“CHA CÓ ĐỊNH đến nhà Gerda tối nay không, Papa?” Anna hỏi.
“Không phải tối nay,” Papa nói với em. Trông cha rất bất an. “Tối mai cha sẽ đi, Liebling[1] à. Có lẽ đến lúc đó mọi việc đều đã ổn.”
Anna biết cha nói như thế vì em là một đứa trẻ. Bản thân cha không tin mọi việc sẽ ổn. Anna cầu trời rằng cha đã sai.
Sáng hôm sau Gerda đi học nhưng cô bé không nói chuyện với bất kỳ ai. Anna đứng gần Gerda khi em có thể làm thế mà không lộ vẻ mất tự nhiên. Em suýt nữa đã nói, hơn một lần, rằng, “Đừng lo, Gerda. Tối nay cha mình sẽ đến nhà bạn. Cha sẽ tìm ra cách nào đó để giải quyết mọi chuyện. Cha sẽ tìm ra được cha bạn đang ở đâu.”
Nhưng em nhớ lại vẻ mặt cha, như thể cha biết nhiều hơn những gì cha nói. Em không muốn Gerda hy vọng nếu thực sự không có chút hy vọng nào.
Gerda dường như không trông thấy Anna lảng vảng gần mình. Suốt cả ngày mặt cô bé trông như đang bị rèm che.
“Tập trung nào, Gerda,” Frau Schmidt nổi cáu.
Một giây im lặng. Rồi giọng Gerda vang lên một cách máy móc, “Vâng, thưa Frau Schmidt.”
Tối hôm đó, ngay khi gia đình Solden ăn tối xong, Papa đi đến nhà Hoffman.
“Có lẽ đây là việc nguy hiểm đấy, anh Ernst,” Mama nói ngay khi cha chuẩn bị ra khỏi nhà.
“Có lẽ anh giúp được,” cha nói và đi mất.
Cha trở về nhà quá sớm. Khi cha mở cửa, Anna quanh quẩn ở đó, hy vọng, hy vọng vô cùng, rằng em có thể nhìn ra được điều gì trên khuôn mặt cha cho thấy rằng Herr Hoffman đã về nhà an toàn.
“Họ đã đi khỏi Frankfurt,” thay vào đó cha nói. “Giá mà cha đi sớm hơn… nhưng cha không nghĩ như vậy sẽ có gì khác biệt.”
Ngày hôm sau ở trường, Anna Solden ngồi im thin thít lắng nghe những lời đồn râm ran.
“Herr Hoffman đã mang hết tiền đi.”
“Họ đã đến nhà dì của bạn ấy ở Rotterdam.”
“Tớ nghe nói họ đã đi Berlin.”
“Cả hai cậu đều điên rồi. Chính Johann Mitter nói với tớ là họ đã đi Anh.”
Mọi người đều cố nén cười khi nghe câu đó. Johann là ông trùm bịa chuyện.
“Nó nói dối đấy, như mọi lần,” Else Kronen chế giễu. “Anh trai tớ đã nói chuyện với hàng xóm nhà Hoffman, Frau Hoffman đã để lại một lá thư nhờ đưa cho Herr Hoffman nếu chú ấy xuất hiện và tìm cả nhà. Cô ấy thậm chí còn không nói gì với hàng xóm là sẽ đi đâu. Nhưng các cậu biết là Gerda đã kể về cái nông trại ở Áo mà nhà bạn ấy thường đến vào mùa hè…”
Mình không nói gì đâu, Gerda, Anna nghĩ. Mình vẫn là bạn của bạn.
Em ngồi im phăng phắc chờ đến giờ tập trung. Thật tuyệt khi Gerda chỉ chọn riêng mình em để tâm sự. Đương nhiên, từ đầu đã không có ai khác ở đó và có lẽ Gerda cảm thấy yên tâm khi nói chuyện với em vì chẳng có ai khác làm vậy cả. Dù sao cũng không thường xuyên. Em quá ngờ nghệch.
