Chào cả nhà, chúc mọi người nhiều niềm vui vè cứ tự nhiên xướng họa nhé. Hàn Phong xin đăng lại một bài lúc trước đã đăng ở trang của huynh Trạc Tuyền, về sau trang này đã chìm.
 
 
THIẾU DUYÊN VỚI PHẬT
 
Định bụng theo chân cụ Trạc Tuyền
Đem mình ẩn dật chốn đào nguyên
Học chăm hơn...vẹt câu nhân nghĩa
Giữ vững như đồng chữ chính chuyên
Chỉ ngại lòng phàm còn vướng bận
Nên lo kinh Phật hóa vô duyên
Thì thôi ở lại trần gian quách
Uống một vài chai xử túy quyền*
 
Hàn Phong
 
* Túy quyền: võ say rượu
 

HOÀI CẢM
 
Mười năm đất khách mộng phai nhòa
Thế thái nhân tình đã biết qua
Cất bước buồn tênh bầu nhật nguyệt
Nghiêng vai nặng trĩu gánh sơn hà
Chơi đàn lại nhớ bầy em nhỏ
Uống rượu còn thương nhóm bạn già
Đợi đến bao giờ xuân ghé cửa
Bên trời cánh én vội bay xa
 
Hàn Phong

 

 

Vịnh hàn Tín

Giửa chợ luồn trôn chịu thấp hèn
Phường buôn dọa nạt đã ăn quen
Tòng quân chỉ được tên cầm lệnh
Bái tướng chẳng qua lính gác đèn
Sạn Đạo tìm đường về với chúa
Rồng mây vượt lối khỏi bùn sen
Ô Giang chấm dứt đời danh tướng
Hán thất như là rượu đủ men.

cosiaus


Bài Hàn Tín của bạn quả là hay, HP thử hoạ theo tí ha, chúc vui

GIA CÁT LƯỢNG

Lều cỏ vào ra chẳng ngại hèn
Ba lần đãi khách mới dần quen
Kinh thư quán triệt say màu trúc
Sách lược gồm thâu rực ánh đèn
Xích Bích kinh thiên trong biển lửa
Giang Đông khiếp phục trước đài sen
Cho hay chí lớn đừng lo nhục
Hết việc về vườn lại...ủ men

Hàn Phong



Mỹ nhân kế
 
Phận gái hai chồng phải tiếng hèn
Lẳng lơ ráng học cũng rồi quen
Phận con lòng thấu xanh ông tạo
Nghĩa phụ tóc pha bạc ánh đèn
Vương Dõan trừ gian mưu lập kế
Điêu Thuyền vũ nhạc điệu hài sen
Bá vương muôn thửơ lầm trong sắc
Tự chết khi tình ủ đủ men .
 
cosiaus


HUYỀN TRÂN CÔNG CHÚA

Đại cuộc màng chi chút phận hèn
Chiêm Thành đất lạ hoá ra quen
Hai dòng ngọc lệ tuôn ngoài nội
Một tấm kiên trinh luỵ trước đèn
Tưởng tiếc muôn trùng phai dáng liễu
Xa xôi vạn dặm nhạt hương sen
Đền thiêng dẫu đã ngàn năm tuổi
Hỏi kẻ phàm trần há dám men

Hàn Phong

Trời ạ,thơ các vị sao mà hay ghê,trần tui cũng cố chạy chưn trần theo học hỏi với,có cái dao cùn băm bèo xin múa may vài đường với quý vị nha,mong được nhị vị chỉ giáo thêm,xin bái tạ
                          trầntrụilủi

 HAI BÀ TRƯNG
[/align] 
[/align]Anh hùng đâu ngại phận hoa hèn
[/align]Gươm giáo giết thù dẫu chửa quen
[/align]Sông Hát ngậm ngùi trang liệt nữ
[/align]Đền thiêng rực rỡ ánh hương đèn
[/align]Tiếng thơm sứ sách lưu thiên cổ
[/align]Một giải sơn hà đậm gót sen
[/align]Phất phới cờ hồng ngời yếm thắm
[/align]Trời Nam há dể giặc mon men!
[/align] 
[/align]                     Trần....
[/align]

Chào các thi hữu, những bài trên đây đã được hoạ nhiều nên có phần cạn chữ, HP xin xướng 2 bài về các nữ anh hùng Việt Nam, mong nhận được sự chia sẻ của mọi người. 

