Tôi đến trường lúc tám giờ kém hai mươi lăm. Trong lớp chỉ có một mình cô gái to bự mà các bạn trong lớp gọi là con ngựa xấu xí Szkapa. Cô bạn đang ngồi hí hoáy viết gì đó vào vở. Chắc đang làm bài tập về nhà. Tôi cũng lôi sách và vở ra.

Chẳng hiểu tại sao tôi không thể tập trung nổi.

Tôi đứng dậy, đi về phía cửa sổ, nhìn ra ngoài sân. Đứng chỗ này nhìn thấy cổng trường. Càng lúc càng có đông học sinh trên sân trường và đàng sau mỗi học sinh là một cái bóng dài, vì mặt trời còn thấp. Mười phút đã trôi qua, vẫn không thấy Kasia đến. Chỉ có tiếng ồn là càng lúc càng to, học sinh đầy sân trường.

- Ô, mình kịp rồi, - tôi nghe có tiếng nói bên cạnh. Tôi nhìn, Szkapa đang đứng cạnh tôi. Ngồi lên bệ cửa Szkapa nói: - Tớ định làm bài tập từ hôm qua, nhưng không được. Bố tớ tên là Wacek. Cậu hiểu không?

Cô bạn mỉm cười, nháy mắt với tôi. Tôi cũng mỉm cười, nhưng không rõ ràng, vì tôi không hiểu.

- Cho tới bốn giờ sáng nhà vẫn còn ồn như họp chợ, - Szkapa nói - Tớ đã đi ngủ rồi nhưng bất thình lình tỉnh giấc vì có người khách ngồi cạnh tớ, túm lấy ngực tớ. Tớ chẳng nói chẳng rằng, giả vờ đang ngủ. Còn người này luồn tay sờ giống cái của tớ. Hóa ra đó là người bạn của cậu Romek. Cậu có ngửi thấy mùi gì không?

Szkapa hỏi tôi.

- Không, - tôi đáp.

- Vậy cậu đoán xem, mùi gì nào?

- Tớ không biết.

- Rượu vang, - Szkapa nói. – Sáng sớm tớ vào nhà vệ sinh, thấy một cái chai để ở đó, vẫn còn một nửa rượu. Thế là tớ uống. Thấy ngòn ngọt.

Nghe thấy tiếng máy nổ. Tôi nhìn xuống dưới.

Hai chiếc xe máy đang đi tới trước cổng trường. Ewa Bogdaj ngồi trên chiếc xe to, màu đen. Chiếc thứ hai nhỏ hơn, màu sắc sặc sỡ. Klaudia và Magda rời khỏi chiếc xe này.

- Ô, - Szkapa hô lên. - Các nữ hoàng ở Szczawno đã tới.

Cả ba cầm túi, bước vào cổng trường. Nhìn thấy họ tôi cảm thấy rậm rật trong người. Đến nỗi tôi khó thở. Tôi rời khỏi cửa sổ. Trong lớp nam nữ học sinh đã ngồi kín chỗ. Tôi sẽ đợi Kasia ở dưới nhà, bên cạnh phòng giữ áo khoác.

Tôi chạy khỏi cầu thang, phía đối diện, trước mặt tôi, Ewa Bogdaj cùng Klaudia và Magda đang đi. Tôi cảm thấy hình như con tim muốn nhảy ra khỏi lồng ngực.

- Chào, - tôi nói nhỏ. Tôi nghe thấy tiếng cười của chúng. Chúng nói gì đó với nhau, chắc chắn là chế nhạo tôi. Tôi đã làm gì chúng nào? Klaudia cực ghét tôi. Có lẽ tại tôi ngồi chỗ của Bogusia đang nằm viện. Nhưng mà thầy dạy giáo dục thể chất bảo tôi ngồi vào đó đấy chứ.

Hôm nay chúng nó ăn mặc đẹp, khác hôm qua. Nhất là Ewa. Áo da và quần da màu đen. Và đôi giày cực đẹp, toàn bộ bóng nhoáng. Chưa bao giờ tôi nhìn thấy một cô gái xinh như vậy. Có lẽ mai kia cô ấy sẽ là người mẫu hoặc minh tinh màn bạc.

Hôm nay tôi cũng ăn mặc khác hôm qua. Quần trắng, xắn gấu, cao trên đầu gối, áo trắng và tất quần trắng. Chiếc tất quần này tôi vẫn cất kỹ trong tủ, để dành mặc hôm bế giảng năm học, nếu hôm đó trời lạnh, nhưng hôm nay tôi đã lôi ra diện mất rồi. Tôi lại còn mặc trên người chiếc áo len đen nữa chứ. Chiếc áo này tôi lấy trộm của bố. Chiếc áo rộng, giống như áo len Ewa Bogdaj mặc hôm qua, chỉ có điều không phải cổ thuyền mà là cổ tam giác. Tôi suy nghĩ cho đến tận một giờ đêm, hôm nay mình phải mặc gì. Tôi lặng lẽ lôi ra khỏi tủ tuốt tuồn tuột tất cả quần áo của mình, rồi thử, rồi ướm. Có rất ít bộ tôi còn mặc vừa, vì gần đây tôi chóng lớn. Tôi ngắm mình trong kính cửa sổ nhà bếp, ban đêm nom hình rõ mồn một, như soi gương. Tôi dùng ống giấy uốn tóc. Tóc chẳng xoăn là mấy, sáng sớm tôi dùng cặp tóc để kẹp, nhưng vẫn không được, chỉ xoăn chút xíu. Còn chiếc váy hôm qua không bao giờ tôi mặc nữa đâu, có lẽ chỉ để dùng lau nhà. Chẳng biết đến khi nào tôi mới có được một chiếc váy ưng ý.

Còn hai phút nữa là tám giờ, chẳng thấy Kasia đâu cả. Hay là hôm nay bạn ấy không đến trường? Tôi cứ tưởng sẽ quay về lớp cùng với bạn ấy, nhưng rất tiếc, bây giờ tôi đành phải về lớp một mình.

Tôi bước vào, tôi nhìn... Ewa Bogdaj, Klaudia và Magda đang xem quyển vở tiếng Ba Lan của tôi và cười khúc khích như mấy con ngốc. Tại sao tôi lại để quyển vở trên mặt bàn nhỉ? Tôi đứng bên cánh cửa, đợi cho chúng nó đặt vở xuống. Klaudia nhìn thấy tôi, thì thầm gì đó vào tai Ewa. Tôi ngồi vào chỗ của mình, Magda đặt quyển vở trước mặt tôi.

- Bọn tớ ngạc nhiên với màu sắc của chiếc bút bi của cậu, - cô ta nói xạo. - Quả là tuyệt đẹp.

- Bình thường thôi, - tôi nói và cố cười, nhưng không cười được.

- Ôi, không hề bình thường như thế đâu, - Ewa nói. - Nó điên rồ như đôi mắt người tình của gã đồng tính luyến ái trong đêm trăng tròn.

Magda cười khúc khích, chêm thêm:

- Giống như váy nữ hoàng Jadwiga sau khi lôi thi thể ra khỏi quan tài.

- Giống như lưỡi của tay bợm rượu sau khi nốc cồn công nghiệp, - Klaudia, với nụ cười chua chát, nói. Bất thình lình cô ta lè lưỡi và nấc. Ewa và Magda cũng run bắn người.

Tôi lôi chiếc bút bi trong cặp ra. Tôi phải làm gì đó với chiếc bút bi này mới được. Thế nhưng làm cái gì nào? Tôi có thể bấm bút bi. Tôi bấm và đúng lúc này bút bi bị gãy.

- Tớ không biết là tớ có chiếc bút bi nổi tiếng đến thế này.

- Ô, - Ewa nói, - rướn lông mày.

- Ô, - Magda nói.

- Nổi tiếng, mực trơn, - Klaudia nói chậm rãi. Đưa hai ngón tay bịt mũi. - Nổi tiếng cả vùng như cục phân trôi.

Magda bật cười. Ewa liếc nhìn tôi và đợi xem tôi đáp lại Klaudia như thế nào. Tôi biết cô ta đang đợi tôi làm như vậy. Nhưng tôi không biết trả lời như thế nào. Chúng nhìn tôi như thể tôi là con cá vàng đang bơi trong bể.

Tiếng chuông đã cứu tôi. Lúc chuông reo thì Kasia Bogdanska cũng đi vào lớp. Lạy Chúa tôi, mái tóc bạn ấy mới đẹp làm sao, như thể quanh người chỉ toàn là tóc. Bên tai tết một đuôi sam nhỏ, thắt nơ xanh. Nom tuyệt diệu.

Cô bạn mỉm cười với tôi, bước lại, cúi xuống và hôn vào má tôi.

- Ôi, bạn tôi, - Kasia nói - Nom cậu xinh lắm. Lấy sách vở lại ngồi cùng bàn với tớ đi.

Tôi cầm lấy cặp, sách, vở và đi theo Kasia. Tôi quay lại lấy bút bi và bắt gặp cái nhìn ngạc nhiên của chúng nó.

Tôi bước lại chỗ bàn Kasia.

- Lilka ơi, - Kasia nói giọng trìu mến với cô bạn ngồi bên cạnh. – Cậu làm ơn chuyển sang bàn Klaudia được không?

- Tại sao? – Lilka hỏi. Cô bạn ngỡ ngàng, ngạc nhiên và tỏ vẻ bực mình.

- Tại vì tớ thiết tha đề nghị cậu như vậy. Tớ và Minka có công chuyện vô cùng quan trọng, phải bàn bạc với nhau ngay lập tức. Tớ có phải nhắc lại không nào?

- Nếu cậu thích, - Lilka nói, mặt sa sầm lại. Tay cầm lấy túi, thu vén đồ đạc trong ngăn bàn, rồi bước đi. Ngồi bên cạnh Klaudia, ngay lập tức cô nàng thì thầm vào tai cô bạn.

Ewa Bogdaj quan sát tôi từ xa. Trong đôi mắt của cô ta có gì đó là lạ. Như thể tức giận mà không phải tức giận. Một cái gì đó khác, một cái gì đó lạ vô cùng.

Tôi ngoái đầu lại, vì Kasia cầm tay tôi.

- Tớ chẳng biết, tớ có nên, - Kasia nói, - vì đây phải là quả bất ngờ, nhưng có lẽ tớ sẽ nói với cậu, vì tớ mà không nói ra thì lưỡi tớ gặp phiền toái. Cậu hãy tưởng tượng mà xem, ngày hôm qua, lướt các ngón tay trên phím đàn, tớ đã viết được một khúc nhạc diệu kỳ, nói thẳng thừng là không thể tưởng tượng được, thậm chí còn tuyệt vời hơn cả bánh khan-va Nhật Bản. Tớ gọi đó là điều kỳ diệu, cậu ơi... “Nét mặt Minka của tôi [1] ”. Đó là khúc nhạc về nét mặt của cậu, cậu thay đổi nét mặt như thế nào. Cậu thích tiêu đề này không nào?

- E hèm, - tôi đáp lại.

- Khai mào là những tiếng chuông, - Kasia nói, với nét mặt thăng thiên. Rồi bạn ấy xòe các ngón tay trên hai bàn tay, cử động các ngón tay, nhắm nghiền hai mắt, đầu lắc lư và mỉm cười tuyệt diệu.

Tôi biết lúc này bạn tôi đang nghe tất thảy những gì đã sáng tác được. Nghe thấy có tiếng cười khúc khích bên các dãy bàn của Ewa và Klaudia. Có lẽ chúng đang buồn cười với gương mặt của Kasia, còn chúng đang cười tôi vì đã kiếm được một cô bạn bị tâm thần. Không sao, cho chúng tha hồ cười. Tôi chỉ lo độc một chuyện, đó là mẹ tôi dặn tan học là phải về nhà ngay, vì còn phải treo rèm cửa và cả đống công việc ở nhà, còn tôi tan học là sẽ đi về nhà Kasia và sẽ nghe khúc nhạc mới sáng tác của bạn ấy. Và thế là tôi lại về nhà muộn, mẹ lại mắng. Và mẹ lại mắng có lý. Nhưng biết đâu Kasia chơi khúc nhạc này sẽ rất nhanh thì sao? Chẳng hạn chỉ một giờ đồng hồ thôi, thì về nhà tôi sẽ nói với mẹ, hôm nay có những bảy tiết học.

Kasia mở mắt ra.

Đôi mắt xanh rờn vô cùng tận.

- Cậu nghe rồi đó, - Kasia nói. - Sáng dậy tớ còn viết thêm phần phối khí hòa âm cho sáo nữa. Tớ chỉ ngủ có bốn tiếng đồng hồ thôi đó.

- Thế thì chết mất.

- Cậu khỏi lo đi, - Kasia nói. - Có lần ba ngày ba đêm liền tớ không chợp mắt, và chẳng bị làm sao cả. Cậu biết không, các tông nét mặt này của cậu cực tuyệt, còn tuyệt hơn cả quả phúc bồn tử trộn váng sữa nữa cơ đấy. Nhồm nhoàm, nhồm nhoàm, cậu thích không nào?

- Tất nhiên là tớ thích rồi, - tôi nói, cảm nhận vị phúc bồn tử trong miệng. Kasia cười.

- Thế mà cái nét mặt này còn ngọt lịm hơn, - Kasia nói. - Có lẽ đó là nàng công chúa của tất cả các nét mặt của cậu. Nếu ăn được nàng công chúa này thì có lẽ tớ đã ăn rồi. Mình phải mua một cái rọ thôi.

Tôi ngẩn ngơ cả người. Tôi cụp mắt, cảm thấy hai má đang ửng đỏ. Tôi luôn luôn cảm nhận được mỗi khi má tôi như vậy. Vì máu tôi đang sục sôi ở đó. Tôi đón nhận, cố ngước mắt lên.

Tôi nhìn thấy gương mặt Kasia trước mắt tôi.

Một bức tượng sống, tuyệt diệu.

Sáng sớm hôm sau, khi tôi đi đến trường thậm chí tôi cứ tưởng mình nằm chiêm bao thấy Kasia, rằng không hề có Kasia trong thực tế, cô bạn chỉ là giấc mơ đẹp đã kết thúc của tôi mà thôi. Nhưng lúc này không phải vậy. Kasia đang hiện diện. Bạn ấy đang ngồi cạnh tôi, đang nhìn tôi và tôi đang nhìn bạn ấy. Tôi nhìn và tôi ráng nhớ để không bao giờ quên.

Kasia có đôi mắt tròn, thâm quầng, có lẽ do ngủ quá ít. Kasia có xinh không nhỉ? Tôi chẳng biết, tôi chẳng biết, đơn giản là bạn ấy tuyệt diệu. Trên má bạn ấy có một cái sẹo mỏng, phớt hồng, to khoảng hai xăng-ti-mét. Chắc là bạn tôi đã từng đau lắm, ôi thương quá. Tôi cũng có một cái sẹo như vậy, nhưng ở đầu gối, vì có lần tôi bị vấp vào cái đinh.

Kasia sờ tay vào má mình, đoạn nói:

- Có một lần, hồi còn nhỏ, tớ đã quyết định là mặt. Tớ thành công được một phần. Cậu thích đụng vào không nào?

- Có, - tôi trả lời. Tôi đưa tay chạm nhẹ vào vết sẹo của Kasia. Đúng lúc này bất thình lình cả lớp im phăng phắc. Cửa vào lớp mở ra và ngay sau đó: - Chúng em chào cô giáo! - cả lớp đồng thanh nói. Cô giáo môn tiếng Ba Lan bước vào lớp.

- Cô chào các em, lớp cuối cấp, - cô giáo nói. Cô nện gót giày, bước lại bàn. Cô vuốt thẳng quần, ngồi xuống ghế. Tóc cô đã hoàn toàn bạc trắng, nhưng trông cô vẫn trẻ. Cô mặc áo trắng có chiếc cài áo hình bọ dừa. Quan sát cả lớp, cô mỉm cười.

- Tại sao lại im lặng thế này? - cô hỏi. - Các em khỏi sợ, một tuần nữa mới viết chính tả.

Còn cả lớp: - Uuuuuu!

Cô giáo giơ tay lên, lại im lặng.

- Chúng mình cố nhịn cười đi, - Kasia thì thầm vào tai tôi và ngay tức khắc tự bịt miệng mình. Có cái gì đó khuấy đảo trong tôi, khiến tôi rất muốn cười. Tôi không thể nhịn cười được nữa rồi. Lạy Thánh Mẫu, xin cứu giúp con!

Tôi bật ra tiếng cười, như một tiếng nổ vang lên trong cái lặng im của cả lớp, và cho dù nỗi sợ bay đến ngay lập tức, nhốt chặt tiếng cười trong buồng kín, thì vẫn đã quá muộn mất rồi, tôi đã cười mất rồi. Cả lớp nghe thấy tôi cười và đang dồn mắt về phía tôi.

- Ai cười vậy hả? - cô giáo hỏi. Tôi đứng dậy, cúi đầu, tôi lúng túng, hai tai kêu ro ro, như thể tôi đã rơi vào trong vỏ một con ốc biển.

- Tại sao em lại cười hả? - cô giáo hỏi. Tôi biết trả lời cô thế nào bây giờ đây? Tôi muốn khóc, tôi sẽ khóc ngay bây giờ đây, vì tôi chẳng biết phải làm gì. Bỗng nhiên tôi nghe thấy tiếng thì thầm nho nhỏ... - Cậu cứ bảo là cậu vui. – Đó là lời thì thầm của Kasia. Tôi ngẩng đầu lên.

- Vì em vui, - tôi trả lời và nhìn cô giáo với bộ mặt có phần ngây ngô, tôi mỉm cười. Mặc kệ, thế nào cũng được. Tôi không sợ. Lúc này cô giáo nở nụ cười trên môi.

- Điều này rất lô-gíc, - cô giáo nói. - Sao trong lớp ta lại có một cô gái lô-gíc như vậy nhỉ? Chúng ta đã quen biết nhau đâu.

- Thưa cô em là Marysia Kawczak, - tôi nói. - Em mới vào học trường này từ hôm qua, vì ngày hôm kia em mới lên Walbrzych cùng với bố mẹ, các em trai và em gái của em.

- Em có nhiều chị em và anh em không? - cô giáo hỏi.

- Thưa cô, ít hơn một trăm một chút ạ, - tôi trả lời, - nhưng nhiều hơn ba.

- Cô đoán là bốn, - cô giáo nói. Tôi gật đầu.

- Đúng.

- Em từ đâu đến đây?

- Dạ thưa cô, em từ Jawiszow đến. Đó là một làng nhỏ ở phía Tây Nam thành phố Walbrzych. Còn trước đó thì em ở Paris, nơi em đã mang về chiếc váy hết mốt. Mốt, hết mốt... đó chỉ là những khái niệm tương đối, hoàn toàn hết mốt.

Lạy Chúa, tôi đang đơm đặt chuyện gì vậy? Ai đang lảm nhảm qua miệng tôi thế này? Cả lớp chăm chú nhìn tôi. Có lẽ tôi bị điên mất rồi.

- Hay, - cô giáo nói, - Jawiszow thì cô biết. Có lần cô đã đến đó vì Glaza Krasnoludkow cách đó không xa, khi ấy cô muốn thăm một địa danh có cái tên gọi đẹp như vậy. Môn tiếng Ba Lan em được điểm mấy.

- Thưa cô, em nói dối có được không? - tôi hỏi.

- Em cứ nói đi.

- Em được điểm năm ạ.

- Thế nói thật thì là bao nhiêu?

- Nói thật, thưa cô, là điểm bốn, - tôi trả lời. - Nhưng em luôn luôn mơ ước điểm năm.

- Để rồi xem, - cô giáo nói, - cô có thể giúp em biến điều mơ ước này thành hiện thực. Bây giờ em cho cô biết thêm điều này nữa, gần đây em đọc gì?

Tôi đã đọc gì ư? Gần đây tôi đã đọc gì ư? Rồi tôi nghe thấy trong đầu có lời nhắc thầm, hình như của Kasia: - Những bức thư của Pascal...

- Những bức thư của Pascal, - tôi trả lời. Câu trả lời khiến cô giáo phải thét lên.

- Em được điểm năm đầu tiên của cô về sự bạo gan, - cô giáo nói. - Còn nếu đọc những cuốn tiếp theo thì đó sẽ là những cuốn sách bắt buộc phải đọc và ngữ pháp. Cho em ngồi xuống.

Tôi ngồi xuống. Kasia mỉm cười với tôi. Nhờ có cô bạn mà tôi đã mạnh dạn trước cô giáo và cả lớp. Cũng nhờ có Kasia mà trong tôi đã bùng lên sự quả cảm. Từ hôm nay, tôi sẽ luôn luôn là như vậy. Can đảm và tươi cười.

Kasia rướn nhẹ lông mày, như thể cô bạn của tôi đã biết tôi đang nghĩ gì.

Nếu đúng là Kasia đọc được tất cả ý nghĩ của tôi thì sao? Tất cả. Thậm chí cả những ý nghĩ... Một số ý nghĩ bẩn thỉu. Thí dụ... Mà thôi, tôi sẽ không nghĩ về chuyện đó nữa.