Chuyện bắt đầu ngay từ ngày đầu tiên, cách đây lâu lắm rồi, khi Anna bắt đầu cuộc chiến của em với bảng chữ cái. Với em, nhiều chữ cái trông y hệt nhau. Nếu các chữ cái chịu nằm yên trên giấy thì có lẽ sẽ dễ phân biệt chúng với nhau hơn, nhưng khi Anna nhìn vào, chúng cứ nhảy múa. Em đã mong sẽ có ai đó nói gì về chuyện này. Nhưng không ai nói gì cả, và bản thân Anna thấy sợ phải tự mình nêu ra. Nên em cầm sách gần mắt hơn và gần hơn nữa, cố bắt đám chữ cái phải cư xử đàng hoàng.
Rồi Frau Schmidt đã gọi em lên trước lớp để đến lượt em đọc lại những gì đã học. Cô giáo dùng một cái que chỉ vào những con chữ trên bảng đen.
“Đây là chữ gì, Anna?” cô hỏi.
Anna không biết. Em thậm chí còn không thể nhìn rõ. Em đứng đó ngậm tăm, cảm thấy xấu hổ và không hó hé một tiếng nào.
“Em có phải là Anna Solden không?” giáo viên hỏi.
Anna gật đầu, vẫn không thể nói gì.
“Em gái của Rudolf và Gretchen và hai anh em sinh đôi?”
Anna lại gật đầu. Hai má em nóng bừng.
“Đứng thẳng lên, cô bé, và trả lời cho tử tế vào. Em nên nói, ‘Vâng, thưa Frau Schmidt.’ ”
Bằng cách nào đó, em dựng thẳng người lên. “Vâng, thưa Frau Schmidt,” em lí nhí.
Cô giáo tặc lưỡi một cách thiếu kiên nhẫn.
“Không phải nói lí nhí như thế. Nói to lên,” cô ra lệnh.
Cô chờ đợi. Lúc này Anna đã run lẩy bẩy. Em tự hỏi liệu có khi nào em sẽ ngã khuỵu trước mặt cả lớp hay không. Em đã không ngã.
“Vâng, thưa Frau Schmidt,” em lặp lại, ước gì như vậy là ổn rồi.
“Lần nữa,” cô giáo quát.
“Vâng, thưa Frau Schmidt,” Anna nói.
“Giờ để cô xem em có thể đọc được chữ này chưa,” Frau Schmidt nói.
Anna không thể đọc được chữ đó. Em tuyệt vọng đoán bừa nhưng em đoán trật lất hết cả.
“Ôi, thôi ngồi xuống đi,” cuối cùng cô giáo nói. Cô nhìn Anna loạng choạng đi về bàn. Rồi cô nói thêm với vẻ châm chọc, “Cô được biết cha của em là thầy giáo tiếng Anh tại một trong những trường hàng đầu. Có lẽ ông ấy có thể dạy em chút gì đó!”
Cả lớp cười ầm lên. Có lẽ họ không dám không cười, nhưng Anna không nghĩ ra điều ấy. Em vẫn còn nhớ tiếng cười của họ.
Chuyện đó xảy ra đã hơn một năm trước. Anna vẫn chưa học đọc được. Papa đã cố giúp em nhưng cha dạy tiếng Anh cho nam sinh trung học. Cha không hiểu được có vấn đề gì giữa Anna và bảng chữ cái. Nhưng nếu em không đọc được, thì giờ đây em đã có thể đứng thẳng người. Em không còn run sợ nữa. Em đứng cứng ngắc, trả lời mạch lạc, và ghét cay ghét đắng Frau Schmidt.
Và em cũng ghét môn đọc. Em không quan tâm việc em không đọc được. Em không muốn đọc. Mà tại sao em lại phải làm thế? Papa sẽ đọc cho em nghe và Papa vẫn yêu thương em y như vậy, dù em có biết đọc hay không. Em sẽ không bao giờ đọc và em sẽ không bao giờ làm bạn với những đứa đã cười nhạo em.