Bài xướng về Hai Bà Trưng:


HAI BÀ TRƯNG

Nghĩa chị, tình em quyết một lòng
Khởi binh giết giặc rửa thù chồng
Ngựa voi dũng mãnh lừng mây nước
Cung kiếm tài hoa dậy núi sông
Tô Định kinh tâm lo giữ mạng
Hát Giang nhòa lệ khắc ghi công
Sử xanh lưu dấu gương nhi nữ
Danh rạng trời Nam máu Lạc Hồng

Hàn Phong

Bài xướng về nữ đô đốc Bùi Thị Xuân:

BÙI THỊ XUÂN

Nữ tướng trên đời được mấy ai
Đem thân tử chiến giữa chông gai
Ba phen Bắc trấn hằn chân ngựa
Bốn bận Nam chinh đậm dấu hài
Núi thẳm hàng voi, voi nể sức
Non thiêng phục hổ, hổ thua tài
Hưng vong cuộc thế nhòa trang sử
Ngọc nát, vàng này sắc chẳng phai

Hàn Phong

ANH VỀ

Trước ngõ nhành hoa tỏa ngát hương,
Trên cành chim hót gọi uyên ương,
Vạt nắng vươn vai chào buổi mới,
Anh về mở cánh cửa yêu thương.
…
Môi tỳ môi, đắm chìm biển nhớ.
Ngực ép ngực, toang vỡ trời mong.
Vũ trụ quay cuồng xoay nhiệt huyết.
Em gọi: „Anh yêu!“, chốn thiên đường.

Trích đoạn: HÀN PHONG

Thể theo ý kiến của một số người, Hàn Phong mở ra cái topic này như là một trang chung, mọi người đều làm chủ và làm khách luôn. Ai muốn đến xướng hoặc hoạ tuỳ thích. Hoặc ai có muốn trao đổi thêm về những vấn đề liên qua đến Đường Thi thì xin cứ tự nhiên.Mong những người nhiều kinh nghiệm về thơ Đường sẽ tận tình chỉ dẫn cho các bạn mới. Như vậy khi vào đây xướng hoạ để học tập về thơ Đường, những người mới tập cũng không phải ngại ngần. Mong mọi người cùng góp với Hàn Phong một tay nhá.

 
Thầy Tú và các bạn cho hỏi, không biết Trung Quốc bây giờ có còn làm thơ Đường nữa không? Thơ Đường niêm luật bằng trắc rất khắt khe, tiếng Hán phổ thông bây giờ (tiếng Quan thoại) liệu có đủ thanh điệu mà thành thơ Đường luật không?
Thơ Đường đọc bằng tiếng Hán Việt (chữ Hán nhưng âm Việt) hay tiếng Việt thì đều hay và đúng. Nếu đọc theo phương âm Bắc Kinh (tiếng Quan thoại) thì không biết có hay như âm Việt không? Bạn nào thạo tiếng Hán hiện đại thử ngâm mấy bài thơ Đường cổ lên xem có xuôi không?
Minh Xuân thì chẳng biết tiếng Hán, nhưng cảm thấy gọi là thơ Đường, nhưng loại thơ này gần với người Việt hơn người Hán, không biết mọi người thấy thế nào.

Thầy Tú và các bạn cho hỏi, không biết Trung Quốc bây giờ có còn làm thơ Đường nữa không? Thơ Đường niêm luật bằng trắc rất khắt khe, tiếng Hán phổ thông bây giờ (tiếng Quan thoại) liệu có đủ thanh điệu mà thành thơ Đường luật không?
Thơ Đường đọc bằng tiếng Hán Việt (chữ Hán nhưng âm Việt) hay tiếng Việt thì đều hay và đúng. Nếu đọc theo phương âm Bắc Kinh (tiếng Quan thoại) thì không biết có hay như âm Việt không? Bạn nào thạo tiếng Hán hiện đại thử ngâm mấy bài thơ Đường cổ lên xem có xuôi không?
Minh Xuân thì chẳng biết tiếng Hán, nhưng cảm thấy gọi là thơ Đường, nhưng loại thơ này gần với người Việt hơn người Hán, không biết mọi người thấy thế nào.

...

