Trích đoạn: vancali96

Trích đoạn: SuongAnh

HỎI THĂM BÁC LÁ

Nhàn chơi nhân thể ghé sang nhà

Bác Lá đâu rồi, mạnh giỏi ha

Ngõ rặt cây hoang hoa chửa nụ

Vườn đầy cỏ dại quả chưa ra

Tìm sâu vun gốc người xưa vắng

Sửa tán tỉa cành bạn cũ xa

Lều trống ngồi lâu e muỗi đốt

Vài dòng nhắn lại Bác xem qua!

06 March 2009

Đuyên Hồng

 

 

 

Thăm Bác Lá

 

Cũng đã lâu rồi chưả viếng nhà
Chẳng hay Bác Lá thế nào ha?
Cây xanh trổ nụ đâm chồi mọc
Cỏ dại leo rào khuất lối ra
Cổng khép bao ngày ngưng khách đón
Vườn trơ một bóng đợi người xa
Trang thơ lặng lẽ nằm im góc
Biết đến khi nao người ghé qua

 

Sương Anh

 

NẶNG DÒNG TÂM SỰ…
 
Cảm kích tình thân bạn viếng nhà
Nặng dòng tâm sự khó hi ha
Mưu thần Gia Cát chưa tìm thấy
Kế quỷ Hồ Ly đã dọn ra
Góc núi đầu sông đầy địa võng
Chạy tà tránh tặc thiếu thiên xa
Ba mươi sáu kế đường duy nhất
Đành phụ chân tình bạn ghé qua!
 
Lá chờ rơi 10/03/09

 

 

 

 Nhẹ Gánh Sầu Ưu

 

Lòng vòng nóng ruột trước hiên nhà
Muốn gọi nhưng mà ngại quá ha
Ngõ trước nhện giăng không lối bước
Sân sau cỏ mọc chẳng đường ra
Sầu ưu trút gánh cho tâm nhẹ
Vui vẻ đề thơ với bạn xa
Bận trí làm gì mưu chước qủy
Chân tình đãi ngộ tất rồi qua!

 

Sương Anh

 
 

  THĂM BÁC LÁ

 

Bóng ai thấp thoáng ở trong nhà

Giống Bác đang ngồi dáng đẹp ha

Gõ mỏi cườm tay đâu kẻ ngó

Kêu khàn cuống họng chà người ra

Hay đang đuổi vịt không thèm tiếp

Hoặc bận chơi cờ muốn tránh xa

Có lẽ đi lầm...sai địa chỉ

Thôi đành dịp khác sẽ mò qua

 

Vancali 3.10.09

 Chúc Bác Lá luôn vui vẻ mạnh khoẻ hì hì...à Bác quên lì xì cho em gùi đó

 
Phần chú thích :
 
Tiểu Thanh : một người con gái có tài sắc, sống vào đầu đời Minh. Nàng họ Phùng, lấy lẽ một người cũng tên là Phùng, vì tránh tên chồng nên gọi là Tiếu Thanh.
Vợ cả ghen bắt ở một ngôi nhà trên núi Cô Sơn, cạnh Tây Hồ, chẳng bao lâu nàng buồn mà chết. Lúc ấy mới 18 tuổi. Nay ở Cô Sơn (tỉnh Chiết Giang) vẫn còn mộ nàng.
Tiểu Thanh Ký là tập thơ của nàng Tiểu Thanh. Lúc nàng chết rồi, vợ cả vẫn còn ghen lấy đốt đi, chỉ sót một số bài người ta sưu tập lại gọi là « phần dư cảo ».
Tiểu Thanh mất, hơn 300 năm sau có Nguyễn Du làm thơ thương xót nàng. Còn 300 năm sau thì ai sẽ khóc Nguyễn Du ?

[/align]
Bài mới vừa nhận được, nên đem dán vào ngay :
 
Độc Tiểu Thanh ký,
 
Mấy hôm nay trên diễn đàn, người đàn anh có đưa lên bản dịch bài thơ Độc Tiểu Thanh ký. Ông xã của Thủy thấy Thủy đọc thì mắng  vốn :
        _ Tất các anh chị em trong Diễn đàn, không ai sống bằng nghề viết (đúng ra là nghề gõ phím). Em nhỏ tuổi, nghề nghiệp là viết, từng thăm mộ Tiểu Thanh. Tại sao em không góp đôi ba hàng ?
        Vì vậy Thủy xin góp chút ít.
        Mộ của Tiểu Thanh giờ vẫn còn, trên ngọn đồi mai, nay vẫn còn trồng mai, gần Tây hồ. Tây hồ nằm trong thành phố Hàng châu. Người Trung hoa có câu tục ngữ :
        Trên trời có thượng giới,
        Dưới  đất có Tô, Hàng.
Nghĩa là : xét về cảnh đẹp thì trên trời có thượng giới, còn dưới đất có Tô châu, Hàng châu. Tô châu thuộc ngoại ô Thượng hải, có Thái hồ. Hàng châu là thủ phủ của Triết giang có Tây hồ (xin đừng  lầm với Tây hồ ở thủ đô Hà « lội »  của nước Đại cồ Việt). Người Trung hoa còn nói :
        Ở Quảng đông, cứ ra đường là thấy thầy lang,
        Ở Tô, Hàng cứ ra đường là thấy người đẹp.
        Đời nhà Thanh, có xây một Nghênh quán sứ, trên đồi mai, cạnh hồ Tây, để làm chỗ nghỉ chân cho các sứ thần Việt Nam, Ai lao, Cao miên, Thái lan đi sứ, trên đường tới Bắc kinh. Sứ đoàn thời Gia long (1802-1820) khi qua Hàng châu được tiếp dẫn sứ nhà Thanh đưa vào ở đây. Chánh sứ là Nguyễn Du tiên sinh. Trên mộ Tiểu Thanh hiện (2001) có đến 6 bia, do 6 danh sĩ viết. Thời Tố Như qua đây chỉ có một bài bia. Trên bia ghi :
        « Tiểu Thanh, trường hận ký »
        Đây là một áng văn cực kỳ lãng mạn, giống như bài tựa truyện Kiều của Chu Mạnh Trinh. Dưới ghi rõ : Mai Khánh Sơn, Tiến sĩ Vĩnh lạc đề. Vĩnh Lạc là niên hiệu của Minh Thành Tổ từ 1407-1424.
        Chắc chắn cụ Tố Như đọc bài ký này, rồi thương hoa tiếc ngọc sáng tác bài thơ Độc Tiểu Thanh ký, nghĩa là cảm hứng sau khi đọc bài ký của Mai Khánh Sơn.
        Tiếc thương, yêu người đẹp đã quá vãng là truyện thường tình của các thi nhân xưa. Bởi vậy cụ Chu Mạnh Trinh từng yêu nàng Kiều :
        «  Ta cũng nòi tình, yêu người đồng điệu,
        Cái kiếp thương hoa lẩm cẩm,
        Con hồn xuân mộng bơ vơ.
        Đã toan đúc sẵn nhà vàng.
        Chờ người quốc sắc.
        Lại muốn mượn chùm phương thảo,
        Hú vía thuyền quyên !
Sẵn bút nghiên chia thành từng hồi,
Đem sự tích viết thành bài tựa.
        Hỡi ơi ! Hồn có biết cho không ?
        Bóng hoàn bội tưởng ra vào Lạc phố ».
        Gần đây mấy ông Kẹ cách mạng Cộng Hòa Nhân Dân Trung quốc đã biểu quyết di dời tất cả mồ mả, lấy đồi Mai làm một khách sạn 20 tầng và mở một khu thương mại. Nàng Tiểu Thanh ngủ đã mấy trăm năm mà không yên. Không biết sẽ bị đem đi đâu. Hội nhà văn Hàng châu có lên tiếng phản đối. Nhưng văn, thơ thí chống sao lại với US dollar, Euros !
 
