiểu hỏi thăm những người tiểu thương ở đó, rồi lân la hỏi thăm ngay quán mà ba uống nước, đối diện với trại mẹ con trên hành lang lăng Ông. Hỏi cô chủ quán, cô cho điện thoại con. Cô báo với con là mẹ đã dò hỏi vài trong chợ, nghe người ta nói con bây giờ đã không còn bán vé số, nghe đâu nó về làm với ông chủ xưởng bánh. Cuối cùng họ chỉ ra ngoài bờ tường lăng Ông hỏi. Chắc người ta biết. Rồi mẹ con vào quán café xin được số điện thoại con, và liên lạc được với con.
- Con báo với ba mẹ nuôi là trách nhiệm, đúng với lòng hiếu nghĩa. Con cũng phải trân trọng tình mẫu tử của mẹ con, thế nên mời bà trân trọng, nhất là có cái hẹn để tiếp bà đàng hoàng, vì ba công việc đi hoài, con nhớ nhé.
- Dạ, con biết, con có nói: “Mẹ định ngày giờ để ba mẹ nuôi tiếp đón”. Chắc mẹ con sẽ gọi ba khi nhận được số điện thoại ba.
- À vậy hả, cảm ơn con. Sẽ gặp mẹ con sau nhé. Chúc mừng con.
****
18.
Xong mùa Vu lan, cả xưởng đi làm từ thiện cũng ổn thỏa cả, các em thợ cũng hiểu nghĩa cử cho đi – Cho chẳng mất đâu cả, gieo hạt từ tâm đến với mọi người, ơn phước càng dày lên trong đời này. Mình sẽ sống bình an và vui vẻ hơn.
Sáng nay Việt nhận điện thoại của chú Hổ, anh vui vì chú sắp trở về thăm và anh sẽ có dịp trả nghĩa với chú, nghĩa ân của chú làm sao trả cho hết trong đời này, tuy vậy chân thành với chú là một sự đền ơn đúng nghĩa, chú đâu có đòi hỏi gì. Cơ ngơi chú bên ấy bề thế gấp mấy chục lần mình, con cái chú đã thành đạt cả, chẳng qua chú muốn quay về để xem mình có giữ lời với chú: Nỗ lực để phát triển xưởng bánh để có đời sống tốt đẹp hơn.
Ngày mai chú sẽ lên máy bay về thăm Việt Nam, chú nói đón chú tại sân bay và về ăn tại xưởng để chú hoài niệm một thời xây dựng rất khó khăn, vậy thôi. Mình phải cố gắng cho chú thật vui.
- Alo Việt à, chú quá cảnh từ Hàn Quốc sẽ về
Việt Nam đúng 10 giờ trưa. Ngày mai chú sẽ có mặt ở Sài Gòn rồi.
- Chú bay nhiều giờ, có mệt không?
- Không sao, cũng thường cháu à. Hẹn gặp cháu nhé.
- Dạ, chú à, ngày mai chú ra cổng nhìn thấy bảng có tên chú, cháu sẽ đón chú về xưởng trước, cháu có dặn các công nhân có chú về cùng ăn trưa. Các em vui lắm. Vậy chú nhé.
- Bye cháu, nhớ nghe.
Chuyến bay từ Hàn Quốc về đến sân bay Tân Sơn Nhất đúng 10 giờ 30, thân nhân đón khách quốc tế mời sang cửa quốc tế để đón. Việt nghe rất rõ, anh bồi hồi nhớ lại lúc 2 chú cháu bịn rịn chia tay khi rời Việt
Nam, nhớ hoài câu nói của chú: “Kinh doanh muốn phát triển phải nhịp nhàng giữa sản xuất và bán buôn. Sản xuất cần đến yếu tố và phương tiện kỹ thuật nhiều hơn, ngược lại kinh doanh bán mua cần mỹ thuật và tâm lý cộng với sự sạch sẽ bắt mắt để khách hàng chú ý, khách hàng là thượng đế, vui vẻ cảm tình sẽ thắng được.
Sở dĩ kinh tế quốc doanh không thể bằng kinh tế thị trường bởi tính quan liêu các nhân viên cửa hàng thờ ơ với khách hàng bởi điều đơn giản là họ không bỏ vốn hơn nữa họ nghĩ người tiêu thụ cần họ, nên nếu để tự do, kinh tế tư nhân sẽ lấn sân, bởi “đồng tiền liền khúc ruột”. Bài học ấy anh đã truyền lại cho các em, và anh thấy ấy là chân lý”. Anh học chú rất nhiều về đối đãi giữa người và người nhân hậu, họ mua một cái bánh để dâng cúng hay ăn đỡ đói là nhu cầu có thực, nhưng chúng ta – Người bán hàng cũng chân thành cảm ơn, điều đơn giản ấy làm cho khách hàng hài lòng, họ hiểu rằng ta trân trọng họ. Người xưa đã dạy hết, nhưng thói quen ấy các mậu dịch viên hầu như không thấy, không biết, không biểu, đó là nỗi tệ hại của kinh tế tập trung.
Máy bay, đã hạ cánh từ lâu, nhiều người đã đón khách, Việt có vẻ sốt ruột, hay là lần đầu tiên chú về không hiểu nguyên tắc chung chi, cứ theo nguyên tắc là tới sân bay là ra cổng bình thường, hải quan chỉ kiểm tra những hàng cấm như những quốc gia chú đã đi qua.
Cuối cùng chú là người ra gần sau nhất.
Những người đón thân nhân vơi đi nhiều, còn lại vài người bước ra, trông giống chú Hổ, nhưng to mập hơn nhiều khi còn ở Việt Nam. Việt vẫn cầm tấm bảng tên chú, khi chú ra bên ngoài gọi Việt, anh mới giật mình.
- Việt ơi, chú đây.
- Việt chạy đến ôm chú, trời ơi, chú mập quá, làm cháu không nhận ra. Anh kéo chiếc vali cho chú ra xe, Hùng đã chờ sẵn ngoài xa, khu đậu xe 4 chỗ.
Thấy chú Hổ và ba Việt đến, Hùng lễ phép khoanh tay:
- Chào ông, mới về.