Và bất thình lình tôi cảm nhận một đàn những ý nghĩ bẩn thỉu đang bay vào đầu tôi.

Kazik Kaminski đứng đái vào bụi phúc bồn tử, tôi nhìn và trông thấy hết. Và hắn cũng nhìn tôi, và thấy tôi đang nhìn, và chẳng sao cả. Cả tôi cũng chẳng sao, tôi chỉ nhìn...

Zenus gào thét không ngưng nghỉ, tôi đứng bên cạnh, tay cầm chiếc gối, và tôi sẽ bóp họng nó, tôi thề, nó mà không chịu thôi gào thét thì tôi sẽ bóp họng nó...

Hoặc... Tôi đang sờ tay vào đó, người tôi đẫm mồ hôi, tôi không muốn sờ tay vào, nhưng tôi vẫn sờ tay vào, tôi đang sờ tay vào...

Tôi là con lợn thối tha, tại sao lúc đó tôi lại không chết nhỉ? Kasia ơi, cậu giết tớ đi, tớ không xứng đáng là bạn gái, là em nuôi của cậu đâu.

Thế nhưng Kasia chẳng hề nhìn tôi. Cô nàng đang nghịch bút bi, đang nhìn ra cửa sổ. Chắc cô ấy đang nghĩ về những bản nhạc do mình sáng tác. Chắc phải hấp dẫn lắm đây: cô bạn liên tục nghĩ về các sáng tác của mình, về âm nhạc. Tôi chẳng có cái cóc khô gì để mà liên tục nghĩ về nó. Tôi đang sống, tôi đang nghĩ về điều tôi đang nghĩ, chỉ thế thôi. Liên tục nghĩ về một cái gì đó có lẽ chỉ những người vĩ đại, các nhà bác học, các nhà phát minh... Và khi làm mẹ, có trẻ sơ sinh thì cũng chỉ nghĩ về một chuyện. Hoặc khi bị đòn thì chỉ nghĩ về trận đòn khi vẫn còn đau. Hoặc một người nào đó sẽ nói xấu... hoặc nói tốt. Thì cũng sẽ nghĩ về chuyện này khá lâu.

Khi lần đầu tiên thấy tháng, tôi cứ nghĩ, nghĩ hoài, tại sao lại có chuyện máu phải chảy ra khỏi người tôi lâu đến như vậy. Đây có thể là một sự sống, và hàng tháng nó phải chết. Đây là một dòng sông đang trôi và đang trôi, nhưng ở đó không có tôm có cá, vì đây là sông máu mà, con sông chảy qua tất cả mọi người phụ nữ trên toàn thế giới.

Tôi nghĩ về điều này và tôi nghĩ, còn ngày hôm kia đã kết cục ra sao, thì tôi đã biết và đã quên.

Tôi ngồi trên ghế, tôi đang nghĩ gì. Nghĩ gì nào? Tôi quên mất rồi. Đây đã là tiết học thứ ba trong ngày đẹp này, tiết học vẽ. Tiết học thứ hai là tiết toán, giống hệt như ở trường cũ, buồn tẻ. Thầy giáo dạy toán người nhỏ xíu, hói toàn diện, luôn miệng lặp lại cụm từ “Giả thiết”.

Chúng tôi học vẽ chim kền kền. Con chim này cô giáo mang từ phòng động vật học đến lớp. Nó là chim thật. Nhưng không phải là chim sống mà là chim nhồi bông. Tôi vẽ cái mỏ của nó. Quặp và nhọn. Nó có cái mỏ như vậy, liên tục hiển hiện trước mắt, và chẳng thể quay mặt đi... khiếp.

Tôi liếc mắt nhìn xem Kasia vẽ thế nào. Cô bạn vẽ con kền kền đang bay. Hơi lạ, nhưng đẹp. Con kền kền của tôi buồn và ác, con của Kasia đang bay.

Kasia thật tuyệt vời. Giờ giải lao chúng tôi đi ngoài hành lang trò chuyện. Tôi kể cho bạn ấy nghe về hai đứa em gái sinh đôi, về Zenus, về Tadziu. Bạn ấy rất muốn được gặp chúng nó. Tôi cũng muốn các em tôi làm quen với bạn gái của chị chúng. Nhất định thoạt tiên các em gái của tôi sẽ ngượng ngùng, nhưng sau đó rồi chúng sẽ chóng quen thôi. Vì tôi đã quen với Kasia ngay lập tức cơ mà. Mà cũng có thể không phải trăm phần trăm như vậy.

Đôi khi Kasia nhìn tôi với dáng vẻ khiến tôi có cảm giác cô ấy là một người khác, một người tôi hoàn toàn không quen biết. Như thể Kasia là một người lớn, chỉ giả vờ là cô gái mười lăm tuổi mà thôi. Tuy nhiên, nói chung là tuyệt vời khi ngồi cùng bàn với bạn ấy, đi dạo ngoài hành lang với bạn ấy, nói chuyện với bạn ấy và cùng nhau im lặng. Và hãy nghĩ mà coi... sáng sớm hôm qua chúng tôi vẫn còn chẳng quen biết gì nhau, vậy mà hôm nay chúng tôi đã cặp kè bên nhau, trò chuyện và cười đùa cùng nhau.

Mấy đứa con gái mà hôm qua tôi ngồi cùng bàn, Klaudia, Magda, và tất nhiên cả Ewa Bogdaj nữa, chúng cũng đi với nhau, trò chuyện với nhau, cùng cười đùa với nhau, nhưng tôi có cảm giác nó gò bó thế nào ấy. Nhất là Ewa. Cô ta xinh gái, đi đẹp, cười đẹp, nhưng cô ta làm mọi thứ đó như thể đang biểu diễn trong nhà hát, như thể có rất đông người đang chiêm ngưỡng mình. Khi Ewa cùng với đồng bọn đi ngang qua chỗ chúng tôi thì tôi thấy lạnh cả người. Cô ta ghét tôi, tôi cảm nhận điều này. Tôi chẳng biết tại sao lại như vậy và làm sao tôi biết được, nhưng tôi biết.

Tôi có lỗi gì với cô ấy nhỉ?

Klaudia thì khác. Cô này kinh tởm tôi. Tôi chẳng biết tại sao, nhưng tôi hiểu cô ta. Tại vì, thí dụ cha đỡ đầu của tôi... Miệng cha rất hôi. Lúc cha con chào nhau, cha hôn tôi thì tôi chỉ muốn ngất xỉu. Mặc dù cha rất tốt, hay cho chúng tôi sô-cô-la, nhưng tôi không thích, mỗi khi cha từ thành phố Szczecin lên chơi. Cho nên tôi mới biết, nó là như thế nào khi người ta kinh tởm một người nào đó. Ngoài ra, chính tôi cũng có phần kinh tởm Klaudia. Lúc nào cô ta cũng cau có và khụt khịt mũi. Và mặc dầu cô ta xinh nhưng đó không phải là xinh.

- Ai vẽ xong rồi nào? - cô giáo dạy vẽ hỏi. Đúng lúc tôi vẽ xong. Tôi giơ hai ngón tay rồi đứng dậy:

- Em!

- Em lên đây, đưa cô xem, - cô giáo nói. Tôi cầm vội hình vẽ chạy lên bàn cô giáo, bất thình lình có tiếng uỵch, tôi ngã, nằm dưới nền nhà, nhìn thấy cái chân cố giấu của Ziebinski béo bệu. Tiếng cười vang lên trong lớp, tất cả đứng dậy, nhìn, cái gì kêu uỵch như vậy. Đó chính là tôi. Tôi là người cuối cùng đứng dậy, vì từ dưới nền nhà. Tôi đau khuỷu tay.

- Có chuyện gì vậy hả? - cô giáo hỏi.

- Không sao đâu ạ, - tôi trả lời, - em bị vấp.

- Tội nghiệp, - cô giáo nói tình cảm. Tôi mang hình vẽ đưa cho cô giáo. Bị rách, vì lúc ngã tôi cầm cả hai tay, không tay nào buông ra cả. Cô giáo vuốt thẳng tờ giấy có hình vẽ.

- Không sao cả, - cô giáo nói. - Rất đẹp, cô cho em điểm năm.

Cô cầm bút chì ghi điểm năm bên dưới hình vẽ. Lúc này tôi nhìn thấy Kasia đi lại chỗ bàn Ziebinski. Bạn tôi nói: - Tại sao cậu lại ngáng chân bạn ấy hả?

- Việc đó liên quan gì đến cậu nào? - Ziebinski nói. - Còn cậu thì sao, cô gái trong suốt? Cậu đứng lùi ra đi, che lấp hết cả hình mẫu của người ta rồi đây này.

Ziebinski gạt tay Kasia ra, ngay lập tức cô bạn tát vào mặt Ziebinski. Kêu đánh bốp. Ziebinski đứng bật dậy khỏi ghế để đánh trả, bốp! Thật là khủng khiếp. Kasia nện tiếp cú nữa vào mặt hắn. Lần này là cú đấm vào chính giữa mặt. Trúng mũi.

Ziebinski ngã về phía sau, đè vào người Kawczak. Cô bạn ngồi đàng trước chúng tôi bắt đầu la hét điên loạn.

- Bạn ấy làm tôi bị chảy máu rồi đây này! - Kawczak thét to, lấy tay chùi máu trên mặt. Hóa ra đó là máu của Ziebinski, máu từ mũi cậu ta bắn ra xa đến như vậy. Cô giáo dạy vẽ mặt không còn hột máu chạy ra khỏi lớp. Ziebinski nằm, khóc sướt mướt, máu mũi hắn chảy đầm đìa. Kasia cúi xuống túm lấy áo hắn và quát to:

- Tại sao cậu lại ngáng chân bạn ấy hả?!

- Magda xúi tớ, - Ziebinski nói lúng búng trong miệng. Kasia buông cậu ta ra, quay người lại. Lúc này tôi mới nhìn thấy mặt bạn tôi. Tôi mà không biết trước đây là Kasia thì chắc chắn tôi không thể nhận ra bạn mình. Tôi muốn bảo bạn ấy bình tĩnh lại, nhưng chẳng hiểu tại sao tôi không tài nào nhúc nhích nổi. Tôi đứng như trời trồng, miệng khô khốc.

Còn Kasia nắm chặt tay, bước lại chỗ Magda.

- Đúng thế không? - Kasia hỏi. - Mày xúi nó phải không?

Magda không còn ngồi trên ghế nữa, lùi ra phía cửa sổ.

- Hoàn toàn không phải thế, bạn ấy đổ điêu, - Magda trả lời, chạy ra khỏi lớp. Ziebinski rên la, đề nghị ai có khăn mùi soa thì cho hắn mượn, nhưng Kawczak không có, còn những bạn khác trong lớp thì không ai muốn cho hắn mượn. Vì sợ máu làm bẩn khăn. Kasia rút khăn mùi soa của mình ra ném cho Ziebinski. Bây giờ Kasia đã điềm tĩnh lại, nhưng mặt hằm hằm. Cô ấy về ghế của mình, ngồi xuống, cúi xuống vẽ tiếp. Bây giờ trong lớp chỉ có mỗi mình Kasia vẽ.

Cánh cửa lớp mở ra.

Cô giáo chủ nghiệm và cô giáo dạy vẽ vào phòng. Magda mặt tái mét lò dò bước theo sau.

- Các em đưa bạn xuống phòng y tế ngay lập tức, - nhìn thấy mặt bê bết máu của Ziebinski cô giáo chủ nhiệm ra lệnh. Kawczak và Magda đã đưa cậu bạn ra đến cửa. Ziebinski khóc, máu rơi nhỏ giọt. Ba người bước ra khỏi lớp.

- Kasia, - cô giáo chủ nhiệm nói, - em có thể nói cho cô biết tại sao em lại đánh bạn ấy?

Kasia ngẩng đầu lên khỏi hình vẽ rồi đứng dậy, nói nhỏ:

- Đơn giản là em đã đánh bạn ấy.

- Nhưng mà tại làm sao?

- Bạn ấy ngáng chân bạn Marysia Kawczak, - một học sinh gái nói.

- Đó không phải là lý do để đấm bạn như vậy, - cô giáo chủ nhiệm nói - Marysia có thể báo cho cô Szot cơ mà.

Kasia ngắt lời cô chủ nhiệm.

- Còn cô Szot chắc sẽ bảo, ôi, Ziebinski, Ziebinski, không đẹp đâu, em đừng làm như vậy nữa. Và nói như thể chắc là bạn ấy sẽ không bao giờ ngáng chân ai nữa cả. Em thừa biết những chuyện như vậy rồi.

- Em có thể xúc phạm bạn ấy.

- Em đấm bạn ấy là như vậy.

- Cho nên, theo em, đó là hành động chính đáng chứ gì? - cô giáo chủ nhiệm điềm tĩnh hỏi, nhưng nét mặt cô thì bực tức.

- Thậm chí chẳng phải theo em, - Kasia trả lời. - Đó là hành động chính đáng.

- Thế thì có lẽ đó là luật rừng, - cô chủ nhiệm nói. Kasia gật đầu.

- Đồng ý.

- Chúng ta không ở trong rừng, chúng đang ở trường học.

Kasia cười.

- Đó chỉ là vấn đề lời nói. Thậm chí thông minh có thể gọi là ngu dốt, còn ngu dốt gọi là thông minh. Em ngờ rằng chẳng ai để ý tới chuyện này.

- Chúng ta sẽ không nói chuyện theo cách như vậy, - cô giáo nói.

- Ô, nhất định là cô giáo biết những cách khác, - Kasia nói mỉa. - Tri thức nhân loại là vô bờ bến cơ mà.

- Cô yêu cầu em cất những chuyện tiếu lâm của mình đi, để dịp khác.

- Em sẵn lòng, - Kasia trả lời. - Em đã cất đi rồi ạ. Vậy bây giờ cô còn hỏi em câu gì nữa không ạ? Vì nếu cô không hỏi nữa thì em muốn vẽ nốt bức tranh.

- Kasia! – cô giáo dạy vẽ điên tiết quát. - Em ăn nói như vậy đấy hả?!

- Em đang ăn nói, như em đang ăn nói! - Kasia nói to. Cầm lấy hình vẽ của mình, vò thành một cục tròn rồi vứt xuống nền nhà. Cho tất cả sách vở vào túi của mình, Kasia nói càng lúc càng to:

- Tôi cần quái gì tất cả những cái đó. Kasia nào, Kasia nào?! Các người cút khỏi mắt tôi, và cút ngay lập tức!

Kasia cầm lấy túi đeo, đi qua trước mặt chúng tôi, vì ba người chúng tôi đang đứng cạnh bàn: cô Turska, cô Szot và tôi, rồi đến đứng cạnh con kền kền. Chỉ tay vào con chim.

- Hãy nhìn xem, - Kasia nói, - đây là con vật làm mẫu. Nó đứng một cách lễ độ ở nơi ta đặt nó. Vấn đề chỉ là ở chỗ, nó có não chim và nhồi bông. Em hứa với hai cô là em sẽ không cho nhồi bông em đâu. Không cho bất kỳ một ai. Tạm biệt.

Kasia bước ra ngoài, đóng cửa đánh sầm. Hai cô giáo đứng ngớ người. Tôi cũng vậy. Cả lớp im phăng phắc.

- Như vậy là đã vượt qua mọi giới hạn, - cô giáo chủ nhiệm nói. - Tôi sẽ phải nói chuyện với mẹ của em ấy.

- Còn em thì em cho rằng, đây là một xì-căng-đan, - Ewa Bogdaj bất thình lình nói. Phải đưa bạn ấy đến trường đặc biệt, không thì bạn ấy sẽ đánh chết tất cả chúng ta. Bạn ấy không có coi chúng ta ra gì đâu!

- Ewa, em ngồi xuống, - cô giáo chủ nhiệm yêu cầu.

- Em xin vâng, chỉ có điều xin cô hãy nói cho em biết, sao lại có chuyện bạn ấy có thể vào lớp và ra khỏi lớp bất kỳ lúc nào bạn ấy muốn! Phải chăng Katarzyna Bogdanska là con bò cái thiêng? Nhưng có phải chúng ta đang ở Ấn Độ đâu nào. Theo chỗ em biết, thậm chí bạn ấy không bị điểm hạnh kiểm thấp. Chính cô giáo chủ nhiệm vừa mới nói lúc nãy đấy thôi, trường học đâu phải là rừng. Thế mà, luật đối với chúng em lại khác luật đối với bạn ấy. Hay là như nhau? Một khi như nhau thì chúng em cũng có thể không đến lớp chứ gì?

Cô giáo chủ nhiệm phẩy tay, bước ra ngoài.

- Bạn ấy mà là con điên thì phải giao bạn ấy cho bệnh viện tâm thần, - Ewa kết thúc. Cô bạn ngồi xuống, thì thầm với Klaudia.

- Cho em về chỗ, - cô Szot nói với tôi. - Và cô yêu cầu im lặng. Các em chỉ còn mười phút để vẽ xong hình.

Tôi cầm lấy con kền kền của tôi và quay về bàn. Nguyên do mọi chuyện chính là tôi. Nhẽ ra tôi phải khuyên Kasia sớm hơn, để cho bạn ấy giữ bình tĩnh. Tôi đúng là con chồn nhát gan và con dở hơi. Nhẽ ra tôi đã có thể nói với bạn ấy, rằng Ziebinski không hề ngáng chân mình đâu.

Chỉ có điều làm sao tôi biết được, sự việc sẽ kết cục tệ hại như vậy? Bạn tôi bình tĩnh và nói nhỏ như thế. Còn Ziebinski thì to béo và khỏe như thế. Thế mà Kasia chẳng sợ tí nào. Đấm mạnh. Kêu đánh bốp. Cu cậu khóc như một đứa trẻ con. Có lẽ tôi chẳng dám đấm ai cả, kể cả khi điên tiết. Tôi chưa hề đánh bất kỳ ai, cho dù tôi đã nhiều lần chịu trận. Hai đứa chúng tôi đang vui, đang vẽ đẹp như vậy.

Tôi cầm hình vẽ lao lên bảng để mà làm gì nhỉ?

Tôi mà cứ ngồi nguyên tại chỗ, cứ vẽ tiếp, thì làm gì có chuyện Ziebinski ngáng chân tôi, và như vậy bây giờ tôi và Kasia vẫn ngồi bên nhau, chắc mọi chuyện tốt đẹp. Tôi không tin Magda đã xúi Ziebinski ngáng chân tôi. Bạn ấy xúi hắn làm vậy để mà làm gì nào? Vì tôi có làm gì Magda đâu.

Trên đường từ trường về nhà, tôi cứ bị ám ảnh chuyện này. Tôi có cảm giác Ewa căm ghét tôi. Đó là cô ta căm ghét Kasia, còn căm ghét tôi chẳng qua vì tôi kết bạn với Kasia. Sao cô ta nói xấu bạn ấy... Sao cô ta căm thù bạn ấy, nhưng lại trút lên đầu người khác.

Kawczak bám theo tôi. Đi bên tôi, hắn nói:

- Có khi chúng mình là họ hàng với nhau, thế mà chúng mình không biết nhỉ?

- Có khi, - tôi đáp.

- Có vẻ như trên thế giới này có một ít người có họ Kawczak, - Kawczak nói - thế nhưng...

Tôi dừng lại.

- Theo cậu, - tôi nói, - liệu có khả năng Magda đã xúi Ziebinski ngáng chân tớ hay không?

- Có khả năng, - Kawczak trả lời. - Vì chàng yêu nàng mà. Nhưng có lẽ không yêu say đắm lắm đâu, vì chàng đã tiết lộ nàng ngay lập tức.

- Hay là hắn chỉ nói dối thế thôi?

- Ziebinski không nói dối đâu, - Kawczak, vẻ mặt suy tư, nói. - Mặc dầu đôi khi hắn cũng thích nói dối. Với ông bạn này thì chẳng biết đâu mà lần. Ra vẻ là bạn thân của tớ, nhưng có lần trong giờ toán, thầy giáo hỏi, ai thả con ruồi trâu, thì hắn lại đổ thừa cho tớ, trong khi chính hắn thả con ruồi này. Hắn rất đáng phải ăn quả đấm thôi sơn của Bogdanska, lâu rồi không có ai cho hắn một quả trời giáng như vậy. - Kawczak cười. - Và cả lớp đã được tiêu khiển chút xíu. Có lẽ hắn mất phải đến năm lít máu chứ chả chơi.

- Cậu cứ nói quá, - năm lít là toàn bộ số máu có trong cơ thể một người rồi còn gì. Hắn mà mất đến ngần ấy máu thì hắn đã toi đời rồi còn đâu.

- Người béo và môi đỏ như hắn thì phải có chí ít là mười lít máu. Như vậy hắn vẫn còn một nửa. Này, có thật là cậu đã ở Paris hay không?

- Đúng, - tôi đáp. - Thế thì sao nào?

- Vì cậu biết không, lúc này, ở đây, bọn mình đang ở Paris đấy.

- Sao?

Kawczak chỉ xuống vỉa hè dưới chân chúng tôi.

