ANNA TRÔNG THẤY VẺ NGẠC NHIÊN trên khuôn mặt cô Williams. Trong suốt một thời gian dài, em, Anna, đã luôn bước vào lớp với một nụ cười dành cho cô giáo em. Nhưng em không muốn cười. Và em cũng không cần biết cô Williams nghĩ gì về chuyện đó.
Em mở nắp ngăn bàn của mình, lôi hộp bút ra, đóng sập nắp bàn lại và dằn mạnh cái hộp bút xuống bàn kèm theo một tiếng động khác.
“Chào buổi sáng, Anna,” cô Williams nói bình thản.
Anna định sẽ không đáp lại. Em trừng mắt nhìn cái hộp bút và để một giây trôi qua, và rồi một giây nữa. Nhưng dù không muốn, em vẫn ngước lên và bắt gặp cái nhìn chăm chú của cô giáo.
“Chào buổi sáng ạ,” Anna lầm bầm.
Bernard trờ đến đứng bên cạnh em.
“Em bị sao vậy, nhóc?” cậu hỏi, giọng hạ thấp, trêu em một cách rất nhẹ nhàng.
Anna nhớ lại chỉ mới hai ngày trước. Isobel, Ben và em đang nói chuyện về những kẻ bắt nạt trong sân trường, chúng đợi các em đến và gọi các em bằng những cái tên xấu xí và ném bóng tuyết. Bernard đã nghe được và bốn người bọn họ đã lên một kế hoạch trả đũa. Hai thằng nhóc đã hết sức kinh ngạc khi bất thình lình, bốn nạn nhân lại đến tập kích bọn chúng, trang bị đầy đủ vũ khí là những hòn tuyết của chính các em.
“Chúng ta nhắm không tốt lắm,” Bernard đã nói, “nên chúng ta sẽ cần thật nhiều và làm ầm lên. Bọn chúng dù sao cũng chỉ là bọn hèn nhát. Các em sẽ thấy.”
Bọn bắt nạt đã đầu hàng gần như ngay lập tức. Nhưng bốn chiến binh đã đuổi theo bọn chúng vài dãy nhà trước khi họ ngã xuống tuyết và mặc kệ bọn kia chạy đi. Các em đã cười sảng khoái làm sao! Bernard thật mạnh mẽ làm sao! Một nhà vô địch hùng mạnh như Thánh George giết chết con rồng!
Nhưng ngay cả Thánh George cũng không thể giúp em bây giờ.
“Em chẳng bị sao cả,” em rầu rĩ nói, chán ghét chính mình vì em đang nói dối Bernard, nhưng không biết phải làm gì khác cả.
Làm sao để giải thích về anh Rudi và những lời chị Gretchen đã nói và về việc em đã khoác lác như thế nào? Tất cả đều nghe thật ngu ngốc. Thật sự ngu ngốc.
Bernard đứng cạnh em thêm một lúc nữa, phòng khi em đổi ý. Anna ngồi im lìm.
Đi đi, em nghĩ. Làm ơn đi giùm đi.
“Được rồi, Bernard,” cô Williams nói. “Đến lúc chúng ta bắt đầu rồi.”
Lớp của Anna rất nhỏ. Họ giống như một gia đình vậy. Còn thân thiết hơn một số gia đình. Họ biết rõ về Anna, quan tâm đến em hơn, theo nhiều cách, hơn cả Rudi và Gretchen, Frieda và Fritz. Khi buổi sáng trôi qua và sự khổ sở của em vẫn còn đó, mọi người đều cảm nhận được.
“Isobel, em làm sai một nửa các bài số học rồi!” cô Williams kêu lên.
Isobel là một thần đồng toán học.
“Em xin lỗi,” Isobel nói, mặt đỏ bừng. Cô bé nhìn sang Anna, người lúc này đang nhìn thất thần vào quyển sách học vần. “Tại em không thể tập trung được,” cô bé thú nhận.
Cô Williams cũng nhìn sang Anna.
“Cô Williams, cho phép em đi uống nước được không ạ?” đột nhiên Ben hỏi.
“Đây đã là cốc nước thứ ba của em trong vòng một tiếng rồi đấy,” cô giáo nói.
Ben lúng túng. “Em nóng quá,” cậu nói lí nhí.
Cậu không nhìn Anna, nhưng đáng ra cậu nên nhìn. Cô Williams nói khẽ, “Được rồi, Benjamin, nhưng quay lại ngay nhé.”
“Em bị đau bụng,” Jane Summer nói lúc gần đến buổi trưa.
Anna giật mình tách ra khỏi nỗi khổ sở của em. Em nhìn sang Jane, chỉ để thấy Jane đang nhìn em chằm chằm, khuôn mặt nhăn nhúm vì lo lắng. Anna chớp mắt. Rồi em xác định là cô bạn bị khùng.