- Ồ cháu ngoan quá. Chú Hổ khen Hùng, Hùng
nhanh chân mang hành lý bỏ sau cốp xe. Việt vội tiếp lời:
- Con nuôi đầu của cháu, tên là Hùng, Mời chú lên xe.
- Sao chú ra cửa sân bay lâu vậy?
- Chú mang về cho cháu 2 chai rượu, để về chung vui với cháu và các công nhân, anh em hải quan làm khó, chú nói với họ thông cảm, nhưng họ lơ, đợi gần hết thưa khách, anh nhân viên mới đến làm việc, nhì nhằng hoài, chú dắt túi 20 đô, thế mới được ra, nên trễ nải. Lần đầu về nên chú cứ tưởng tới sân bay, giấy tờ đầy đủ là ra. Có cô gái đi chung nói chú “lì xì” sẽ cho ra thôi, nhưng chú cứ theo nguyên tắc, nên chần chừ, thế là sai bét.
- Không sao, một trải nghiệm đáng nhớ, nếu chú qua Trung Quốc cũng vậy, đây là thông lệ bất thành văn. Trong Lục súc tranh công đã nói rồi: “Có mặt heo nguôi dạ oán hờn” thậm chí còn dễ dãi, sự đời ở ta là vậy, nhưng không có sẽ mệt mình.
Chốc lát, chiếc xe đã đậu trước cổng, Thiệt ra mở cổng cũng chào ông khi chú Hổ Và Việt bước xuống, Hùng lái vào trong đậu, hành lý kéo vào xưởng luôn.
Việt song đôi với chú vào xưởng nói và nói: “Thiệt, mở cổng cũng là con nuôi cháu, em của Hùng”.
- Các cháu lễ phép, được lắm cháu à.
- Chú xuống phía sau rửa mặt, rồi dùng bữa với anh em công nhân, cháu sẽ giới thiệu với chú sau, cũng đã gần 12 giờ trưa rồi, chú à.
- Được rồi, cháu sửa lại phòng ốc xưởng khang trang, ngăn nắp, gọn gàng. Ngày đó, chú không sửa vì cứ bận việc ra đi. Bây giờ được thế này quý lắm rồi.
- Dạ, cháu hiểu.
Sau khi ngồi vào bàn, Việt trịnh trọng tuyên bố cùng tất cả anh em công nhân:
- Các em cùng Hùng và Thiệt, đây là chú Hổ ân nhân của anh, người đã dựng nên cơ đồ này, hồi ấy anh cũng như các em bây giờ, khi chú giao cho anh với hoài bảo là làm sao tồn tại và phát triển trong gần vài mươi năm nay, anh đã nỗ lực, từ sửa chữa, sắp xếp lại mặt bằng đến phát triển thêm cơ sở Q.1. Được như thế này là công ơn của chú Hổ. Ở đây, thợ còn lại là anh Tín, ngoài ra là đã đi hết. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây, các em sau này nếu tiếp tục theo nghề cũng nên như thế. Cảm ơn chú Hổ về thăm lại chốn xưa, thấy cháu phát triển chú cũng mừng cho cháu đã không phụ người tạo dựng. Vậy chú có mấy lời với các con cháu, chú nhé.
- Cảm ơn Việt, người gắn bó với chú từ lúc phôi thai dựng nên xưởng bánh này, bây giờ phát triển tốt hơn nhiều, ngày đó ai cũng khổ, gia đình chú có nghề, nhưng cũng khó vô cùng cố gắng xây dựng và nuôi sống gia đình chú. Khi chú được đi nước ngoài, chú giao lại cho Việt, cũng an tâm vì tính nết của Việt, biết nghe lời phải, hiền lành và nhất là biết thương người cùng làm với mình. Tuy vậy, ngày chú ra đi trong bụng cũng còn sợ Việt ham chơi mặc dù gia đình chú cũng thường liên lạc, nhưng làm sao biết được con người, vốn từng giờ, từng ngày đổi thay. Kỳ này chú về, thứ nhất thăm lại xưởng có phát triển tốt không, hôm nay chú thấy thế này rất an tâm, thứ nhì thăm bà chị dưới Cần Thơ cũng yếu rồi. Chị em xa lâu cũng nhớ, nên kỳ này chú sẽ xuống cần Thơ chơi một tuần. Thôi, quá trưa rồi, ta cùng nhau ăn trưa. Chú hy vọng là các cháu gắn bó với anh Việt lâu dài, chú biết anh Việt rất tốt, biết giữ chữ nhân, chữ tín. Thời này chẳng dễ có người như anh đâu. À, nè chú có đem chai rượu về thăm xưởng để các cháu chung vui.
- Cảm ơn chú thật nhiều. Bia lon có sẵn rồi chú, hay là để đem xuống Cần Thơ, quà chú mang về từ bên đó.
- Không, chú đã trí rồi, sở dĩ chú bị hải quan làm khó vì chú đem về 2 chai rượu, một cho Việt và anh em thợ, hai là cho bà chị cùng các cháu dưới Cần Thơ. Hùng, con đem chai rượu ông để ngoài mang ra đây khui cùng uống.
- Dạ, Hùng mang tới bàn đặt trước chú Hổ.
- Việt, cháu khui đi.
Tín, em nói chị nhà bếp lấy hộp ly nhỏ thường để cúng Thần tài và Thổ địa ra uống rượu.
Sau khi rượu đã rót, chú Hổ bưng ly, nói:
- Cả nhà ta cùng nâng ly chúc mừng hội ngộ, chú lần đầu về “chốn cũ”, được Việt và các cháu đón tiếp niềm nở, chú cảm động lắm, thế này đã hạnh phúc lắm rồi – Người kế tục Việt đã làm hơn những gì trong đầu chú nghĩ. Ly đầu tiên chú và các cháu cạn hết cho trọn vẹn nhé. Chúc mừng hội ngộ.
Cả bàn đều chạm ly lốp cốp, ai cũng nốc cạn và lời chúc của Tín được anh em hưởng ứng: Chúc chú Hổ có chuyến về thăm quê thật vui vẻ, thật tuyệt chú nhé.