(bài viết của chị Thủy, vợ anh Trần Đại Sỹ cho hội cựu học sinh LNH-NDC)


Pham Thi Thanh Thuy (NDC 1978-1985)
[/align]

Trích đoạn: vancali96

Trích đoạn: lá chờ rơi





Chào tam ‘giang’ cô nương. Xin góp vui với một bài thơ về sông, nhưng với chữ ‘hà’ :


 

 

GIẤC MƠ
Có phải đây là trong giấc mơ.
Hay là ta quá mãi mong chờ.
Lời thơ xướng hoạ thành tri kỷ.
Ý ngỏ giao hoà kết tóc tơ.
Em có ngóng trông ngày hội ngộ.
Ta mong cuống quýt gặp người thơ.
Bao nhiêu lâu nữa !!! Bao lâu nữa !!?
Em hãy nói đi !!! - để đợi chờ !!!
Trần Mạnh Hùng


ĐỢI CHỜ

Cuộc đời lẫn lộn thật và mơ
Bến mộng vườn yêu mãi đợi chờ
Lơ lửng vầng mây dan sợi nhớ
Bâng khuâng thoi nhện dệt dây tơ
Đêm hiu hắt bóng trăng mờ tỏ
Ngày lạnh lẽo nghiên mực thẫn thơ
Mong đợi ngậm ngùi đây với đó
Bóng ai biền biệt để ai chờ !
Trần...
mạn phép hoạ với huynh 1 bài nha,chúc vui,trần...

LỖI HẸN
Có lẽ cõi đời chỉ ước mơ.
Niềm vui, hạnh phúc đợi, trông, chờ.
Trăm năm có đủ xây tâm mộng
Một kiếp quá dài dệt mối tơ.
Trần thế còn nguyên mây, gió lộng
Cõi lòng vuột mất ý, hồn thơ.
Chân cao. chân thấp trong chiều vắng.
Bóng ngả sau lưng lỗi hẹn chờ.
Trần Mạnh Hùng

Xin được phép ngoài vòng cương toả của tất cả trường phái THƠ ĐƯỜNG.
Xướng + Hoạ chỉ là nguồn vui trong hiện tại...TMH

Không hiểu vô tình hay cố ý, mà vừa rồi có những bài thơ làm theo kiểu chơi của thi nhân đời Đường nơi đây :

CHAY Đối MẶN (1-4 2-3 Bằng, 1-4 2-3 Trắc)
(song song tứ tuyệt)

Chay ăn không chán sức sung ra     (4 câu trên theo luật Bằng
Mặn nếm vài lần sẽ thích mà
Chay đậu tương phùng mời đến dự
Mặn cơm hợp tác bắt làm ra
Chay chán ở chùa qua đớp "phở"    (4 câu dưới theo luật Trắc
Mặn mê ra phố muốn chơi "quà"
Mặn chê tôm cá nghe càng ớn
Chay liếm xương cầy chỉ có ta
Đoạn Trường
Bài CHAY Đối MẶN hai phần tứ cú đổi luật : tứ cú trên theo luật Bằng, tứ cú dưới theo luật Trắc, giống như bài HÀ TIỆN của Nguyễn-Minh-Triết (1-4 2-3 Bằng, 1-4 2-3 Trắc)

bài này thì ngược lại :
CÙNG CÓ LỢI (1-4 2-3 Trắc, 1-4 2-3 Bằng)

Quán phở đầu đường lại ghé qua     (4 câu trên theo luật Trắc
Lâu lâu...giải trí chút thôi mà
Dù nghe, kệ nhé câm như hến
Dẫu thấy, thôi đừng chớ nói ra
Nếu không hóng hớt đây...cho xái   (4 câu dưới theo luật Bằng
Đừng có lu loa đấy...được quà
Lợi cả đôi đường đâu dễ chối
Từ nay tui sẽ nhận...phe ta
Tú Lòng...thòng
Bài CÙNG CÓ LỢI hai phần tứ cú cũng đổi luật nhưng ngược lại : tứ cú trên luật Trắc, tứ cú dưới luật Bằng, giống như các bài Đường Thi :
VĂN LÂN GIA LÝ TRANH của Từ An Trinh : 1-4 2-3 Trắc, 1-4 2-3 Bằng
DẠ BIỆT VI TU SĨ của Cao Thích 1-4 2-3 Trắc, 1-4 2-3 Bằng
BÁN NHẬT THÔN của Tiền Khởi 1-4 2-3 Trắc 1-4 2-3 Bằng