Ở Trưng Quốc người ta có còn làm thơ Đường hay không thì quả thật Hàn Phong cũng không rõ.
Nhưng ngày nay thế giới đều công nhận thơ Đường khi đọc bằng tiếng Việt (Hán Việt) là hay nhất, vì tiếng Hán Việt vẫn còn giữ được âm điệu như thời xưa. Tiếng Trung Quốc sau này đã thay đổi nên người Trung Quốc hiện đại muốn hiểu được cái hay của thơ Đường cũng phải học lại chữ cổ của họ. Chữ và cách phát âm của họ đã thay đổi nên "loại thơ này gần với người Việt hơn người Hán" là không có gì sai. Kể ra, vụ này cũng hơi tréo cẳng ngỗng nhỉ 

Trích đoạn: HÀN PHONG

Nhưng ngày nay thế giới đều công nhận thơ Đường khi đọc bằng tiếng Việt (Hán Việt) là hay nhất, vì tiếng Hán Việt vẫn còn giữ được âm điệu như thời xưa. Tiếng Trung Quốc sau này đã thay đổi nên người Trung Quốc hiện đại muốn hiểu được cái hay của thơ Đường cũng phải học lại chữ cổ của họ. Chữ và cách phát âm của họ đã thay đổi nên "loại thơ này gần với người Việt hơn người Hán" là không có gì sai. Kể ra, vụ này cũng hơi tréo cẳng ngỗng nhỉ 

Hơi lạc đề một chút, nhưng theo Minh Xuân thì  người Trung Quốc muốn hiểu được nguồn gốc của họ thì phải học tiếng Việt. Vì tộc Việt mới đúng là chủ nhân của văn hóa Trung Hoa. Chuyện thơ Đường là một bằng chứng. Nhà Đường theo sử Việt là Việt Thường, thời Tiền Lý, một triều đại của người Việt. Xin bàn thêm ở phần Bình luận văn học: http://vnthuquan.net/diendan/fb.aspx?m=525885.
Vì thế thơ Đường là thành tựu văn hóa Việt. Các bạn cứ thoải mái mà làm thơ Đường hay thán phục Đỗ Phủ, Lý Bạch, vì đây đều là những thứ của Việt cả.

hi, Nghe anh Minh Xuân nói xong, chẳng biết thế nào nữa. Chắc phải chờ thêm những nghiên cứu của các nhà sử học nữa rồi kết luận sau vậy.
 
Trước đây, HP có đọc quyển "Trà Kinh" của ông Vũ Thế Ngọc. Qua các nghiên cứu đã chứng tỏ cây trà có xuất xứ từ VN và chính người VN đã dạy cho người Trung Quốc...uống trà. Kể ra VN ta cũng có nhiều cái đáng để tự hào nhỉ.

Chuyện cây chè có nguồn gốc Việt Nam thì rõ như ban ngày. Cây chè mọc trong tự nhiên gặp ở miền Bắc Việt Nam như những cây chè Shan đại thụ ở Hà Giang. Chè tự nhiên còn có ở Vân Nam Trung Quốc. Về thực vật thì Bắc Việt - Vân Nam - Quảng Tây là cùng một khu hệ thực vật. Biên giới nước Việt đã từng tới Động Đình Hồ thì hiển nhiển vùng phân bố tự nhiên của chè Bắc Việt - Vân Nam hoàn toàn nằm trong đất Việt. Ngay từ "chè" là từ thuần Việt cũng chứng tỏ người Việt biết đến chè không chậm hơn người Tàu.
Thôi, để khỏi lạc đề và phạm qui xin học làm bài thơ Đường.
 
Thơ Đường
 
Thơ Đường ai biết có từ đâu
Là của Việt Nam hay của Tàu?
Bằng trắc thanh âm reo tựa nhạc
Ngôn vần câu chữ khéo thay nhau
Hồn thơ Đỗ Phủ như còn mãi
Vận nước Lý Uyên trải dãi dầu
Vạn vật xoay vần trong quá khứ
Chén trà nay bữa ngẫm nông sâu.

Cảm ơn bài nhận xét của Van. Đúng là học có thầy nên ăn nói có khác nhỉ. Tuy nhiên ý này luôn giử vần tránh chữ thứ sáu của câu vần thì HP thấy càng tránh được trùng chữ càng tốt, không chỉ ở câu vần. Nhưng một số bài hoạ có ý trả lời (ý của bài xướng) đôi lúc có thể sử dụng lại gần như cả câu, chỉ thay đổi 1, 2 chữ mà vẫn thay đổi được góc nhìn. Không biết Van nghĩ sao?

Riêng ý này Nức tiếng huynh Hàn phái chính tông*
thì không đúng lắm, vì HP cũng khi làm theo kiểu chính luật, vì bị hạn chế nhiều chữ nên khồng được thoát ý, và phải dụng nhiều công phu hơn, nhức đầu hơn

Chỉ vài dòng vậy thôi có gì từ từ tám tiếp hén.