- Cảm ơn các cháu, nhất là Việt – Con ngựa đầu đàn chạy nước kiệu với thị trường bánh ngọt không biết mỏi.
- Đúng là rượu ngoại ngon quá chú à. Cả đời các cháu chưa bao giờ uống rượu ngoại, người nghèo như các cháu làm sao dám bỏ khoảng tiền để mua và đâu có ai mời mọc chúng cháu để uống! Cảm ơn chú Hổ đã
cho các cháu biết thế nào là rượu ngoại. Đẳng cấp thế nào mới được uống rượu ngoại, phải không chú?
- Mọi sự trên đời này đều phải đánh đổi, các cháu à. Chú hy vọng sau này các cháu sẽ có được, như anh Việt đây, ngày trước cũng như các cháu bây giờ, anh cũng đã trải qua gian khó, có khi hoàn cảnh đó khắc nghiệt hơn các cháu nhiều, nhưng rồi đã có được. Ăn thua là biết “tích thiểu thành đa” và có mục đích hẳn hoi.
Cả xưởng cùng ăn uống trò chuyện cùng nhau thật ấm áp, vui vầy. Với con mắt tinh đời của chú Hổ chú thấy rằng dường như Việt còn giỏi hơn chú thời đó. Anh em công nhân như người nhà tất cả thật đàng hoàng lịch sự, lễ phép. Chú Hổ hỏi Việt rất thật:
- Trong không khí vui tươi đón chú thế này, chú rất hài lòng, bằng cách nào mà cháu có anh em thân tình như gia đình vậy?
- Không giấu gì chú, khi một em xin việc vào làm, đầu tiên là cháu nói tiêu chí của xưởng, đây là nơi mà các em gắn bó để có đời sống ổn định, em giúp anh sản xuất có sản phẩm cung cấp tốt nhất có thể ra thị trường, ngược lại em ổn định mức lương thỏa thuận, nghĩa là winwin với nhau, hai bên cùng có lợi. Ai chưa phải với mình, nói với chú hoặc anh Tín, không được cải vả, gây gổ mất tính đoàn kết. Cháu xuống tận nhà mỗi người để hiểu được nề nếp, gia phong nhất là tính thiện lành, sau đó em theo dõi thời gian thử việc vài tháng, sẽ hiểu tính tình mỗi đứa. Ngày nào em cũng hỏi Tín tổ trưởng đây. Tín rất trung thực uốn nén và phản ảnh từng đứa nên cuối cùng cháu có một gia đình. Cháu lấy tình thương và lòng bao dung để huấn luyện các em. Người lãnh đạo chỉ hiểu vậy là đủ cho một tổ chức gắn kết, sự nể nang mạnh hơn gấp nhiều lần quyền lực của một cá nhân. Chú biết không một năm cháu sẽ cho các em đi từ thiện vài lần để hiểu tính tình và lòng yêu thương, sẻ chia với người nghèo khó. Cho quà xong còn thăm hỏi và cảm ơn nữa, nhờ có họ mà ta làm được phước đức. Trải nghệm ấy là bài học đáng quý về làm người chú à. Chỉ vậy thôi chú. Một điều rất đơn
giản là tình yêu thương sẽ cảm hóa hơn mọi thứ khác. Triết lý sống của cháu là vậy.
- Đúng là cháu rất tuyệt. Bây giờ chú ngộ thêm rồi.
- Cháu học chú nhiều điều, và học mọi người chú à. Chú nhớ không, khi cháu xin vào làm chú cũng nói vậy: “Miếng khi đói, gói khi no/ của tuy tơ tóc nghĩa so nghìn trùng”, cháu nhớ hoài câu ấy. Làm người không được vô ơn. Đó là trách nhiệm chú à.
- Cảm ơn cháu. Lát nữa chú về cùng cháu thăm gia đình cháu, nghỉ lại ở nhà cháu nhé.
- Dạ, cháu đã nói rồi, chú muốn đi đâu sẽ có Hùng giúp chú. Cứ an tâm dạo chơi cho sự trở về của người xa quê hương thật lâu. Hôm nào về dưới Cần Thơ cháu sẽ đưa chú đi. Còn ở Sài Gòn này để Hùng chở, Hùng cầm tài cũng ngon lành lắm chú à, chú đừng ngại gì cả.
- Ok, thôi cũng no say rồi, chú tạm biệt các cháu công nhân yêu thương, chú về chơi dự trù 3 tuần. Tuần này đi Cần Thơ ở mấy ngày với bà chị. Tuần sau chú trở lại Sài Gòn. Tính đi du lịch Phan Thiết thăm mấy người khách hàng cũ có tình nghĩa. Thôi chào các cháu, chú và Việt, Hùng về nhà Việt nghỉ ngơi và thăm gia đình nhỏ của Việt. Chúc các cháu vui nhé, hẹn gặp lại lần nữa trước khi chú về Hoa Kỳ.
- Các cháu đồng thanh: Dạ, chúc chú đi chơi thật vui.
Chú Hổ và Việt ngồi hàng sau của chiếc xe 4 chỗ cho dễ
nói chuyện.
- Sài Gòn bây giờ thay đổi nhiều, các đường phố chính nhà cao tầng nhiều quá, hình như đường phố mở rông hơn nhiều, chú nhớ đường Nam Kỳ khởi nghĩa hồi ấy nhỏ, nhưng giờ lớn quá, lề đường lót đá hoa cương, cũng đâu đến nỗi kẹt xe cháu hả?
- Cũng có chú à, nhưng giờ tan trường, tan sở thôi. Bây giờ doanh nghiệp tư nhân người ta làm ăn cũng khấm khá, chủ yếu là bất động sản, do quản lý còn sơ hở nên các ông thân thế với chính quyền giàu lên nhờ
bất động sản, đa số nhờ lên vì đất cát và tài nguyên thôi. Chứ sản xuất cũng chỉ chừng mực, công nghiệp may có cải thiện là doanh nhân nhập máy kim của các nước tiên tiến nhiều. Còn các công ty nước ngoài như Samsung, Sony, Mercides, Toyota, Apple… chủ lực là công nhân Việt lắp ráp nhân công giá rẽ hơn các nước
chung quanh nên các công ty lớn đầu tư nhiều vào Việt Nam. Công nghiệp chưa có gì chú à.