Bài này thì dùng phép Niêm 1-3 2-4 :
CƠM PHỞ (1-3 2-4 Trắc, 1-3 2-4 Trắc)

Cơm phở đều từ lúa gạo ra
Phở cơm no bụng sống thôi mà
Phở mảnh mai xinh thèm bế ẳm
Cơm tròn ục ịch muốn xê ra
Cơm nuốt hàng ngày lâu cũng ngán
Phở ăn thỉnh thoảng giống như quà
Cơm phở suy cùng đều ở gạo
Đổi thay cũng đúng phải hong… ta ???
Nguyệt Ánh
Bài CƠM PHỞ dùng phép Niêm 1-3 2-4 cho hai bài tứ cú trên và dưới.
giống như các bài :
CHƯỚC TỬU DỮ BÙI DỊCH của Vương Duy : 1-3 2-4 Trắc, 1-3 2-4 Trắc
và ĐỀ ĐÔNG KHÊ CÔNG U CƯ của Lý Bạch 1-3 2-4 Trắc, 1-3 2-4 Trắc

Sau đó con vi-rút Đường Thi tấp qua TMH,
nên bài này có một phần tứ cú dùng phép Niêm 1-3 2-4
NỖI NHỚ QUÊN (1-4 2-3 Bằng, 1-3 2-4 Bằng)

Vàng gieo ngấn nước cây lồng bóng(*)
Lất phất mưa thu gió lạnh tênh.
Trải lá chao bay tràn ngõ vắng.
Bên nhau diù bước đẹp lời bênh.
Em cười rạng rỡ làn hương toả.
Trăng sáng mơ màng chiếu lệch chênh
Sánh vai gió lộng chiều thu muộn.
Ôm trọn vòng tay nỗi nhớ quên.
Trần Mạnh Hùng

(*) Kiều Nguyễn Du
Gương Nga chênh chếch dòm song
Vàng gieo ngấn nước cây lồng bóng sân
Hải đường ngả ngọn đông lân

Bài NỖI NHỚ QUÊN trên đây dùng hai bài tứ cú khác Niêm nhau :
tứ cú trên 1-4 2-3 Bằng, tứ cú dưới 1-3 2-4 Bằng
giống như bài ÐỘC TIỂU THANH KÝ của Nguyễn Du : 1-4 2-3 Bằng, 1-3 2-4 Bằng

Cám ơn sự hưởng ứng của các bạn.
Thân mến.
LCR

Năm 71 tuổi tức đã 10 năm nay, lúc đó còn ở Nouméa, không nhớ tôi đang định làm giùm ai việc gì, mà có 1 con nhỏ con của bà bạn nó cản và nói : bác lo giùm chi cho mệt, đời bác nay chỉ còn bây nhiêu thôi nè, nó vừa nói vừa đưa hai ngón tay bấm lại chỉ chừa ra 1 lóng. Mọi người đều cười, nhưng sau đó bài thơ Tự Mãn được làm ra với câu thứ nhì là 71 tuổi, còn năm nay sửa lại là 81 tuổi thì bài thơ dùng lại được. Bài họa rất hay, của anh Châu Anh, là bạn rất thân đã từng chung hoạn nạn lúc bị phe đảng chính quyền bắt nạt. Châu Anh cũng là thầy dạy tôi làm thơ, nay thì anh đã vào quá khứ.
 
TỰ MÃN
(trả lời 1 cô bé bảo : đời bác nay chỉ còn 1 lóng tay)
 
Ai bảo ta nay đã cuối đời ?
Chớm tròn tám mốt chỉ chơi chơi
Sống lâu luống tủi thân không vợ
Chết gấp còn lo nợ mấy nơi *
Dồi chó** dương gian vừa nhắc tới
Chân vào nước chúa vội đòi lui
Đời yêu giữ lại cho thêm tuổi
Được đến như ta dễ mấy người !
VNN/Lá chờ rơi (Nouméa 1999)
* có thiếu nợ 2 bà ở Nouméa
** tục ngữ miền Bắc : Sống ở trên đời ăn miếng dồi chó, Chết xuống âm phủ không có mà ăn !
 
NHẤT ĐỜI
(thân họa TỰ MÃN)
 
Ai đã đem ta ném giữa đời
Giang hồ mã thượng mặc rong chơi
Bến-Tre Bến-Nghé len từng ngách
Bờ Á bờ Âu quậy khắp nơi
Mỗi ả mỗi nghề vui lại đến
Một mình một chiếu ngự rồi lui
Trời cho ngày tháng xuân cho tuổi
Tao ngộ nàng thơ nhất cõi người !
Châu Anh

Năm 71 tuổi tức đã 10 năm nay, lúc đó còn ở Nouméa, không nhớ tôi đang định làm giùm ai việc gì, mà có 1 con nhỏ con của bà bạn nó cản và nói : bác lo giùm chi cho mệt, đời bác nay chỉ còn bây nhiêu thôi nè, nó vừa nói vừa đưa hai ngón tay bấm lại chỉ chừa ra 1 lóng. Mọi người đều cười, nhưng sau đó bài thơ Tự Mãn được làm ra với câu thứ nhì là 71 tuổi, còn năm nay sửa lại là 81 tuổi thì bài thơ dùng lại được. Bài họa rất hay, của anh Châu Anh, là bạn rất thân đã từng chung hoạn nạn lúc bị phe đảng chính quyền bắt nạt. Châu Anh cũng là thầy dạy tôi làm thơ, nay thì anh đã vào quá khứ.

