Trích đoạn: Trần Mạnh Hùng
Kính bác Lá
...Nói gọn thì thanh Bằng là những chữ nghe êm tai, thanh Trắc là những chữ nghe chói tai....
Nhưng nó không có một quy luật nhất định, ai đúng ai sai làm sao chứng minh được...
...Còn đi sâu vào ngành âm thanh (accoustique) thì hai thanh hợp thành một hợp thanh êm tai khi hai tần số của chúng tạo ra một tỉ số đơn giản, khi tỉ số là một con số càng phức tạp thì hợp âm càng chói tai.
Âm thanh nào cũng gồm một làn sóng chính (onde fondamentale) và nhiều làn sóng phụ (harmoniques). Chính nhờ những làn sóng phụ khác nhau mà tai ta phân biệt được những loại âm thanh khác nhau. Nghe một nốt “LA” ta biết đó là của đàn dương cầm hay đàn violon...
Ngày xưa ở nước ta cái nghề "cầm ca" là "vô loại", những nhà khoa bảng, sỹ tử có chắc rằng họ nghiên cứu về âm nhạc rồi đưa ra quy tắc nốt này là bằng, nốt nọ là trắc
...Dùng tai nghe thì cũng dễ nhận ra hai chữ nào đó là cùng vần....
Dùng tai để nghe chưa hẳn đúng lắm, nếu dùng tai nghe để phân biệt ÂM VẦN hoặc BẰng, TRẮc thì gặp nhiều trở ngại vì tai có rất nhiều bệnh nên âm thanh không thể xác định được ai đúng ai sai.
Nếu có một cuộc thí nghiệm ta có thể kết luận được... thí dụ một người MỸ gốc VIỆT ( Các cháu sinh ra ở MỸ biết nói, hiểu tiếng VIỆT, nhưng không biết chữ VIỆT) thành phần trí thức tốt nghiệp Đại Học, khi nghe các cháu có phân biệt được âm này ăn vần với âm kia không??? và có phân biệt được âm TRẮC BẰng???
... Vả lại người xưa có đủ sách nọ sách kia qui định các chữ vần với nhau nên lý ra mình khỏi lo điều ấy cho họ...
Như bác Lá nói cổ nhân ta có đủ sách nọ, sách kia...là những sách gì???...hay là sách viết những bài thơ mẫu khi xướng lên để nghe ÂM mà xác định là ÂM TRẮC hoặc là ÂM BẰNG.
Nhưng cách này chẳng có quy luật và cũng không chứng minh được đó là ÂM TRẮC 100% hoặc ÂM BẰng 100%.
Các cụ ngày xưa làm thơ rất là khó khăn, mất rất nhiều công lao
Ngày nay nhờ có chữ quốc ngữ (A,B,C) phân biệt TRẮC, BẰNG hợp VẦN quá dễ dàng, nên nhiều người đâm ra coi thường, khi dễ, móc, bới những sự sai niêm luật bằng trắc của tiền nhân ...và cái gọi là chà chữ rất buồn cười...
Thân
Kính chúc bác Thân, Tâm an lạc
TMH
Bạn Hùng mến,
Bạn nêu ra nhiều thắc mắc, xin tạm trả lời hai điểm quan trọng như sau :
... Vả lại người xưa có đủ sách nọ sách kia qui định các chữ vần với nhau nên lý ra mình khỏi lo điều ấy cho họ...
Như bác Lá nói cổ nhân ta có đủ sách nọ, sách kia...là những sách gì???.
1/ quyển sách nói về Vần của người xưa:
(trích Thi Pháp thơ Đường, Quách Tấn)
… Vì trong làng thơ Quốc Âm chúng ta chưa có sách quan vận, …..
Phần đông dựa vảo những bài thơ của cổ nhân để lại mà định việc dùng vần đúng hay sai. Cổ nhân lại theo sách quan vận của Tàu ….. (trang 168)
………….
Vận
Cao hợp với vận
Hiu:
Trời xanh lơ lửng mấy tầng
cao
Cần trúc lơ thơ gió hắt
hiu - Nguyễn Khuyến
Hợp vần như thế thật là gượng ép. Nhưng đã có ai dám lên tiếng bảo là Lạc Vận. Bởi các cụ “Nói có sách mách có chứng”. Sách đó là quyển Thi Vận Tập Thành của Trung Hoa. Bộ Vận Luật này kê ra 30 vận bộ loại Bằng, 76 vận bộ loại Trắc … (trang 169)
…………..