- Ngày trước miền Nam đã sản xuất được Motor điện, dây đồng xuất cảng, xe hơi có Ladalat. Bây giờ chưa có được cháu hả?
- Sau này, do quản trị kém nên sau 75 các nhà máy công nghiệp Sài Gòn – Biên Hòa bị phá bỏ quá nhiều, thật tiếc. Làm gì được nữa bây giờ chú!
Hai chú chú cháu đang say sưa nói chuyện, xe đã về đến cửa hàng Quận 1.
Chú Hổ và Việt vào nhà, Hùng chạy xe về bãi gửi xe. Phượng bước ra chào:
- Thưa chú, anh Việt nói với cháu hoài về chú, hân hạnh hôm nay vợ chồng cháu đón chú về nhà.
- Chào cô chủ trẻ đẹp người, đẹp nết của Việt.
- Dạ, mời chú vào nhà. Cháu đã pha sẵn trà ngon, anh và chú uống trà rồi lên nghỉ. Cháu đã dọn phòng khách riêng trên lầu. Chú và anh uống trà xong lên nghỉ trưa nhé.
- Mời cháu Phượng ngồi vào nói chuyện, rồi lên nghỉ sau, đã đến nhà rồi, lo gì cháu. Cháu Huy đâu rồi? Ra ông xem sao có giống ba không?
- Cháu đi học bán trú chú à, cháu và Hùng ở tiệm coi bán, chiều anh Hùng sẽ đón cháu về, tha hồ ông cháu nói chuyện. Huy cũng thích trò chuyện, về nhà nó quấn quit với Hùng và mẹ. Anh Việt đi tối ngày chú à, chỉ buổi tối hai cha con mới vui vẻ với nhau.
Ba chú cháu quay quanh bàn trà:
- Cháu thuê cái này khang trang quá, khu đắc địa dễ mua bán quá. Kinh doanh đừng ngại tiền mặt bằng, chủ yếu là bán có được không? Tiền thuê ấy, khách hàng sẽ trả giúp cho mình. Ý của Việt giống chú, bên đó trước mặt chợ của phố Cali chú thuê 2 căn, hồi ấy cũng ít người thuê, ai cũng nói chú cả gan, nhưng khi kinh doanh chú mới thấy mình đúng, khách hàng khi đậu bãi xe xong là ghé mua mình ngay, bên đó họ không nhiều thời gian như bên mình để thăm dò. Hồi ấy buôn bán đắc lắm. Sau đó mấy năm chú mua luôn.
- Vậy khi nào thong thả cháu dắt vợ con qua thăm chú thím và các em một chuyến, vừa kết hợp du lịch cho biết nước Mỹ. Khi độc thân cháu cũng đi mấy nước châu Á, nhưng chưa có dịp đi châu Âu và Mỹ. Việt nói.
- Cũng nên đi một chuyến, các cháu à, tất nhiên nơi nào cũng có người giàu kẻ nghèo, nhưng người nghèo nước Mỹ ai cũng có nhà cửa, phương tiện sinh hoạt tương đối đồng đều, Trừ những người Homeless họ ngông nghênh có vẻ bất cần, nhưng đó là thiểu số rất ít và có vẻ như không chăm chỉ làm ăn. Mọi việc đều do mình mà ra cả. Chú cũng đi nhiều tiểu bang. Nếu như Sài Gòn là nơi văn minh, dễ sống nhất Việt Nam thì nước Mỹ là nơi văn minh và dễ sống nhất tinh cầu này. Đặc biệt rất tự do, không bao giờ có người đói ăn. Trà
Việt Nam ngon quá, chú uống tách trà thấy đã làm sao, có lẽ chỉ đứng sau trà Đài Loan.
- Dạ, ở đây cháu uống trà Thái Nguyên hoặc Tân Cương. Bây giờ thông thoáng trà Thái Nguyên, Tân Cương đầy Sài Gòn, đánh trà B’Lao Bảo Lộc, Lâm Đồng tơi tả. Khi cháu uống trà này, cháu quên luôn trà
B’Lao một thời cũng lừng lẫy ở miền Nam.
- Phượng à, xin lỗi cháu, 2 chú cháu nói chuyện quá, chưa hỏi thăm cháu. Từ khi về làm cư dân Sài Gòn với Việt, cháu thấy thế nào? Việt đối đãi có tốt với cháu không?
- Anh Việt tuyệt lắm chú à. Cháu yêu anh từ việc đơn giản không màu mè, nhưng bao dung, độ lượng lại khoan hòa. Ngoài ra cao cả nhất là biết yêu thương giúp đỡ người khó, ghét người ỷ thế ức hiếp người nghèo.
- Việt có nhiều tính tốt xứng đáng có đời sống cao. Khi còn làm với chú, chú cũng hiểu.
- Dạ, cảm ơn chú, anh ấy nói với cháu hoài về chú. Lòng biết ơn là trách nhiệm, chúng cháu có cơ ngơi này cũng bắt đầu từ chú.
- Không ngẫu nhiên trời đất giao cho Việt đâu, đó là ơn phước phía trên cháu à. Mở lòng với cuộc sống sẽ giữ được bền lâu. Ở hiền gặp lành là vậy, cháu Phượng à.
- Thôi chú à, lên nghỉ trưa đi chú, vợ cháu đã dọn sẵn phòng khách ngoài cho chú, đầy đủ mọi phương tiện. Việt nói.
- Ừ, chú lên nghỉ đây. Chiều nói chuyện tiếp.
Sau khi café và trà sớm tại nhà, Chú Hổ và Việt khởi hành đi Cần Thơ cách Sài Gòn chừng 170 km, do chú Hổ muốn ghé Mỹ Tho, Tiền Giang ăn hủ tíu Nam Vang, nên anh đi sớm hơn.
Cả hai ngồi hàng đầu để nói chuyện.
Với người xa quê hương lâu ngày muốn thưc chứng để nhớ kỷ niệm, ngày trước mỗi lần đi miền Tây Nam bộ chú hay ghé quán này để ăn. Bao nhiêu năm đã đổi thay thế nào? Người luống tuổi thích hoài niệm.