TỰ MÃN
(trả lời 1 cô bé bảo : đời bác nay chỉ còn 1 lóng tay)
 
Ai bảo ta nay đã cuối đời ?
Chớm tròn tám mốt chỉ chơi chơi
Sống lâu luống tủi thân không vợ
Chết gấp còn lo nợ mấy nơi *
Dồi chó** dương gian vừa nhắc tới
Chân vào nước chúa vội đòi lui
Đời yêu giữ lại cho thêm tuổi
Được đến như ta dễ mấy người !
VNN/Lá chờ rơi (Nouméa 1999)
* có thiếu nợ 2 bà ở Nouméa
** tục ngữ miền Bắc : Sống ở trên đời ăn miếng dồi chó, Chết xuống âm phủ không có mà ăn !

NHẤT ĐỜI
(thân họa TỰ MÃN)
 
Ai đã đem ta ném giữa đời
Giang hồ mã thượng mặc rong chơi
Bến-Tre Bến-Nghé len từng ngách
Bờ Á bờ Âu quậy khắp nơi
Mỗi ả mỗi nghề vui lại đến
Một mình một chiếu ngự rồi lui
Trời cho ngày tháng xuân cho tuổi
Tao ngộ nàng thơ nhất cõi người !

Châu Anh

 KIẾP NGƯỜI

Đã trót sinh ra ở cõi đời.
Thôi thì vui vậy để mà chơi.
Can chi bó gối trong nhà hẹp.
Thì cứ vung tay khắp mọi nơi.
Thơ rượu, giang hồ luôn réo gọi.
Giai nhân, quán nhậu khó mà lui.
Làm sao cho hết trăm năm nhỉ.
Đã trót sinh ra một kiếp người.

Trần Mạnh Hùng

Cho em theo chân huynh TMH kính họa bài TỰ MÃN của Bác Lá Chờ Rơi
Kình chúc Bác trăm tuổi Vancali 96 .

Bác Chờ Rơi

Trót đã sinh ra giữa cuộc đời
Trăng tròn bóng xế Bác còn chơi
Sông Hương Núi Ngự tình vài chổ
Mỹ Quốc Ca Li bạn khắp nơi
Quán cóc khoe tài ly cụng tới
Phòng trà biểu diễn bước đi lùi
Chờ Rơi tánh trẻ người vui vẻ
Sống ở dương gian có mấy người

Vancali 8.31.09

Còn cãi
 
Còn cãi lão nay chửa mãn đời
Tám mươi mốt tuổi vẫn ham chơi
Bán dừa mỗi buổi dăm ba gánh
Buôn gáo hàng đêm sáu bảy nơi
Tiền lão để đâu ai chả biết
Nhà hàng thuờng thấy lão hay lui
Mấy cô  mỏ đỏ khi nhìn thấy
Cái túi phồng to bảo: nhất người./.
 
                     Tam Hợp
 
        KÍNH CHÚC
 
[/align]Chúc Bác tươi vui đến trọn đời
[/align]Hoa xinh nguyệt đẹp thoả lòng chơi
[/align]Phú thơ trải rộng trao muôn hướng
[/align]Tiền bạc vo tròn cất một nơi
[/align]Cuối ngõ gặp Tiên tay nắm bắt
[/align]Đầu đường thấy Kiệm cẳng quay lui
[/align]Vui gì cũng nhớ chăm bầy trẻ
[/align]Chúng cháu luôn mong được thấy Người !
[/align] 
[/align]                          Nguyet Anh
[/align]
 

Bạn Hùng mến,

Nếu cùng nhau lấy công tâm mà xét, thì khi dùng âm thanh đọc lên chữ này chữ kia, mọi người có thể dễ đồng ý với nhau để kết luận rằng chữ nào là thanh Bằng, chữ nào là thanh Trắc. Nói gọn thì thanh Bằng là những chữ nghe êm tai, thanh Trắc là những chữ nghe chói tai. Còn đi sâu vào ngành âm thanh (accoustique) thì hai thanh hợp thành một hợp thanh êm tai khi hai tần số của chúng tạo ra một tỉ số đơn giản, khi tỉ số là một con số càng phức tạp thì hợp âm càng chói tai.
Âm thanh nào cũng gồm một làn sóng chính (onde fondamentale) và nhiều làn sóng phụ (harmoniques). Chính nhờ những làn sóng phụ khác nhau mà tai ta phân biệt được những loại âm thanh khác nhau. Nghe một nốt “LA” ta biết đó là của đàn dương cầm hay đàn violon.  
Dùng tai nghe thì cũng dễ nhận ra hai chữ nào đó là cùng vần. Vả lại người xưa có đủ sách nọ sách kia qui định các chữ vần với nhau nên lý ra mình khỏi lo điều ấy cho họ.
Trái lại với chữ quốc ngữ thì tôi thấy khác hơn bạn, là đáng ngại hơn. Này nhé :
Với chữ Hán Nôm, hai từ có âm thanh đọc giống nhau mà nghĩa khác nhau, thì khi viết với loại chữ tượng hình, họ được phép thêm một nét nhỏ nào đó để hai chữ khác nhau.
Còn với chữ quốc ngữ hai từ đồng thanh dị nghĩa thì đọc nghe như nhau mà viết ra cũng giống như nhau, khiến cho dễ bị coi là điệp vận, mặc dầu đúng ra là được phép dùng chung trong một bài thơ.
Lấy ví dụ chữ “can”, nếu bạn dùng một câu với chữ “can” là can gián, khuyên can; rồi một câu khác với chữ “tâm can” nghĩa là tim gan, thì trên nguyên tắc được phép, nhưng nhìn vào thì thấy giống như là điệp vận.
Chữ khác : trường là dài như dặm trường; trường cũng là ruột như đoạn trường.
Phần tôi, gặp vậy thì tôi luôn tránh, khiến cho cái bồ chữ đã nhỏ, lại hẹp thêm.
Vì trên thực tế, tôi ít thấy ai dùng hai chữ viết giống nhau mà khác nghĩa trong cùng một bài thơ.
Chỉ gặp có bài dưới đây của bà Hồ :

HẰNG NGA

Hỡi chị Hằng Nga náu Quảng Hàn
Bốn mùa trăng gió với giang san
Áo tiên tuy nhuộm mùi Vương Mẫu
Hương tục còn nồng lửa Hậu lang
Mắt phượng đã say miền ngọc thỏ
Cung nghê nỡ phụ khúc cầm loan
Nếu không duyên nợ cùng người thế
Xin chớ gieo mình nước hợp loan.
Hồ Xuân Hương

Tôi có hỏi ông bạn thầy Châu Anh, được cho biết rằng hai chữ “loan” đó khác nghĩa nhau là như vậy như vậy. Nhưng nghĩa ra sao thì nay tôi quên mất rồi. Hùng muốn biết thì rinh bài này qua hỏi Đồng Lão chắc sẽ được thỏa mãn.