Dẫu vậy, trong thâm tâm, em thực sự thấy buồn vì Gerda thậm chí còn không nói lời từ biệt. Em đã thấy đau lòng biết bao cho sự cô đơn và sợ hãi của Gerda. Và không một lần nào em, Anna, tham gia vào những cuộc ngồi lê đôi mách tàn nhẫn về tung tích của Herr Hoffman.
“Chú ấy đã bỏ trốn với một nữ diễn viên, Johann Mitter bảo thế,” là một trong những câu chuyện như vậy.
Anna ngay lập tức lên tiếng phản đối chuyện đó.
“Chú ấy không làm thế,” em nói.
Những người khác thảy một loạt các câu hỏi về phía em, một lần hiếm hoi họ thực sự nhìn thẳng vào em.
“Làm sao cậu biết?”
“Vậy giờ chú ấy ở đâu?”
“Ai bảo cậu thế?”
Anna ngang ngạnh nhìn họ nhưng không lên tiếng. Em không có bằng chứng. Em chỉ biết vậy. Cha của Gerda sẽ không làm thế.
“Ôi, nó chả biết cái gì đâu,” Olga Muller gạt em sang một bên. “Như mọi khi,” con bé nói tiếp.
Rồi bọn họ quay đi đầy khinh bỉ.
Nhưng Anna tin chắc rằng mình đúng. Hẳn đã phải có chuyện gì đó tồi tệ lắm xảy ra nên Herr Hoffman mới không thể về nhà. Một phần của “thời buổi nhiễu nhương” mà Papa đã nói.
“Anna, em không thể cứ ngồi đó mà mơ mộng được đâu,” Frau Schmidt gắt. “Nếu em còn muốn hoàn thành chương trình vỡ lòng.”
“Vâng, thưa Frau Schmidt,” em nói máy móc.
Em giở ra quyển sách mà em không thể đọc và chuẩn bị cho một ngày nữa ở trường.
Một tuần sau, em thức giấc giữa đêm và nghe thấy Mama đang gào lên.
“Rời nước Đức! Anh Ernst! Làm sao chúng ta có thể?”
Có tiếng cha rầm rì đáp lại. Anna lắc lắc đầu, vẫn còn lơ mơ vì ngái ngủ, và cố dỏng tai lên nghe.
“Nhưng đây là nhà của chúng ta!” Anna chưa bao giờ thấy Mama cáu giận đến vậy. “Chúng ta đã sống ở đây cả đời rồi. Anh Ernst, nơi em chào đời cách chính ngôi nhà này chưa đến ba dãy nhà. Bạn bè của chúng ta ở đây. Còn em gái anh thì sao?”
Papa lại nói, nhưng dù Anna đã căng tai lên, em chỉ nghe được loáng thoáng chữ này chữ nọ.
“… phải dũng cảm… nghĩ về gia đình Hoffman… em không hiểu sao…”
Cha còn nói gì đó về tháng Sáu nữa. Anna nhớ lại khi ấy cha đã tức giận đến mức nào với một đạo luật mới. Điều gì đó về việc người Do Thái không được làm việc trong chính quyền… Ôi, em không nhớ nổi mặc dù em có thể hình dung cha đi tới đi lui, hai mắt cha long lên. Em đã không biết rằng cha có thể tức giận đến mức ấy.
Mama vẫn đang tranh luận.
“Nhưng chúng ta sẽ đi đâu? Ernst, anh không suy nghĩ gì cả. Chuyện học hành của bọn nhỏ thì sao? Anna yêu quý của anh bây giờ còn đang không theo được đấy.”
Cô bé đang nghe lỏm nở nụ cười trong bóng tối. Em không theo được chương trình thì đã làm sao? Ngay cả Mama cũng biết em là “Anna yêu quý” của Papa.
“Chuyện gì sẽ xảy ra với con bé nếu nó phải rời bỏ quê hương? Còn Rudi có thể sẽ trở thành huynh trưởng học kỳ tới. Mà dù gì đi nữa chúng ta cũng không có đủ tiền.”
Cuối cùng giọng Papa vang lên mạnh mẽ xuyên qua bức tường.