- Chỗ này, nơi chúng ta đang đứng, là khu phố được gọi là Paris, - cậu bạn nói. - Trên bất kỳ tấm bản đồ nào cậu cũng có thể đọc cái tên này. Thôi, chào người cùng họ, tớ chuồn đây.

Và hắn chuồn. Tôi còn định hỏi hắn cái gì đó nữa, nhưng tại đầu óc tôi chìm đắm trong chuyện Paris nên tôi quên mất. Những ý nghĩ dị thường chui vào đầu tôi. Đó là: hôm qua tôi ngã vào người Kawczak, chỉ thiếu chút nữa là tôi làm gãy một cái răng của hắn. Hôm nay Kasia đấm Ziebinski chảy máu mũi. Chúng nó ngồi cùng bàn, tôi và Kasia ngồi cùng bàn. Nhưng khi tôi ngã vào Kawczak, thì tôi vẫn còn chưa biết, tôi sẽ ngồi cạnh Kasia, và tôi vẫn chưa thân quen Kasia. Hôm nay hai chúng tôi mà không ngồi cạnh nhau thì chắc Ziebinski đã không bị ăn quả đấm.

Trong lớp có hai bạn gái tôi thích. Kasia và Ewa. Hóa ra hai cô bạn có họ nghe na ná như nhau. Bogdanska và Bogdaj. Rất lạ. Như thể mọi thứ đều có đôi. Tại vì họ của Kawczak cũng giống họ của tôi...

Chân tôi bước, và tôi chẳng biết mình phải làm gì. Phải chăng Kasia không muốn tôi đến với bạn ấy? Phải chăng bạn ấy giận tôi? Phải chăng nhẽ ra lúc đó tôi phải cầm lấy cặp và chạy theo bạn ấy ra khỏi lớp? Nhưng làm như thế đâu có được. Tôi không biết làm như vậy. Chưa bao giờ tôi bỏ một ngày học nào cơ mà. Kể cả khi bị ốm, tôi không hề nói cho mẹ biết, tôi vẫn đi học bình thường. Cho dù thế giới này nát tan, tôi vẫn đến trường. Và đó chẳng phải tại vì tôi rất thích đến trường. Đơn giản: cái cần làm thì cần làm.

Ngày hôm nay khai mào đẹp như thế, cho đến tiết học thứ ba mọi cái đều tuyệt vời. Còn sau đó... Kasia bỏ đi, tôi lại lặng im, cái gì tôi cũng sợ. Khi ở bên Kasia thì tôi cảm thấy mình như là một người khác. Già dặn hơn, thông minh hơn và vui tính. Tại vì bình thường có lẽ tôi không vui tính. Không khi nào tôi cười nhiều đến như vậy, như khi tôi ở bên Kasia. Khi ở bên Kasia thậm chí tôi còn biết nói chuyện với người lớn, chẳng hạn, hôm nay tôi đã nói chuyện với cô Trauman dạy môn tiếng Ba Lan. Còn bình thường, ngay cả trò chuyện với mẹ tôi cũng không thạo. Với bố thì hầu như tôi chẳng chuyện trò gì cả. Tôi sợ người lớn.

Cái thành phố Walbrzych này đẹp thật. Nhất là chỗ này, cạnh quảng trường. Một số ngôi nhà nom bẩn thỉu và xám xịt, nhưng lại đẹp. Như thể những ngôi nhà ma thuật. Các con phố thì vừa nhỏ vừa dốc. Mùa đông có thể trượt tuyết ở đó. Ở chỗ này tôi cảm thấy như mình đang đọc truyện cổ tích.

Và ở đây có vô khối cửa hàng. Người đông đúc, mỗi người đi một hướng, mỗi người có công việc của mình. Tựa hồ những chú kiến chăm chỉ. Tôi rất thích ngắm tổ kiến. Tôi có thể đứng hàng giờ liền để quan sát tổ kiến, xem kiến di chuyển. Khi nào kiến bò vào chân thì phải bỏ chạy.

Hang chuột chũi tôi cũng thích. Tôi thích mường tượng về những hành lang ngầm mà chuột chũi đào trong lòng đất. Có một lần tôi bắt được chú chuột chũi con. Nom nó cực kỳ dễ thương. Tôi vuốt ve lông nó, rồi tôi thả nó vào hang để cho mẹ nó tìm được nó. Khi nó bò, cái đầu nó nom đến là buồn cười. Ngày hôm sau tôi lại đến, con chuột chũi vẫn còn nằm đó, nó không còn sống nữa. Mẹ tôi bảo nó chết là tại tôi. Tại vì tôi đã vuốt ve nó, tôi đã ôm nó, cho nên sau đó mẹ nó không dám đến với nó nữa, khi mẹ nó ngửi thấy hơi người. Nhưng làm sao tôi biết được là không được làm như vậy. Đôi khi có chuyện oái oăm như vậy đó. Có thể làm hại kẻ khác một cách vô tình.

Ô, cổng nhà Kasia đây rồi.

Đây là cánh cổng hôm qua tôi đứng trốn, sợ hết hồn. Nhưng tôi đúng là con đần. Leo lên cầu thang tôi nhớ lại mình đã nghĩ Kasia là cô gái Digan như thế nào. Chỗ này Kasia giả vờ là muốn xem bói cho tôi. Tôi đứng, chìa tay ra và gí tay vào tia nắng mặt trời lọt qua ô cửa nhỏ. Và tôi còn nhớ lại, Kasia đã bảo rằng tôi có thể trả tiền bói bằng trứng.

Tôi bấm chuông cửa. Một lần, lần nữa. Tôi đợi, tôi đợi... chẳng thấy gì. Hay là Kasia không có nhà? Hay là bạn ấy đang ở quán cà phê, ngồi ăn kem? Hay là bạn ấy đang ngồi ngoài đài phun nước mà tôi không để ý? Tôi ấn chuông lần cuối, rồi đi. Tôi lại ấn chuông và áp tai vào cửa. Lặng im. Hay là Kasia đang chơi đàn nên không nghe thấy nhỉ?

Lần ấn chuông này mới thật là lần cuối. Nghe thấy có tiếng động. Cánh cửa mở ra. Kasia đứng giữa cửa.

- Cậu vào nhà đi, nhanh lên, - Kasia nói và chạy ngược trở lại. Tôi bước vào, đóng cửa và chốt lại. Ôi, tôi quên chùi chân. Nhưng hôm nay trời khô ráo. Tôi đặt cặp sách lên tủ con và bước vào căn phòng đàng sau bức rèm che.

Hôm nay chỗ này sáng.

Các bức rèm cửa sổ được mở ra, Kasia đứng cạnh chiếc đàn piano, ấn các ngón tay lên các phím đàn, nhưng chẳng nghe thấy gì cả, không có tiếng nhạc, chỉ nghe thấy tiếng động do các ngón tay chạm vào các phím đàn mà thôi. A ha, vì Kasia đeo tai nghe và nghe nhạc trong tai nghe này.

Bây giờ cô ấy cởi tai nghe ra, bật máy ghi âm. Vẫn đứng bên cạnh đàn như lúc nãy.

- Mình sắp xong rồi đây, - Kasia nói với tôi. - Mười lăm phút.

Bạn ấy ngồi phía sau chiếc bàn có nhiều núm vặn, đeo tai nghe. Bật cả hai máy ghi âm, Kasia dùng tay giữ hoặc kéo lùi các núm tròn. Tôi đứng bên cạnh xem các động tác của bạn ấy. Lại vặn các núm.

- Đô rê, - Kasia nói. – Một lần nữa. - Và lại lùi băng ghi âm, lại vặn các núm tròn. Kasia mỉm cười, gật đầu. Ok. - Kasia nói. Liếc nhìn tôi. - Thoạt tiên tớ chơi sáo, nhưng bây giờ tớ chợt nghĩ ra, là để sáo đến phần cuối. Đúng rồi, cậu chẳng biết gì cả. Khi đợi cậu tớ đã ghi hết vào băng rồi. Chúng mình sẽ cùng nghe bản nhạc này. Thằng béo có còn sống không đó?

- Còn, - tôi trả lời, - hắn chẳng bị làm sao cả. Chỉ bị sưng mũi thôi.

- Tớ sợ rằng đã đánh hắn gãy xương.

- Không gãy đâu, - tôi nói, - hắn nắn bóp người rồi bảo không bị làm sao cả.

- Lúc tớ chạy ra khỏi lớp có ai nói gì tớ không?

- Không, chỉ có Ewa... nhưng chẳng có sao cả.

- Ewa? – Kasia tỏ vẻ ngạc nhiên. - Bạn ấy nói gì?

- Bạn ấy bảo cậu thường xuyên không đến trường, còn mọi người phải đến, liệu như thế có công bằng hay không?

Kasia cười.

- Thế cơ à, - Kasia nói. - Cô gái Bogdaj là người đấu tranh đòi bình quyền, ha ha. Còn bây giờ cậu hãy bịt tai lại vì tớ sẽ nện đàn.

Kasia chạy vào góc nhà, nhấc tấm nhựa đen óng ánh che vật gì đó lên. Đó là mấy cái trống. Cô bạn quay về chỗ máy ghi âm, bật máy, đeo tai nghe, rồi lại chạy về chỗ mấy chiếc trống.

- Bộ gõ phải thật sống động, - Kasia thét to vào tai tôi. - Vì nếu lấy từ máy vi tính thì chỉ như con bướm đính trong tủ trưng bày của thợ chữa đồng hồ mà thôi. Còn bây giờ cậu hãy ngồi im!

Kasia ngồi bất động một lát, rồi bất thình lình gõ dùi lên các trống. Tôi đứng và không dám nhúc nhích, vì cô ấy đang ghi âm.

Kasia quả là đa tài, nhạc cụ gì cũng chơi thạo. Tay gõ dùi trống liến thoắng. Bây giờ gõ chậm lại, càng lúc càng chậm hơn. Và kết thúc bằng một cú gõ thật mạnh. Kasia chạy đến chỗ máy ghi âm, đảo lại băng, rồi nghe qua tai nghe.

- Cậu mà thấy chán, - bạn tôi nói, - thì đọc Pascal đi. Cậu mến mộ cô Trauman, thì bây giờ hãy đọc đi. Tìm trên bàn ấy.

Tôi bước lại chỗ bàn làm việc và lục đống sách. Đây rồi. Một bìa sách có dòng chữ “Pascal” [2] . “BLAISE PASCAL”. Tôi mở cuốn sách ra và tôi chẳng biết đọc gì cả. Tôi liếc nhìn sang phía Kasia.

- Nhưng mà không phải tiếng Ba Lan, - tôi nói. Kasia kéo tai nghe ra khỏi tai.

- Cậu nói gì hả?

- Sách không phải bằng tiếng Ba Lan!

- Xin lỗi, tớ quên mất. Thế thì cậu đọc tạm cuốn khác vậy.

- Nhưng ngộ nhỡ ngày mai cô Trauman hỏi tớ về Pascal thì sao, - tôi hỏi lại. - Thế cuốn sách này viết về cái gì vậy?

- Cậu tưởng tớ nhớ hay sao? - Kasia nói, đoạn hất đầu về phía tôi. - Mang lại đây tớ xem nào.

Tôi bước lại, đưa cuốn sách cho Kasia. Kasia lật vài trang.

- Ô, thí dụ cái này. Khi đọc quá nhanh hoặc quá chậm thì không hiểu gì cả. Và sáu mươi chín bis. Hai vô tận, một chính giữa. Khi đọc quá nhanh hoặc quá chậm thì chẳng hiểu gì cả.

Kasia nhìn tôi.

- Cậu hiểu không? - Kasia hỏi. Tôi nhún vai.

- Không, - tôi trả lời.

- Trời đất ơi, - Kasia nói, - có nghĩa là thế này, con người bị ngạt thở khi mắc kẹt ở giữa, vì tiếc thay, hoặc không tiếc thay, hai vô tận không phải cho con người. Đơn giản không nào?

Tôi thở dài.

- Và tớ sẽ phải nói như vậy với cô Trauman?

- Nói câu này chắc là cậu giải quyết xong cô giáo, - Kasia cười. - À, cậu bồi tiếp vào câu này cụm từ sau: Con người ta sống một mình và chết một mình.

Đúng là, nếu đọc quá chậm thì chẳng thể hiểu gì cả. Hồi tôi học đọc ở lớp một, trước khi đánh vần từ thứ ba thì tôi đã quên mất từ thứ nhất.

Tôi xem cuốn sách này của Pascal. Trang đầu viết: “PARIS”.

Nhất định đây là tiếng Pháp. Tôi cầm cuốn sách khác. Khi nhìn bên cạnh thì tất cả các trang đều đỏ. Tôi mở ra: giấy trắng. Lại “PARIS”.

Con người ta sống một mình và chết một mình. Có lẽ đó là người cô đơn chứ còn gì nhỉ?

Từ Paris cứ ám ảnh tôi mãi. Thoạt tiên, hôm qua, Ewa Bogdaj nói về nó. Bảo rằng, nhất định tôi đến từ Paris. Sau đó Kawczak nói rằng, chúng ta đang ở Paris đấy. Bây giờ tất cả các cuốn sách này đều từ Paris. Tôi đã định hỏi Kawczak cái gì ấy nhỉ?...

Ôi, cô bạn tôi có phom người mới đẹp làm sao, nhỏ nhắn. Tôi muốn bê bạn lên rồi đặt xuống ngay. Tôi chùi tay vào áo len. Tôi run lên bần bật như thể đang cầm trong tay con đỉa đen ngòm. Phui, đây là con quỷ méo mó đáng sợ. Phui, phui! Có lẽ Kasia nói gì đó với tôi.

Tôi quay mặt đi. Không, không phải nói với tôi. Kasia đang lẩm nhẩm hát, khom người xuống bàn trộn nhạc [3] . Kasia lại ở nhà một mình, như hôm qua. Tôi vẫn chưa nhìn thấy mặt mẹ và bố của bạn ấy. Chẳng biết diện mạo hai cụ như thế nào, và Kasia giống mẹ hay giống bố hơn. Vì tôi giống mẹ hồi mẹ tôi còn trẻ. (Vì tôi giống mẹ hồi mẹ còn là một cô bé???)

- Cậu lại đây, nhanh lên, - Kasia gọi. Tôi bước lại chỗ cô bạn. Kasia áp micro vào sát miệng tôi rồi nói - Tớ cần tiếng cười của cậu. Cậu cười thật to lên đi nào.

- Tớ không biết, - tôi nói, - chưa bao giờ tớ cười vào micro.

- Thì cậu cứ thử cười đi. Hãy mường tượng một cái gì đó vui vui

Một cái gì đó vui... cái gì đã từng vui nhỉ? Có một lần cha đỡ đầu mang đến một cái mặt nạ bằng cao su hình mặt khỉ. Nom rất là buồn cười. Cha đeo mặt nạ vào, rồi nhảy lom khom như một con khỉ, khua chân múa tay. Cả nhà cười vỡ bụng. Sau đó cha đeo mặt nạ cho Tadziu, nó chạy ra ngoài vườn, còn chúng tôi nhìn qua cửa sổ.

Lúc đó bác Kaminska đang nhổ củ cải đỏ. Tadziu từ trong bụi cây nhô người ra và hô: - Huuu! - Bác Kaminska nhìn thấy nó, bỏ chạy. Sau đó bác ấy kể, nhờ có phép màu bác ấy mới không bị chết đứng khi nhìn thấy con quái vật. Chẳng ai tin lời bác ấy nói, còn chúng tôi cũng không tiết lộ chuyện này. Chuyện xảy ra lâu lắm rồi.

- Xong chưa? - Kasia hỏi.

- Rồi, - tôi đáp và tôi bắt đầu cười, nhưng hơi buồn và miễn cưỡng.

- Cậu nhìn mặt tớ đây này, - Kasia nói. Tôi nhìn, còn cô bạn có nét mặt nom rất buồn cười và gật gật cái đầu cũng rất buồn cười. Tôi bật ra tiếng cười, Kasia ấn phím máy ghi âm và ngay lập tức tôi không muốn cười nữa. Kasia nói ngọng bằng giọng nhỏ nhẹ:

- Còn bây lờ, cô Mania, một lữ chuyên gia về môn cười khúc khích, xin trình diễn lước các quý vị.

Kasia trố mắt nhìn tôi. Còn tôi cười, tôi cười và tôi cười, Kasia ghi âm... bất thình lình tiếng chuông nổi lên. Kasia liếc nhìn đồng hồ.

- Nhất định là cô Zenobia gọi chuông rồi, - Kasia nói. - Cô ấy quên chìa khóa hay sao?

Tiếng chuông lại vang lên. Kasia chạy ra mở cửa, tôi nghe rõ, cô bạn đang mở cửa. Một giọng nói quen:

- Chào Kasia, tôi gặp mẹ em được không?

- Rất tiếc, - Kasia trả lời. - Mẹ em phải tối muộn mới về.

- Em không mời tôi vào nhà hay sao? - giọng nói này hỏi và lúc này tôi mới nhận ra. Đó là giọng cô Turska, chủ nhiệm lớp chúng tôi.

- Vâng, xin mời vào, - Kasia nói.

Tôi nghe thấy tiếng đẩy cửa và giọng cô Tursska: - Chúng ta có thể điềm tĩnh nói chuyện với nhau một lát được không?

- Rất sẵn sàng, - Kasia trả lời. Và chuyện gì sẽ xảy ra khi cô chủ nhiệm nhìn thấy tôi ở đây nhỉ? Nhất định cô sẽ yêu cầu tôi đi ra ngoài, trong khi chúng tôi đang vui vẻ như vậy. Tôi sẽ không đi đâu.

Tôi trốn sau tấm rèm che cửa sổ. Tôi nghe thấy tiếng chân cô chủ nhiệm bước vào phòng. Trời đất ơi, sao tôi lại tối kiến đến thế này nhỉ? Lát nữa Kasia mà gọi thì thật bẽ mặt khi phải bước ra từ sau tấm rèm che. Tôi có cách rồi, tôi sẽ giả vờ là chúng tôi đang chơi trò trốn tìm.

Tôi đứng và hầu như nín thở.

- Vậy đây là vương quốc của em hả? - tôi nghe giọng cô chủ nhiệm. Ngay sau đó là tiếng cười và giọng nói của Kasia:

- Nếu vậy thì là một tiểu công quốc, một tiểu công quốc lụi tàn. Cô uống cà phê không ạ? Hay là cô uống trà?

- Có lẽ em cho cô cà phê, - cô giáo chủ nhiệm nói.

- Có ngay đây ạ, - Kasia nói và tôi nghe thấy tiếng chân cô bạn bước ra ngoài. Lúc này, tôi nghe thấy tiếng chân cô giáo đi đi lại lại trong phòng.

Nếu cô mà đi ra chỗ cửa sổ thì sao nhỉ?

Tôi nghe thấy tiếng ho của cô. Còn cách xa tôi. Tôi nhìn xuống dưới xem chân có bị lòi ra ở bên dưới rèm che hay không, nhưng tấm rèm che rất dài, gấp khúc trên thảm.

Kasia đang bước đi, tiếng chân nhỏ nhẹ.

- Xong rồi cơ à, sao nhanh thế? - cô chủ nhiệm ngạc nhiên hỏi.

- Vì em rót từ trong phích ra, - Kasia trả lời. - Được không ạ?

- Tất nhiên, - cô giáo đáp. Chỉ cầu mong Kasia đừng nghĩ đến tôi, đừng có tìm tôi. Tôi liếc mắt nhìn sang bên. Trong kính cửa tôi nhìn thấy hình cô chủ nhiệm Turska và Kasia. Không được rõ cho lắm, vì sau kính là cảnh nhà cửa.

Tôi nhìn thấy Kasia đang đặt chiếc khay với tách cà phê lên chiếc bàn con bên cạnh sô pha. - Em mời cô, - Kasia nói giọng ngọt ngào. Cô giáo ngồi, Kasia cũng vậy. Kasia đẩy lọ đường về phía cô chủ nhiệm, cô dùng thìa quấy cà phê rồi đẩy lọ đường về phía Kasia.

- Em cám ơn, em không uống đường, - Kasia nói. Cô chủ nhiệm nâng tách cà phê lên môi, uống một ngụm. Tôi nhìn... người thợ thông ống khói đang đi trên mái nhà phía bên kia. Quần áo trên người tôi không có một chiếc khuy nào, vì bên trong chiếc áo len là áo thun và váy ngắn thêu.

- Ở nhà em dễ chịu thật, - cô chủ nhiệm nói.

- Em cảm ơn, - Kasia nói và thở dài thành tiếng. Cô chủ nhiệm cũng thở dài. Cả hai cùng cười.

- Các cuộc nói chuyện nghiêm túc thường rất khó khai mào, - Kasia nói.

- Thế thì, Kasia này, có lẽ cô khai mào, - cô chủ nhiệm nói, - rằng, cô rất quý em. Và nếu như cô có nói điều gì đó khó chịu thì chỉ vì lợi ích của em mà thôi.