Thân mến.
LCR

Bác Lá Thân mến

Cám ơn bác Lá trong tâm tình quý mến đã trả lời câu thắc mắc đã ấp ủ trong lòng từ " hồi nẳm" lâu lắm rồi ...
Như vậy bác cũng đồng ý cổ nhân ta ngày xưa làm thơ rất vất vả nhất là thơ đường phải theo đúng niêm luật bằng trắc, mà hồi đó nếu có sai luật bằng trắc cũng không có ai đủ cở sở lý luận để bắt bẻ.

Bác rất đúng " TỪ ĐIỆP VẬN "cùng chữ khác nghiã có lẽ bắt nguồn từ thời nước ta có chữ QUỐC NGỮ A, B, C đã đẻ ra và có lẽ từ thời điểm này định nghiã THANH BẰNG và THANH TRẮC là do các dấu Sắc, Huyền, Hỏi, Ngã, Nặng, và Không Dấu tạo thành

Còn Tiếng NHO đồng âm khác chữ là một đặc lợi vô cùng thuận tiện, vô cùng phóng khoáng đến cởi mở tận cùng tâm tư của tác giả khi rung động trước cảnh vật hoặc nội tình tâm tư không bị hạn chế như ngày nay dùng chữ QUỐC NGỮ sợ hãi trước TỪ ĐIỆP VẬN dù rằng đã dùng TỪ KÉP ... ví dụ Bình Minh, Cao Minh , Phân Minh , chính vì chừ ĐIỆP VẬN đã giết chết Ý Thơ . Ngày Xưa có những bài thơ tuyệt trần, bây giờ không có những bài thơ hay như xưa nữa bởi bị ngăn chận mọi trường phái thơ đường, hơn nữa bị ngăn chận chính tác giả vì sợ người thưởng thức thơ của mình không đủ trình độ hiểu được những từ kép đồng âm khác nghiã rồi bung ra những lời chê bai, châm biếm.

Thưa bác tâm tư của tui là vậy...

Kính chúc bác một ngày an vui
Trần Mạnh Hùng

Trích đoạn: Trần Mạnh Hùng

Bác Lá Thân mến

............. Ngày Xưa có những bài thơ tuyệt trần, bây giờ không có những bài thơ hay như xưa nữa bởi .................
 
Thưa bác tâm tư của tui là vậy...

Kính chúc bác một ngày an vui
Trần Mạnh Hùng

Hùng mến,

Lý do ngày nay ít thấy thơ hay thì khó biết đâu là sự thật. Tuy nhiên những yếu tố sau đây nói lên được phần nào chăng ?

1/ thời khoa cử bắt buộc người làm thơ phải thận trọng, chăm sóc từng chi tiết của bài thơ. Nên có sự cố gắng, sự dụng tâm tối đa để mong tạo được một bài thơ hay, nếu muốn được chấm đậu. Ngày nay thì làm chơi, ra sao cũng được. Lại có người thích làm nhanh, làm nhiều. Khiến cho tác phẩm thành hình thì nhiều, nhưng hay thì ít. Phần này lại chỉ liên hệ đến 2 dạng Niêm Luật nằm trong dải số 1-8 2-3 4-5 6-7.

2/ Tuy một số rất lớn những bài Đường Thi cũng thuộc 2 dạng Niêm Luật qui định bởi dải số 1-8 2-3 4-5 6-7, nhưng cái nguyên tắc chung cách chơi của thi nhân đời Đường còn cho thêm 14 dạng Niêm Luật khác nữa, như tôi đã trình bày. Nhờ vậy nên mới có được những bài hay nằm ngoài dải số như VĂN LÂN GIA LÝ TRANH của Từ An Trinh, CHƯỚC TỬU DỮ BÙI DỊCH của Vương Duy, DẠ BIỆT VI TƯ SĨ của Cao Thích, ĐĂNG KIM LĂNG PHƯỢNG HOÀNG ĐÀI của Lý Bạch v.v.
Còn trong loại thơ chữ quốc ngữ, có thể là chúng ta đã loại bỏ đi rất nhiều bài thuộc các dạng Niêm Luật nằm ngoài dải số (14/16). Chỉ có vài bài còn được lưu truyền như : DĨ HÒA VI QUÝ của Nguyễn Bỉnh Khiêm, HÀ TIỆN của Nguyễn Minh Triết, VịNH DẾ DUỔI của Tú Quỳ. Nếu được giữ cả thì chắc chắn là làng thơ sẽ có thêm được một số thơ hay.
Một bằng chứng nhỏ là : bài GHẸO BẠN của Đồng Lão và bài HỒN THƠ của Vancali, sau khi sửa lại cho nằm trong dải số thì có chút kém hay hơn là lúc chưa sửa.

3/ Người chơi thơ hiện tại lại quá chú trọng về Niêm Luật, vì sợ người chê chăng ? Không để ý rằng Niêm và Luật Bằng Trắc chỉ liên hệ đến phần âm thanh. Ý nghĩa của thơ mới là điều quan trọng.
Dường như giới chơi thơ ngày xưa chú trọng đến vấn đề này hơn chúng ta ngày nay.
Có những trường hợp rõ ràng là người xưa “bỏ luật” để “bảo toàn ý nghĩa”, thì người nay không ngần ngại gọi đó là những bài thơ “thất Niêm” !

Như bài “Qua đèo ba dội” của bà Hồ Xuân Hương :
tác giả cố ý bỏ luật (Bằng, Trắc) 1 chữ để diễn đạt cho rõ cái tứ thơ muốn đếm 3 cái đèo.