“Anh biết rõ tất cả những chuyện đó như em, Klara. Nhưng anh còn biết hơn thế nhiều. Em không hiểu là nếu không phải anh đang làm việc cho một trường tư thục thì anh đã thất nghiệp ngay lúc này rồi hay sao? Mất bao lâu để chế độ mới bắt đầu dòm ngó nhân viên ở một trường tư? Hãy nhớ rằng chồng của Tania là người Do Thái.”
“Nhưng chồng của em gái anh thì có liên quan gì đến chúng ta?” Trong cơn giận dữ, giọng Mama nghe có vẻ bối rối.
“Ôi, Klara, nghĩ mà xem. Hãy nghĩ về gia đình Hoffman. Chuyện gì đã xảy ra với anh ấy, anh thật không dám đoán. Hãy nghĩ về Nathan Jakobsohn. Hãy nghĩ về gia đình Wechsler. Và hôm nay anh nghe nói Aaron Singer đã bị cho nghỉ việc.”
“Anh Ernst, không thể thế được. Tiến sĩ Singer đã giúp công ty đó nổi tiếng mà.”
“Mọi người đều biết chuyện đó. Nhưng kể cả như vậy thì ông ấy vẫn bị sa thải. Không có lý do nào cả. Ông ấy sẽ cố gắng rời khỏi nước Đức. Chẳng bao lâu nữa thôi, anh chắc chắn, sẽ càng khó để đi. Không chỉ có người Do Thái gặp nguy hiểm đâu, Klara. Bất kỳ người nào bất đồng, bất kỳ ai lên tiếng quá lớn…”
Có một sự im lặng đầy căng thẳng. Anna cắn nắm tay của mình.
“Nhưng anh trai Karl của anh là họ hàng duy nhất của anh không ở Đức - và anh ấy đang ở Canada!” Mama rền rĩ.
Anna biết rằng với Mama, Canada quá xa xôi và lạ lẫm. Mama không ưa bất kỳ cái gì “ngoại quốc”.
Đột nhiên Papa ngáp một cái, to đến mức Anna nghe thấy tiếng khớp hàm của cha kêu răng rắc.
“Đủ rồi. Anh mệt quá, Klara. Nhưng chúng ta phải nghĩ. Nếu có bất kỳ chuyện gì xảy ra, chúng ta sẽ cần phải sẵn sàng. Anh cầu Chúa rằng anh đã sai về tất cả những chuyện này.”
“Em chắc chắn là anh sai,” Mama nói.
Anna nghe tiếng mẹ trở mình. Chiếc giường kêu kẽo kẹt. Rồi Papa nói thêm, khẽ đến mức Anna suýt nữa đã bỏ lỡ, “Anh có một lời hứa với Anna mà anh phải giữ.”
“Anh hứa với Anna cái gì? Rằng anh sẽ lôi cả nhà đi tha hương sao?”
“Không, không phải như thế,” Papa mệt mỏi nói.
Anna giờ áp cả tai vào tường, để em có thể nghe được ngay cả khi cha đã hạ giọng.
“Anh nói với con bé rằng nó sẽ lớn lên ở nơi những suy nghĩ được tự do,” cha nói.
Cha đã hứa với em như thế ư? Ồ, đúng rồi. Bài hát mà Herr Keppler sẽ không hát. Nhưng Mama lại nổi cơn tam bành lần nữa.
“Vậy là tất cả chúng ta phải thay đổi cuộc sống chỉ vì Anna của anh sao! Trời đất, trong đám trẻ con bé là đứa cần phải ở yên đây nhất. Con bé chỉ vừa mới bắt đầu học. Frau Schmidt nói nó rất cứng đầu… nhưng dù có chuyện gì, thì việc bắt nó phải bắt đầu lại ở một nơi mới sẽ là điều tồi tệ nhất trên đời với con bé!”
Anna rùng mình. Lần này, Mama nói đúng. Frau Schmidt rất khủng khiếp, nhưng một người xa lạ nào đó thì…!
Làm ơn, Papa, em thầm van xin cha, xin hãy để chúng ta ở đây đi ạ.