“Ngả đầu xuống bàn nghỉ ngơi một chút đi, Jane,” cô Williams nói. “Có lẽ em sẽ thấy đỡ hơn sau một hai phút nữa.”
Một lúc sau cô nói, “Bernard, em không có việc gì làm à?”
Anna lại nhìn lên, còn ngạc nhiên hơn. Bernard lúc nào cũng chăm chỉ. Cậu sẽ là người nổi tiếng khi lớn lên. Cậu định viết một bộ bách khoa toàn thư. Nhưng giờ cậu đang ngồi với một đống đạn giấy trên bàn, ngay giữa thanh thiên bạch nhật.
Cậu cũng ném cho Anna một cái nhìn đột ngột. Rồi cậu dẹp đống đạn giấy đi và giở một quyển sách ra. Cậu thậm chí còn không thèm viện ra một lý do.
“Em đang đọc ạ,” thay vào đó, cậu nói.
Anna liếc mắt nhìn cậu. Em không muốn Bernard phải gặp rắc rối. Em đợi cậu lật sang trang. Cậu chỉ ngồi đấy. Nhiều phút trôi qua. Trang sách chưa bao giờ được lật.
Tất cả họ đều về nhà ăn trưa. Tất cả họ đều trở lại. Nỗi buồn khổ của Anna quay trở lại với em.
Không ai biết phải giúp thế nào. Không ai đoán ra được có chuyện gì. Mọi người đều chờ đợi và quan sát, chờ đợi và ngày càng cảm thấy sốt ruột hơn.
Anna trở lại với quyển sách học vần của em. Em đã không học được gì trước bữa trưa. Đến giờ danh sách từ vựng trước mặt em vẫn không có nghĩa gì cả. Đột nhiên, một cách vô vọng, em nhét quyển sách học vần vào hộc bàn cho khuất mắt. Khi làm thế, những ngón tay em cọ vào quyển sách mà cô Williams đã tặng em. Quyển sách của riêng em. Thử thách của em.
Robert Louis Stevenson sẽ biết mình cảm thấy thế nào, Anna nghĩ. Có lẽ hồi còn nhỏ, ông cũng thường xuyên muốn làm nhiều chuyện mà không biết phải làm thế nào.
Em lấy quyển sách ra và mở đến bài thơ đầu tiên. Đó là một bài thơ em chưa từng thấy trước đây vì thực ra nó là lời đề tặng và nó nằm trước cả trang tiêu đề. Thêm nữa, nó được viết bằng phông chữ khó đọc hơn những bài thơ khác. Có lẽ em đã nhìn thấy nó và quyết định rằng nó quá khó nên đã bỏ qua. Những chữ cái rất khó để nhìn ra.
Dù vậy, có vẻ như việc quan trọng là phải đọc nó ngay lúc này, bất kể có khó hay không. Tựa đề là một cái tên thật dài mà Anna không phát âm được. Em cũng không buồn cố gắng. Nửa hiểu nửa không, em bắt đầu từ dòng trên cùng của khổ thơ đầu tiên. Ông ấy đang viết cho một người đã thức suốt để trông chừng ông. Em đọc đến dòng thứ ba.
Vì bàn tay thoải mái nhất của người
Đã dẫn con qua vùng đất chông gai…
Chuyện đó thì em biết rõ lắm. Đó là vùng đất nơi Anna Ấm Ớ sống và là nơi con bé không biết phải làm gì. Giá mà có một bàn tay thoải mái để em có thể nắm lấy! Em hiểu chính xác một bàn tay thoải mái phải như thế nào. “Thoải mái đi nào,” cô Williams sẽ nói vậy và mọi người đều sẽ thư giãn, sẵn sàng để nghe một bài hát hay một câu chuyện. “Con có thoải mái không, bé con của cha?” Papa sẽ hỏi khi đi đến kéo chăn lại cho em.
Ôi, Papa, Papa! Anna nghĩ, em cần sự giúp đỡ của cha biết bao, nhưng lại cũng biết rằng em không thể hỏi cha được.
Rồi giọt nước mắt đầu tiên trượt xuống mũi em. Giọt đầu tiên… và giọt thứ hai… và giọt thứ ba. Em không thể dừng chúng lại được. Anna Elisabeth Solden, người không bao giờ khóc trừ phi chỉ có một mình và chắc chắn rằng sẽ không có ai đến gần, giờ đang khóc trước cả một phòng học đầy người - và em không thể làm gì để dừng lại.
Thôi vờ như không có vấn đề gì nữa, cô Williams kéo một cái ghế ngồi xuống bên cạnh cô bé đang khóc nức nở.