Một đèo một đèo lại một đèo
Khen ai khéo đặt cảnh cheo leo …

Trên câu 1, ba chữ phải theo luật là nhì-tứ-lục thì tác giả chấp nhận bỏ luật chữ thứ nhì, để thực hiện việc đếm 3 ngọn đèo. Hai chữ còn lại vẫn đúng luật đối với câu dưới. Nên phải coi câu1 là đúng Luật và bài thơ là đúng Niêm.
Muốn viết cho đúng luật thì thiếu gì cách. Ví dụ là : Đã có hai đèo thêm một đèo, hoặc : Qua hết hai đèo gặp một đèo. Nhưng những câu đó tác giả thấy là kém hay, hoặc cái cảm hứng tự nhiên đến với tác giả là ý thích muốn đếm đèo !

Thế Lữ viết :

Anh đi đường anh tôi đường tôi.

Đó là cố ý bỏ luật ở chữ thứ tư, vì trong ngôn ngữ không có chữ nào thích ứng. Nếu viết là “Bạn đi đường bạn tôi đường tôi” thì đúng luật đấy. Nhưng chữ “bạn” không thay được chữ “anh” vì đây là câu chuyện giữa hai người tình cũ.

Tố Hữu viết :

Anh trở về anh của gia đình.

Đó là cố ý bỏ luật ở chữ thứ 6, vì trong ngôn ngữ không có chữ nào khác thích ứng. Nếu viết là “Anh trở về anh của tổ đình” thì đúng luật đấy. Nhưng câu này muốn nói là người ra tù được trở về sum họp với gia đình, không dính dáng gì với “tổ đình”.

Trong sự bảo toàn ý nghĩa của câu thơ, thi nhân đời Đường bỏ luật rất nhiều. Xin chỉ nêu ra mươi câu làm bằng chứng :

a/ Bá Trọng chi gian kiến Y Lã - ĐỀ VŨ HẦU TỪ, Đỗ Phủ, bỏ luật chữ thứ6
b/ Cố nhân tây từ Hoàng Hạc lâu - HOÀNG HẠC LÂU TỐNG MẠNH HẠO NHIÊN CHI QUẢNG LĂNG, Lý Bạch, bỏ luật chữ thứ2
c/ Chính thị Giang Nam hảo phong cảnh - GIANG NAM PHÙNG LÝ QUI NIÊN, Đỗ Phủ, bỏ luật chữ thứ6
d/ Tưởng đắc gia trung dạ thâm tọa - HÀM ĐAN ĐÔNG CHÍ DẠ TƯ GIA, Bạch Cư Dị, bỏ luật chữ thứ6
e/ Bả tửu khán hoa tưởng chư đệ - HÀN THỰC KÝ KINH SƯ CHƯ ĐỆ, Vi Ứng Vật, bỏ luật chữ thứ6
f/ Thục chủ chinh Ngô hạnh Tam hiệp - HOÀI CỔ TÍCH - kỳ tứ, Đỗ Phủ, bỏ luật chữ thứ6
g/ Chỉ hợp ân cần trục bôi tửu - KhÚC GIANG TÚY HẬU, Đỗ Phủ, bỏ luật chữ thứ6
h/ Ðồ sử Từ thần Dữu Khai phủ - KINH NAM ÐẠO HOÀI CỔ, Lưu Vũ Tích, bỏ luật chữ thứ6
i/ Hành đáo Kinh Môn thượng Tam Giáp - LƯ KHÊ BIỆT NHÂN, Vương Xương Linh, bỏ luật chữ thứ6
j/ Nguyện đắc hoa gian hữu nhân xuất - LƯU NGUYỄN ĐỘNG TRUNG NGỘ TIÊN NHÂN, Tào Đường, bỏ luật chữ thứ6
k/ Đỗ Lăng hiền nhân thanh thả liêm - ĐỀ ĐÔNG KHÊ CÔNG U CƯ, Lý Bạch, bỏ luật chữ thứ2

Sự kiện bỏ luật để bảo toàn ý nghĩa rất nổi bật, rất rõ ràng ở những trường hợp vừa nêu.

Nhưng hiện nay, số người “sai luật” vì bất cẩn lại quá nhiều, khiến các thi nhân thực sự muốn bỏ luật để bảo toàn ý nghĩa khi gặp dịp, lại không dám làm vì sợ bị đánh giá là cùng một bè với những người “chưa sạch nước cản”. Và rồi câu thơ bị uốn nắn cho vào luật, mất đi cái hay tự nhiên của nó.

Vừa rồi dường như tôi có gặp một trường hợp sau khi bị bắt lỗi, tác giả xác nhận là “cố ý” chứ không phải không thấy. Tôi rất hoan nghênh hành động đó, nhưng giờ viết mấy dòng này thì không tìm lại được trường hợp đó để kê ra làm gương, làm chứng.

Kết luận của đoạn này không phải là : “phải dám bỏ luật để viết được những bài thơ hay”. Mà là : “muốn có thơ hay, phải luôn bảo toàn ý nghĩa "hay" của câu thơ dù phải bỏ luật”.