- Và em cũng rất quý cô, - Kasia nói. - Cô là một người đàn bà dễ mến, điềm đạm, thanh nhã. Còn em, như cô biết đó, chỉ là một cô gái bé nhỏ, không điềm đạm, hay quấy rối, một cô gái rất lấy làm tiếc rằng, mình rất hay gây gổ. Em xin đặt bàn tay tượng trưng lên trái tim tượng trưng và em vô cùng xin lỗi.

Cô chủ nhiệm cười.

- Em nói hay lắm.

Kasia nói tiếp:

- Em luôn luôn tự hứa với mình, rằng em sẽ không can thiệp vào thực tại, phải cái lúc nào em cũng quên chuyện này.

- Đúng, cô biết, đó là cái khó. Đôi khi cô cũng gặp phiền toái y như vậy. Bụng muốn nói ra tất cả, phải cái, mình là người lớn và sống chung với mọi người.

- Em hứa với cô là em sẽ tập dần. Em sẽ luôn luôn mang theo chai nước. Nếu có chuyện gì thì uống một ngụm rồi giữ nước trong miệng, chừng nào lưỡi đang thiêu đốt.

Cô chủ nhiệm lại cười. Hai người trò chuyện với nhau rất hay. Cô giáo chủ nhiệm của lớp tôi thế mà hay đáo để.

- Kasia này, em biết không, cô rất lo cho em. Cô nhớ, có thời cô đã từng là một đứa bé vui nhộn như vậy...

- Ô, đúng rồi, - Kasia ngắt lời cô. - Cô đã sung sướng và vui nhộn như các cô bé ở Liên bang Xô viết.

- Đừng có nhạo báng, Kasia. Khi cô vào lớp dạy các em, cô luôn luôn thấy vui, vì cô sẽ được nhìn thấy gương mặt tươi vui của em.

- Sao, - Kasia nói, - hình như em đang trong giai đoạn tuổi mới lớn cơ mà. Đó là giai đoạn, trong đó hàng loạt câu hỏi lạ lùng đủ các kiểu từ bốn phía ập vào cái đầu bé bỏng, và phần lớn các câu hỏi đó không bao giờ có câu trả lời.

- Đúng vậy đó, - cô chủ nhiệm nói. - Nhưng cô hứa với em, điều này cô biết do kinh nghiệm bản thân, rằng nhất định sẽ đến lúc em tìm được các câu trả lời cho những câu hỏi đó.

- Em không dám chắc như vậy, - Kasia đáp.

- Đơn giản là cần phải sống và vui mừng với những gì mà mỗi ngày mang lại, - cô chủ nhiệm nói.

- Em vui mừng đấy chứ, nhưng theo cách của em.

- Rồi, cô biết, - cô chủ nhiệm nói. - Em thích âm nhạc, em có tài năng. Cô ghen tị với em nhiều lắm đó, thật là tuyệt vời khi có tài năng. Đó là một món quà vĩ đại.

- Em lại muốn nói khác cô, thật là khủng khiếp khi có tài năng.

- Cô không hiểu. Tại sao nào?

- Em không thích cụm từ này, nó nông cạn lắm, thế nhưng cứ gọi là tài năng đi cũng được. Cô có biết đó là gì không? Đó là một vết thương mà ta luôn luôn phải gãi và gãi.

- Tại sao lại phải gãi vết thương? - cô chủ nhiệm ngạc nhiên.

- Vì nó đang lành mà lị.

- Em biết không, cô không am hiểu việc này, cô dạy môn sinh vật học. Thế nhưng theo sự hiểu biết khiêm tốn của cô thì, cô mà có tài năng thì có lẽ cô sẽ rất, nhưng mà là rất sung sướng. Có thể là một cái gì đó mà nhiều người không làm...

- Cô nói hoàn toàn có lý, - Kasia nói bằng tông giọng lạ. - Thật là thích thú khi mình đứng về phía thiểu số.

- Em thấy chưa?

- Vì em vẫn còn đang rất là trẻ con cho nên em hay phóng đại, - Kasia nói, mỉm cười. - Đó là tự khen nỗi đau của mình một cách dơ dáy. Em tởm lợm chính mình.

- Em đừng nói như vậy. Em là một cô gái thông minh, tuyệt vời, em thông minh hơn các bạn cùng trang lứa. Rồi sẽ có ngày em lừng danh, cô tin như vậy. Chỉ có điều, cô học trò yêu quý của tôi ơi, em phải hiểu rằng, mọi cái đều cần có thời gian. Bây giờ em đang học phổ thông cơ sở, trước mắt em còn trung học phổ thông và đại học. Một ít năm nữa em sẽ phải điều hòa việc học tập ở trường và những sở thích cá nhân ngoài nhà trường. Như thế là chúng tôi đã tha thứ cho em nhiều lắm rồi đó. Cô đã tính rằng, trong số một trăm chín mươi hai ngày học kể từ đầu năm em đã bỏ học tám mươi bảy ngày, như vậy là gần một nửa. Và chỉ có độc một lần em nộp giấy xác nhận của bác sĩ.

- Tại vì sẽ là chuyện buồn cười, - Kasia nói. - Chắc cô giáo biết mẹ em làm việc ở đâu. Còn em quen biết tất cả các bạn nam cũng như tất cả các bạn gái của mẹ em.

- Kasia, cô hiểu ý của em, nhưng những ngày nghỉ đó của em là những ngày không có lý do. Cô phải hạ thấp điểm hạnh kiểm của em. Cuộc họp hội đồng nào cô cũng phải đấu tranh với thầy hiệu trưởng vì em.

- Em học có kém không thưa cô? Đã có lần nào em nhận điểm ba chưa?

- Như thế nghĩa là gì? Em phải hiểu rằng, chúng tôi có con số thống kê của mình. Đó là chưa kể, em đã nêu một tấm gương xấu cho các học sinh khác.

- Em biết, đã có lần cô nói với em như vậy.

- Em thấy chưa, - cô chủ nhiệm nói. - Kasia, em hãy hứa với cô đi, từ nay đến cuối năm chỉ còn hai tháng nữa thôi, hàng ngày em sẽ đến trường đều đặn.

- Em có thể hứa với cô. Thế nhưng, cô khỏi lo cho em đi. Em có thể nhận điểm ba hạnh kiểm.

- Kasia này, em hãy tin cô đi, nếu bị điểm ba hạnh kiểm thì em sẽ khó lòng được lên học trung học phổ thông. Chẳng ở đâu người ta ưa những kẻ trong song sắt. Cô biết, cô đang nói gì.

- Nói chung họ khỏi phải thích em. Em sẽ không học bất kỳ trường trung học phổ thông nào cả. Mẹ em đã hứa rằng sẽ không làm khổ em về chuyện đến trường nữa. Phổ thông cơ sở là bắt buộc, xong, em sẽ tốt nghiệp trường này, vì em không thích cảnh sát. Nhưng chuyện đi học của em chấm dứt ở đây.

- Kasia, em chớ có đùa, - cô chủ nhiệm nói.

- Em nói hoàn toàn nghiêm chỉnh.

- Em sẽ làm gì trong đời nếu em không tốt nghiệp trung học phổ thông?

- Bằng tốt nghiệp trung học phổ thông hãy suy ngẫm đi, nó sẽ làm gì khi không có em, - Kasia đáp.

- Không được đâu Kasia ạ, - cô chủ nhiệm cao giọng. - Rồi em sẽ hối hận. Em không muốn đào sâu tri thức hay sao?

- Ô, em rất muốn đấy chứ, - Kasia trả lời. - Chỉ có điều cái tri thức mà em muốn nhất định em sẽ không tìm thấy được ở trường.

- Trường học tạo nền tảng cho ta vươn tới tri thức lớn.

- Đúng như thế đó. Em đã học đọc và viết. Như thế là đủ với em rồi.

- Đó là cách nhìn rất ngây thơ, - cô chủ nhiệm nói. - Em có thể đọc cả triệu cuốn sách uyên thâm, thế nhưng nếu em không có bằng tốt nghiệp đại học, không kể bằng tốt nghiệp trung học phổ thông thì em chả là cái thá gì đối với thiên hạ. Em hiểu không nào? Chẳng là cái thá gì!

- Em không thích mình là một người nào đó đối với thiên hạ, - Kasia nói, - Em thích mình là một người nào đó đối với bản thân em mà thôi.

- Vậy thì em hãy trả lời cô, tại sao tất cả những người thông minh họ đều cắp sách đến trường, đều học đại học.

- Làm sao em biết được? Cô phải đi mà hỏi họ. Nhưng theo sự hiểu biết ngây thơ của em, người thông minh thì có nhiều, nhưng ít hơn nhiều so với số người tốt nghiệp đại học.

Cô chủ nhiệm cười. Cô không nói nữa. Cô thở dài.

- Ôi, Kasia, Kasia, - cô chủ nhiệm nói. - Mai kia em lớn em khắc hiểu. Chỉ mong sao là đừng quá muộn.

- Đối với em quá muộn từ lâu rồi, - Kasia trả lời.

- Cuộc tranh luận của chúng ta chẳng ăn nhằm gì cả, - cô chủ nhiệm nói. - Cô đi đường cô, em đi đường em.

Kasia thở dài đau xót.

- Em hoàn toàn đồng ý với cô. Chỉ có điều, phải chăng chính em đã khai mào cuộc tranh luận này?

Bây giờ đến lượt cô chủ nhiệm thở dài đau xót.

- Cô mệt rồi. Quả tình cô chẳng biết phải nói chuyện với em như thế nào đây... Phải có ai đó giảng giải cho em một số vấn đề, bằng không em sẽ không có lối thoát. Cô mà là mẹ của em...

- Mẹ em cũng rất thông minh, - Kasia nói. - Em cam đoan với cô.

- Em khỏi cần cam đoan với cô, - cô giáo chủ nhiệm cười. – Và mẹ em sẽ bảo gì nào?

- Đại loại như cô vừa mới nói. Mẹ em mệt mỏi đã từ lâu rồi và mẹ phẩy tay mặc kệ em.

- Cô không hề ngạc nhiên chút nào khi mẹ em như vậy. Em nói cho cô biết đi, có khi nào đó, có người nào đó thuyết phục em chuyện gì đó không?

- Em không hiểu, tại sao lại phải có ai đó đi thuyết phục em làm điều gì đó nào? Mỗi người có cuộc sống của mình và trí tuệ của mình. Và cộng thêm vào đó là số phận của mình nữa, cái không thể tiên lượng. Nói thật với cô, không một ai biết được cái gì là tốt, cái gì là xấu đối với mình. Em thường hay nghĩ như vậy đó. Người ta làm một cái gì đó thông minh, nhưng kết cục ngu ngốc... Và đây, em xin lấy một thí dụ, về đám cư dân này. Cử nhân thì có hàng triệu, giáo sư thì có hàng tấn. Vậy đám cư dân thông tuệ này, với tri thức thực tế của mình, đã làm được gì cho hành tinh mà họ đang sống? Cô có muốn em nêu thêm thí dụ hay không nào?

- Em có nhiều lý lẽ đúng, - cô giáo nói, - Tuy nhiên chúng ta không nói chuyện về sinh thái học cũng như triết học. Chúng ta nói chuyện về em và về trường học.

- Tất cả đều là sinh thái học, tất cả đều là triết học, - Kasia trả lời và dang rộng hai tay cao trên đầu. - Các hậu quả lớn có nguyên nhân bé tí xíu. Tất cả những điều đó chỉ làm em buồn cười mà thôi, tại vì làm gì có chuyện ngược lại. - Kasia cười. - Chẳng biết cô sẽ làm gì nếu như em bắt đầu thuyết phục cô tư duy theo cách của em. Chắc là thích thú lắm cô nhỉ?

- Em mà đưa ra được những lý lẽ xác đáng, thì em có thể thử làm.

- Vâng, - Kasia nói. - Vậy thì liệu cô có thể trả lời em mấy câu hỏi đơn giản hay không?

- Cô nghe đây, - cô chủ nhiệm trả lời.

- Cô có hạnh phúc hay không hả cô? - Kasia hỏi.

- Cô? Em biết không, có.

- Cô nói dối. Làm gì có chuyện hạnh phúc khi cô khinh bỉ chồng mình?

Lạy Chúa tôi, Kasia nói gì vậy.

- Ai nói với em như vậy hả? - Cô chủ nhiệm cao giọng. Kasia cười nhỏ nhẹ.

- Đó là điều bí mật của em, - Kasia trả lời. - Chúng ta cứ giả thiết rằng, em đọc được điều này trong mắt cô. Cô mệt mỏi khi đi lấy chồng, vì cô muốn có con, có gia đình... Bây giờ cô có rồi đó và chung quy cô đâu có hạnh phúc.

- Em vô lễ, - cô chủ nhiệm nói. Có lẽ chúng ta nên kết thúc cuộc nói chuyện này ở đây thôi.

- Khoan đã, em sẽ nói với cô nhiều hơn. Cô ghét công việc của mình. Làm việc với trẻ con khiến cô mệt mỏi. Đối với cô, mỗi ngày là một cuộc tra tấn. Cô không chịu đựng nổi tiếng ồn như ong vỡ tổ trong giờ ra chơi, cái nhàm chán khi phải nhắc đi nhắc lại cả ngàn lần một điều gì đó. Em nói đúng không nào?

- Kasia, - cô chủ nhiệm nói to, - cô lưu ý em, em đang xử sự như một cô bé thô lỗ.

- Thì cứ cho em là một cô bé thô lỗ đi, - Kasia nói. - Bù vào đó cô là một người đàn bà dối trá. Cô không thực tâm, không thực tâm kinh khủng nhất, vì cô không thực tâm với cả chính mình!

Cô Turska bất thình lình đứng phắt dậy.

- “Mày” là đồ khốn nạn, con nhãi ranh! - cô quát to, vẻ mất bình tĩnh. - “Mày” là đồ khốn nạn!

- Có lẽ mày sẽ nói với tao, chúng ta đã uống rượu thề gọi nhau là “mày - tao” đâu nhỉ? - Kasia nói mỉa. Cô chủ nhiệm định lao thẳng vào người Kasia, nhưng Kasia đứng phắt dậy, tóm lấy hai tay cô giáo và đẩy cô ngồi trở lại sô pha. Cô chủ nhiệm ngồi xuống, mặt hầm hầm, còn tôi đứng đàng sau rèm che cửa cắn móng tay, lo ngay ngáy.

- Mày cứ ngồi đó đã và nghe tiếp đây, vì tao đã nói xong đâu! – Kasia nói theo kiểu ra lệnh. - Mày biết đó, tao khỏe hơn mày rất nhiều.

- Có lẽ mày không bình thường rồi, - cô chủ nhiệm nói giọng nhát gừng. - Tao sẽ thét lên!

Kasia búng ngón tay.

- Xong ngay, - Kasia nói, - tao sẵn sàng nghe. Căn phòng này được cách âm đặc biệt, không ai, ngoài tao đây, nghe mày la ó. Mà tao lại bị bệnh tâm thần, tao là con điên, tao có thể bình thản giết mày. Vậy mày hãy la lên đi nào.

- Bình tĩnh lại đi, cô xin em bình tĩnh lại đi. Bình tĩnh lại đi con... - cô chủ nhiệm nói.

- Mày bình tĩnh lại thì có, - Kasia đáp.

- Em có biết, em đang làm gì không?

- Biết, - Kasia nói, đứng trước mặt cô chủ nhiệm. - chúng ta đang cắt rời cuộc trò chuyện. Thoạt tiên là chuyện của tao, bây giờ là chuyện của mày.

- Kasia này, cô là cô giáo và giáo viên chủ nhiệm của em. Em đừng quên điều này.

- Còn mày, thử quên điều này năm phút xem sao. Hãy mường tượng trong đầu, mười năm đã trôi qua, hai chúng ta đang là hai người lớn và chúng ta đang nói chuyện như hai người bạn gái.

- Thì em cứ như thế đi, chỉ có điều em bình tĩnh lại!

- Em rất bình tĩnh, - Kasia nói đoạn ngồi xuống. Tay nâng tách cà phê. - Liệu em có thể xưng hô bằng tên với cô được không?

- Em nói đi, cô sẵn lòng. Tên cô là Anna.

- Anna ngọt ngào, bé bỏng của tôi ơi, hãy nghe đây, - Kasia nói nựng, miệng khẽ cười khúc khích. Cô chủ nhiệm thở dài.

- Có lẽ cô cũng không bình thường, - cô chủ nhiệm nói.

- Cô đã tìm cách thuyết phục em, - Kasia nói, - để em cắt gọt cuộc sống của mình theo khuôn mẫu hiện hành. Tất nhiên cô làm vậy là vì lợi ích và hạnh phúc của em, đúng không nào?

- Đúng vậy đó, Kasia ơi, - cô chủ nhiệm trả lời. - Cô muốn em tránh khỏi những thất vọng. Những con cừu đen chẳng có cuộc sống dễ dàng.

- Làm sao cô biết được những con cừu đen có cuộc sống như thế nào, khi cô chẳng phải là một con cừu như vậy? - Kasia hỏi. Và cuộc sống dễ dàng là cuộc sống như thế nào hả cô? Cô có biết, hạnh phúc là gì hay không? Hạnh phúc là sự hòa đồng với bản thân mình, là sự hài hòa của nhiệt huyết cháy bỏng bên trong. Em đã định nói với cô như vậy, nhưng cô đã nổi nóng với em.

- Vì em đã đụng vào đời tư của cô.

- Em đã đụng vào cái gì nào? Vào quan hệ xã hội – chính trị ở Bồ Đào Nha thế kỷ mười sáu hay sao? Em định chê bai váy cô đang mặc hay sao? Váy cô cực đẹp, em chẳng hề chê bai chút nào cả. Chúng ta đã nói chuyện với nhau về cách sống, cách hạnh phúc, cho nên thoạt tiên em đã định cho cô thấy, con đường của một con cừu trắng đưa con người đến đâu? Tại vì cô tự xem mình là một con cừu trắng, đúng không nào?

- Em nói tiếp đi, - cô chủ nhiệm nói nhỏ, - cô đang chăm chú lắng nghe em đây.

- Trước tiên, cô hãy nói cho em biết cô có hạnh phúc trong cuộc sống vợ chồng hay không?

- Thực tế là không, - cô giáo trả lời. - Đã có người nào đó nói tất cả với em rồi. Trường lớp cũng làm cô bức xúc. Và hậu quả như thế nào?

- Tại sao cô không vứt bỏ những cái đó đi?

- Được rồi, cô làm theo ý em nhé, - cô giáo trả lời. - Cô sẽ bỏ chồng, bỏ nhà, bỏ công việc ở trường và cô sẽ đi đâu nào? Cô ra đường ư? Em cho rằng cô sẽ tìm thấy hạnh phúc ở ngay đàng sau góc phố đầu tiên chăng?

- Có nghĩa là cô sẽ khổ sở như vậy cho đến hết đời hay sao?

- Có lẽ như vậy. Nói chính xác, chắc chắn là như vậy.

- Em không hiểu, - Kasia nói. - Cô chỉ có một cuộc đời và bổn phận đạo lý của cô là sống cuộc đời này phù hợp với nội tâm. Hay cô là người khổ dâm hả cô?

Hai người nhìn nhau trong im lặng. Tôi nhìn họ trong kính cửa sổ, họng tôi ngứa phát điên lên, nhưng không dám ho. Sự lặng im kéo dài, rốt cuộc cô chủ nhiệm lên tiếng:

- Bổn phận đạo lý của cuộc sống trong hạnh phúc... một định đề rất thú vị.

- Em không sử dụng thuật ngữ “hạnh phúc”, - Kasia nói. - Em đã nói “phù hợp với bản chất của mình”.

- Đúng, đúng... - Cô chủ nhiệm thở dài. - Khi người ta còn trẻ thì người ta có những tham vọng lớn cho cuộc sống tương lai của mình. Rồi sau đó cuộc sống trôi đi như nó vốn có. Phải biết đứng dậy hàng ngày và phá vỡ...

- Của mình ư?

- Em chưa hiểu được điều này đâu, có lẽ đến lúc nào đó... Cô cũng vậy, khi cô thi vào khoa sinh vật cô muốn mình sẽ trở thành một nhà khoa học lớn, cô muốn khám phá ra những quy luật hoàn toàn mới của tự nhiên...

- Và sao?

- Chẳng ăn thua gì. Hầu như cô đã phải lết qua những kỳ thi cuối cùng. Hoàn toàn khác so với những gì cô đã nghĩ trong đầu. Cô đã yêu, yêu như điên như dại. Chỉ có điều tình yêu của cô là tình yêu không có đi có lại. Cô đã van lạy người ta, quỳ gối trước mặt người ta, nhưng người ta đã bỏ đi và cô chẳng còn biết sống để làm gì. Em nhìn này. - Cô chủ nhiệm vén tay áo và chỉ cho Kasia cái gì đó chỗ khớp xương. - Nếu không có cô bạn trở về ký túc xá sớm hơn...

Kasia cầm lấy tay cô chủ nhiệm đoạn áp vào mặt mình và hôn tay cô.

