Lý Nghị hỏi câu này thực sự nằm ngoài dự liệu, người công nhân kia không kịp suy nghĩ kỹ, liền theo bản năng trả lời: "Hai năm rồi."

Quách Kim Xán cùng những người khác đều biến sắc.

Người công nhân kia cũng lập tức nhận ra mình trả lời sai, vội vàng che miệng lại, cúi đầu xuống, không dám lên tiếng nữa.

Người phụ trách công ty kia vội vã chữa cháy: "Chủ nhiệm Lý, mặc dù ông ấy đã nghỉ hưu, nhưng lúc còn làm việc, ông ấy chính là đại diện công nhân viên. Bởi vì các đồng chí công nhân đều kính trọng ông ấy, cho nên dù đã nghỉ hưu, ông ấy vẫn giữ tư cách đại diện công nhân viên."

Lý Nghị lạnh lùng liếc ông ta một cái, nói với Tôn Chính Phú: "Các người đây là đang phớt lờ quy định 'Khi đại diện công nhân viên chuyển khỏi đơn vị hoặc nghỉ hưu, tư cách đại diện tự động chấm dứt'! Tình huống như thế này tôi gặp không ít! Ở rất nhiều công ty, để dễ dàng bầu chọn những công nhân viên đã nghỉ hưu làm đại diện, nhằm đạt được sự đồng ý của đa số. Các người vi phạm quy định giữ lại tư cách đại diện của những công nhân viên đã chuyển công tác hoặc nghỉ hưu, đây là vi phạm quy định!"

Tôn Chính Phú nói: "Chủ nhiệm Lý, quy định là chết, con người là sống mà! Tình huống cụ thể thì nên đối xử cụ thể thôi! Một vài lão đồng chí, trong đám công nhân rất có uy vọng, mời họ đến tọa trấn, có thể đạt được hiệu quả rất tốt. Đây cũng là một sự tôn trọng đối với các lão đồng chí."

Lý Nghị chỉ vào đám đại diện công nhân kia nói: "Nếu tôi đoán không lầm, bọn họ đều là công nhân đã nghỉ hưu phải không? Tập đoàn Tây Trọng các người, thịnh hành việc dùng công nhân đã nghỉ hưu để làm đại diện công nhân viên sao?"

Tôn Chính Phú đỏ mặt, nói: "Chủ nhiệm Lý, họ chỉ là một phần đại diện thôi, phần lớn đại diện công nhân viên của chúng ta vẫn là công nhân đang làm việc."

Người phụ trách kia nói: "Phải đó, Chủ nhiệm Lý, chỉ là công nhân đều đang bận làm việc, không dứt ra được. Nếu Chủ nhiệm Lý kiên trì, tôi sẽ đi gọi họ bỏ công việc trong tay, tới gặp ngài ngay."

Lý Nghị xua tay, hỏi đám đại diện công nhân đã nghỉ hưu: "Các đồng chí, mặc dù bây giờ các người đã nghỉ hưu, nhưng trước kia cũng từng là một thành viên của Tập đoàn Tây Trọng. Vì sự xây dựng và phát triển của Tây Trọng mà từng đổ biết bao tâm huyết và mồ hôi. Ở đây, tôi muốn hỏi mọi người một câu, các người có đồng ý tiến hành cải chế và bán đấu giá Tập đoàn Tây Trọng hay không?"

Không có ai lên tiếng.

Lý Nghị để ý thấy, có vài người muốn mở miệng, nhưng sau khi nhìn Tôn Chính Phú, liền đều mím chặt môi.

Tôn Chính Phú ho khan một tiếng, nói: "Sao thế? Các người không nghe thấy câu hỏi của Chủ nhiệm Lý sao? Trả lời mau! Lão Trương, ông nói trước đi."

Một công nhân mặt vàng như nến nói: "Chúng tôi kiên quyết ủng hộ quyết định của Đảng ủy công ty."