Rồi, bất ngờ, bà Klara Solden cười phá lên, tiếng cười như thường ngày với vẻ thoải mái và trêu chọc.
“Ernst, anh đã quên rằng chúng ta mờ nhạt thế nào rồi sao,” mẹ nói, khiến cho mọi thảo luận nãy giờ trở thành vô nghĩa. “Trời đất, chuyện gì có thể xảy ra với chúng ta chứ? Có thể vợ Herr Hoffman là một người hay cằn nhằn. Có thể tiến sĩ Singer sẽ làm việc trở lại theo cách nào đó hoặc ông ấy đã quá già rồi. Nhưng chúng ta chẳng là ai cả. Ôi, chân em đang lạnh cóng. Để chân anh qua đây nào.”
“Klara, Klara,” Papa rên rỉ, nhưng giọng cha vẫn thoáng có ý cười, “thật hết cách với em.”
Giọng họ trầm xuống thành tiếng thì thầm. Anna trượt lại xuống giường, băn khoăn không biết có nên lo lắng hay không. Cuối cùng em chìm lại vào giấc ngủ.
Em thức dậy một lần trước khi trời sáng hẳn. Không nghe tiếng gì phát ra từ phòng của cha mẹ. Trong thoáng chốc, cảm giác sợ hãi lại trào lên trong em. Rồi em nghĩ về hai bàn chân lạnh cóng của Mama và mỉm cười khi em cuộn người chui gọn vào tấm chăn ấm áp của riêng mình.
Mama sẽ không để cho Papa làm chuyện gì tồi tệ đâu, em nghĩ.
Trong bữa sáng mọi chuyện vẫn diễn ra như thường ngày. Anna thấy nhẹ cả người, dù không hiểu sao lại cũng thấy hơi thất vọng. Thế rồi đến bữa tối Papa đưa ra một thông báo. Đó không phải điều gì như Anna tưởng. Nhưng cũng đủ làm em thất kinh.
“Gia đình ta sẽ học nói tiếng Anh,” cha nói.
Vợ con ông trợn tròn mắt nhìn ông. Cha mỉm cười đáp lại nhưng có điều gì trong nụ cười đó chẳng ai thích cả.
“Chúng ta sẽ bắt đầu ngay bây giờ,” cha nói tiếp, chứng minh rằng nỗi sợ khủng khiếp nhất của họ đã đúng. “Kể từ giờ phút này, vào mỗi tối, chúng ta sẽ chỉ nói duy nhất tiếng Anh trong bữa tối. Tất cả các con, trừ Anna, đã học một ít tiếng Anh ở trường, nên mấy đứa có thể bắt đầu nói được rồi,” cha động viên họ.
“Em không biết tiếng Anh,” Mama nói, mặt đanh lại.
“Em sẽ học, Klara,” Papa nhẹ nhàng nói. “Chúng ta sẽ bắt đầu ngay bây giờ. Nghe kỹ nhé. Rudi, con chuyền cho cha lọ muối được không?”
Những từ tiếng Anh nghe chẳng có nghĩa gì với Anna. Rudi nhìn mấy lọ tiêu, muối và mù tạt. Tay anh đưa ra chầm chậm. Nó cứ lơ lửng trên không. Rồi, một cách không chắc chắn, nó hạ xuống. May mắn đã đứng về phía anh. Anh quả đã đưa cho cha lọ muối.
“Cảm ơn, con trai,” Papa nói, đón lấy nó.
Vẻ lo lắng trên khuôn mặt Rudi biến mất ngay tức thì. Anh đưa mắt nhìn quanh một lượt để chắc rằng cả nhà không bỏ lỡ sự tài giỏi của mình. Mọi người trông thán phục đúng như mong đợi.
Nhưng Papa chỉ mới bắt đầu.
“Hôm nay đi học thế nào, Gretchen?” cha hỏi.
Nếu là bất kỳ thời điểm nào khác, thấy chị Gretchen bối rối thế này hẳn là vui lắm.
“Như nào… như nào… con biết không,” chị lắp bắp.
“Tốt ạ, Papa,” Rudi đỡ lời thật nhanh, thật điêu luyện.