- Ôi, học trò yêu quý của cô, - cô chủ nhiệm nói nhỏ. Rồi cô ôm Kasia vào lòng. Hai người ngồi trong im lặng, ôm chặt lấy nhau, còn tôi không thể nhịn ho được nữa. Lạy Chúa trên trời cao, xin Ngài hãy giúp con, Ngài hãy làm gì đó đi cho con có thể được ho, bằng không con phát điên mất thôi, con ngứa họng lắm rồi đây này. Ôi, cầu mong cô chủ nhiệm ra về hoặc trời giáng sấm.

Người thợ thông ống khói trên mái nhà bước ra từ phía sau ống khói. Ở đó ông ta có thể ho bao nhiêu tùy thích. Giá bây giờ tôi đổi chỗ được cho ông ta thì hay biết mấy. Khi tôi đã được ho rồi thì dẫu có bị rơi xuống đất cũng chẳng sao. Tôi đang ráng chịu. Tôi phải ráng chịu, tôi phải, tôi phải.

Cô chủ nhiệm nói nhỏ:

- Nếu không có Antek, nếu anh ta không chăm sóc cô bữa đó, thì chắc cô đã làm lại điều này.

- Antek là chồng cô hay sao? - Kasia hỏi.

- Đúng. Anh ấy rất yêu cô, hai người có một đứa con trai rất kháu khỉnh...

- Em đúng là đồ ngu, - Kasia nói. - Cô đừng giận em nữa nha cô. Cô biết em là cô bé không bình thường rồi còn gì.

- Cô không giận đâu. Kasia ơi, cô rất quý em. Đã có thời cô cũng như em. Mà thôi, chúng ta trò chuyện khá lâu rồi. Cô phải về thôi.

Hai người đứng dậy khỏi sô pha.

Nhanh lên đi nào! Hai người hãy bước ngay ra ngoài đi nào! Tôi sắp ho đây này và sẽ lộ tẩy tất cả.

- Em xin lỗi cô rất nhiều, - Kasia nói.

- Không sao, - cô chủ nhiệm nói, đoạn hôn vào trán Kasia. - Điều quan trọng bậc nhất là hàng ngày em đi học đều và gọt giũa chút xíu lời ăn tiếng nói của mình. Em hứa không nào?

- Em hứa, - Kasia trả lời. Hai người bước ra khỏi phòng, tôi nghe thấy tiếng cánh cửa sập lại. Và lạ lùng thay, tôi chẳng hề muốn ho tí nào. Kasia quay lại phòng.

- Minka, cậu đâu rồi hả? - Kasia gọi to. Tôi chui ra từ phía sau tấm rèm che cửa. Tôi cảm thấy xấu hổ vì mình đã đi nghe trộm, nhưng Kasia mỉm cười với tôi. Cô bạn phẩy tay trước miệng mình.

- Cậu mở cửa sổ ra đi nào, - Kasia yêu cầu. - Mùi nước hoa gì mà kinh tởm thế không biết. Bà già đau khổ đã tưới vào người phải đến cả thùng nước hoa. Bây giờ thì tớ biết rồi, chính cái của nợ này làm cả trường bốc mùi.

Tôi mở cửa sổ.

- Cậu mở máy ghi âm phải không? - Kasia hỏi.

- Tớ? – tôi ngạc nhiên. - Không...

Kasia bẻ các ngón tay. Và vừa cười vừa thét to:

- Cậu có biết chuyện gì đã xảy ra không nào? Toàn bộ cuộc trò chuyện ngu ngốc đã được ghi âm! Hay quá, tớ sẵn sàng nghe lại lần nữa.

Kasia lùi băng rồi ấn phím.

“Tại sao cô không vứt bỏ những cái đó đi? - giọng nói của Kasia vang lên trong loa. Và giọng cô chủ nhiệm: - Được rồi, cô làm theo ý em nhé. Cô sẽ bỏ chồng, bỏ nhà, bỏ công việc ở trường và cô sẽ đi đâu? Cô ra đường ư? Em cho rằng cô sẽ tìm thấy hạnh phúc ở ngay đàng sau góc phố đầu tiên chăng?”

Kasia tắt máy ghi âm rồi nói:

- Biết đâu cô chủ nhiệm có thể tìm thấy hạnh phúc ở góc phố thứ hai hoặc thứ ba. Tớ là một con chuột chũi tham lam. Làm sao có thể xúi một con bò cái bay lên trời, một khi nó chỉ biết gặm cỏ với cái mõm gí sát đất. Cậu lại đây, chúng mình vào bếp ăn chút gì đó, bằng không tớ sắp chết đói rồi đây này. Hôm nay, cô Zenobia đã gây một ấn tượng xấu.

- Cô Zenobia là ai vậy?

- Đó là cô nấu bếp hạng sang làm theo giờ của nhà mình. Quả thực tớ không thể biết chuyện gì có thể xảy ra với cô ấy. Hay là cô nấu bếp tội nghiệp đã lao vào xe ô tô?

Kasia mỉm cười mỉa mai. Tôi nói:

- Tớ có thể túm khuy áo của cậu lại được không?

- Xin mời, - Kasia trả lời. - Nhưng tại sao vậy?

Tôi túm khuy của Kasia, còn tay kia chỉ ra phía ngoài cửa sổ. Ở đàng kia, trên mái ngôi nhà đối diện, thấy có những hai thợ thông ống khói đang đi.

Chúng tôi ngồi bên bàn trong bếp, ăn bánh mì kẹp [4] . Tôi ăn bánh mì kẹp giăm-bông, còn Kasia ăn bánh mì kẹp phó-mát vàng, vì cô ấy không thích giăm-bông. Tại sao lại không thích giăm-bông nhỉ? Kèm theo giăm-bông còn có cà chua và dưa chuột nữa cơ mà.

Và chúng tôi uống nước cam hộp.

- Tớ nhận ra ở mình một điều lý thú, - Kasia nói. - Mình mà nói chuyện với một người ngu nào đó, thì ngay lập tức mình trở thành một người còn ngu hơn người này.

Rõ ràng sắc mặt tôi đã thay đổi, vì Kasia nhìn tôi rồi nói:

- Cậu không phải là đồ ngu đâu. Cậu vẫn chưa kịp biến thành một con ngốc đâu. Tớ muốn nói tới cái bà ngu si tội nghiệp cơ, kẻ không biết làm gì với cuộc sống của mình, thế mà lại dám chõ mũi vào chuyện của người khác.

Kasia vén tay áo, chỉ ngón tay vào chỗ khớp xương.

- Cậu hãy nhìn vào vết sẹo to đùng đang chảy máu này, - Kasia nói, phóng đại. - Đây là kỷ niệm sau mối tình xấu số của tớ. Than ôi, nếu không có Antoni thì cái xác mỡ màng của tớ đã thối rữa dưới mồ từ lâu rồi!

Kasia bật cười. Tôi chẳng nói chẳng rằng. Cô bạn nghiêm sắc mặt:

- Cậu đã toan thây kệ cho bà ấy lao vào cắt tiết tớ chứ gì?

- Đúng là cô ấy có thể, - tôi nói nhỏ.

- Và sao nào? Có một lần tớ đến thăm mẹ ở khoa cấp cứu. Trong vòng một đêm người ta chở đến ba ca như vậy. Cái này người ta gọi là khủng bố tinh thần. Anh mà bỏ em thì em sẽ tự vẫn. Rất may cho anh chàng là anh ta đã bỏ cô nàng. Nếu không thì suốt đời sẽ è cổ ra mà hầu con ngỗng cái giẻ rách đó. Thật là khả ố. Tất nhiên, theo cậu tớ là con lợn toi đời rồi phải không?

- Cậu chẳng phải như vậy, - tôi nói rất nhỏ.

- Cậu chẳng cần phải thương hại bà ấy, - Kasia nói. - Rồi cậu thấy, bà ấy sẽ căm ghét tớ. Ngay lúc này bà ấy đã bắt đầu căm ghét tớ rồi.

- Khi hai người chia tay nhau cô ấy đã tốt như thế cơ mà.

- Vì bà ta vẫn chưa nghĩ ra, là bà ta đã tự lừa dối mình. Và làm vậy là vì ai nào? Vì một cô bé tự kiêu. Bây giờ tớ có thể hàng ngày đến trường, và sau khi tan học có thể cả giờ đồng hồ quét lớp, tưới hoa và dùng lưỡi lau bảng, và rồi cậu sẽ thấy, kiểu gì thì tớ cũng sẽ bị điểm ba hạnh kiểm cho mà coi. Cô Turska đã nhăm nhăm như vậy rồi. Cậu có tin không nào?

Tôi lặng im.

- Tớ sẽ cho cậu xem học bạ, và cậu sẽ thấy, - Kasia nói. Cô ấy nhìn tôi như thể muốn tôi đáp lại. Tôi biết nói gì bây giờ? Tôi nhìn xuống đất. Bất thình lình Kasia lùi ghế ra và đứng dậy. Ném miếng bánh mì kẹp vào chậu rửa bát, bước lại phía cửa sổ, Kasia đứng đó, quay lưng về phía tôi.

- Kasia, - tôi gọi nhỏ. Cô ấy lắc đầu.

- Vô nghĩa, - Kasia nói. - Một sự vô nghĩa đến độ khả ố. Ngoài ra, chính tớ đã nhúng tay vào, vì tớ muốn tin rằng, không phải như vậy, mà có thể khác. Vậy đó là thế giới ư? Cái ao tù bốc mùi này?

Kasia nhổ nước bọt vào kính, quay mặt lại, nhìn tôi.

- Tớ những tưởng cậu khác cơ, - Kasia nói to, - nhưng cậu giống hệt lũ chúng nó! Tớ không thích cậu, cậu ra khỏi nhà này đi! Cậu cút đi, tớ không cần ai cả.

Tôi đặt miếng bánh mì kẹp thịt lên đĩa.

- Không nhất thiết cậu phải đi ngay đâu, - Kasia nói, - cậu ăn cho xong đi cái đã.

Tôi ngồi bên bàn, cúi đầu, nước mắt nhỏ giọt xuống đĩa. Mà tôi có nói cái gì xấu đâu cơ chứ. Kasia ôm lấy tôi.

- Bé cưng của tôi ơi, cậu tha thứ cho tớ đi. Tớ là đồ hèn. Quả tình tớ không muốn... Thôi, tha thứ cho mình đi.

Tôi muốn nói với cô ấy rằng, tôi không hề bực mình chút nào, Kasia đáng yêu, nhưng tôi không nói nên lời, vì tôi đang khóc.

- Minka, cậu đừng khóc nữa, tớ chỉ có mỗi mình cậu trên thế giới này mà thôi, - Kasia năn nỉ, rồi hôn vào má ướt đầm của tôi. Nước mũi tôi chảy xuống miệng, Kasia không sợ bẩn, hôn tôi. - Cậu có tha thứ cho tớ hay không nào? - Kasia nói nhỏ.

- Có tha, - tôi nói. Tôi nhìn, hai mắt Kasia cũng sũng nước.

- Cô em quý hóa nhất đời, cô em ngọt ngào của tôi ơi, - Kasia thủ thỉ. Mái tóc của em thơm lựng dễ thương làm sao. Còn thơm hơn cả bãi cỏ khi trên đó cỏ mới cắt đang phơi nắng trời. Chị cảm thấy ngọt ngào lắm thay. Ôi, ngọt ngào làm sao khi người ta được khóc trong vòng tay của người mình yêu thương.

- Đừng khóc nữa, tớ van cậu đấy.

Kasia buông tôi, bước lại bàn cầm lấy con dao.

- Cậu mà không nín khóc, - Kasia dọa, - thì tớ sẽ dùng con dao này cắt lưỡi tớ ngay bây giờ cho cậu coi. - Kasia dùng các ngón tay trái túm lấy lưỡi mình, gí lưỡi dao vào sát lưỡi. Tôi chùi nước mắt ngay lập tức.

- Tớ nín rồi đây, - tôi nói.

Kasia buông lưỡi ra đoạn nói:

- May cho cậu đó. Thiếu chút nữa là cậu phải ăn bánh mì kẹp với lưỡi của tớ. Hay là cậu thích ăn món bánh mì kẹp thịt người?

Tôi cười.

- Làm như vậy thì người ta gọi là khủng bố tinh thần, - tôi nói.

Kasia cũng cười. Đặt con dao xuống, ngồi đối diện với tôi.

- Chúng mình đúng là những người thích khóc, - Kasia nói. - Hôm qua chúng ta khóc, hôm nay chúng ta lại khóc. Nếu cứ đà này thì cùng lắm sau một tuần nữa... Tin mới nhất đây! - Kasia hô to, khum bàn tay thành hình chiếc kèn đồng rồi áp vào miệng mình. - Hai cô gái thích khóc chết chìm trong biển lệ đây!

- Thế nhưng chúng mình cười còn nhiều hơn thế, - tôi nói. - Hôm qua và cả hôm nay.

- Và cả ngày mai, cả ngày kia, - Kasia nối lời. - Đúng thế. Hoặc chúng mình cười, hoặc chúng mình khóc. Cậu biết không, thật là kỳ diệu khi chúng ta làm như vậy. Tại vì tớ có triết lý, theo đó một khi người ta khóc hoặc cười thì người ta gắn bó với một cái gì đó... Với một cái gì đó, cái... Mà thôi tớ không làm cậu đau đầu vì triết lý của tớ nữa.

- Cậu cứ nói đi.

- Có lẽ để dịp khác, - Kasia nói. – Minka...

- Cái gì hả?

- Mình có một đề nghị rất thiết tha với cậu.

- Đề nghị gì nào?

- Cậu hãy thề là không bao giờ cậu căm ghét tớ.

- Tớ thề, - tôi đáp. Nét mặt của Kasia trở nên nghiêm nghị.

- Cậu thề bằng mọi giá chứ? - Kasia hỏi.

- Bằng mọi giá

- Cậu có biết cái gì ẩn chứa trong cụm từ “bằng mọi giá” hay không?

- Đương nhiên là tớ biết, - tôi trả lời, – là mọi giá ẩn chứa trong cụm từ này chứ còn gì.

- Nhưng đây là cụm từ rất trừu tượng - Kasia nói. Hay hơn cả là cậu hãy thề bằng mạng sống của người mà cậu yêu thương nhất trên đời.

Tôi biết sẽ không bao giờ tôi thù ghét Kasia. Tôi giơ một tay lên, tim tôi đập thình thịch, tôi nói:

- Tôi xin thề bằng mạng sống của Zenus.

- Cái thằng em trai của cậu, còn bé xíu, vẫn nằm trong nôi ấy à? - Kasia hỏi.

- Đúng, nó.

- Cảm ơn, - Kasia nói nhỏ, - không bao giờ tớ quên cậu về chuyện này.

Kasia úp hai bàn tay bưng mặt, che hai mắt, ngồi lặng im một hồi lâu. Không nhúc nhích. Cả căn phòng lặng im. Chỉ có tiếng tích tắc đâu đó. Kasia mở hai tay ra, nhìn tôi. Hai mắt bạn ấy lấp lánh một cách diệu kỳ như hai ngôi sao nhỏ.

- Tớ không được tiếp nhận suông lời thề này, - Kasia nói. Đây là một lời thề, cực kỳ, cực kỳ quan trọng. - Cho nên để đáp lại cậu, cô em bé bỏng, tớ sẽ cứu cậu.

- Cứu tớ cái gì nào? - tôi hỏi.

- Cứu cậu thoát khỏi vương quốc của người nghèo, thoát khỏi thiên đường dành cho những người vô tội, - Kasia nói trịnh trọng. - Tớ hứa với cậu, cậu sẽ đi thẳng xuống địa ngục.

Tôi tỉnh dậy, tôi nhìn. Trên đầu tôi là cái màn trùm. Tôi đang nằm trên giường, trong phòng của Kasia... Kasia ngồi bên cạnh tôi. Đắp chiếc khăn mặt ướt lên trán tôi.

- Có chuyện gì vậy? - tôi hỏi.

- Ôi, Minka, tớ hoảng hồn.

- Chuyện gì đã xảy ra?

- Tớ không biết, - Kasia trả lời. - Chúng mình ngồi trong bếp, hai đứa đang ăn, bỗng nhiên cậu ngã vật xuống nền nhà, ngất xỉu. Tớ nâng cậu dậy và đưa sang chỗ này. Tớ đã định gọi cho mẹ tớ để mẹ tớ cho xe cấp cứu đến.

Tôi muốn ngồi dậy. Kasia dùng hai tay đỡ hai vai tôi.

- Không, không được, - Kasia nói, - cậu phải nằm tiếp. Cậu yếu lắm. Cậu có hay bị như thế này không? Ngất xỉu như thế này?

- Chưa bao giờ tớ bị ngất cả, - tôi trả lời.

- Dứt khoát cậu phải nằm. Mình sẽ ngồi bên cậu.

Tôi nằm, Kasia ngồi bên mép giường, nhìn tôi, mặt buồn thiu. Tôi nhắm hai mắt. Tôi làm phiền bạn quá nhiều. Cũng may Kasia chưa kịp gọi điện cho mẹ mình.

Tôi nằm, và bỗng dưng, chẳng rõ nguồn cơn, tôi chạnh nhớ, đã có lần tôi cứu cả nhà tôi thoát chết.

Chuyện thế này:

Tôi nằm chiêm bao. Trong mơ tôi thấy tôi đang ở phòng đợi của rạp chiếu phim. Mọi người đợi để được vào trong rạp, nhưng chưa đến giờ. Người đông đúc, chúng tôi đứng... bất thình lình cửa rạp mở ra và một con quái vật hung dữ từ bên ngoài lao vào. Mọi người hô hoán, con quái vật nhe răng, chộp lấy đầu một ông khán giả, nhai kêu rắc rắc, rồi lao ra ngoài phòng đợi. Và chúng tôi lại đứng, lại đợi. Các cửa khác mở ra. Con quái vật lại nhảy vào, hai mắt nhìn thẳng vào tôi. Tôi lùi lại sau, nó lao vào một chị, ngoạm đầu chị ta rồi biến mất. Và lại chẳng có chuyện gì cả, chúng tôi lại đứng, lại đợi cho đến khi người ta cho chúng tôi vào bên trong rạp. Tất cả mọi người cười, nói, nhai kẹo, vì họ đã quên chuyện, chỉ mỗi mình tôi nhớ, vì tôi đã biết. Nó liên tục lao vào đây tìm tôi, vì nó muốn ăn thịt tôi, nếu nó chưa ăn thịt tôi chẳng qua là do nó đã ăn nhầm.

Và nó lại lao vào rạp, bằng các cửa khác. Nhảy vào người tôi. Tôi quỳ xuống, trốn sau lưng mọi người. Nó lại chộp một người nào đó rồi lại lao ra ngoài. Tôi ép mình giữa mọi người và đứng tựa lưng vào tường, chỗ không có cửa. Chỗ này nó không chộp được tôi. Bất thình lình rắc, uỳnh, ầm, rung chuyển. Tôi nhảy ra khỏi bờ tường. Trong tường một lỗ thủng to đùng. Con quái vật lao vào, há mõm, nhảy bổ vào người tôi. Tôi nhảy về phía sau... và tôi tỉnh dậy. Đầu tôi đau như búa bổ, chỗ nào cũng thấy khói, đen ngòm.

Tại khí than bay ra từ lò sưởi. Bất thình lình bật dậy khỏi giường, mọi thứ quanh tôi quay cuồng, tôi ngã vật xuống nền nhà. Tôi bò ra cửa sổ, đập vỡ cửa kính, tôi hít được một chút không khí rồi lao vào đánh thức bố và mẹ. Nhưng tôi không đánh thức nổi. Cả Tadziu và mấy đưa em gái tôi cũng không đánh thức được. Phải khi tôi mở toang cửa nhà, cho phòng có gió lùa, lạnh, thì cả nhà mới tỉnh dậy. Cả nhà đau đầu dữ dội. Tôi kể lại giấc chiêm bao cho mọi người nghe, mẹ tôi bảo rằng, nhờ có con quái vật này mà cả nhà thoát chết, vì nếu nó không truy nã tôi trong rạp chiếu bóng, thì tôi sẽ không tỉnh dậy, cả nhà sẽ chết ngạt vì khí than.

Lúc đó, vì sợ con quái vật quá nên tôi bỏ chạy, còn nó là một người bạn lớn của tôi cơ mà và nó hù dọa tôi chẳng qua là để cho tôi thức dậy. Nhờ có con quái vật mà mọi chuyện kết thúc suôn sẻ. Chỉ có điều, lúc đó mẹ có bầu, sau đó khi mẹ sinh Zenus thì nó bị mù cả hai mắt và suốt đời em trai tôi phải chịu tàn tật như vậy, vì dây thần kinh thị giác của nó bị hỏng, và hoàn toàn có khả năng là như vậy vì lúc đó khí than bay khắp nhà...

Tôi cảm nhận Kasia đang vuốt ve hai tay tôi.

Tôi rướn lông mày.

Tôi mỉm cười với bạn, thấy lòng nhẹ tênh và vui vẻ.

- Mình dễ chịu rồi - tôi nói.