“Kể cho cô nghe đi,” cô nói nhẹ nhàng. “Có khi cô giúp được.”
“Không có gì…” Anna nấc lên.
“Có đấy, Anna, có chuyện đấy.” Cô Williams vẫn ở yên tại chỗ.
Ben đến ngồi xuống phía bên kia Anna. Isobel đặt bút chì xuống cùng một tiếng thở dài nhẹ nhõm và góp lời vào cùng với cô giáo.
“Đi mà Anna, kể cho cô ấy nghe đi. Cô Williams sẽ biết phải làm gì. Cứ kể ra thôi.”
Không dám ôm chút hy vọng nào, Anna bắt đầu giải thích.
Ngay từ lúc bắt đầu, mọi người đã chú ý lắng nghe. Khi em nói xong, ngay cả hai học sinh lớn tuổi nhất cũng gật đầu đồng ý. Chính họ cũng muốn có một món quà Giáng sinh để tặng cha mẹ. Chính họ cũng có thị lực kém, và cũng luôn ấm ớ và vụng về.
“Giá như tớ đọc được bản nhạc…” Mavis Jones nói, ra chiều tiếc nuối. “Giáo viên dạy piano toàn phát cáu!”
“Dì Mary của tớ cứ nói đi nói lại rằng tớ có thể học đan len được, chỉ cần tớ cầm que đan giống cách dì ấy cầm,” Josephine Peterson góp lời. “Dì bảo tớ nhìn - nhưng tớ chẳng thấy được dì ấy đang làm gì, và dì ấy thì không hiểu tại sao.”
Đám con trai thì không thể sử dụng dụng cụ theo cách mà cha các cậu làm, theo cách mà kể cả những đứa em trai của các cậu cũng làm được, thật dễ dàng, thật nhanh nhẹn.
Rốt cuộc thì, Anna không phải là người duy nhất khác biệt. Đó là cách cô Williams dùng từ - là người khác biệt.
Jimmy Short đã từng thử đi giao báo. “Nhưng tớ không thể nhìn được số nhà,” cậu nói. “Tớ cũng không thối tiền nhanh được. Đồng năm xu với đồng hai mươi lăm xu trông quá giống nhau.”
“Không người nào trong chúng ta có thể kiếm ra tiền, thực sự là vậy,” Bernard kết luận, “hay làm được cái gì cho ra hồn. Anh chỉ muốn làm một thứ gì đó thực sự tốt, chỉ một lần thôi - rồi xem mắt họ trố ra!”
“Em chỉ thích thể hiện thôi, Bernard,” cô Williams nói với cậu. Bernard cười phá lên, không bận tâm. Dù bị cô chọc, cậu biết cô giáo hiểu.
Suốt thời gian còn lại của ngày hôm đó, đám học sinh có thể cảm nhận được cô đang suy nghĩ. Các em đều đặc biệt ngoan ngoãn, đặc biệt trật tự. Không ai giơ tay hỏi những câu không cần thiết. Ben không xin cô cho đi uống nước ở vòi nữa. Không ai xin đi ra ngoài vì bất kỳ lý do gì.
“Hãy đảm bảo là mọi người đều hiểu ý cô,” cuối cùng cô Williams nói. “Có lẽ cô có thể giúp nhưng cần có kế hoạch. Chúng ta sẽ cần tiền để mua nguyên vật liệu… Các em không muốn hỏi xin tiền ở nhà, cô nói đúng chứ?”
Không ai muốn xin tiền cả.
“Phải là một điều bất ngờ,” Anna nói. “Các anh chị em - Rudi và Gretchen và hai anh chị sinh đôi - đều sẽ có bất ngờ.”
“Ừm, Anna, cô biết,” cô giáo nói.
“Cứ đợi mà xem,” Isobel thì thầm với Anna. “Cô ấy sẽ tìm được cách. Cô Williams có thể làm bất kỳ chuyện gì.”
Nhưng cũng có thể là không có cách nào cả, Anna nghĩ.
Em nhìn khuôn mặt Isobel đang rạng ngời niềm tin. Em nhìn kỹ khuôn mặt của cô Williams, trầm ngâm suy nghĩ. Bỗng nhiên, Anna cảm thấy việc tin tưởng là cực kỳ quan trọng. Có lẽ việc em tin tưởng đủ nhiều sẽ có ích.
Mình tin chắc. Sẽ có một cách nào đó, Anna thì thầm không thành tiếng.
Rồi, bất thình lình, cô Williams nở nụ cười. Cô ngẩng đầu lên.
“Là gì vậy ạ, cô Williams?” Ben phấn khích hỏi.
“Cô nghĩ… em sẽ phải chờ xem thôi, Ben,” cô giáo đáp.
Nhưng mọi người đều biết. Cô đã tìm thấy một cách.