Tôn Chính Phú vô cùng hài lòng gật đầu, nói với Lý Nghị: "Chủ nhiệm Lý, ngài nghe thấy rồi chứ? Các đồng chí vẫn rất ủng hộ chúng ta đấy! Quyết định cải chế doanh nghiệp của chúng ta, cũng chính là tiếng lòng của công nhân viên thôi!"

Lý Nghị biết rõ đây là một cái bẫy, là cái bẫy mà Tôn Chính Phú và những người khác đã thiết kế sẵn để lừa gạt mình, nhưng trong chốc lát, cũng không thể vạch trần ông ta.

Quyền cải chế của Tập đoàn Tây Trọng nằm ở tỉnh Tây Xuyên, nếu các lãnh đạo liên quan ở tỉnh Tây Xuyên đều nhất trí thông qua phương án cải chế này, mà công nhân viên của Tập đoàn Tây Trọng lại không có ý kiến gì, thì dù là Lý Nghị, cũng không có cách nào phản đối.

Chức trách của Lý Nghị là giám sát và quản lý cải cách doanh nghiệp nhà nước cấp dưới, chỉ đạo và thẩm định công tác cải chế doanh nghiệp nhà nước ở các tỉnh thành. Nhưng quyền lực chính trong cải cách doanh nghiệp, vẫn nằm trong tay chính quyền địa phương.

Chỉ cần thủ tục hợp pháp đầy đủ, Lý Nghị cũng không có quyền lật ngược quyết định của bọn họ.

Thứ duy nhất có thể xoay chuyển quyết định của lãnh đạo, chính là ý kiến của công nhân viên.

Nếu công nhân viên cũng đồng ý cải chế, vậy thì chuyện này đã ván đóng thuyền rồi.

Lý Nghị trầm giọng nói: "Các đồng chí, các người có biết việc cải chế bán đấu giá sẽ mang lại ảnh hưởng thế nào cho Tập đoàn Tây Trọng không? Doanh nghiệp này sẽ trở thành doanh nghiệp tư nhân! Tất cả công nhân viên đều sẽ chuyển từ công nhân nhà nước thành người làm công ăn lương bình thường! Quan trọng hơn là, mọi người đã thực sự nghiêm túc xem xét và thảo luận qua phương án cải chế chưa? Một Tập đoàn Tây Trọng lớn như vậy, thực sự đã đi đến bước phải bán tống bán tháo tài sản rồi sao?"

"Bán tống bán tháo?" Có vài công nhân lộ rõ vẻ ngẩn ngơ.

Lý Nghị nói: "Đương nhiên là bán tống bán tháo! Việc bán doanh nghiệp này cũng giống như chúng ta bán đồ cũ trong nhà vậy, cùng một đạo lý thôi. Một món đồ lúc bạn mua thì đắt cắt cổ, để trong nhà vẫn dùng được, nhưng một khi bạn muốn bán nó đi, liệu nó còn đáng giá không? Dù bạn mới chỉ mua về có một ngày, ít nhất cũng phải chiết khấu hai mươi phần trăm mới bán được chứ?"

Ví dụ này rất dễ hiểu, mọi người đều nghe rõ.

"Chẳng phải lãnh đạo nhà máy nói, nhà máy chúng ta có thể bán được giá cao sao? Không những không lỗ mà còn lãi đậm một khoản, có thể an trí tốt cho các đồng chí trong nhà máy." Một công nhân gầy gò lớn tiếng nói.

Lý Nghị nói: "Mọi người động não suy nghĩ xem, điều này có khả thi không? Một doanh nghiệp không làm nổi, một doanh nghiệp mà cả nhà nước và chính phủ đều không muốn nữa, liệu có thể bán được giá cao nào? Nếu các người là thương nhân, các người có bỏ ra số tiền lớn để mua một doanh nghiệp như thế này không?"

"Không đâu, tôi có nhiều tiền như vậy, thà đi xây dựng một doanh nghiệp mới còn hơn!" Có người nói ngay.