***

Thôi, để khỏi lạc đề và phạm qui xin học làm bài thơ Đường.

Thơ Đường
 
Thơ Đường ai biết có từ đâu
Là của Việt Nam hay của Tàu?
Bằng trắc thanh âm reo tựa nhạc
Ngôn vần câu chữ khéo thay nhau
Hồn thơ Đỗ Phủ như còn mãi
Vận nước Lý Uyên trải dãi dầu
Vạn vật xoay vần trong quá khứ
Chén trà nay bữa ngẫm nông sâu.

Minh Xuân

xin hoạ bài với anh Minh Xuân hén:


THƠ ĐƯỜNG KHÓ

Cần gì phải biết có từ đâu
Dẫu ở Việt Nam hoặc ở Tàu
Niêm, luật so chơi chua giống hệt
Câu, vần ngẫm thử...khó như nhau
Khơi nguồn nghiên nặng vừa khô mực
Gợi hứng đèn con sắp cạn dầu
Mất trắng bao đêm rồi đọc lại
Thấy sao...trớt quớt chẳng thâm sâu

Hàn Phong

Hì hì, nghe câu này Cây thẳng ngã trước .mà nổi tự ái đầy mình , nên xướng tiếp một bài, ai thích thì hoạ vậy.

QUÁN NHỎ

Lều tranh một mái thấp lè tè
Cũng đủ dừng chân lúc nắng hè
Suốt buổi râm ran chim dưới suối
Hằng ngày róc rách nước bên khe
Đừng lo, trước đã  dừa xanh chắn
Chớ ngại, sau còn trúc mát che
Quý khách dừng chân xơi hớp rượu
Tình tang bạn – tớ hát nhau nghe

Hàn Phong

Thân chào bạn Hàn Phong,
Đang thí nghiệm một việc, nên nhờ bạn làm giúp cho hai câu thơ :
(với đề tài : NHƯ HỒN THƠ DẬY ...)

5. x B/T x B/T x B/T Trắc
6. x B/T x B/T x B/T mơ (dùng vần với chữ « mơ »)

một câu theo luật Bằng, một câu theo luật Trắc, với nhì-tứ-lục phân minh, Luật nào trên Luật nào dưới cũng được.
Hai câu này phải “đối” nhau.
Xong xin cứ post tại đây, tôi sẽ đến lấy vài hôm sau.
Rất cám ơn bạn.
Thân mến. LCR

Trích đoạn: lá chờ rơi

Thân chào bạn Hàn Phong,
Đang thí nghiệm một việc, nên nhờ bạn làm giúp cho hai câu thơ :
(với đề tài : NHƯ HỒN THƠ DẬY ...)

5. x B/T x B/T x B/T Trắc
6. x B/T x B/T x B/T mơ (dùng vần với chữ « mơ »)

một câu theo luật Bằng, một câu theo luật Trắc, với nhì-tứ-lục phân minh, Luật nào trên Luật nào dưới cũng được.
Hai câu này phải “đối” nhau.
Xong xin cứ post tại đây, tôi sẽ đến lấy vài hôm sau.
Rất cám ơn bạn.
Thân mến. LCR

hihi, chưa biết ý bác Lá là gì, nhưng cũng xin gởi bác 2 câu. Chỉ e là chưa thể hiện đúng đề tài.

...
Tam phân thiên hạ điều lo thực
Tứ hải giai huynh sự tưởng mơ
...

Chúc bác sức khoẻ ạ.
Hàn Phong

 