- Cháu biết không, ngày trước có mấy đại lý dưới miền Tây – Nhất là Mỹ Tho này, chú thích một cô chủ không hiểu sao, cô ấy cảm tình đặc biệt với chú, tình cảm cứ len lén rồi hẹn hò. Mỗi tuần chú sẽ tự thân chuyển hàng xuống. Cô ấy yêu chú vô vụ lợi. Những ngày rời Việt Nam, chú có gọi về thường xuyên, không biết giờ này thế nào, nay có dịp đi ngang, hay là điểm tâm xong ghé thăm tí được chứ Việt?
- Quá được chú à? Chú có số điện thoại cô ấy không?
- Để chú lục lại cũng khá lâu không liên lạc?
- Ít nhất, chú phải liên lạc trước khi về chứ, sao giờ chú mới nói. Nếu không có chú tiếc lắm, tối nay chiêm bao về cô ấy cho xem?
- Chú ghi trong sổ bên ấy, quên không sao lại. Cháu biết không khi điện thoại cầm tay nghe, gọi chú giữ liên lạc hoài, thỉnh thoảng chú gửi quà về. Từ ngày đổi điện thoại thông minh nhiều lần số ấy mất tiêu. Tìm hoài không thấy, khi hôm chú lục hết danh bạ rồi, chịu khó tới cửa hàng cũ của cô xem sao?
- Ok chú, cứ ăn sáng thoải mái, chú chỉ đường cháu giúp chú. Việc này không giúp chú sao được. Ít ra trong đời đàn ông phải có một người để nhớ chú hả?
- Cảm ơn Việt nhiều. Về nhà đừng nói gì với Phượng cháu nhé.
- Chuyện ngoài đường mà chú. Vợ cháu cũng thoáng lắm.
Suốt cả tiếng đồng hồ tìm người xưa của chú Hổ, thậm chí chú không nhớ của hàng cô ấy nơi nào. Thành phố Mỹ Tho tuy nhỏ, thơ mộng, so với miền Tây chứ rộng gấp mấy Quảng Ngãi cháu, khi không nhớ cũng đành chịu. Cuối cùng xe quay về hướng Cần Thơ, dẫu gì chú cũng thỏa lòng vì Việt quá chân thành
tìm kiếm.
“Lạ thật Việt ơi, bây giờ đường phố mở rộng, nhà cửa khang trang đẹp đẻ, thay đổi nhiều quá chú quên mất và cũng không hình dung là cửa hàng nơi nào. Thôi chắc không có duyên gặp gỡ, trí nhớ chú cũng tệ thật. Chúng ta trực chỉ Cần Thơ thôi”. Chú nói.
Chiếc xe băng băng trên đường bon bon, cảnh trí miền Tây đẹp thật, cánh đồng bát ngát nhìn ngút mắt tận chân trời. Ruộng lúa mênh mông, thế mà một thời Sài Gòn không có gạo ăn, nhớ lại thời ấy mà hãi hùng Việt
à. Mỗi tháng xếp hàng mua sổ gạo mất cả 6, 7 tiếng đồng hồ, có khi mua không được vì đến phiên mình cửa hàng mậu dịch báo hết gạo. Đành phải đợi lần sau.
- Cũng may, chỉ mười năm thôi chú à, thương nhất là những người quân nhân, công chức trí thức làm việc cho thời trước về lại Sài Gòn chỉ có đạp xích lô, hoặc bán chợ trời. Tiếc những người tài ba ấy học hành đàng hoàng, tài ba sau khi trở về họ không có cơ hội được cống hiến gì cho xã hội đã đành, lại bị tù đày thật oan nghiệt.
- Biết bao anh tài của miền Nam thui chột hết, đó cũng là một tội lỗi cháu à.
- Lịch sử ngậm ngùi đi qua khúc quanh dâu bể long trời, lỡ đất ấy để lại vết sẹo lớn trong lòng dân tộc – miền Nam nói riêng, nhất là những gia đình làm việc cho chính quyền trước nhưng chú tin sẽ có người viết lại.
- Ok chú. Chú nè, nhà chị Hai ở đường nào để cháu biết đi cho tiện, chứ Cần Thơ rộng lắm nghe chú, để chú gọi lại chị (mở loa lớn chú nhé).
- Alo chị Hai, chị có nhà không?
- Chú Hổ về chưa?
- Em đang tới nhà chị, Chị nói địa chỉ em tới.
- Nhanh vậy à. Số 45 Ngô Gia Tự, ngay ngã tư Nguyễn Trải & Ngô Gia Tự quẹo vào, cách bến Ninh Kiều không xa, quán bán tạp hóa.
- Cháu biết rồi, vậy đi đường Hòa Bình, qua Nguyễn Trải và quẹo vào Ngô Gia Tự, nhà mặt tiền cũng dễ tìm chú à.
- Em và Cháu Việt đang đến.
Chẳng mấy chốc, xe đã đến nhà chị Hai, chú Hổ vào nhà:
- Ô, chào chị có cháu nào ở nhà không?
- Có thằng Út đang ở dưới, nghe tiếng cậu Hổ vội lên.
- Chào cậu, lâu quá mới gặp cậu.
- Nè, cháu ra nói anh Việt đậu xe chỗ nào cho tiện. Út mau mắn chạy ra.
- Anh à, anh đậu vào đây, một nửa bên nhà mình, một nửa nhà ông cán bộ, ông đi làm tối mới về, có khi nhậu nhẹt đến khuya. Việt de xe đậu sát, bước vào.
- Chào cô.
- Đây là Việt, người sang lại xưởng bánh em, chị có lên đó, chắc chị không nhớ.
- Lâu quá, tôi đâu có lên Sài Gòn, Khi cậu đi là tôi ở luôn dưới này, có việc gì trọng đại mới lên thôi. Cậu và chú Việt uống nước ngọt nhé.
Út đặt 2 ly nước và cùng ngồi với mẹ vào bàn trò chuyện cùng cậu Hổ và anh Việt.