Nhưng Gretchen đã trấn tĩnh lại. Chị bắn về phía anh trai một ánh mắt cáu kỉnh.
“Ở trường ổn ạ, Papa,” chị nói.
Câu này đúng còn câu kia sai à? Anna chẳng hiểu mô tê gì. Sẽ tuyệt làm sao nếu anh Rudi vừa mắc lỗi. Nhưng nếu mà Papa quay sang em, Anna, tiếp theo thì sao?
Việc này tệ hơn cái bảng chữ cái đó một triệu lần, Anna rầu rĩ nghĩ. Em cố tụt người thấp xuống trên ghế để Papa không nhìn thấy em.
Với cha thì chuyện này đương nhiên là dễ dàng rồi. Cha thật lòng yêu thích tiếng Anh. Cha đã học đại học ở một nơi gọi là Cambridge. Anna đã xem ảnh dòng sông nơi đó, ảnh những cái cây vĩ đại nghiêng ngả và ảnh những thanh niên tươi cười nhìn vào máy chụp ảnh. Papa có rất nhiều sách tiếng Anh và cha đọc chúng để giải trí. Cha thậm chí còn đặt mua tạp chí tiếng Anh và cha dạy tiếng Anh suốt cả ngày cho các nam sinh tại trường Thánh Sebastian.
Chỉ thực hành một chút, anh Rudi và chị Gretchen đã làm tốt một cách đáng kinh ngạc. Nhưng đó không hẳn chỉ là do anh chị thông minh, theo như anh Rudi tự nhận. Anh đã học tiếng Anh ở trường được bốn năm rồi còn chị Gretchen là ba năm. Hai anh chị sinh đôi mới học một năm và họ mắc hàng trăm lỗi. Mama và Anna là hai người duy nhất hoàn toàn không biết một chút gì.
Lúc đầu họ vẫn nói tiếng Đức với nhau trước mặt Papa mà vẫn được miễn tội. Trong những ngày đó, có một sự khăng khít giữa hai mẹ con mà Anna chưa từng cảm nhận được từ khi em còn là một đứa bé. Em biết rằng ngày đó Mama đã ôm ấp em và hát cho em. Có những bức ảnh chụp em nằm trên đầu gối Mama và nụ cười Mama dành cho em thật đẹp. Anna yêu những bức ảnh đó. Nhưng em không thể nhớ được, hoặc chỉ nhớ mơ hồ, có lúc nào mà em không phải là một sự thất vọng đối với mẹ.
Chuyện đã bắt đầu ngay cả trước khi em đi học. Anna không thể chạy mà không vấp ngã vì những chỗ nhô lên trên vỉa hè gập ghềnh. Anna không thể nhảy dây. Anna không bao giờ có thể bắt bóng trừ phi nó lăn trên mặt đất về phía em. Em có thể học thuộc thơ. Papa thích nghe em đọc thơ. Nhưng Mama không có thì giờ cho thơ thẩn. Mẹ muốn một đứa con gái ít nhất là có thể phủi bụi đồ đạc một cách tử tế.
“Anna, nhìn đám bụi đó mà xem!” mẹ sẽ la lên khi Anna nghĩ em đã làm xong.
Anna sẽ nhìn và, dù em chẳng thấy có chút bụi nào, em sẽ cúi đầu vì hổ thẹn.
Nhưng giờ mọi chuyện đã khác. Hai mẹ con sẽ ngồi nghe chị Frieda ráng hết sức để nói, “Thank you.”
“Tank you, Papa,” chị sẽ nói thế.
“Đặt lưỡi con giữa hai hàm răng đi, Frieda, như thế này này. Nhìn cha này. Th… th…” Papa làm mẫu.
Kể cả anh Rudi cũng gặp khó khăn với âm “th” này.
Rồi, ngay giữa chừng, Anna sẽ thì thầm với mẹ em là em muốn uống thêm sữa. Em thì thầm bằng tiếng Đức, đương nhiên, và Mama trả lời, “Ja, ja, Liebling[2],” và đưa sữa qua ngay tức khắc. Papa sẽ cau mày nhưng Anna sẽ nhấp từng ngụm món sữa, cảm thấy mình thật đặc biệt và gần như không thèm quan tâm, dù em yêu cha rất nhiều.