Về những bài thơ "sai niêm luật" nổi tiếng[/align] [/align]Có nhiều người làm thơ Đường luật, cứ băn khoăn vì sợ sai niêm luật. Xem ra, cứ chăm chăm vào vần luật mà không để ý đến hồn thơ chẳng hoá ra là tự trói mình đó sao? Có những bài thơ gắn với bao tên tuổi lẫy lừng, thi tiên thi bá, đại thi hào cũng vẫn sai niêm luật mà lạ thay cũng thành bất tử. Trong quan niệm của tôi, quan trọng là cái hồn thơ chứ không phải là trò chơi câu chữ thuận nghịch hay kiểu hồi văn, liên hoàn thủ (Ấy chẳng qua là chơi thơ mà thôi! Những bài như vậy giá trị nghệ thuật chỉ vừa phải, mà lại rất tốn thời gian!). Hãy cùng tôi thưởng thức lại những bài sai niêm luật nổi tiếng nhé!
Bài 1: HOÀNG HẠC LÂU (Thôi Hiệu)
Tích nhân dĩ thừa Hoàng Hạc khứ
Thử địa không dư Hoàng Hạc lâu
Hoàng Hạc nhất khứ bất phục phản
Bạch vân thiên tải không du du
Tình xuyên lịch lịch Hán Dương thụ
Phương thảo thê thê Anh Vũ châu
Nhật mộ hương quan hà xứ thị
Yên ba giang thượng sử nhân sầu.
Bình: Nếu câu nệ, bài này của Thôi Hiệu phạm vào nguyên tắc dùng từ của thơ Đường luật (những chữ Hoàng Hạc liên tiếp ở  3 dòng thơ), tuy nhiên thực chất đây là bài thơ viết theo lối cổ thể, và dùng từ như vậy là phép điệp cổ phong (hay điệp cổ thể), còn thơ cận thể lại kiêng kị điều này!  Bên cạnh đó là hiện tượng gieo thanh điệu không bó buộc bằng trắc. Thế nhưng chính những chỗ như thế lại làm nên sự bất tử của tác phẩm  được xem là một trong mười bài thơ hay nhất của Đường thi.
Bài 2: HOÀNG HẠC LÂU TỐNG MẠNH HẠO NHIÊN CHI QUẢNG LĂNG (Lý Bạch)[/align]Cố nhân tây từ Hoàng Hạc lâu
Yên hoa tam nguyệt há Dương châu
Cô phàm viễn ảnh bích sơn tận
Duy kiến trường giang thiên tế lưu
Bình:Đây là bài thơ tứ tuyệt, đúng ra phải là luật trắc vần bằng. Thế nhưng Lý Bạch cố tình phạm luật, dù hoàn toàn có thể thay thế từ "cố nhân" thành "bằng hữu". Nhưng đó là sáng tạo độc đáo, khắc họa rõ nỗi niềm dành cho bạn của nhà thơ. Giả sử Lý Bạch câu nệ, ắt hẳn cái tình trong bài thơ không sâu đến thế! (Lưu ý: câu 3 tôi theo văn bản dùng "bích sơn tận" chứ không dùng"bích không tận" vì đó mới là cảnh cụ thể, còn văn bản "bích không tận" là do thói quen, cách hiểu cũ và đối "cô phàm" - "bích không tận" thì không có gì mới! Sách nào dùng nguyên bản này, có lẽ do tiếc bản dịch của cụ đầu xứ Tố)
Bài 3: ĐỘC TIỂU THANH KÝ (Nguyễn Du)
Bài này thất niêm ở hai câu cuối, vì mở là:
Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư
Độc điếu song tiền nhất chỉ thư...
Song kết lại là:
Bất tri tam bách dư niên hậu
Thiên hạ thùy nhân khấp Tố Như
Bình:Ấy vậy mà hai câu thất niêm của bài thơ lại lưu tấm lòng thiên cổ của đại thi hào dân tộc vậy!Thất niêm câu 1 - câu 8, câu 6 - câu 7, vậy mà đọc lên mấy ai để ý?
   Bởi thế, làm thơ tốt nhất là đừng câu nệ! [/align] [/align]Bài Viết : Trần Hà Nam[/align] [/align]st[/align]Love[/align] [/align]( Lượm dzìa cho mí huynh tỷ ngâm cú á. )[/align] [/align] [/align]Chúc cả nhà vui![/align]

hi, cảm ơn Love nhiều nha. Nếu Love muốn nghiên cứu thêm về vụ này, Love cứ ra mục "thơ" sẽ thấy những bài viét của bác Lá Chờ Rơi ngay. Đúng là đôi khi viết phóng khoáng cũng vẫn hay, vì cái hay không hoàn toàn phụ thuộc vào niêm luật. Nhưng nếu làm quen rồi, đọc bài thơ đúng niêm luật và chỉnh đối nghe sẽ chát lỗ tai hơn một chút , Love ráng luyện thêm chừng nào trôi chảy rồi đọc lại sẽ dễ thấy điều này hơn đó. Chúc vui nha.
HP

Trích đoạn: HÀN PHONG

Hì hì, nghe câu này Cây thẳng ngã trước .mà nổi tự ái đầy mình , nên xướng tiếp một bài, ai thích thì hoạ vậy.