Lý Nghị nói: "Đúng vậy, đạo lý mà mọi người đều có thể hiểu, những thương nhân tinh khôn kia chẳng lẽ lại không hiểu? Họ sở dĩ chịu mua doanh nghiệp này, chắc chắn là vì doanh nghiệp này rẻ, họ có thể dùng cái giá thấp nhất để thu được lợi nhuận cao nhất! Tập đoàn Tây Trọng sau bao năm phát triển, có kênh tiêu thụ ổn định, có kỹ thuật thành thục, có thợ lành nghề, những thứ này mới là món hàng tốt mà họ muốn nhất!"

Nói đến đây, Lý Nghị dừng lại một chút, trầm giọng nói: "Chúng ta đang nắm giữ những thứ họ muốn, tại sao chúng ta không biết tận dụng tốt? Tại sao chúng ta không thể làm tốt doanh nghiệp này? Có một sự thật rất rõ ràng là, nếu Tập đoàn Tây Trọng bị bán đấu giá, thì hơn một nửa số nhân viên của Tập đoàn Tây Trọng hiện nay sẽ bị cắt giảm! Chủ doanh nghiệp tư nhân không giống nhà nước và chính phủ, họ chỉ theo đuổi lợi nhuận tối đa, chỉ giữ lại những thứ có ích cho họ, còn người già yếu bệnh tật đều sẽ bị cắt giảm hết!"

"Thật sự sẽ như vậy sao?" Có người hỏi.

"Chắc chắn sẽ như vậy!" Lý Nghị trầm giọng nói: "Người tiến hành cải chế không chỉ có một mình Tập đoàn Tây Trọng, mọi người có thể nhìn xem các doanh nghiệp khác, đâu có nơi nào không cắt giảm nhân sự nghiêm trọng?"

Tôn Chính Phú nhíu mày, nói: "Chủ nhiệm Lý, không thể nói như vậy được. Vật cạnh thiên trạch, kẻ mạnh sống sót thôi! Bây giờ cái mà chúng ta đề xướng chính là kinh tế thị trường! Tập đoàn Tây Trọng của chúng ta tại sao không làm nổi nữa? Chính là vì gánh nặng quá lớn! Công nhân viên đã nghỉ hưu quá nhiều chính là cái gánh nặng lớn đầu tiên! Người già yếu bệnh tật, những công nhân kiểu này lại là một gánh nặng lớn khác!"

Lý Nghị nói: "Nhưng những người này đều là công nhân viên của Tập đoàn Tây Trọng, những đồng chí này từng có đóng góp không thể xóa nhòa cho sự phát triển của Tập đoàn Tây Trọng! Bây giờ họ già rồi, bệnh rồi, lẽ nào chúng ta phải như vứt bỏ gánh nặng mà vứt bỏ họ sao? Vấn đề chúng ta đang thảo luận không phải là chuyện này, tạm thời gác lại không bàn. Các đồng chí, thứ chúng ta cần tìm hiểu bây giờ chính là việc cải chế của Tập đoàn Tây Trọng! Tôi vừa nói nhiều như vậy, mọi người bây giờ hãy bàn luận ý kiến xem. Tôi muốn nghe tiếng lòng thực sự của mọi người!"

Trịnh Thành Trạch nói: "Chủ nhiệm Lý, tôi thấy chỉ bàn luận với một bộ phận nhỏ các đồng chí này vẫn chưa đủ tính đại diện rộng rãi, nên triệu tập một cuộc đại hội đại biểu công nhân viên, thảo luận lại vấn đề cải chế Tập đoàn Tây Trọng!"

Lý Nghị cũng đang có ý này, chậm rãi gật đầu, nói: "Triệu tập đại hội đại biểu công nhân viên là một việc lớn, dù có triệu tập cũng phải cho nhà máy thời gian chuẩn bị. Đã đến đây rồi, tôi cứ nghe ý kiến của các người trước đã. Tôi không quan tâm các người bây giờ đã nghỉ hưu hay chưa, cũng không tính toán việc các người trước đó có nói những lời trái lương tâm hay không, hôm nay, tôi chỉ muốn nghe một lời tâm huyết của mọi người! Hãy đặt tay lên lương tâm mà nói một câu, các người có thực sự nghĩ rằng Tập đoàn Tây Trọng chỉ còn con đường cải chế bán đấu giá này thôi sao? Các người cảm thấy, bán đấu giá là lối thoát cuối cùng và tốt nhất của Tập đoàn Tây Trọng sao?"