Một bài thơ thực sự là thất Luật thất Niêm khi sự việc đó hiển nhiên như bài sau đây :

VÕNG XUYÊN BIỆT NGHIỆP (1-4 2-3 Trắc, 1-2 3-4 Trắc)

Bất đáo Đông sơn hướng nhất niên
Qui lai tài cập chủng xuân điền
Vũ trung thảo sắc lục kham nhiễm
Thủy thượng đào hoa hồng dục nhiên
Ưu lậu tỳ khưu kinh luận học (4 câu chót theo cách lạ)
U lũ trượng nhân hương lý hiền
Phi y đảo tỷ thả tương kiến
Tương hoan ngữ tiếu hành môn tiền.
Vương Duy

BIỆT THỰ Ở VÕNG XUYÊN
 
Đông Sơn chẳng đến trọn năm nay
Về gặp mùa xuân kịp cấy cày
Cỏ dại trong mưa xanh biếc biếc
Hoa đào trên nước đỏ hây hây
Tỳ hưu học đạo bàn kinh kệ
Bô lão làm gương giữ tháng ngày
Khoát áo trở giày tìm gặp bạn
Nói cười trước cổng thật vui thay !
Đinh Vũ Ngọc

Thân chào bạn Hùng và tất cả.
LCR

Năm 71 tuổi tức đã 10 năm nay, lúc đó còn ở Nouméa, không nhớ tôi đang định làm giùm ai việc gì, mà có 1 con nhỏ con của bà bạn nó cản và nói : bác lo giùm chi cho mệt, đời bác nay chỉ còn bây nhiêu thôi nè, nó vừa nói vừa đưa hai ngón tay bấm lại chỉ chừa ra 1 lóng. Mọi người đều cười, nhưng sau đó bài thơ Tự Mãn được làm ra với câu thứ nhì là 71 tuổi, còn năm nay sửa lại là 81 tuổi thì bài thơ dùng lại được. Bài họa rất hay, của anh Châu Anh, là bạn rất thân đã từng chung hoạn nạn lúc bị phe đảng chính quyền bắt nạt. Châu Anh cũng là thầy dạy tôi làm thơ, nay thì anh đã vào quá khứ.

TỰ MÃN
(trả lời 1 cô bé bảo : đời bác nay chỉ còn 1 lóng tay)
 
Ai bảo ta nay đã cuối đời ?
Chớm tròn tám mốt chỉ chơi chơi
Sống lâu luống tủi thân không vợ
Chết gấp còn lo nợ mấy nơi *
Dồi chó** dương gian vừa nhắc tới
Chân vào nước chúa vội đòi lui
Đời yêu giữ lại cho thêm tuổi
Được đến như ta dễ mấy người !
VNN/Lá chờ rơi (Nouméa 1999)
* có thiếu nợ 2 bà ở Nouméa
** tục ngữ miền Bắc : Sống ở trên đời ăn miếng dồi chó, Chết xuống âm phủ không có mà ăn !

NHẤT ĐỜI
(thân họa TỰ MÃN)
 
Ai đã đem ta ném giữa đời
Giang hồ mã thượng mặc rong chơi
Bến-Tre Bến-Nghé len từng ngách
Bờ Á bờ Âu quậy khắp nơi
Mỗi ả mỗi nghề vui lại đến
Một mình một chiếu ngự rồi lui
Trời cho ngày tháng xuân cho tuổi
Tao ngộ nàng thơ nhất cõi người !
Châu Anh

TỰ MÃN
(trả lời 1 cô bé bảo : đời bác nay chỉ còn 1 lóng tay)
 
Ai bảo ta nay đã cuối đời ?
Chớm tròn tám mốt chỉ chơi chơi
Sống lâu luống tủi thân không vợ
Chết gấp còn lo nợ mấy nơi *
Dồi chó** dương gian vừa nhắc tới
Chân vào nước chúa vội đòi lui
Đời yêu giữ lại cho thêm tuổi
Được đến như ta dễ mấy người !
VNN/Lá chờ rơi (Nouméa 1999)
* có thiếu nợ 2 bà ở Nouméa
** tục ngữ miền Bắc : Sống ở trên đời ăn miếng dồi chó, Chết xuống âm phủ không có mà ăn !

 
Còn cãi
 
Còn cãi lão nay chửa mãn đời
Tám mươi mốt tuổi vẫn ham chơi
Bán dừa mỗi buổi dăm ba gánh
Buôn gáo hàng đêm sáu bảy nơi
Tiền lão để đâu ai chả biết
Nhà hàng thuờng thấy lão hay lui
Mấy cô  mỏ đỏ khi nhìn thấy
Cái túi phồng to bảo: nhất người./.



[/align]

 

Cám ơn Nguyệt Ánh bài họa hay quá và vui nửa hì hì  , tối thứ tư vui
  Tư ếch đi Sài gòn 

Tư ếch lên thành bảnh mắt ra
Nhìn quanh quảng cáo thấy vui mà
Bia ôm lảng vảng em mời mọc
Khách sạn lang thang chủ đuổi ra
Gái đẹp xiêu lòng mời dạo phố
Tiền boa* mát dạ nhét làm quà
Đôi ngày cạn túi tình mây khói
Cuốc bộ về làng khóc tiếng ta

Vancali 8.27.09

* Tiền típ

Thân chúc huynh tỷ thứ năm vui mạnh yêu đời hì hì.

Già tự thán

Trăng tròn sức trẻ khỏe như voi
Lúc bảy khi ba quá khứ rồi
Thuở trước không nề lo nắng hạ
Bây giờ thỉnh thoảng khóc mổ côi
Lên non đẽo đá đầy vui thú
Xuống suối tìm rong lắm tuyệt vởi
Tuổi hạc chân cùn chim biếng hót
Mấy liều Minh Mạng cũng đành thôi

Vancali 9.1.09

Thứ ba gùi tặng quý bạn đọc chơi vui mời họa hì hì ....
Chào huynh TMH thứ ba cày khỏe chân cứng đá mềm hì hì ...

Năm 71 tuổi tức đã 10 năm nay, lúc đó còn ở Nouméa, không nhớ tôi đang định làm giùm ai việc gì, mà có 1 con nhỏ con của bà bạn nó cản và nói : bác lo giùm chi cho mệt, đời bác nay chỉ còn bây nhiêu thôi nè, nó vừa nói vừa đưa hai ngón tay bấm lại chỉ chừa ra 1 lóng. Mọi người đều cười, nhưng sau đó bài thơ Tự Mãn được làm ra với câu thứ nhì là 71 tuổi, còn năm nay sửa lại là 81 tuổi thì bài thơ dùng lại được. Bài họa rất hay, của anh Châu Anh, là bạn rất thân đã từng chung hoạn nạn lúc bị phe đảng chính quyền bắt nạt. Châu Anh cũng là thầy dạy tôi làm thơ, nay thì anh đã vào quá khứ.