- Thế thì tuyệt vời. - Kasia reo lên

- Mấy giờ rồi vậy? - Tôi hỏi

- Bốn giờ kém năm. - Kasia trả lời. Tại sao tôi lại đi hỏi giờ nhỉ? Tôi có đồng hồ cơ mà. Tôi nhìn đồng hồ của tôi: bốn giờ mười lăm. Đồng hồ của tôi bị nhanh chăng? Tôi phải chỉnh lại. Phải đi về nhà thôi, nhưng tôi không muốn.

- Tớ pha món gì đó nong nóng cho cậu uống nhé.

- Tớ không muốn uống đâu, - tôi trả lời, ngồi xuống giường. – Cậu biết tớ muốn gì không nào?

- Cái gì?

- Gõ trống. - Tôi chỉ vào mấy chiếc trống đặt trong góc.

- Thì cậu lôi ra đi, - Kasia nói. Cậu đừng ngại.

Tôi ngồi xuống chiếc ghế nhỏ đặt đàng sau mấy chiếc trống và cầm lấy dùi. - Chỗ này là bàn đạp trống, - Kasia nói. Tôi ấn chân, chiếc dùi trống đầu to đập vào trống.

Lại lặng im. Tôi nện nhẹ các dùi trống, chúng tự bật lên đập xuống, như thể tôi tóm đuôi hai con thằn lằn gầy. Tôi nghe thấy tiếng mưa rơi bên ngoài cửa sổ, nhưng đó không phải là mưa bình thường, mà là mưa khô, nhẹ và khô, mỗi hạt mưa là một quả nho khô. Tôi cảm thấy ngọt lịm trong miệng.

Kap kap kap, các nút vàng.

Phải chiêu đãi mặt đất một chút mưa đá mới được. Tôi gõ trống càng lúc càng nhanh hơn, mạnh hơn. Tôi nện thật lực. Kasia chạy vào chỗ piano. Đặt tay vào các phím đàn... Từ các loa thùng lan tỏa một thứ âm thanh mỏng nhẹ, đuổi theo tiếng trống bum bum bum của tôi. Tôi gõ càng nhanh hơn, tôi đang chạy, tiếng đàn của Katarzyna đuổi theo tôi, đuổi theo chiếc trống của tôi, chiếc trống được thắng vào hai con thằn lằn. Tiếng đàn đuổi kịp chúng tôi, quay tròn và cười khúc khích.

Tôi đang đuổi hai con quỷ có cánh của tôi. Chúng tôi bay lên núi, bay cao, càng lúc càng cao và cao hơn nữa. Tôi nhìn lại... tiếng đàn của Kasia là những cái bong bóng màu đang đuổi theo tôi.

Tôi đã đuối sức, tôi ngồi xuống mây.

Còn Kasia ngồi trên đám mây đối diện, thổi bong bóng vào tôi, còn tôi dùng dùi trống phù thủy của mình đánh bật trở lại. Mỗi cái bong bóng cho một thứ âm thanh khác lạ, chúng vỡ tan, biến thành những hạt nhỏ óng ánh, rồi rơi xuống đất. Lúc này toàn bộ mặt đất trở nên lấp lánh, muôn hồng ngàn tía.

- Sang đây với tớ đi! - Kasia gọi từ đám mây phía bên kia. Tôi đặt dùi trống xuống, chạy sang phía bạn. - Cậu chơi Yamaha đi, - Kasia nói, - tớ ngồi chơi piano điện Korg!

Tôi ấn phím đàn... và chỗ này fiuuuu!!!

Đài phun nước bằng bạc và vàng PHUN NƯỚC. Tôi ấn phím thứ hai, đài phun thứ hai phun nước. Và tiếp đó chỗ nào cũng đầy rẫy những đài phun nước, nước rì rào, nước óng ánh, tất cả các ngón tay của tôi làm việc, từng ngón tay ấn phím đàn.

Đài phun nước, chỗ nào cũng thấy đài phun nước, tất cả đều là của tôi. Những con đường ngoằn ngoèo vui nhộn lượn quanh các đài phun nước này. Đó là nhạc của Kasia đang vui đùa với nhạc của tôi. Chỗ nào cũng đầy rẫy những bong bóng vàng, bong bóng bạc. Kasia đập bẹp chúng, và một cái bánh ngọt to đùng mọc lên, mọc cao đến tận trời xanh, một chiếc bánh ngọt ngào, giòn tan và trong suốt.

Lạy Chúa tôi, chơi đàn sướng làm sao.

Tôi về đến nhà. Mẹ điên tiết, vì đã sau bảy giờ tối.

- Con đi đâu vậy hả?

- Con đến nhà bạn gái.

- Rồi mẹ sẽ cho con bạn gái! Đã lâu lắm rồi mày chưa ăn đòn đó con ạ.

Bố tôi đang ngồi trong bếp, uống nước quả. - Con chào bố, - tôi nói rồi đi vào phòng, lôi sách vở ra. Mẹ bước vào phòng theo tôi, theo sau mẹ, đứng ở cửa, hai đứa em gái của tôi, Zosia và Krysia.

- Con phải là một đứa con ngoan của mẹ, chứ không phải là một đứa con hư, - mẹ tôi nói. - Chỉ tại con mà mẹ đã không nấu được bữa cơm trưa, vì không có rau.

- Mẹ ơi, quả tình con không thể về sớm hơn được.

- Tại sao? Con làm cái trò gì mà con không thể?

- Chúng con... chơi đàn và nghe nhạc, - tôi nói và đần mặt ra.

- Con nghe nhạc, tao đấm vỡ tai mày ra bây giờ! - Và mẹ đấm bốp vào tai tôi. Tôi xoa tai vì đau, mẹ nói tiếp: - Mày ăn trộm áo len của bố chứ gì?

- Vì con không có gì mặc để đi học.

- Và mày phải mặc áo len của bố để đi học chứ gì? Bố mày đã nghe thấy chưa nào?!

- Cái gì vậy hả?! - bố đang ngồi trong bếp, hỏi.

- Ông cởi quần của ông ra đi, vì con gái của ông không có quần mặc để đi học!

Zosia và Krysia cười khúc khích. Mẹ cũng cười, rồi hỏi:

- Mày lấy đâu ra tất quần để mặc trên người thế kia hả? - Mẹ nhìn vào hai chân tôi. - Cởi ra ngay, đưa tao, thế thôi!

Tôi ngồi xuống đi văng, cởi tất quần.

- Tao mua tất quần cho mày không phải là để cho mày ăn diện đi đú đởn, - mẹ tôi nói, - mà là để cho mày có cái mặc hôm lễ bế giảng và hôm thi vào trường học nghề phổ thông.

- Thế thì mãi tận tháng sáu cơ, - tôi nói, - khi đó trời nóng bỏ xừ.

- Năm ngoái tháng sáu trời lạnh, năm nay có lẽ cũng thế thôi - Mẹ tôi cầm lấy chiếc tất quần, vừa đi ra khỏi phòng vừa nói: - Đi mà thay quần áo đi, phải treo mấy tấm rèm che lên. Chỉ được cái tài lục lọi khắp nhà.

Tôi treo mấy tấm rèm ở phòng khách.

Zosia và Krysia giúp tôi một tay, chúng giữ bên dưới, tránh cho rèm không sa xuống nền nhà, vấy bẩn. Mẹ ngồi bên bàn, mắt vừa liếc nhìn tivi vừa liếc nhìn tôi treo rèm.

Còn bố để nguyên cả quần áo đang nằm ngáy khò khò trên đi văng.

Zenus đang nghịch xúc xắc trong xe nôi.

Tất cả rèm, màn che cửa đã được treo lên. Từ bệ cửa tôi nhảy xuống nền nhà.

Ngay sau đó, đúng chỗ này, nghe thấy có tiếng lục cục ở bên dưới. Chúng tôi nhìn xuống nền nhà. Có tiếng đập mạnh chỗ này.

- Cái gì mà đập mạnh thế hả? - mẹ tôi hỏi.

- Chắc ông láng giềng ở tầng dưới đập vào trần nhà, - tôi trả lời mẹ. - Vì khi con nhảy xuống thì có tiếng kêu uỵch phía trên đầu ông ta.

- Ô, lại đập nữa kìa, - mẹ tôi nói. - ông ta còn đập bao nhiêu lần nữa. - Và mẹ tôi liền nện chân xuống nền nhà. Nện lần nữa.

Phía bên dưới có tiếng kêu búc búc! Mẹ tôi đứng dậy.

- Cái gì vậy, - mẹ tôi hỏi, - cái gì vậy hả? Người ta không có quyền đi lại trong nhà của người ta hay sao?

Mẹ tôi đi ra ban công, cúi người qua tay vịn mẹ tôi quát lớn:

- Ông láng giềng ơi! Ông láng giềng ơi!...

- Có chuyện gì ở trên đó vậy hả? - giọng nhỏ nhẹ hỏi từ tầng dưới. Nhỏ nhẹ vì không phải ông láng giềng, mà là bà láng giềng.

- Bà đập cái gì ở dưới đó vậy hả? - mẹ tôi hỏi. Dưới đó cháy nhà hay là bị làm sao vậy hả?

- Tại nhà bà liên tục gõ vào trần nhà của chúng tôi!

- Cái gì? Tôi? Liên tục? - mẹ tôi ngạc nhiên. - Thế ai là người đầu tiên đập vào nền nhà chúng tôi nào?

- Tôi đập vào trần nhà, - bà láng giềng nói. - vì trên nhà bà gõ.

- Chắc trong tai bà sinh ra tiếng gõ rồi! - Mẹ tôi quát to. - Nhà bà đừng có đập tiếp nữa nhé, vì chúng tôi cũng biết đập.

- Đồ đểu! - bà láng giềng đáp và nghe thấy tiếng động như tiếng đóng cửa ra ban công. Mẹ tôi đi vào trong phòng.

- Đúng là mụ ăn mày! - mẹ tôi nói và nện mạnh chân đi hài xuống nền nhà. Tôi nghe ngóng xem bà láng giềng ở tầng dưới có đập vào trần trả đũa, nhưng không thấy gì, im lặng, chỉ có tivi của ông tầng trên đang huyên thuyên. - Được, - mẹ tôi nói, giọng đắc thắng, rồi ngồi xuống ghế. - Có giỏi thì mụ ta đi mà đập vào chỗ tao ngồi đây này.

- Cứ để bà ấy đập, - Zosia nói. - Trần nhà bà ấy cũng sẽ nứt toác chứ chả chơi.

Cả ba chúng tôi cùng cười. Zenus nghe thấy chúng tôi cười cũng cười sằng sặc.

- Thôi, hôm nay khúc khích như thế đủ rồi, - mẹ tôi nói. - Hai con bé vào nhà tắm, còn mày học bài đi.

Mẹ tôi vươn vai, ngáp, vỗ vào người bố.

- Bố nó ơi, dậy đi thôi, phải gấp ghế lại.

Tôi vừa học bài vừa suy ngẫm. Đeo tai nghe, vì Kasia cho tôi mượn chiếc máy ghi âm cỡ nhỏ, chạy pin. Tôi đang nghe nhạc của Kasia. Bản nhạc nói về tôi, bản nhạc này có tiêu đề “Nét mặt Minka yêu dấu của tôi”. Kasia ghi âm cho tôi nghe.

Nhạc điệu lúc vui, lúc buồn. Và còn gì đó nữa, nhưng tôi không biết là gì. Liên tục thay đổi. Kasia bảo, y như nét mặt của tôi. Còn tôi thậm chí chẳng biết, chính tôi tạo ra những đường nét này.

Tôi đi, đi xem nét mặt mình trong gương, tấm gương treo trong nhà vệ sinh. Nó bé tí xíu, nhưng một khi nó đủ cho bố tôi cạo râu thì nó cũng đủ cho tôi thay đổi nét mặt.

Tôi đi vào nhà vệ sinh, mẹ đang ở trong bếp gọi:

- Đầu óc mày để đi đâu vậy hả con?

Tôi bước vào bếp. Tadziu đang ăn tối, mẹ đang hút thuốc lá.

- Đây là tai nghe, - tôi nói. - Âm nhạc phát ra từ đó. - Tôi lôi ra từ trong túi chiếc máy ghi âm nhỏ xíu của Kasia.

- Con lấy đâu ra vậy hả? – mẹ tôi hỏi.

- Kasia cho con mượn. Chính cô bạn gái làm ra bản nhạc này.

Tadziu với tay cầm lấy bộ tai nghe của tôi. Đeo lên đầu mình.

- Có cái gì gầm rú ấy, - em tôi nói.

- Đưa mẹ xem nào, - mẹ tôi bảo. Tôi kéo tai nghe ra khỏi đầu Tadziu, đeo vào đầu mẹ. Mẹ nhăn mặt, tôi nhanh chóng vặn nhỏ âm thanh, theo cảm giác thôi, vì tôi có đeo tai nghe đâu.

- Nhạc của Kasia đang kêu đó, - tôi nói.

- Ê, cái nhạc này, - mẹ nói. - Vừa vo vo, vừa vù vù...

- Vì đây là nhạc hiện đại, - tôi nói. Mẹ cởi tai nghe ra. Tadziu lại cầm lấy, đeo vào tai mình.

- Đây không phải là nhạc điệu, đây là những trò ngu, - mẹ tôi bảo. - Ô, Kasia Sobczyk, cô ca sĩ này hát hay như thế. Bài ca về người nhạc sĩ trong quán cà phê hoa hồng.

- Nghe cứ như có người đang vãi đinh ấy! - Tadziu nói to. Nó cười. Tôi lột tai nghe ra khỏi đầu nó.

- Con học bài như thế đó phải không? – mẹ tôi hỏi.

- Nghe nhạc khi làm bài tập không bị ảnh hưởng gì đâu. Nghe nhạc suy nghĩ càng tốt hơn.

- Con nói đúng đó. Mẹ cũng đã từng vừa làm bài tập vừa nghe đài, bà ngoại toàn tắt đài của mẹ.

Tôi vào nhà vệ sinh, đóng cửa lại. Tôi nhìn vào gương. Trong gương là môi tôi, nhân vật trong nhạc phẩm của Kasia. Tôi đeo tai nghe vào và bắt đầu thay đổi nét mặt theo nhạc.

Bây giờ nét mặt của tôi giống nét mặt của Ewa Bogdaj mỗi khi cô ta nghe người khác nói. Tôi bĩu môi, hóp má và hơi rướn lông mày, ra chiều mỉa mai. Bây giờ gương mặt tôi nom rất lạ. Như thể chẳng phải tôi, mà là một cô gái khác. Ngày mai mình mặc bộ gì nhỉ? Kasia thì ngon lành rồi. Hôm nào bạn tôi cũng diện mỗi một bộ áo cánh và chiếc váy dài sát đất. Tại sao Kasia lại ăn mặc lạ lùng như vậy nhỉ? Mẹ và bố của bạn ấy giàu có như thế kia mà, họ có thể sắm cho Kasia bất kỳ bộ quần áo nào bạn ấy thích. Hay là họ đã chi toàn bộ tiền nong cho việc mua đàn piano điện tử và máy ghi âm cho con gái mất rồi?

Nhà tôi bây giờ cũng có rất nhiều khoản phải chi. Phải mua thêm đồ mộc, mà đồ mộc thì đắt đỏ. Hàng tháng phải thanh toán tiền trả góp mua nhà. Hồi trước tôi có nhiều váy hơn, nhưng người nhỏ chỉ bằng nửa bây giờ. Bây giờ tôi có thể tính số váy của tôi trên đầu ngón tay của một bàn tay, nhưng bị cụt mất một ngón. Và cộng thêm hai chiếc váy cộc nữa.

Tôi có một chiếc quần, nhưng quá chật đối với tôi, còn với Tadziu thì vẫn còn quá rộng. Áo len của tôi nom nó ngô ngố thế nào ấy, cổ rộng thùng thình... Khi nào tôi đi học nghề ở trường may mặc, xưởng may mặc nhẹ, thì tôi sẽ tha hồ may các loại váy. May cả cho các em gái và mẹ tôi nữa. Váy mua ở cửa hàng mẹ mặc không vừa, vì mẹ béo, còn mấy bà thợ may thì chúa ăn bớt vải. Chỉ có bố là tôi không thể may áo vét và quần âu cho ông, vì ở xưởng may mặc nhẹ người ta không may quần.

Nhưng cũng có thể tôi sẽ quen một cậu bạn nào đó ở xưởng may mặc nặng, và tôi sẽ may váy cho mẹ cậu ta, còn cậu ta sẽ may áo vét cho bố tôi.

Kể cũng lạ, hồi còn học trường ở Krzeszow thì tôi chẳng có vấn đề gì với chuyện ăn mặc cả, mặc dầu ở đó cũng có mấy cô gái ăn mặc cực đẹp... Hay tại vì tôi đã trở thành một người đàn bà rồi, cho nên bây giờ tôi mới có vấn đề?

Có người xoay quả đấm cửa, tôi nghe thấy tiếng Tadziu:

- Chị làm cái gì ở trong đó vậy hả?

- Đi vệ sinh.

- Nhanh lên, vì em cũng đang mót! - Từ ngoài cửa Tadziu thả con ruồi trâu vào.

- Đồ lợn cái, - tôi quát.

- Chị là đồ lợn cái thì có, - nó đáp lại, - vì em là con lợn đực.

Biết làm sao bây giờ, ngày mai tôi lại phải ăn trộm chiếc áo len đen của bố mất thôi. Và có lẽ tôi sẽ mặc chiếc váy màu tím than. Chiếc váy này khá chật, hơi bị dài, che lấp cả đầu gối. Nhưng tôi đã có cách. Tôi sẽ không đóng phéc-mơ-tuya, kéo váy lên thật cao, rồi thít chặt thắt lưng cho váy không bị tụt xuống. Lúc đi thang máy tôi sẽ làm như vậy, tất nhiên với điều kiện không có ai cùng đi, tại vì, lúc ở nhà, mẹ mà nhìn thấy tôi cắp cặp đi học, mặc ngắn cũn cỡn... Ôi, giá tôi còn có cả quần tất đen để mặc nữa nhỉ. Biết đâu ngày mai tôi sẽ thuyết phục được mẹ cho tôi nhuộm quần tất thành màu đen thì sao? Tôi sẽ viện cớ là, mặc quần tất đen cho nó đỡ bẩn.

Tadziu đang xem tivi tắt tiếng, vì mẹ và bố đã ngủ rồi, còn tôi là quần áo trong phòng nhỏ của chúng tôi. Tôi là chiếc áo cánh đốm nâu, nó sẽ hợp với đôi giày cổ ngắn, cũng màu nâu.

Tôi đang là tờ giấy trên đó có hình con kền kền do Kasia vẽ. Bạn ấy vò nhàu tờ giấy rồi vứt xuống đất, tôi đã nhặt lên trong giờ ra chơi và cất vào cặp. Nhẽ ra tôi đã trả lại cho Kasia, nhưng tôi quên khuấy. Tôi sẽ dùng ghim gắn bức tranh này vào tường nhà. Bức tranh của tôi sẽ đính ở bên dưới. Trên tường sẽ có hai bức tranh. Hai con kền kền, con của Kasia đang bay, còn con kền kền thứ hai, con của tôi, đang đứng và nhìn con kền kền đang bay.

Chẳng biết lúc này Kasia đang làm gì nhỉ? Đang ngủ chăng? Hay là đang sáng tác nhạc và nghĩ về tôi? Đang nghĩ cái gì nhỉ? Hay là đang cười tôi chăng? Kasia nói chuyện với cô giáo chủ nhiệm thân mật như thế, nhưng sau đó đã chế nhạo cô, bảo rằng, cô giáo chủ nhiệm là con bò cái đang gí mõm xuống đất.

Hay tôi cũng đang là một con bò cái như vậy, con bò cái đang đứng ở chỗ người ta buộc nó bằng dây thừng, và suốt cả ngày chẳng làm gì, chỉ gặm cỏ.

- Sáng sớm hôm nay mẹ tớ đòi cho xem thời khóa biểu, rồi dặn rằng, tại vì tớ sẽ tan học lúc một giờ rưỡi, cho nên chậm nhất hai giờ mười phút tớ phải có mặt ở nhà.

- Thế thì nhẽ ra cậu phải ghi thêm vào thời khóa biểu hai tiết học nữa, - Kasia bảo.

- Làm sao tớ biết được là mẹ đòi cho xem thời khóa biểu nào?

Trên bến xe chỉ có hai chúng tôi ngồi. Đã tan học rồi, Kasia rất muốn tôi đến nhà bạn ấy. Chiếc xe buýt số tám thứ hai đã đi rồi, gần hai giờ chiều rồi.

- Nào đi, rồi cậu sẽ nghĩ ra kế, - Kasia nói.

- Nhưng tớ phải đi mua hàng cho mẹ.

- Nhất định mẹ cậu đã tự đi mua mọi thứ rồi.

- Kasia ơi, thông cảm cho tớ...

- Cậu đừng có gọi tớ là “Kasia”!