Lời nói của Lý Nghị như sấm truyền, vang vọng hồi lâu trong phòng họp.

Tôn Chính Phú mặt mày âm trầm, đôi mắt mở trừng trừng, dùng ánh mắt sắc lẹm nhìn đám "đại diện công nhân viên" kia.

Lý Nghị thấy mọi người không ai nói gì, đột nhiên đứng dậy, lớn tiếng nói: "Mọi người có biết tôi là ai không? Tôi là Chủ nhiệm Ban Cải cách Doanh nghiệp Trung ương, Lý Nghị! Phương án cải chế của Tập đoàn Tây Trọng bây giờ chỉ thiếu chữ ký đồng ý của tôi thôi! Lần này tôi xuống khảo sát, chính là muốn làm rõ hai chuyện: phương án cải chế của Tập đoàn Tây Trọng có phải là phương án tối ưu hay không, và phương án cải chế này có phải là ý kiến chung của mọi người hay không! Có thể nói như thế này, chỗ tôi chính là cửa ải cuối cùng quyết định vận mệnh của Tập đoàn Tây Trọng! Nếu mọi người còn tình cảm với Tập đoàn Tây Trọng, xin hãy nói lên tiếng lòng của mình!"

Tim Tôn Chính Phú chùng xuống, tên Lý Nghị này, quá biết ăn nói, quá biết mê hoặc lòng người!

Tim Quách Kim Xán cũng giật thót, lén nhìn Tôn Chính Phú, ánh mắt hai người chạm nhau, đều nhìn thấy sự lo lắng trong mắt đối phương.

"Chủ nhiệm Lý, chúng tôi căn bản không phải là đại diện công nhân viên gì cả! Chúng tôi là bị lãnh đạo nhà máy gọi đến để lấp đầy quân số, đối phó với các ngài đấy!" Người công nhân gầy gò vừa lên tiếng lúc nãy bỗng nhiên nói lớn.

"Lão Đào, ông nói bậy cái gì đó?" Tôn Chính Phú vỗ cái "bạch" lên mặt bàn, nhảy dựng lên, chỉ vào người tên Lão Đào kia, lớn tiếng quát tháo.

Lão Đào có chút sợ Tôn Chính Phú, co rúm người lại.

Tôn Chính Phú lớn tiếng la lối: "Chủ nhiệm Lý, ngài đừng nghe ông ta nói bậy bạ! Lão Đào này vốn dĩ không hòa thuận với lãnh đạo nhà máy chúng tôi, tích tụ oán hận rất sâu, lời nói ra căn bản không có chút tin cậy nào!"

Lý Nghị nói: "Chủ tịch Tôn, ông đừng vội, những đồng chí này đều do các người chọn ra, bây giờ tôi đang hỏi lời của họ, ông đừng ngắt lời được không? Ông nhìn xem, ông vừa nói một câu là các đồng chí không dám nói nữa rồi."

Tôn Chính Phú nói: "Vấn đề là, lời ông ta nói căn bản là giả! Chúng tôi gọi họ đến lấp đầy quân số khi nào chứ? Đây rõ ràng là vu khống người khác!"

Lý Nghị nhướng đôi lông mày tuấn tú, trầm giọng nói: "Bây giờ tôi chỉ muốn nghe lời thật lòng của các đồng chí, còn việc họ nói có phải là thật hay không, có độ tin cậy bao nhiêu, trong lòng tôi có cán cân, tôi sẽ tự mình cân nhắc! Chủ tịch Tôn, xin ông đừng ngắt lời phát biểu bình thường của các đồng chí nữa. Đồng chí Lão Đào, anh cứ việc nói tiếp đi, mọi sự đã có Lý Nghị tôi ở đây, tôi xem ai dám làm khó anh!"