TỰ MÃN
(trả lời 1 cô bé bảo : đời bác nay chỉ còn 1 lóng tay)
 
Ai bảo ta nay đã cuối đời ?
Chớm tròn tám mốt chỉ chơi chơi
Sống lâu luống tủi thân không vợ
Chết gấp còn lo nợ mấy nơi *
Dồi chó** dương gian vừa nhắc tới
Chân vào nước chúa vội đòi lui
Đời yêu giữ lại cho thêm tuổi
Được đến như ta dễ mấy người !
VNN/Lá chờ rơi (Nouméa 1999)
Kính chúc Bác Lá và huynh Hùng cùng các bạn muà Vu Lan thiệt là an lạc, luôn vui vẻ và sống khoẻ nha [sm=1.gif]

Cám ơn quý bạn Trần Mạnh Hùng, Tam Hợp, mấy chị nhỏ Vancali, Nguyệt Ánh, Sương Anh đã đến chơi.
Không thể họa đáp lễ. Xin thứ lỗi vì cái bồ chữ chật hẹp nên ít khi họa đi họa lại bài thơ của chính mình.
Cạn dòng thơ mới nên xin repost một bài thơ cũ :

  

CHỐN TỊNH KHÔNG
Yên lặng vô cùng đến tịnh không
Đêm nay thu lạnh ngập cô phòng
Để nghe gió cuốn bên song  cửa,
Lặng ngắm mưa rơi ngập bụi hồng.
Tất cả hình như trong mộng ảo
Phải chăng có lẽ thuở thong dong.
Bỗng dưng về lại thời xưa cũ.
Đã cố vùi chôn tận đáy lòng
Trần Mạnh Hùng

Trích đoạn: lá chờ rơi

Cám ơn quý bạn Trần Mạnh Hùng, Tam Hợp, mấy chị nhỏ Vancali, Nguyệt Ánh, Sương Anh đã đến chơi.
Không thể họa đáp lễ. Xin thứ lỗi vì cái bồ chữ chật hẹp nên ít khi họa đi họa lại bài thơ của chính mình.
Cạn dòng thơ mới nên xin repost một bài thơ cũ :

 

LÁ SỐ CU-KI

“Ly cung cùng khổ tử tôn bần”
Cái số phải mang lắm nợ nần
Bến Nghé hai nơi còn ấp úng
Vũng Tàu một mối hãy phân vân
Tình mây duyên gió nằm ba nẽo
Tháng rộng năm dài tủi một thân
Lá số Tử Vi ghi cắc cớ :
Đi thời thương nhớ, ở không cần !

Lá chờ rơi 15/07/06

 

Lối mòn

Ta cứ bước đi mãi lối mòn
Đâu còn hăng hái bước chân son
Ngắm cây cây vẫn xanh màu lá
Nhìn núi núi kề cạnh núi non
Chim lạ sao không về để hót
Gió mùa chẳng thấy đến mau hơn
Cũng vì giới hạn trong ngõ hẹp
Chẳng thể tung hoành khắp thế gian

GIẤC MƠ HOA

Đêm dài mơ mộng chốn hoa mơ
Lối cũ vườn xưa bóng mịt mờ.
Rải rác lối mòn dăm vách cỏ.
Đâu đây ngõ vắng mấy lều thơ.
Đò xuôi con nước – say men rượu.
Ngựa lỏng tay cương – dệt mối tơ.
Hội ngộ cố nhân bao nuối tiếc.
Bàng hoàng chưa tỉnh giấc vu vơ
TMH

ÐÒI MƠ
(thân họa Giấc Mơ Hoa của TMH)
 
Có người đang tỉnh lại đòi mơ
Nương ánh đèn leo lét tỏ mờ
Ðến đỉnh Nghinh Phong tìm ý nhạc
Qua miền Vọng Nguyệt ghép lời thơ
Vui tìm trong gió tình non nước
Gác bỏ ngoài tai chuyện tóc tơ
Người cũ mong chi mà gặp lại
Lòng này giá lạnh vẫn bơ vơ.
VNN/Lá chờ rơi (tp HCM 22/10/05) repost

Chẳng mơ

Biết chẳng được gì quyết chẳng mơ
Mơ rồi ảo tưởng mắt thêm mờ
Giai nhân đâu đến mình bén gót
Tài tử chi ta để ngộ thơ
Mải miết dặm trường không tới bến
Vòng vèo lối cũ mấy đường tơ
Trông chờ người đã  không quay lại
Lẻ bóng thân côi dám nhận vơ

GIẤC MƠ HOA

Đêm dài mơ mộng chốn hoa mơ
Lối cũ vườn xưa bóng mịt mờ.
Rải rác lối mòn dăm vách cỏ.
Đâu đây ngõ vắng mấy lều thơ.
Đò xuôi con nước – say men rượu.
Ngựa lỏng tay cương – dệt mối tơ.
Hội ngộ cố nhân bao nuối tiếc.
Bàng hoàng chưa tỉnh giấc vu vơ
TMH

ÐÒI MƠ
(thân họa Giấc Mơ Hoa của TMH)
 
Có người đang tỉnh lại đòi mơ
Nương ánh đèn leo lét tỏ mờ
Ðến đỉnh Nghinh Phong tìm ý nhạc
Qua miền Vọng Nguyệt ghép lời thơ
Vui tìm trong gió tình non nước
Gác bỏ ngoài tai chuyện tóc tơ
Người cũ mong chi mà gặp lại
Lòng này giá lạnh vẫn bơ vơ.
VNN/Lá chờ rơi (tp HCM 22/10/05) repost

Chẳng mơ

Biết chẳng được gì quyết chẳng mơ
Mơ rồi ảo tưởng mắt thêm mờ
Giai nhân đâu đến mình bén gót
Tài tử chi ta để ngộ thơ
Mải miết dặm trường không tới bến
Vòng vèo lối cũ mấy đường tơ
Trông chờ người đã  không quay lại
Lẻ bóng thân côi dám nhận vơ


Kính chúc bác Lá và anh Hùng một tuần mới thiệt là vui vẻ khoẻ khoắn