- Xin lỗi Katarzyna, mình quên, - tôi nói. - Cậu thông cảm cho tớ đi, lát nữa tớ mà không có mặt ở nhà thì mẹ tớ sẽ giết tớ mất thôi. Mẹ tớ bị sưng tĩnh mạch, đi xa không được, mà mấy cửa hàng ở khu chung cư thì khá xa. Lại còn thằng Zenus nữa. Mấy đứa em gái thì chẳng thể mong chúng giúp được gì, chúng còn ngờ nghệch lắm.

- Vậy chúng mình sẽ làm gì bây giờ? - Kasia hỏi.

- Tớ chẳng biết.

Tôi rất muốn đến nhà Kasia, nhưng quả thực hôm nay tôi không thể. Cũng may mẹ không xem thời khóa biểu các ngày khác trong tuần... tôi sẽ ghi thêm vào mỗi ngày một hoặc hai tiết học nữa.

Xe buýt đang đến. Càng lúc càng đến gần, xe số tám. Tôi đứng dậy khỏi ghế.

- Tớ phải đi thôi.

- Thế thì cậu đi đi vậy.

- Đúng là tớ phải đi. – Xe buýt dừng lại, cửa xe mở ra. - Thôi chào, mai nhé! - tôi thét to rồi nhảy lên xe. Xe chật ních người.

Xe chạy. Tôi lấy vé ra, nhét vào máy bấm vé. Tôi không thể ở lại với Kasia được, đó chẳng phải lỗi tại tôi. Như thế là chúng tôi cũng đã ở bên nhau nhiều rồi. Trong giờ học này, trong giờ ra chơi này, lúc nào chúng tôi cũng bên nhau. Hôm nay Kasia không cãi nhau với thằng lùn, ở lại lớp cho đến hồi chuông cuối cùng. Thật tuyệt vời. Ziebinski đến lớp, mũi sưng vù, nhưng hắn không bám theo Kasia, cả tôi cũng vậy. Ewa Bogdaj lại ăn vận khác. Cô nàng mặc chiếc váy xanh thẫm, khóa đeo, cực xinh. Còn Kasia mặc y hệt như hôm qua, hôm kia. Hôm nay cô chủ nhiệm không có giờ ở lớp chúng tôi, nhưng chúng tôi gặp cô ngoài hành lang. Cô mỉm cười với Kasia, thậm chí còn nháy mắt tình tứ với cô học trò của mình nữa, Kasia cũng nháy mắt tình tứ đáp lại cô.

Bến xe buýt. Một người đàn ông cùng đứa con xuống xe. Tôi đứng vào chỗ ông ta, bên cửa sổ. Tôi nhìn phố xá, nhìn người đi lại trên đường. Tôi đã phần nào quen với việc ở đâu cũng thấy đông người. Người lên xe số tám cũng vậy. Từ nhà đến trường tôi phải qua mười hai bến xe. Chiều ngược lại có lẽ cũng ngần ấy thôi, tôi phải đếm. Sắp đến bến thứ hai.

Bất thình lình có người dùng tay bịt hai mắt tôi.

Tôi hoảng hồn quay mặt lại, Kasia đứng trước mặt tôi. Sao lại có chuyện bạn tôi đi chuyến xe này?

- Cậu hả? - tôi hỏi. Kasia cười.

- Tớ đã lên xe trước cậu. Tớ nghĩ bụng, hai đứa có thể cùng nhau đi mua hàng cơ mà. Cậu thích không nào?

- Có thích, - tôi trả lời, - rất thích.

- Cậu có mời tớ về nhà không nào?

- Có mời là cái chắc, cậu sẽ gặp cả nhà tớ.

- Cậu thấy không, chúng mình đúng là đồ ngốc, không nghĩ ra ngay sáng kiến này, - Kasia nói.

Xe chạy, hai đứa cầm tay nhau, nhìn phố xá đang lướt nhanh qua cửa kính. Lúc còn ở dưới bến xe tôi đã nghĩ bụng, hôm nay Kasia có thể đến nhà tôi. Nhưng tôi không dám nói với Kasia chuyện này, vì tôi hơi... sợ. Sợ mẹ nói Kasia và quần áo của bạn ấy. Vì tôi thừa biết tính cách của Kasia. Mẹ mà nói gì đó nặng lời thì có khi bạn ấy quát lại, cho dù đó là mẹ tôi. Nhưng biết làm sao, một liều ba bảy cũng liều. Tôi rất mừng, vì rốt cuộc Kasia sẽ gặp các em gái, Tadziu, Zenus. Và cả mẹ tôi nữa. Kasia sẽ không ngạc nhiên khi thấy mẹ tôi to béo, vì tôi đã kể cho bạn tôi nghe, mẹ tôi béo bệu.

- Hai cô cho xem vé xe để kiểm tra, - một người nào đó nói đàng sau lưng. Chúng tôi quay mặt lại, đó là một ông già, người cao, mũi to, đầu đội mũ cát-két. Thôi chết, mình để vé xe ở đâu không biết, hay là bị mất rồi? Đây rồi, trong túi áo.

Tôi đưa vé, ông già xé vé, và bây giờ ông ta nhìn vào Kasia. Nhưng Kasia nhìn ra ngoài cửa sổ. Ông già vỗ vào vai Kasia.

- Còn cô bé?

Kasia quay người lại, nhòm ngó chung quanh, rướn người lên, chỉ tay vào một người đàn ông đứng cách xa chúng tôi, bên cửa lên xuống xe.

- Người mặc áo ca rô đàng kia, - Kasia nói. - Bố cháu đó. Bố cháu cầm vé của cháu.

- Ông kiểm tra vé xe lách người đi lại chỗ ông già mặc áo vét kẻ ô vuông, còn Kasia thì thầm vào tai tôi:

- Cậu có chiếc vé nào không?

Lạy Chúa tôi, bạn tôi không có vé. Tôi mở cặp, hai tay run run tìm vé cho bạn.

- Nhanh lên, - Kasia giục. Tôi sực nhớ, có vé ở trong sách giáo khoa, trong bìa bọc ni lông. Tôi lôi ra một chiếc, đưa cho Kasia. Kasia nhét vé vào máy bấm vé, nhẹ nhàng đục lỗ. Rồi nhét vào túi áo.

Một lúc sau người kiểm tra vé xe quay lại chỗ chúng tôi. Giận giữ.

- Cô bé ơi, chẳng đẹp tí nào, - ông già nói với Kasia. - Cô đưa thẻ học sinh cho tôi xem.

- Tại sao lại phải như vậy? - Kasia ra bộ ngạc nhiên, hỏi.

- Vì cô sẽ bị phạt, - ông kiểm tra vé xe nói, mở tập hóa đơn ghi phạt. - Công dân đứng đàng kia không có con gái.

- Bố ơi! - Kasia gọi. Mọi người đổ dồn mắt nhìn về phía chúng tôi, ông già mặc áo vét kẻ ô vuông cũng nhìn chúng tôi. Còn Kasia: - Ôi, bố ơi là bố, bố làm thế mà coi được hay sao? Bố không dám nhận con gái mình hay sao?!

Kasia lấy ngón tay dọa ông già, nhưng dọa theo kiểu bông đùa. Ông già mặt ngỡ ngàng. Kasia nói rất to trong xe:

- Chắc ông cụ xấu hổ, vì già như thế mà còn có con gái to đùng như thế này!

Mọi người chung quanh cười ồ, chỉ ông kiểm tra vé xe mặt cứ hầm hầm. Rốt cuộc, ông già đứng đàng kia chắc đã hiểu ra, vì cụ nói:

- Tôi không phải là phụ nữ, cho nên khỏi cần giấu giếm tuổi tác. Sao, tự đùa với mình một chút không được hay sao?

- Đấy, ông thấy chưa, - Kasia nói với ông kiểm tra vé xe và đưa vé của mình cho ông ta.

- Tại cô bảo, bố cô cầm vé của cô.

- Cháu bị lú lấp, - Kasia đáp. Ông già xé vé của bạn tôi và... nhìn tôi với vẻ nghi ngờ.

- Cô đưa vé của cô cho tôi xem, - ông ta nói.

- Cháu đã đưa rồi còn gì.

- Nhanh lên, nhanh lên.

Tôi đưa chiếc vé đó cho ông kiểm tra. Ông xem kỹ chiếc vé, trả lại tôi rồi bước đi. Còn tôi thở phào, rất may mọi chuyện suôn sẻ. Ôi, Kasia mới thông minh làm sao. Có lẽ tôi không biết làm như vậy, chắc tôi chỉ biết khóc.

Xe của chúng tôi đang đến Piaskowa Gora. Chúng tôi đứng bên cửa lên xuống xe, vì sắp đến bến rồi. Ông già mặc áo vét kẻ ô vuông ngồi bên cửa sổ cất tiếng gọi:

- Bố chào con gái của bố nhé!

Kasia quay mặt lại, lấy tay làm hiệu gửi tới cụ cái hôn, rồi nói:

- Bố ơi, con gái của bố hẹn gặp lại bố nhé!

Chúng tôi xuống xe buýt.

- Có đúng là bố cậu không đó? - tôi hỏi. Kasia bật cười.

- Cậu chỉ được cái vớ vẩn, pa pa của tớ không mặc những chiếc áo vét thanh lịch như vậy đâu!

Chúng tôi đang đi tới tòa chung cư của nhà tôi. Zosia và Krysia đang chạy lăng xăng nô đùa với các bé gái khác trên bãi cỏ.

- Cậu nhìn kìa, - tôi nói, - hai đứa em gái của tớ đấy.

- Chúng tôi đi tới gần bãi cỏ.

- Các chị biết làm thế này không nào? - một đứa trong mấy bé gái hỏi. Cô bé thả tay vịn trên, bay người về phía sau và treo lơ lửng ở tay vịn dưới, cong hai đầu gối. Đầu cô bé đung đưa cách nền bê tông năm xăng-ti-mét, tóc cô bé quét mặt đất.

Zosia và Krysia cũng thả tay vịn trên và đầu cũng đung đưa bên trên nền bê tông. Chúng buông tay vịn.

- Tớ nhận ra hai đứa ngay lập tức, - Kasia nói. - Nom chúng đến là buồn cười, rất giống nhau.

Tôi nhìn, quần liền tất của Zosia bị thủng ở đầu gối.

- Em bị làm sao vậy hả, - tôi hỏi, bước lại gần cô em. - Em đi đứng thế nào vậy?

- Lỗ thủng cũ ấy mà, - Zosia nói.

- Từ hôm chúng em trượt tuyết cơ, - Krysia nói.

- Các em lại nói dối rồi. Chị mà nom thấy thủng thì chị đã mạng lại rồi. Lại đây các em. Đây là Katarzyna, bạn gái của chị. Các em có biết nói “chúng em chào chị” không nào?

- Chúng em chào chị, - hai đứa em gái của tôi nói, đoạn nhìn Kasia, khẽ ôm lấy nhau. Kasia mỉm cười.

- Các em ơi, - Kasia nói, - các em thật dễ thương. Em nào là Zosia, em nào là Krysia? – Kasia ngồi xổm trước mặt chúng.

- Em, - cả hai cùng nói.

Tôi và Kasia cùng cười.

- Cả nhà làm thế nào để phân biệt hai đứa?

- Rất dễ thôi mà, - tôi trả lời. Chỉ lúc đầu thì có cảm giác chúng giống nhau như đúc.

Krysia chỉ ngón tay vào Zosia rồi nói:

- Zosia có nhiều nốt tàn nhang hơn.

- Không phải, Krysia có nhiều hơn, - Zosia nói.

Kasia hỏi:

- Các em có thích bánh ngọt hay không nào?

- Có ạ.

Kasia lục túi xách. Hai cô bé bước lại gần, nhìn vào trong túi để xem bánh. Kasia lấy ra một ngàn zlôty, đưa cho Krysia.

- Các em tự đi mua lấy nhé, - Kasia nói. - Các em mua hết chỗ tiền này rồi mời các bạn gái của các em cùng ăn bánh.

- Nhưng mà chúng em không biết mua ở đâu, - Krysia nói, tay nhận tiền.

- Em biết chỗ, - một trong những bé gái đang chơi trên sân cỏ nói. - Không xa đâu.

- Em cũng biết chỗ, - một bé gái khác nói. - Em có thể dẫn đường.

Tôi và Kasia, hai đứa ở lại sân cỏ. Tất cả các bé gái chạy theo Zosia và Krysia.

- Trong nhà mà có hai bé gái buồn cười như thế này thì thích thật, - Kasia nói. - Tớ ghen với cậu lắm đấy.

Chúng tôi bước vào nhà lúc hai giờ rưỡi chiều. Tôi hơi sợ mẹ, vì về chậm mất hai mươi phút.

Mẹ đang ngồi trong bếp, ngồi với bác Kaminska, láng giềng dưới làng Jawiszow.

- Ô, Marysia đã về, - Bác Kaminska nói, khi tôi bước vào bếp. - Bác mới đến thăm thằng Kazak ở đơn vị, nó có hỏi thăm cháu đấy. Nó nhờ bác gửi lời chào cháu đó. Bác đã nói với mẹ cháu, nhà của các vị ở đây đẹp lắm. Hoàn toàn khác ngôi nhà cấp bốn của bác. Sang trọng.

- Cháu chào bác, - tôi nói. Kasia đi theo tôi vào bếp.

- Cháu chào bác, - Kasia chào, đoạn bước lại chỗ mẹ tôi. - Cháu là bạn của con gái bác, họ tên cháu là Katarzyna Bogdanska. - Rồi Kasia chìa tay về phía mẹ tôi. Mẹ tôi đứng dậy, đưa tay cho bạn ấy rồi nói với vẻ lúng túng:

- Kawczakowa.

- Cháu rất mừng hôm nay cháu được làm quen với bác, - Kasia nói. - Minka đã kể cho cháu nghe rất nhiều về bác.

Tôi nhìn, bác Kaminska cũng đứng dậy và chìa tay cho Kasia bắt.

- Bác là Kaminska - bác nói.

- Cháu rất hân hạnh, - Kasia đáp. Tôi tận mục sở thị mẹ tôi đang nhìn chiếc váy dài sát đất của Kasia. Tôi nói ngay tức thì:

- Con về chậm một chút so với lời dặn của mẹ, vì xe buýt mãi mới chịu đến bến.

- Đúng, đúng, - bác Kaminska nói chen, - về khoản xe buýt ở đây thì chán mớ đời. Đợi được xe đến thì người ta đã hộc máu tươi ra mà chết mất rồi. Có một lần tôi lên đây vào mùa đông. Tôi đợi, và tôi đợi hoài, chẳng thấy bóng dáng chiếc xe buýt nào. Lúc xe đến thì không có tôi nữa. Tôi đã hóa thành một tảng băng.

- Tôi không đi xe, - mẹ tôi nói. - Từ ngày chúng tôi ở thành phố này, tôi chưa hề đi xe buýt lần nào cả. Tôi chỉ đi bách bộ chút xíu trong khu chung cư thôi.

- Khu chung cư này cực đẹp, - Kasia nói, tựa người vào thành bếp.

- Ê, ở nơi đồng không mông quạnh í mà, - mẹ tôi nói, ra chiều khinh thường. - Người ta tống dân vào các tòa nhà cục mịch, giam họ ở đó. Con người ta như ngồi trên cây cột cao chót vót, biết làm sao. Thậm chí không dám bén mảng ra cửa sổ.

Kasia cười.

- Bác nói đúng đó, cách nhìn nhận của bác rất thú vị. Nhưng cháu không rút lui ý kiến của cháu đâu, tại vì, khu chung cư quả là cực đẹp khi toàn bộ cái của nợ thối hoắc này là một công trình xây dựng hiện đại. Và tên gọi của nó cũng cực đẹp nốt. Khu chung cư Piaskowa Gora [5] .

Mẹ tôi gật đầu.

- Tất nhiên, - mẹ tôi nói, - Tên gọi đẹp.

- Và bác hãy nhìn phong cảnh mà xem, - Kasia nói, chỉ tay về phía cửa sổ. Mẹ tôi nhìn vào cửa sổ, bác Kaminska cũng vậy. Tôi kéo tay Kasia.

- Zenus ơi, lại đây, - tôi gọi, - chị cho xem.

- Chúng cháu xin lỗi bác một lát, - Kasia nói với mẹ tôi và chúng tôi đi ra ngoài. Tôi dẫn cô bạn sang phòng lớn. Zenus đang ngủ. Miệng ngậm vú cao su, tay đang cào vào chăn.

- Thằng bé nom kháu thật, - Kasia nói, thích ra mặt, đoạn cúi xuống chiếc giường nhỏ. - Mình sờ vào nó được không?

- Cậu sờ đi.

Kasia cầm lấy tay thằng bé.

- Ôi, ngón tay nhỏ xíu, xinh xinh, - Kasia nói. - Còn móng tay, cậu nhìn này...

- Rồi, - tôi nói. - Tớ cũng rất thích các ngón tay và móng tay của nó.

- Ôi, cái miệng của thằng bé nom ngọt ngào và đôi mắt của thằng bé mới dễ thương làm sao, - Kasia khen ngợi. - Ha lô, ha lô! Cậu Zenus ơi, hãy nhìn vào mắt chị đây này!

Zenus thổi bay núm vú cao su, miệng làu bàu khe khẽ, đầu cựa quậy tứ phía. Kasia tươi cười với thằng bé, nhưng tôi không dám nói với bạn rằng Zenus bị mù.

Kasia quay mặt về phía tôi.

- Cậu em nom cực ngon - Kasia nói. - Nhồm nhoàm, nhồm nhoàm, chỉ muốn ăn thằng bé thôi.

Tôi dẫn Kasia sang phòng của tôi.

- Mình và Tadziu ở phòng này. Hơi bị chật, nhưng cũng nhét được hai chị em.

Kasia quan sát chung quanh, nhìn thấy những hình vẽ trên tường.

- Con kền kền của tớ, - Kasia nói với vẻ ngạc nhiên. - Cậu lấy đâu ra thế này hả?

- Hôm ấy mình cầm lấy hình vẽ, rồi mang về là phẳng phiu, - tôi nói. Kasia ôm chặt lấy tôi, hôn vào má tôi.

- Minka yêu quý ơi, thậm chí cậu không biết, tớ mừng như thế nào khi tớ đến nhà cậu, - Kasia nói. - Bây giờ thì tớ đã hiểu, tại sao cậu lại có phép màu như vậy.

Tôi thấy ngượng. Đôi khi Kasia nói gì đó về tôi làm tôi phát ngượng. Chẳng bao giờ có ai khen tôi cả, còn Kasia thì khen liền tù tì. Hai đứa đứng ngắm hai con kền kền của mình đính trên tường.

- Cậu biết không, - tôi nói khẽ, - cậu đừng gọi tớ là “Minka” trước mặt mẹ tớ, vì sau đó mẹ tớ sẽ cười tớ.

- Xin lỗi, mình sẽ không gọi như thế nữa đâu. Cậu này... hay là bây giờ mình đi mua đồ. Chúng mình sẽ yên tâm.

- Đồng ý, - tôi nói, rồi đi vào nhà bếp. - Mẹ ơi, con phải mua những thứ gì đây?

- Mẹ đã mua hết mọi thứ rồi. Con ăn cơm đi. Bạn con có ăn không?

- Hai đứa chúng con đã ăn tại nhà ăn của trường rồi bác ạ, - bất thình lình Kasia nói. Tôi quay người lại, Kasia đang đứng sau lưng tôi. Tại sao cậu lại nói dối như vậy hả?

- Việc gì phải ăn ở nhà ăn, khi cơm ở nhà đang đợi? - mẹ tôi hỏi, mặt tỏ vẻ không hài lòng - Ăn ở nhà ăn phải trả bao nhiêu?

- Chúng cháu ăn miễn phí bác ạ, - Kasia trả lời. Vì có người không đến ăn, cho nên có phiếu ăn miễn phí.

- Đó lại là chuyện khác, - bác Kaminska nói. - không nên chê của biếu. Tôi nói đúng không nào, hả chị Kawczakowa?

- Có lẽ đúng, - mẹ tôi đáp lại.

- Đúng là hôm nay cháu có chuyện rất quan trọng muốn được trình bày với bác. Số là thế này, thầy hiệu trưởng thân chinh nhờ cháu đến hỏi bác, liệu Marysia có thể đến trường do yêu cầu được không ạ?

- Yêu cầu gì? - mẹ tôi hỏi.

- Yêu cầu của lễ bế giảng cuối năm, vì ông thứ trưởng Bộ giáo dục sẽ đến trường cháu dự lễ. Hôm nay đã chọn những học sinh có khả năng văn nghệ nhất và Marysia đã được chọn để đọc thơ. Còn cháu sẽ chơi piano. Sẽ có các tiết mục hát đồng ca và múa.

- Marysia được chọn hả? - mẹ tôi lấy làm ngạc nhiên.

- Vâng, - Kasia trả lời. - Bạn ấy có giọng đọc cực hay, hay nhất lớp.

- Thôi, thôi, - mẹ tôi nói, nhìn sang bác Kaminska. - Chị thấy chưa, nhà này sẽ có một nữ nghệ sĩ đấy.

- Dạ thưa bác có đồng ý không ạ? - Kasia hỏi.