2/ Tiếng Bằng và tiếng Trắc :
...Nói gọn thì thanh Bằng là những chữ nghe êm tai, thanh Trắc là những chữ nghe chói tai....
Nhưng nó không có một quy luật nhất định, ai đúng ai sai làm sao chứng minh được...
……..
Muốn hiểu luật thơ, phải biết phân biệt tiếng Bằng và tiếng Trắc.
Và quy luật là :
Bằng (chữ nho là Bình) là những tiếng lúc phát ra bằng phẳng đều đều. Trắc (nghĩa đen là Nghiêng, Lệch) là những tiếng khi phát ra hoặc tự thấp lên cao hoặc tự cao xuống thấp. (trang 112, VIỆT NAM Văn Học Sử Yếu – năm thứ nhất, Dương Quảng Hàm).
Theo định nghĩa trên thì lổ tai ta có khả năng phân biệt được tiếng Bằng tiếng Trắc.
Còn muốn chứng minh theo khoa học thì phải dùng máy đo oscilloscope. Và sẽ thấy những tiếng Bằng có
một làn sóng chính (onde fondamentale) mà tần số không thay đổi với rất ít làn sóng phụ (harmoniques).
còn tiếng Trắc thì có
làn sóng chính (onde fondamentale) với tần số thay đổi nhanh chóng từ thấp lên cao, hoặc ngược lại, đi kèm theo là nhiều làn sóng phụ với tần số phức tạp.
sự phân loại của âm thanh học có thể xếp một số lớn tiếng Trắc vào loại “tiếng động” (bruit) chứ không còn là âm thanh (son). Vì những từ Trắc này là loại “tượng thanh”, chúng phát sinh do sự bắt chước một tiếng động như :
lộp cộp,
bốp,
chát v.v. Do đó mà chúng là hiện thân của tiếng động, rất chói tai nên rất dễ nhận ra bằng lỗ tai.
Nhưng theo tôi nghĩ thì những câu thơ hay, gây được sự rung cảm trong lòng người đọc thường là do một chút riêng gì đó của tác giả. Rất khó nhận ra, vì cái đó thuộc phần tài năng thiên phú bẩm sinh của mỗi người.
Ta có thể viết ra những lời thơ nói lắm những chữ yêu đương, nhưng người đọc lại không nghe chút gì rung cảm. Là tại sao ?
Vì những từ ngữ đó ai cũng nói ra được ?
Vì giống như nghe đọc lời tuyên bố, thiếu một chút gì để cho thấy đó là tình cảm riêng tư của tác giả ?
Vì thiếu căn bản sự thật ?
Vì sự vụng về của thi nhân ?
Còn khi đọc những câu :
Nắng củ phai rồi,
lòng tôi vẫn cất – Xuân Diệu
Một chiều ong vàng đẹp sắc năm mây;
Xuân vội bước, nhưng mà hương chẳng mất :
Tôi với tay giam giữ ở trong nầy. – Xuân Diệu
Thì mình nghe có sự yêu thích cái cách nói của tác giả. Nó đi ra ngoài khuôn khổ của thực tế. Nhưng nó nói lên được sự ước muốn tột cùng, mà người đọc rất đồng tình với tác giả.
Tác giả cũng bày tỏ cái tâm lý rất xác thực mà đầy khiêm tốn :
Vâng, đáng lẽ làm xong tôi giữ lấy,
Vui gì đâu mà đưa đẩy dương tranh.
Nhưng thú thật,
mối tình đau khổ ấy
Để riêng tây như có chỗ không đành. – Xuân Diệu
để rồi tiếp theo :
Thôi thì đó,
nói cùng nhau cho thỏa,
Ai có thương thì tôi cũng cảm ơn,
Ai có ghét, tôi cũng cười khuây khỏa,
Lỗi vì tôi,
tôi đâu dám giận hờn. – Xuân Diệu
Thân mến chào bạn Hùng và tất cả.
LCR
![[:)]](/images/smiley/s1.gif)
, xin chúc bác Lá, anh Khánh Chân và Van một week-end thiệt là vui vẻ và đầm ấm ha [sm=1.gif] [sm=7.gif] 
![[:D]](/images/smiley/s2.gif)
![[;)]](/images/smiley/s4.gif)
Xin kính mời tham gia [sm=40.gif][sm=7.gif]