“Đứa con Đức duy nhất của mẹ,” Mama âu yếm nói vào những buổi tối đầu tiên đó. Còn Anna thì đắm chìm trong vẻ rạng rỡ của nụ cười Mama được chừng nào hay chừng đó.
Chẳng mấy chốc, em biết, Mama sẽ lại muốn dạy em đan len. Hay là may vá! Cái đó còn tệ hơn. Chị Gretchen và chị Frieda rất nhanh nhẹn. Nhưng Anna thì đơn giản là không thể nhìn thấy những gì Mama nói. Chẳng hạn như, em không hiểu bằng cách nào mà Mama xỏ sợi chỉ qua cây kim được. Khi Anna nhìn cây kim mảnh trong tay mình, không có cái lỗ nào ở đó đợi em cả.
Em suýt đã nói được với Mama chuyện đó, không chỉ một lần. Nhưng lúc nào cũng vậy, ngay khắc tiếp theo, Mama đã luồn sợi chỉ qua và nhìn đứa con gái út của bà một cách bực bội đến mức Anna không biết làm sao để giải thích.
Trên cây kim của Mama, lúc nào cũng có một cái lỗ.
Có lẽ nếu em cầm món đồ gần hơn nữa…
“Không, không, con,” Mama nói, “con sẽ bị căng mắt nếu làm vậy. Giữ nó trên đùi con như thế này.”
Một lần nữa mẹ em nghe có vẻ vô cùng chắc chắn. Anna tiếp tục chật vật mà vẫn không đâu vào đâu cả. Chẳng mấy chốc, tất cả mọi người đều đã dần quen với em mặc dù họ chưa bao giờ ngừng cố gắng cải thiện em.
“Để chị, Anna,” chị Gretchen sẽ thở dài, đón lấy miếng nhấc nồi từ tay em. “Làm sao em có thể móc những mũi len to thế hả?”
“Đây, Anna. Để mẹ sửa. Thực lòng mẹ không thể hiểu nổi con. Mẹ đã đan vớ cho các anh em của mẹ khi mẹ mới bảy tuổi.”
Đó là Mama. Sự ủ dột bao trùm lấy Anna. Em mím chặt môi và không để tay run rẩy. Y như chuyện ở trường và cái bảng chữ cái đó. Nhưng em không thèm quan tâm. Em là cục cưng của Papa kể cả khi không phải là của Mama. Mọi người đều biết chuyện đó, cũng hệt như việc họ biết Mama yêu anh Rudi nhất, dù mẹ cứ chối đây đẩy.
Nhưng giờ đây, ít nhất là trong lúc này, Anna là đứa con Đức duy nhất của Mama. À thì, Mama vẫn cau mày và thường xuyên lắc đầu vì em nhưng mẹ cũng hát cho em nghe những bài hát tiếng Đức, và cả hai mẹ con đều vờ như không tồn tại cái gọi là thời buổi nhiễu nhương.
Anna cố không nhớ đến Gerda, không tự hỏi bạn ấy giờ đang ở đâu và liệu cha bạn ấy có tìm được gia đình không.
Em không còn giật mình thức giấc và nghe thấy cha mẹ cãi nhau nữa.
Đó là một mùa đông tươi đẹp, một mùa xuân đáng yêu. Em mặc nhiên cho rằng bão tố đã qua, và rằng rồi thì Papa thậm chí sẽ quên cả những bài học tiếng Anh.
Rồi một sáng sớm tháng Sáu, năm 1934, một lá thư được gửi đến từ Canada. Thư không phải của bác Karl; nó được gửi từ luật sư của bác.
Và sau một đêm, cái thế giới đôi lúc vui vẻ, thường xuyên không vui, nhưng luôn luôn quen thuộc của Anna đã hoàn toàn đảo lộn.
[1] Tiếng Đức: Con yêu.
[2] Rồi, rồi, con yêu.