- Thật khó nói, - mẹ tôi trả lời. Thầy hiệu trưởng mà đã chọn nó thì bác sẽ không thả ra đâu.

- Và ba giờ rưỡi chiều nay có cuộc tập rồi, - Kasia nói. - Bây giờ đã gần ba giờ...

- Thế thì, hai đứa đi đi kẻo muộn giờ.

- Vậy thì cháu xin chào bác, - Kasia nói với mẹ tôi, rồi quay sang tôi - Chúng mình đi thôi, nhanh lên, chắc còn kịp.

Loáng một cái chúng tôi đã ra ngoài cửa, chúng tôi đang đi thang máy xuống dưới nhà rồi.

- Thế nào, cậu thấy sáng kiến của tớ có khôn ngoan không nào? - Kasia hỏi tôi.

- Có khôn ngoan.

- Hàng ngày cậu có thể đến nhà tớ, nếu có chuyện gì thì cậu cứ bảo là cậu đi tập văn nghệ. Hay là cậu không thích tớ nữa rồi, hay là cậu không thích đến nhà tớ nữa?... - Kasia buồn ra mặt.

- Sao cậu lại nói vậy, - tôi nói. - Chỉ có điều chuyện xảy ra quá nhanh... đến nỗi tớ không dám tin.

Chúng tôi ngồi bên chiếc bàn phủ khăn trắng thêu ren. Nhà hàng không lớn, nhưng rất đẹp. Trên tường treo những bức tranh khung mạ vàng và cái gì cũng óng ánh. Bên các bàn khác, những quý ông, quý bà, ăn vận sang trọng đang nhỏ nhẹ chuyện trò.

Chúng tôi đã đi taxi. Rất lâu. Đi đến tận chỗ này. Cách thành phố Walbrzych mười lăm cây số. Khi chúng tôi ngồi đây thì ông lái taxi ngồi đợi ngoài xe để chở chúng tôi trở về. Và đồng hồ tính cước liên tục nhảy. Ôi, sao Kasia giàu thế.

Người bồi bàn bước lại bàn chúng tôi. Một chàng trai trẻ măng, đẹp trai, tóc quăn, đen. Một chiếc khăn trắng vắt ngang trên tay. Anh chàng cúi chào, đoạn nói:

- Xin kính chào chị Katarzyna - Và với tôi - Chào chị, chúng tôi xin đón chào chị tại nhà hàng của chúng tôi.

- Chào anh Wojtek, - Kasia đáp lại.

- Chào anh, - tôi nói, cảm thấy mặt đang ửng hồng.

- Các chị đã chọn thực đơn chưa ạ? – anh Wojtek hỏi.

- Hai súp củ cải đỏ với... ma quỷ, - Kasia nói.

- Với ma quỷ, - anh Wojtek cười.

- Đúng thế, - Kasia nói. - Và cho tôi món trứng ốp-lết với đậu Hà Lan, còn cho chị này món đặc sản của nhà hàng. Và tất nhiên món kem nữa.

- Xin hân hạnh phục vụ các chị, - anh Wojtek nói, cúi đầu chào, đoạn bước đi.

Nhồm nhoàm, nhồm nhoàm.

Chưa đầy nửa giờ đồng hồ, chúng tôi đã xong bữa trưa. Bây giờ chúng tôi chén kem, ngon gấp một trăm lần so với kem ở quán cà phê ngày hôm kia. Anh Wojtek hầu hạ chúng tôi như hầu hạ hai nàng công chúa. Liên tục cười đùa với Kasia. Hai người rất quen nhau, vì Kasia thường đi cùng mẹ đến nhà hàng này. Đây là nhà hàng tư nhân, khá nhất tỉnh. Rất nhiều món ăn. Toàn món cực ngon, thậm chí tôi không biết gọi tên. Tôi ăn hết nhẵn đĩa. Chỉ có món nộm tôi không ăn hết, vì khay nộm to phải bằng nửa cái bàn, và anh Wojtek đã dọn chỗ nộm còn lại, thật phí của. Hầu như tôi không thể nhúc nhích nổi, ngay cả món kem cũng gay go, nhưng mà vì quá ngon nên không nỡ bỏ mứa.

- Mình chơi một bài nào đó chiêu đãi cậu nhé, - Kasia nói. Đứng dậy. Bạn ấy bước lên sân khấu, nơi có đặt chiếc đàn dương cầm. Kasia ngồi xuống ghế, mở nắp đàn. Ngó nhìn tôi ngồi ở đàng xa, Kasia mỉm cười rồi bắt đầu chơi đàn.

Bạn ấy chơi rất nhỏ nhẹ, một giai điệu buồn, quyến rũ. Không phải giai điệu giống những giai điệu mà Kasia đã chơi bằng đàn điện tử, mà chỉ là một giai điệu bình thường. Tôi quan sát chung quanh, không ai chịu ăn cả, tất cả chăm chú nghe. Anh Wojtek cũng nghe, đứng bên cạnh tủ bát đĩa. Ngay cả ông đầu bếp đầu đội chiếc mũ trắng to đùng cũng thò đầu ra ngoài phông lắng nghe chăm chú.

Còn giai điệu mà Kasia đang trình tấu, càng buồn bao nhiêu thì nghe càng hay bấy nhiêu. Nó xoáy vào tận tim tôi, làm con tim tôi nhức nhối. Và bỗng nhiên tôi nhớ đến người bà linh thiêng của mình.

Tôi rất yêu bà. Khi mẹ sinh hai đứa em gái, tôi ở với bà suốt một năm trời. Hồi đó gia đình tôi vẫn đang ở Ksiaz Wielki, ngoại ô Krakow, ở với dì Jasia, chị của bố, sau này, tại mẹ tôi cãi nhau dữ dội với dì, cho nên chúng tôi chuyển về ở Jawiszow.

Còn bà tôi có một ngôi nhà tranh ở bìa rừng, cách nhà dì tôi ba cây số. Ngôi nhà là một căn phòng nhỏ xíu. Bà tôi cũng nhỏ người. Lưng bà còng gập nửa người, không thẳng người lên được. Bà tốt bụng lắm cơ. Sáng nào tôi cũng giúp bà mặc quần tất, chải tóc cho bà. Mái tóc bạc phơ của bà dài đến tận chân . Rồi tôi mang xô đi lấy nước suối về cho bà dùng.

Đó là năm đẹp nhất trong đời tôi. Tối tối bà cháu ngồi dưới mái nhà tranh, sưởi ấm bên bếp lửa, bà kể cho tôi nghe nhiều câu chuyện lý thú về cuộc đời của bà. Tôi rất thích nghe câu chuyện ông nội tôi bay khinh khí cầu, thậm chí ông đến cả Brazil. Ông tôi cực to cao, cao trên hai mét, không sợ bất kỳ ai. Khi bà lấy ông thì ông đã năm mươi tuổi, nhưng là một nông dân đáng khâm phục. Cưới bà được một thời gian ngắn thì ông sang Brazil, nhẽ ra bà đã sang đó với ông, nhưng tạm thời lúc đó ông chưa có nhà cửa, mãi tận mười năm sau, khi ông giàu có, ông đã xây một ngôi nhà đẹp, xong đâu đấy ông trở về Ba Lan đón bà sang. Hai người chưa kịp đi thì nổ ra cuộc chiến tranh với Hitler. Khi chiến tranh gần kết thúc thì chúng đã giết chết ông. Ông nội tôi tham gia quân du kích, trong một lần về thăm bà, lúc ông đang ngủ trên giường, vì suốt đêm đi trong rừng, thì một tên lính Đức đứng bên cạnh cửa sổ, còn tên thứ hai đứng ở cửa vào nhà và nói với ông tôi bằng tiếng Đức: - Giơ tay lên! - Ông tỉnh giấc, ngồi dậy, giơ cao hai tay và đi ra khỏi nhà. Nhưng bất thình lình ông túm lấy cổ tên Đức, đập nó vào tường. Ông bóp cổ nó, cho đến khi nó chết. Ông đã không kịp giết tên Đức thứ hai, vì tên này đã nổ súng bắn chết ông. Tại sao hắn lại không giết bà nội của tôi? Chẳng biết nữa. Có thể hắn nhân từ, vì lúc đó bà nội đang có bầu bố tôi, dì Jasia và dì Pola còn bé xíu, khóc thê thảm.

Giá ông nội tôi về nước đón bà nội sớm hơn một chút thì có lẽ ông nội tôi còn sống rất lâu, nhưng mà là sống ở Brazil, và có lẽ bố tôi đã chào đời ở Brazil, cả tôi nữa chắc cũng đã chào đời ở Brazil. Và có lẽ tất cả chúng tôi đều là người Brazil. Cả Tadziu, cả hai đứa em gái sinh đôi, và cả Zenus. Khoan đã, chỉ có điều, nếu như vậy thì lúc đó chắc bố tôi chẳng thể gặp được mẹ tôi, vì bố tôi đang ở mãi tận bên Brazil cơ mà, còn mẹ tôi lại ở Ba Lan, vậy thì có lẽ tôi có mẹ khác, mẹ Brazil... Hoặc có lẽ tôi sẽ không biết bố tôi, vì mẹ tôi sinh tôi ở Ba Lan, mẹ Ba Lan, tức thị mẹ thật của tôi. Chỉ có điều, lúc đó, chắc lẽ bố tôi là bố khác.

Mà biết đâu tôi không hề chào đời, nếu tên lính Đức không giết ông nội tôi? Có lẽ một cô gái khác đã ra chào đời thay tôi.

Còn tôi ư?

Lúc đó tôi khả dĩ ở đâu?

Tôi nhớ một cơn giông khủng khiếp, chỗ nào cũng sáng lòa bởi chớp giật, còn tôi và bà nội tôi, hai bà cháu quỳ gối giữa đêm thâu, cầu Ông Trời tha cho túp lều của chúng tôi. Và Ông Trời đã tha thật, sáng sớm hôm sau trời quang mây tạnh. Trong vườn, dưới đất thấy la liệt những quả lê do cơn giông đêm qua làm rụng. Quả lê nọ nằm sát quả lê kia, đến nỗi tôi chợt nghĩ, toàn bộ trái đất của chúng ta được tạo thành bởi hằng hà sa số những quả lê thơm ngon. Rồi sau đó, bà nội tôi qua đời, bà nằm trong quan tài. Bữa đó, lần đầu tiên tôi nom thấy người bà tôi thẳng đuột.

Bốn năm trôi qua rồi mà lúc nào tôi cũng nhớ bà nội, tôi nhớ mùi, vị của những quả lê nằm ngổn ngang trong vườn sau cơn giông.

Kasia chơi liên tục một giai điệu. Có cảm giác đã lặng im, nhưng bất thình lình tiếng đàn vang lên rất to, như thể lại bắt đầu. Hay đây là một giai điệu, không đầu, chẳng cuối, và giai điệu này liên tục ngân vang, cho dù không có ai trình tấu cả, giai điệu này tự trình tấu và chẳng ai nghe thấy tiếng nhạc, chỉ Kasia thôi.

Ông nội tôi người to cao, nhưng các con của ông nội, tức thị bố tôi, các dì tôi, thì rất nhỏ người. Độc mình tôi là cao nhất nhà. Có lẽ tôi di truyền từ ông nội. Biết đâu có ngày tôi cũng sẽ bay khinh khí cầu sang tận Brazil nhỉ?

Kasia chơi đàn càng lúc càng nhỏ dần, không còn nghe thấy gì nữa cả, bạn tôi thôi chơi rồi. Kasia đậy nắp đàn lại.

Tất cả thực khách hiện diện trong nhà hàng vỗ tay. Kasia quay trở lại bàn chúng tôi, còn tôi cực kì hãnh diện, vì có cô bạn gái, chị em kết nghĩa, là một nghệ sĩ tài danh.

- Cậu có thích không hả? – Kasia hỏi.

- Cực thích.- Đó là bản nhạc “Đêm trên Đồi Trọc” [6] , - Kasia nói, rồi uống một hơi cạn cốc nước giải khát màu hồng là kem tan chảy.

Tôi nhuộm đen chiếc quần tất. Thì ra mẹ tôi có thuốc nhuộm đen, và mẹ đồng ý cho tôi đem nhuộm quần tất của tôi, cả quần tất của Zosia và Krysia nữa, hai chiếc quần nhàu nát.

Kasia rất thích mẹ tôi vì mẹ tôi bạo dạn, biết nói chuyện. Không như bố tôi. Mẹ tôi chỉ thấy lạ một điều, tại sao Kasia lại ăn mặc buồn cười như vậy, nom như thể một cô gái Digan, và bà lại càng ngạc nhiên khi tôi bảo, đến trường Kasia cũng mặc như vậy. Tôi nói với mẹ rằng, cô bạn tôi là con gái của một bà bác sĩ, rất giàu có và bộ đồ này là mốt thời trang Paris mới nhất.

Tadziu lao vào bếp.

- Chị đang nấu cái gì vậy hả chị?

- Súp đen, - tôi nói, đoạn dùng cái môi vớt chiếc quần tất lên, nước đen ròng ròng chảy xuống. Tôi chỉ cho chú em xem. Còn Zosia, đang ngồi ăn bắp cải muối lấy trong lọ, nói:

- Marysia đang nấu súp tất quần.

- Chị nhuộm đen tất quần, - tôi giải thích.

- Để mà làm gì? - Tadziu ngạc nhiên. - Chị định đi dự lễ tang hay sao?

- Đừng có nói dại, em rút lời ngay đi, - tôi quát. - Quần tất đen sẽ đỡ bẩn.

- Đưa em quấy cho, - nó đề nghị.

- Đây, em làm đi, nhưng cẩn thận đó. - Tôi đưa chiếc môi cho cậu em. Nó quấy. Giả vờ đang nếm súp đen.

- Súp ngon, - cậu em tôi nói đùa, - phải cái hơi bị ít hạt tiêu.

- Và cả xốt mayone nữa, - Zosia bổ sung.

- Em nói gì kì vậy, - tôi bảo, - Không ai người ta cho xốt mayone vào súp cả.

- Hay là ta cho thêm mì ống vào nồi súp này? - Tadziu đề nghị. - Thì ta sẽ có món súp mì ống đen.

- Vậy ai có thể ăn món súp này nào? – tôi hỏi.

- Em có thể ăn, - Tadziu nói.

- Xong ngay.

- Được, em sẵn sàng ăn. Có lần em đã chén hết nhẵn một lọ hồ dán, vậy thì mì ống đen chả là cái đinh gì với em cả.

- Có lần anh ấy đã ăn nửa con giun, - Zosia nói. - Vì em và Krysia, chúng em có năm mươi zlôty để mua kẹo, anh ấy bảo, nếu chúng em mất tiền cho anh ấy thì anh ấy sẽ ăn một con giun. Và chúng em đã đồng ý, nhưng anh ấy chỉ ăn có nửa con thôi. Thế mà anh ấy lấy toàn bộ chỗ năm mươi zlôty của chúng em.

- Vì nửa con giun còn lại bị rơi xuống đất, lấm đầy bụi, - Tadziu đáp. - Chẳng lẽ em lại phải ăn cả bụi nữa hay sao?

- Ôi, - tôi thốt lên, - không được ăn những thứ bẩn thỉu đó.

- Bữa đó là em không gặp may, - Tadziu nói. - Chứ thậm chí em có thể ăn hết nhẵn cả con rắn, nhưng phải lúc em đói cơ, và phải trả cho em một ngàn zlôty không thiếu một đồng.

- Thế anh đã ăn ếch chưa nào? - Zosia hỏi.

- Phải trả anh ba trăm zlôty. Còn ăn cóc thì ba trăm năm mươi.

- Thế cá sấu bao nhiêu?

- Cá sấu anh cũng ăn, nhưng phải trả bằng đô la. Chỉ có điều không phải ăn hết ngay một lúc, mà trong vòng một tuần.

- Còn hôm nay chúng mình ăn bánh kem và bánh quế, - Zosia khoe.

- Cái khoản bánh, - Tadziu nói, - thì anh coi như ngoại lệ, ăn mà không phải làm gì. Krysia lao khỏi bếp. - Chúc ngủ ngon! - nó thét to rồi bỏ chạy luôn. Và thế là trong bếp không còn lũ trẻ con nữa. Thật là hay khi chỉ còn lại mỗi mình tôi với các ý nghĩ của mình.

Cái quan trọng nhất là mẹ tôi không nói gì về Kasia.

Mẹ tôi còn thích Kasia là đằng khác. Mẹ bảo, Kasia là một cô gái rất kiêu hãnh, như nữ hoàng thứ thiệt trong gia đình. Còn tôi, có lẽ sẽ không bao giờ tôi nghĩ, mẹ tôi là nữ hoàng. Mà đúng như vậy chứ còn gì. Lẽ dĩ nhiên là mẹ tôi rất kiêu hãnh, không để cho ai bắt nạt mình. Ngay cả bố còn sợ mẹ nữa là.

Chỉ khi uống rượu nhiều thì bố tôi mới thật sự can đảm một chút. Khi bố say rượu, mẹ không cãi nhau với bố, bỏ qua mọi chuyện. Nói chính xác là mẹ tôi không nói năng gì với bố tôi cả. Dù chỉ một lời. Cứ như thể mẹ chẳng hề nhìn thấy bố, cứ như thể bố say của tôi là không khí vậy. Có một lần bố phàn nàn chuyện gì đó và quát mẹ, còn mẹ nói với tôi như thế này: - Marysia ơi, con ra đóng cửa sổ lại đi, vì có con ruồi bay vào nhà và nó đang kêu vo vo bên tai mẹ. - Thế là bố nổi nóng, bỏ đi ngủ. Bố ngáy như điên, không tài nào xem tivi được, vì tiếng ngáy to át hết cả tiếng tivi. Nói chung, bố tôi, hoặc là ngủ, hoặc là không có mặt ở nhà, vì lúc nào cũng đi làm. Mẹ tôi bảo, bố tôi mà không nghiện rượu thì nhà chúng tôi đã là triệu phú từ lâu rồi và cả nhà đã có xe ô tô để đi. Khi nào cũng vậy, hễ quá chén là ngày hôm sau bố hứa với mẹ, đây là lần cuối cùng, nhưng sau đó các ông bạn của bố lại nài ép bố uống một chén cho vui, còn bố tôi vốn thiếu quyết tâm, luôn luôn bị thuyết phục.

Nhưng thay vào đó, mẹ tôi hút thuốc và cũng không thể cai thuốc được. Mẹ có bao giờ hút thuốc đâu, nhưng có một lần mẹ đến khám bác sĩ, vì cảm thấy tức ngực, hóa ra mẹ tôi bị đau tim nặng. Bác sĩ bèn gửi mẹ tôi đi nhà an dưỡng dành cho công nhân mỏ để điều trị một tháng, vì hồi đó mẹ tôi đã làm ở mỏ rồi.

Ở đó mẹ tôi quen mấy bạn gái hút thuốc, và họ đã dạy cho mẹ tôi cùng hút. Khi trở về nhà sau cuộc điều trị thì mẹ đã nghiện thuốc lá mất rồi.

Thoạt tiên mẹ hút trộm, hút khi không có ai ở nhà, nhưng về sau cả nhà, ai cũng biết mẹ hút thuốc. Chỉ có mẹ không biết là chúng tôi biết mà thôi. Bây giờ, lúc nào mẹ cũng phải có trong tay một gói thuốc lá, có hôm một gói thuốc cho một ngày đối với mẹ là không đủ. Mặc dầu hút thuốc là rất hại cho tim và tĩnh mạch. Có lần tôi đã nói chuyện này với mẹ, và đề nghị mẹ bỏ thuốc lá, vì tôi rất lo cho sức khỏe của bà. Mẹ trả lời rằng, mẹ biết là mẹ đang làm sai, nhưng còn biết làm sao, khi thuốc lá đã thấm vào máu thịt của mẹ rồi, cho nên nếu không hút thuốc thì mẹ cảm thấy không thiết sống nữa.

Và cho dù thuốc lá là thứ rất độc hại, nhưng một khi đã bắt đầu hút thì không có cách nào bỏ được. Mẹ tôi bảo rằng, mẹ sẽ giết chết tôi nếu có người phát hiện thấy tôi ngậm điếu thuốc trong miệng, vì trong một gia đình, bố nghiện rượu, mẹ nghiện thuốc là đủ rồi.

Tội nghiệp mẹ tôi. Phải gánh vác cả nhà. Chồng nghiện rượu và năm đứa con nhỏ. Lại còn thêm khoản thuốc lá nữa. Thế thì làm sao mẹ tôi lại không đau tim được cơ chứ?

[1] Cũng có nghĩa là “Nét mặt Marysia của tôi” vì Minka cũng là tên của Maria, Marysia , do Kasia đặt cho – ND.

[2] Pascal (1623 – 1662) nhà toán học, nhà vật lý, triết gia người Pháp – ND.

[3] Bàn trộn nhạc hoặc bàn mix nhạc – ND.

[4] Hay còn gọi là “xăng-uýt" – ND.

[5] Núi cát (tiếng Ba Lan) - ND.

[6] Bản nhạc của nhạc sĩ Nga Modest Musorgski (1839 – 1881) – ND.