QUÁN NHỎ

Lều tranh một mái thấp lè tè
Cũng đủ dừng chân lúc nắng hè
Suốt buổi râm ran chim dưới suối
Hằng ngày róc rách nước bên khe
Đừng lo, trước đã  dừa xanh chắn
Chớ ngại, sau còn trúc mát che
Quý khách dừng chân xơi hớp rượu
Tình tang bạn – tớ hát nhau nghe

Hàn Phong

Chào anh Hàn Phong. Tối qua ND có ghé vào quán anh ngồi đọc topic này mà thích thú quá....nên bạo gan bạo miệng thử sức với anh một bài....bỗng điện nháy (cúp) nên mất tiêu hết đành vào lại....thử thêm lần nữa. ND thực ra chẳng hiểu gì nhiều về niêm luật Thơ đường nên vô cùng ngại ngần khi ghé thăm xóm thơ đối hoạ với mọi người mà chỉ loanh quanh ở "nhà". Dưới là bài hoạ lại, ND mong anh cùng cả nhà chỉ giúp đặng.....hiểu rõ hơn về niêm luật thơ nhé!

GHÉ CHÂN

Lang thang giữa nắng rát tiếng ve
Ven đường một quán núp bóng tre
Lữ khách phương xa dừng chân bước
Xin người chủ quán hớp nước chè
Ô kìa véo von Oanh kêu bạn
Lượn lờ dăm chú cá dưới khe
Hữu tình hữu ý ngàn thiên lý
Tình tang tang tính mối duyên quê!
08.08.09
ND87

hi, chào bạn dinhphuong và ND.
Để tiện tham khảo và nghiên cứu về thơ Đường, HP xin trích ra đây một bài viết từ Nam Thi Hợp Tuyển để các bạn xem qua. Có thể sẽ giúp các bạn được ít nhiều khi bắt đầu làm thơ Đường. Nhưng để làm được đến mức thành thục thì cần phải tập luyện để đi từ dễ tới khó. Khi đã quen thì chỉ cần có ý là sẽ viết ra được ngay. Chúc các bạn thành công, nếu cần có thể trao đổi thêm ở đây cũng được.


CÁC BỘ PHẬN CỦA MỘT BÀI THƠ ĐƯỜNG LUẬT BÁT CÚ:

- Câu thứ nhất gọi là phá đề: nghĩa là mở rộng đầu bài ra
- Câu thứ 2 gọi là thừa đề hoặc nhập đề: nối ý câu phá đề mà đưa hẳn vào bài
- hai câu thứ 3 & 4 là thích thực hay cập trạng: là giải đầu bài ra cho thật rõ ràng
- Hai câu thứ 5 & 6 gọi là luận: bàn thêm cái ý đã diễn ở hai câu thực ra cho rộng
- Hai câu 7 & 8 gọi là kết: tóm tắc cả đại ý của bài mà đóng bài lại

( Tổng thể gồm 4 phần là: Phá, Thực, Luận, Kết)


ĐỐI:

Đối là chữ và câu, cả ý ngụ trong chữ, trong câu đi đôi sánh nhau, phải cho cân xứng bằng nhau.
Trong một bài bát cú, thất ngôn hay ngũ ngôn cũng vậy:

        Hai câu thực phải đối nhau
        Hai câu luận phải đối nhau

vd:

Mây tuôn / đỉnh thẳm / đưa hồn mộng

Nguyệt rõ / hiên không / gợi ý thơ

(Nhớ Quan Trấn Thủ - Phan Huy Ích , trích ở Văn Đàn bảo Giám)

ở đây những cụm từ đối nhau:
mây tuôn ><  nguyệt rõ  ,  đỉnh thẳm >< hiên không  ,  đưa hồn mộng >< gợi ý thơ


hoặc:

Bắc yến nam hồng / thư mấy bức

Đông đào tây liễu / khách đôi nơi
(Gởi Cho Tình Nhân - Phạm Thái , trích ở Văn Đàn bảo Giám)

ở đây những cụm từ đối nhau:

Bắc yến nam hồng >< đông đào tây liễu ,  thư mấy bức >< khách đôi nơi

chũ mấy dùng để chỉ số lượng và chữ đôi cũng dùng để chỉ số lượng


VẦN:

- Thơ làm phải có vần, nghĩa là thanh âm ở cuối câu phải ứng với nhau
- Vần thường thường là âm bằng, thỉnh thoảng mới dùng vần trắc
- Trong một bài bát cú, thất ngôn hay ngũ ngôn cũng vậy, thường phải năm vần ở cuối câu thứ nhất, thứ nhì, thứ tư, thứ sáu & thứ tám
- lối thơ tứ tuyệt, thất ngôn hay ngũ ngôn cũng vậy, thường phải ba vần ở cuối câu thứ nhất, thứ nhì và thứ tư
Hoặc có khi, thơ bát cú chỉ làm bốn vần, thơ tứ tuyệt chỉ làm hai vần mà thôi. Cái vần bỏ đi được là vần câu đầu bài


LUẬT BẰNG, TRẮC:

Là cái cách nhất định phải ghép các chữ trong một bài, chữ nào phải làm âm bằng, chữ nào phải làm âm trắc cho có điệu.
Theo âm tiếng Việt, những chữ không có dấu hay có dấu huyền là bằng, những chữ có dấu sắc, dấu hỏi, dấu ngã, dấu nặng là trắc


Biểu đồ luật bằng trắc của thơ Đường Luật:
(chữ xanh dương là bằng, chữ đỏ là trắc, chữ xanh lá là vần
Chữ t thường và b thường có thể là bằng hoặc trắc cũng được)

Luật bằng, vần bằng:

Bảng luật trắc - vần bằng



- Đây là biểu đồ cơ bản nhất, tuy nhiên, trong bài bát cú, chữ thứ nhất và chữ thứ ba các câu không theo đúng luật bằng trắc cũng được, như thế gọi là: nhất tam bất luận

Đôi khi, chữ thứ năm không không theo luật bằng trắc cũng được. như thế gọi là: Ngũ bất luận.


CÁC LỐI THƠ RIÊNG

* Liên hòan: là lối làm nhiều bài thơ cùng theo đuổi một ý, mà cứ đem câu cuối bài trước xuống làm câu đầu bài sau.

* Tràng thiên hay hành: là lối thơ thất ngôn làm quá tám câu hay lối thơ ngũ ngôn làm quá mười sáu câu đã gần như lối ca.

* Liên ngâm: là lối nhiều người lần lượt mỗi người ngâm một hay hai câu liền vào cho thành bài thơ.

* Thủ vĩ ngâm: là lối thơ câu cuối làm nhắc lại y như câu đầu

* Song điệp: là trong mỗi câu thơ có hai chữ đi dịp với nhau

* Vĩ tam thanh: là kiểu ba chữ cuối cùng của các câu đều đi theo một âm

* Triết hạ: là câu nào làm cũng bỏ lửng như chưa hết, khiến người đọc phải ngĩ ra

* Thuận nghịch độc: là cách làm đọc xuôi xuống hay đọc ngược lên cũng thành câu, cũng có nghĩa

Trong năm lối này (Thủ vĩ ngâm, Song điệp, Vĩ tam thanh, Triết hạ, Thuận nghịch độc) chỉ vì hiếu kỳ mà làm chứ ít khi hay. (Bàn thêm: mà đã ít khi hay thì không nên làm hoặc hạn chế)

* Liên châu: là thơ tràng thiên dùng nguyên một vần mà câu nào cũng có vần

* Cô nhạn xuất quần: là trong một bài thơ, vần của câu đầu làm khác hẳn, không giống những câu dưới

* Cô nhạn nhập quần: là vần của câu cuối khác hẳn các câu trên, các câu trên đều giống nhau

* Yết hậu: là thơ tứ tuyệt ba câu trên thì đủ chữ, còn câu cuối chỉ hạ có một chữ mà thôi


MẤY ĐIỀU KỴ TRONG THƠ

đối với thơ Đường Luật, có mấy điều tối kỵ không nên phạm đến:

Thất luật: trong một bài, những chữ đáng làm ra bằng mà làm thành trắc, chữ đáng làm trắc mà làm thành bằng thì gọi là thất luật.

Thất niêm: trong một bài, nếu câu trên đang theo luật bằng mà câu dưới làm sang luật trắc, hay câu trên đang theo luật trắc mà câu dưới làm sang luật bằng thì gọi là thất niêm.

Lạc vận: khi làm thơ, đang theo vần này mà gieo sai sang vần khác, như vần trên là trời mà vần dưới là mây thì là lạc vận.

Xuất vận: khi làm thơ, người ta đã hạn định cho những vần gì, mà mình lại dùng vần khác, thì gọi là xuất vận.