- Cậu và anh đi mấy giờ, mà giờ mới đến? Mẹ à, con chạy ra ngoài mua thêm cái gì về nhâm nhi với cậu và anh nhé. Lâu lắm mới gặp được cậu Hổ. Hôm nay lai rai bữa nghe cậu và anh Việt.
- Tùy con liệu, mẹ bây giờ cũng lẩm cẩm rồi, con đi nhanh đi, về dọn ăn trưa luôn. Chờ cậu cũng trưa lắm rồi, con nhé. Cậu mợ và mấy nhỏ bên ấy thế nào, cậu Hổ?
- Cũng bình thường cả chị, mấy nhỏ cũng có gia dình và ra riêng cả rồi chị.
- Chị em chứ giờ lớn tuổi, cũng mệt mỏi rồi chú à. Làm sao qua thăm được, Cách cả nửa vòng trái đất.
- Dạ, thôi gọi video cũng được chị à, để em gọi vợ em, chị nói chuyện nhé.
- Ừ, được đó chú à. Thăm mợ và mấy nhỏ.
- Alo, em đó hả, anh về mấy hôm rồi, nay xuống thăm chị Hai, chị muốn nói chuyện với em nè, anh đưa máy cho chị nhé.
- Dạ
Chị Hai xuống nhà, 2 chị em trò chuyện thì bao giờ hết tiền thôi.
Út lại về, mau mắn lắm, dọn đầy mâm trên bàn ăn phòng dưới, còn làm thêm gà quay Cần Thơ nữa để nhâm nhi. Định lấy ít bia, nhưng cậu Hổ nói:
- Cậu có đem chại rượu về cho cháu nè, nghe nói cháu cũng thích nhậu.
- Chai này đã lắm cậu. 3 cậu cháu cưa hết chai này là tê đó anh Việt à.
- Cậu bây giờ lớn tuổi uống nói chuyện cho vui thôi nhé, anh Việt cũng chừng mực, còn lái xe nữa cháu à.
- Không sao đâu chú à, xe nhà, chú để đó ngủ cũng chả sao, ở đây chứ đâu phải Sài Gòn mà sợ mất kính chiếu hậu, mâm trang trí.
- Anh không sợ mất kính, nhưng sợ phiền người nhà chiều về họ nói.
- Chẳng sao đâu, chú ấy cán bộ chứ vui lắm. Nhậu với cháu hoài. Nếu chiều về sớm cháu gọi qua chơi, dân Cần Thơ mà chứ đâu phải mấy người Bắc. Mẹ nói chuyện với mợ, chắc hơi lâu, “Mẹ ơi, lên ăn trưa luôn, chú và anh đợi nè”. (Ăn trước đi, tao nói chuyện với mợ, lâu quá rồi mới gọi)
- Rượu ngoại uống ly cơi đúng điệu, nghe Út.
Anh Việt nói.
- Mồi ngon, thức ăn ngon, vậy là nhất rồi cháu à.
- Cậu biết không, khi hôm cậu gọi, sáng nay, mẹ nói cháu ra chợ mua cá lóc nấu canh chua, món cậu thích nè.
- Hồi nhỏ mẹ cháu thương cậu lắm. Cả nhà theo ông bà ngoại bán buôn, chỉ có câu là đi học đàng hoàng, Mẹ cháu có chồng về thành phố Cần Thơ – Hồi ấy gọi là Tây Đô, sau 75 còn cứu trợ gạo cho ông bà ngoại trên Sài Gòn, thời ngăn sông cấm chợ cả nước đói khổ. Sau này cậu sang xưởng cho anh Việt qua Mỹ định cư, từ từ cũng khá lên, mỗi đời sống đều trả giá ngay cả thành công và thất bại. Năm nào cậu mợ cũng lì xì chị và gia đình.
- Cũng đỡ, những năm đó cháu cũng biết, mẹ cháu buôn bán nhỏ đến cuối năm có tiền cậu mợ gửi về, là lấy hàng bán tết, tích lũy lần lần cũng khá lên. Bây giờ cháu ở nhà phụ bán với mẹ, vợ cháu đi làm công ty cũng được chú à, cháu có một đứa trai thôi, đi học. Lát nữa sẽ về. Thôi, mời cậu và anh, thật vui cậu và anh Việt cùng ghé thăm mẹ và gia đình. Chúc mừng cậu trở về thăm quê. Quê hương bây giờ đẹp lắm, cậu đi trên đường cũng đã thấy, thay đổi nhiều.
- Ok, ít ra phải vậy, mấy mươi năm rồi còn gì.
Cuộc rượu và bữa trưa kéo dài vài tiếng đồng hồ, đến khi chị Hai lên lại hỏi thăm đủ điều, Cậu Hổ lại một phen trả lời và trò chuyện thân tình.
Đêm đến, Út mời cậu và Việt café trên bến Ninh Kiều. Ninh Kiều bây giờ đã thay đổi nhiều, buổi tối người đi ngoạn cảnh trên “Cầu tình yêu” nhiều lắm, Tây có, ta có. Trai thanh gái lịch từ mọi nơi đỗ về, người xa xứ trở về thú vị khi đến đây. Từ ngày có cây cầu này khách về Cần Thơ đông hơn nhiều, dân ở đây cũng có đời sống khá lên. Dưới bến còn có thuyền rồng, nơi phục vụ đàn ca tài tử - Du khách ngoại quốc thường xuống để thưởng ngoạn, Út nói với cậu và Việt:
- Cậu và anh Việt thích nghe đàn ca tài tử không? Nếu thích xuống nghe cho biết. Nghệ sĩ ở đây thuộc nhà văn hóa Cần Thơ, ca hay lắm, cháu thỉnh thoảng cũng dắt mẹ và bà xã xuống nghe. Mẹ cháu cũng thích món này.
- Cậu còn ở lâu, khi nào cũng được. Cậu dự định ở đây mấy ngày cùng chị và các cháu, sẵn tiện đi thăm nhiều nơi. Khi trưa uống với cháu mấy ly, giờ ra đây café hóng mát, chụp kỷ niệm vài tấm hình, vậy cũng được rồi. Hay là Việt có thích không?
- Được rồi chú à, cháu đi cả ngày hơi mệt, café xong ghé tham quan chợ đêm tí rồi về nghỉ. Chú ở chơi với gia đình chị Hai, mai cháu còn phải quay về với công việc. Chú hả?
- Út à, cậu ở đây lâu, café xong rồi về, khi khác nhé. Cậu sẽ cùng cháu đi phựơt thăm vài tỉnh miền tây nhé.
- Dạ, tùy cậu và anh Việt.
Cũng đã 21 giờ, Việt giục về, còn ghé qua thăm chợ đêm tí chú à. Phải công nhận ở đây, cảnh trí đẹp, không gian mát mẻ thoải mái vô cùng. Thôi, tạt qua chợ đêm lòng vòng cỡi ngựa xem cảnh nhộn nhịp tí rồi về chú Hổ nhé.
Cậu và Việt nghỉ phòng khách trên tầng 2 độc lập, rất thoải mái. Nhà chị cũng khá giả, tiện nghi đủ cả. Đêm hôm đó chú Hổ và Việt tâm sự rất nhiều, nhắc lại kỷ niệm cũ rất đáng nhớ từ lúc Việt vào làm cho đến lúc chú ra đi. Không khí mát mẻ, ai cũng ngủ ngon lành.
Sáng sớm, chị Hai đã làm sẵn café và gọi Hủ tíu Nam Vang, món ăn cậu Hổ thích, nhưng cậu cùng với Việt đã ăn hôm qua khi ghé café Mỹ Tho. Chị còn nhớ những món ăn cậu thích, điều ấy đã làm cho cậu Hổ xúc động, bà chị nào cũng vậy, thương em trai. Tình cảm ấy cậu để trong lòng, ít nói ra nhưng cậu hiểu rằng, tình cảm ruột rà máu mủ thiêng liêng. Không biết mình và chị khi nào có dịp gặp lại. Chú Hổ có chút bùi ngùi. Chợt có tiếng Út mời, cậu trở về thực tại.
- Mời cậu và anh Việt café ăn sáng, rồi ai có công việc cứ tự nhiên.
- Ái chà, chị bảo Út mua hả?
- Ừ, món này em thích mà, café chị cũng tự tay pha khi sớm.
- Cảm ơn chị, gần vài mươi năm chị vẫn nhớ.
- Hủ tíu này con của người Tàu nấu bên kia đường, rất ngon nên chị cũng thích.
- Đặc biệt người Tàu có hoành thánh rất lạ, không chê vào đâu. Chị nhớ hồi còn ở Chợ Lớn với ba mẹ, Hai chị em tối thường qua quán mì hoành thánh của ông xì tẩu ăn không?
- Nhớ chứ, ở đây có mì hoành thánh chỗ nào ngon, ngày mai mời cả nhà mình ra đó Út nhé để cậu nhớ lại thời mẹ con và cậu còn thanh niên.
- Dạ, gần chợ đêm Ninh Kiều cậu à. Ok, thôi ăn uống café đi Việt, cháu còn về Sài Gòn.
- Cháu xin lỗi chú và cả nhà, cháu phải về vì công việc, chú cứ chơi với chị và gia đình Út, về Sài Gòn cháu Hùng sẽ đưa chú đi Chợ Lớn ăn vài món nhé. Việt nói. Chị hai lên tiếng:
- Rất tiếc, chú Việt vội về, chứ ở đây chơi ít bữa thi vui biết mấy.
- Thôi, để Việt về công việc ở trên đó nhiều lắm. Việt rất giỏi chị à, khi sang xưởng em, làm ăn phát triển lắm, bây giờ có một xưởng sản xuất bánh ngọt và 2 cửa hàng bề thế, một ở Quận 5 và một ở Quận 1. Việt rất trọng nghĩa. Việt đón em từ sân bay và trực tiếp đưa em xuống đây. Tình nghĩa ấy khó quên, không phải ai cũng làm được, chị à.
Cả nhà ăn sáng và café nói chuyện, chị cũng nghiện café từ trẻ đến giờ, buổi sáng làm gì cũng phải có ly café sữa, sau đó mới bắt đầu cho ngày mới. Việt tạm biệt cả nhà, không quên cảm ơn chị Hai và Út đã mời anh café ở Bến Ninh Kiều. Anh trở về Sài Gòn.
Trưa hôm ấy anh về tới của hàng Quận 1, vợ anh Phượng hơi ngạc nhiên, hỏi anh:
- Sao anh về sớm vậy, không ở đưa chú đi chơi miền Tây à?
- Anh về còn lo cho sản xuất, hơn nữa, về để anh nói chuyện với em: Em biết không khi hôm anh ngủ với chú, chú kể sự gian nan bên ấy anh mới hiểu, lúc ban đầu khi bước chân lên vùng đất mới, coi như làm lại từ đầu. Còn gian nan hơn cuộc đời lúc hàn vi của anh đã kể cho em nghe, dù sao hồi ấy anh cũng độc thân, một mình rất dễ xoay xở mọi thứ, còn khi chú đi có hai con còn nhỏ, 9 tháng ở trại tập trung có tiền bảo trợ thất nghiệp, nhưng chú quyết bán mua, chú lanh lắm, cô chú lấy hàng nhu yếu ở xa đem về bán cho những người tập trung, vậy mà chú thím đủ trang trãi, tiền bảo trợ thất nghiệp còn nguyên. Đến khi về vùng ven Cali, chú thuê nhà. Chú cô lân la lên Trung tâm Cali thấy chính phủ rao cho thuê mặt bằng, chú thuê 1 kioque để bán
buôn bánh ngọt, ngay mặt tiền. Những ngươi khách đậu xe vào uống tách café và ăn nhẹ, cửa hàng chú quá thuận tiện, bán rất nhiều. Dành dụm và tích lũy, sau đó gian hàng bên chẳng hiểu lý do gì họ sang lại, thêm kioque sát vách. Từ đó chú làm ăn thịnh vượng, giàu có.