Trùng vận: khi trong bài thơ, một vần câu trên đã dùng rồi mà câu dưới lại dùng nữa thì gọi là trùng vận.

Cưỡng áp: khi trong bài thơ, các vần gieo ép uổng, không được hợp lắm thì gọi là cưỡng áp

Khổ độc: trong một bài thất ngôn, chữ thứ ba các câu chẵn, trong một bài ngũ ngôn, chữ thứ nhất các câu chẵn đáng là chữ bằng mà làm ra trắc thì gọi là khổ độc.

Phong yêu hạc thất: trong thơ thất ngôn, chữ thứ tư và chữ thứ bảy nếu trùng một âm thì gọi là phong yêu hạc thất

Đối không chỉnh: khi những chữ trong bài thơ phải đối nhau mà chữ nặng chữ nhẹ không được cân, thì gọi là đối không chỉnh.

Trùng chữ hay trùng ý: trong một bài thơ, chữ này hay ý này đã dùng rồi, mà lại dùng lần nữa, thì gọi là trùng chữ hay trùng ý

Chào Bác Hàn Phong,
Rất cảm tạ Bác đã chỉ giáo rất rõ ràng về Thơ Đường Luật:
Gủi Bác bài này cho vui -thêm nởi cảm tạ- chứ không có ý xấc xược đâu bác nhé! Bác cười nà em vui rồi.

TRÌNH LÀNG

TRÌNH LÀNG! Em trẻ người non mụ,
Hấp háy nhập cung vườn cỏ leo.
Ồ! Thắm đỏ chùm yêu mới nhú,
Kìa! Xanh um khóm tình vừa gieo.
…
Hăm hở phía trước: mơn, mày ,mó.
Lỉnh kỉnh đằng sau: bới, đào, um.
Tay vin, chân vịn hì hục bó.
Hể hả em đây, bác đấy, huề!

Nào…

Bạn DinhPhuong thân mến.
 
Thấy bạn nói, bạn muốn mọi người xúm lại "ném đá" cho bạn nhanh tiến bộ, vậy HP ráng gồng mình ném cho bạn mấy cục đá nha, nếu lỡ u đầu ráng chịu đó. Nếu sau này bạn thành công với thơ Đường thì đó là điều đáng mừng, nếu không coi như chúng ta không có được cái duyên với nhau vậy.
 
Thơ Đường Luật thất ngôn bát cú là 8 câu đi liền nhau từ đầu đến cuối để thành một bài, không chia khổ như thơ thất ngôn thông thường. Hơn nữa, về mặt vần, những câu vần bao gồm câu 1, 2, 4, 6, 8 và đều cùng một vần. Bạn để ý người khác viết sẽ thấy ngay.
 
Bài thơ của bạn hiện giờ giống một bài thất ngôn hơn thơ Đường. Cứ bốn câu chia ra thành một khổ và được gieo vần theo kiểu cách cú. Ở khổ đầu, câu 3 vần vớ câu 1, câu 4 vần với câu 2. Ở khổ 2, câu 7 vần với câu 5, câu 8 vần vớ câu 6. Vần của hai khổ này cũng khác nhau.
 
Thử đối chiếu với bảng luật, câu 5 và 6 của bạn là cùng niêm và cùng...thất luật. Chữ thứ 6 trong câu không cùng thanh với chữ thứ 2. (Chữ thứ 2 thanh trắc, chữ thứ 6 thanh bằng: sai với bảng luật)
 
Chỉ nói...sơ sơ như vậy, nếu bạn yêu thích thể loại này thì mỗi lần làm chỉ cần để ý một chút dần dần sẽ chuẩn.
 
Hàn Phong xưa nay có thói quen, khách đến nhà thì mời nhậu, đến nhà khách cũng đòi...nhậu nốt, tiện đây đãi bạn bữa nhậu bình dân nhé.  Món này mấy chị em chắc bỏ chạy trước
 
 
NHẬU BÌNH DÂN
 
Khách quý sang chơi đãi nhậu...cầy
Tròng trành chén rượu quyện cung mây
Lừng khừng vẫn tưởng bồng lai đó
Chếnh choáng còn ngờ điện quế đây
Vảy sấu, xương kình nào dám sánh
Sừng nai, pín* cọp dễ chi thay
Mồi ngon, bổ, rẻ nhưng nhiều đạm
Vượt cả cơm Tàu lẫn bánh Tây
 
Tú Hàn
 
* pín cọp: món này mọi người tự tìm hiểu lấy há