Em thấy không, không những trong nước mình ở ngoại quốc cũng vậy, những người sống chơn chất có đạo lý, trời đất bao giờ cũng độ trì. Cùng trong vòm trời này ai sống đúng nghĩa với thiện lương, giúp người chắc chắn đất trời phù trợ. Đó là chân lý vĩnh cửu của thế gian trên khắp hành tinh này. Trong dân gian Việt Nam, tổ tiên ngày xưa nói mộc mạc, nhưng hoàn toàn tin vào trời đất “Trời cao có mắt”. Điều này rất hạn chế người đời làm những gì trái với đạo lý và luân lý – Tạo nên đời sống an bình và hạn chế bạo lực hiệu quả. Chỉ có những người phi thần thánh mới có thể làm những điều ngược lại.
- Cổ nhân chúng ta cũng đúc kết từ kinh nghiệm sống, chắc lọc tinh hoa làm nên văn hóa Việt tuyệt với anh hả. Nếu duy trì và bồi đắp sẽ không có tình trạng nhiễu nhương, trái đạo lý như bây giờ. Uổng ghê, không biết đến bao giờ người mình mới nhận ra.
- Anh nghĩ có thể nhưng rất lâu, có thể năm ba mươi năm nếu giáo dục đi từ căn nguyên dạy cách làm người từ trí dục và đức dục. Con người là chủ thể trong xã hội. Đất nước nào văn minh cũng lấy đó làm căn cơ, nên xã hội phát huy năng lực cá nhân tối đa. Mọi điều tốt xấu, lương thiện hay gian ác đề do giáo dục mà ra cả. JohnLock đã nói từ thế kỷ XVI rồi, chẳng qua là không cho giảng dạy trong học đường. Xã hội bây giờ rất sợ giáo dục cách tư bản chủ nghĩa bởi họ giáo dục tự do cá nhân, phát huy thế mạnh tư tưởng cá nhân.
- Thôi anh à, chuyện lớn lao ấy để xã hội và chính phủ giải quyết, cá nhân nhà mình chiều nay anh có lên xưởng và ghé kiểm tra cửa hàng quận 5 không? Nếu có anh lên nghỉ trưa, rồi dậy đi, hãy giải quyết
vấn đề trước mắt trong ngày là trách nhiệm của anh. Cụ Nguyễn Hiến Lê đã dạy rồi: “Làm hết mình đúng vị trí trách nhiêm của chính mình là yêu gia đình và tổ quốc rồi”.
- Ok em, chí lý, tuân lệnh phu nhân.
Nói về chú Hổ, suốt cả tuần ở dưới miền tây, chú được Út dẫn đi nhiều nơi ngoài những danh lam thắng cảnh Cần Thơ, đặc biệt lúc ở Sài Gòn có biết vụ Cáp duồn năm 1970 thời Lonnol và vụ tàn sát dân thường ở Ba
Chúc, An Giang năm 1978 mà quân Khmer đỏ tàn sát, chú muốn đến đó xem và đốt nén hương cầu cho các linh hồn siêu thoát, chìu cậu, Út dẫn đi đến nơi tưởng niệm, chú không ngờ con số quá nhiều còn cả đống sọ người. rồi chú thầm nghĩ: Sao họ dã man ngoài sức tưởng tượng của chú.
Hiện tại Ba Chúc còn miếu thờ và nhà mồ tưởng niệm các dân thường đã chết trong vụ Khmer đỏ tàn sát dân thường năm 1978.
Ngoài ra chú còn đi thăm Chùa Tây An, lên núi Thất Sơn, Miếu Bà Chúa Xứ và đền Thoại Ngọc Hầu. Sau đó chú xuống Hà Tiên – Một thời mê bài hát Hà Tiên mến yêu nhưng thời ấy chiến tranh chưa đến được, sẵn dịp đi cho biết cháu à. Công nhận bây giờ nơi nào cũng đẹp. Chú và Út ngồi ở bờ sông Tô Châu, thơ mộng lắm. Đúng là Hà Tiên có cả núi, sông và biển. Đặc biệt món bạch tuộc non nướng ngon tuyệt, ít nơi nào có nhậu sướng ghê.
Vợ chồng Việt đợi chú về để đãi chú một ân nhân anh mơ chú về để trả ân nghĩa mà chú đã là người đặt nền móng cho anh có sự nghiệp sung túc, chưa bao giờ chú đòi hỏi điều gì. Chẳng những mình có trách nhiệm không quên ơn mà phải biết ấy là đạo lý: “Làm người ta có lẽ nào vong ơn”. Thế nhưng, Hùng về báo tin vui cho anh:
- Ba mẹ à, mẹ ruột con mới vừa điện thoại cho
con là bà mới về Việt Nam, mong được gặp con, ba mẹ nghĩ sao cho con biết.
- Ok, vậy là quá tốt cho con. Mời bà về đây. Mà nè, sao con liên lạc được sự kỳ diệu ấy rất đáng trân trọng?
- Thưa ba, mẹ: Mẹ con về ghé lại chợ Bà Chiểu hỏi thăm những người tiểu thương ở đó, rồi lân la hỏi thăm ngay quán mà ba uống nước, đối diện với trại mẹ con trên hành lang lăng Ông. Hỏi cô chủ quán, cô cho điện thoại con. Cô báo với con là mẹ đã dò hỏi vài trong chợ, nghe người ta nói con bây giờ đã không còn bán vé số, nghe đâu nó về làm với ông chủ xưởng bánh. Cuối cùng họ chỉ ra ngoài bờ tường lăng Ông hỏi. Chắc người ta biết. Rồi mẹ con vào quán café xin được số điện thoại con, và liên lạc được với con.
- Con báo với ba mẹ nuôi là trách nhiệm, đúng với lòng hiếu nghĩa. Con cũng phải trân trọng tình mẫu tử của mẹ con, thế nên mời bà trân trọng, nhất là có cái hẹn để tiếp bà đàng hoàng, vì ba công việc đi hoài, con nhớ nhé.
- Dạ, con biết, con có nói: “Mẹ định ngày giờ để ba mẹ nuôi tiếp đón”. Chắc mẹ con sẽ gọi ba khi nhận được số điện thoại ba.
- À vậy hả, cảm ơn con. Sẽ gặp mẹ con sau nhé. Chúc mừng con.
20
★
★
★
★
★
0
