FRANZ SCHUMACHER đã thở hổn hển trước khi chú đến được chỗ cái xe của mình, nhưng chú không để Anna xuống.
Khi họ đi theo chú, Frieda chọc chọc Fritz. “Nó có ngủ thật đâu,” em thì thầm.
“Ai mà chẳng biết,” Fritz đồng ý. Rồi anh nhún vai. “Với Anna thì, ai mà biết tại sao?” anh lẩm bẩm.
Frieda gật đầu và vội vã để theo kịp những người khác.
“Tôi sẽ chở ông Solden cùng mấy cậu bé và hai chiếc túi lớn,” ông Menzies đề nghị khi bác sĩ Schumacher, vẫn đang bế Anna, dừng lại nhìn chiếc xe của mình một cách vô vọng.
“Cửa xe khóa rồi,” chú giải thích.
Mama không phí nhiều lời. Mẹ túm lấy cánh tay đang đung đưa của Anna và lắc thật mạnh.
“Đủ rồi đấy, Anna,” mẹ cáu kỉnh nối bằng tiếng Đức. “Con đâu có ngủ gì. Xuống ngay và tự đứng đi.”
Anna mở mắt chậm hết mức mà em dám. Em ngáp thật to, thật vô tội, như một chú mèo con. Rề rà lâu nhất có thể, đến tận giây cuối cùng em mới thả người xuống vỉa hè. Bác sĩ Schumacher mỉm cười với em khi chú thả em xuống, nhưng Anna nhận thấy được sự khinh thường của gia đình em.
“Ai cũng sẽ kiệt sức sau một chuyến đi dài như thế mà,” bác sĩ nói, đỡ em đứng thẳng. Giọng chú có vẻ nghiêm túc nhưng đôi mắt chú hấp háy.
Chú ấy biết mình không thực sự ngủ, Anna nghĩ, và chú ấy không bận tâm.
Bác sĩ Schumacher xoay người chuẩn bị mở cửa xe.
“Trong này này, Anna,” chú hướng dẫn. “Chú sợ là cháu sẽ phải ép người lại để đủ chỗ.”
Anna cố ép người, nhưng vẫn không có đủ chỗ. Mama kéo em.
“Đến đây. Con sẽ phải ngồi lên đùi mẹ,” mẹ nói.
Anna vâng theo nhưng lần này em biết là em quá nặng. Em cố làm cho bản thân nhẹ hơn, chỉ ghé vào một chút trên đùi mẹ. Chiếc xe khởi động với một cú giật. Anna tuột về phía sau, và Mama hộc lên khi không khí bị tống ra khỏi người mẹ. Cô bé sẵn sàng tinh thần bị ăn mắng nhưng mẹ em, khi đã có đủ hơi để nói, đã kiểm soát được cơn giận của bà. Bà mím chặt môi và nhích người để điều chỉnh bản thân cho phù hợp với trọng lượng của Anna.
Họ cứ đi và đi mãi. Ánh sáng hắt ra từ trong những ngôi nhà họ đi qua nhưng chúng đã bị làm mờ vì những tấm rèm cửa khép chặt. Đường phố vắng vẻ và u ám trong buổi chạng vạng. Anna nheo mắt nhìn ra bóng tối bên ngoài, nhưng em không trông thấy thứ gì dễ chịu, không một thứ tươi sáng nào nói, “Chào mừng đến Canada!” Cổ họng em chợt đau vì một sự khổ sở bất ngờ.
“Trông cô đơn quá,” Mama lẩm bẩm.
Gretchen, ngồi ở giữa với hành lý ở phía bên kia, không nói gì đáp lại. Có lẽ chính chị cũng đang nhớ lại những con phố nhỏ ở Frankfurt nơi gia đình Solden đã quen thuộc và ai cũng biết rõ. Ngay cả Frau Meyer mập ú, người hay phàn nàn này nọ về tiếng ồn khi các em chơi trên phố, cũng cứ như một người bạn khi mà giờ đây họ sẽ không bao giờ gặp lại bà ấy nữa.
Trong một thoáng, tâm trí Anna suy nghĩ vẩn vơ, hình dung ra những người hàng xóm của họ - Trudi, em bé ở tầng dưới, vẫn chưa đi vững khi họ ra đi; Maria Schliemann, bạn thân của chị Gretchen; Herr Gunderson…
Đột nhiên, tâm trí em lại giật nhanh về hiện tại. Có phải Mama thực sự đã nói “trông cô đơn” không? Chị Frieda đang tán gẫu với bác sĩ Schumacher. Chiếc xe cũ kêu lách cách và ầm ầm. Có lẽ em chỉ tưởng tượng ra mình nghe thấy Mama nói thôi.
Em hơi xoay người và cố đọc biểu cảm trên mặt mẹ. Nếu mẹ thấy cô đơn, Anna không biết phải làm gì đây.
Khuôn mặt mẹ vẫn ẩn đi trong bóng tối.
Chị Gretchen, nói gì đó với Mama đi, Anna thầm ước.
Rồi chiếc xe dừng lại ở một ngã tư, ngay dưới một ngọn đèn đường. Klara Solden ngẩng đầu lên và mỉm cười tươi tắn với Anna và cả với Gretchen.
“Chúng ta sẽ đến nơi nhanh thôi, mấy con, rất nhanh thôi,” mẹ nói với họ bằng thứ tiếng Anh nhát gừng của mẹ. “Chúng ta gần đến nhà mới rồi.”
Làm như bọn con không biết chuyện đó vậy! Anna giễu thầm trong lòng, một lần nữa quay lưng về phía mẹ.
Giọng nói ồn ào vui vẻ quá mức của mẹ khiến buổi chạng vạng càng thêm hiu hắt hơn bao giờ hết.
“Các con hẳn là phấn khích lắm nhỉ, cả hai đứa,” Mama lấn tới. “Đây là một cơ hội tuyệt vời cho con, Gretchen… và cả Anna nữa… nhìn thấy một đất nước khác… trong khi các con chỉ mới còn rất nhỏ.”
Mama không có vẻ gì là tin vào lời do chính mình nói ra, dù chỉ một từ. Anna nhìn ra ngoài con đường tăm tối. Không đến lượt em trả lời, kể cả khi em biết phải nói điều gì. Chị Gretchen sẽ làm điều đó. Gretchen, cục cưng của Mama, sẽ biết chính xác cần nói gì để xoa dịu mẹ của các em. Anna chờ đợi.
Gretchen không nói gì cả.
Quên Maria đi, Anna mắng chị mà không gây ra tiếng động nào. Nói gì đi chứ. Nói gì đó với Mama đi.
Gretchen ho, một tiếng ho khẽ khô khốc.
Rồi, chậm mất vài giây, chị rốt cuộc cũng đáp lại bài diễn văn động viên của Mama.
“Đúng vậy, Mama, tất nhiên là tụi con phấn khích rồi,” chị nói. “Mọi thứ sẽ rất tốt đẹp, con chắc chắn thế.”
Giờ đến lượt giọng của Gretchen lớn một cách mất tự nhiên, cố ra vẻ vui vẻ, y như giọng của Mama. Anna cứng người vì giận hai người họ. Sao họ không thể là những người điềm đạm và khó ưa như bình thường chứ? Sao họ phải dũng cảm đến thế làm gì?
Frieda, trong lúc đang kể cho bác sĩ Schumacher chuyện em và Fritz đã thắng một cuộc thi hát năm bảy tuổi như thế nào, quay đầu nhìn chị gái mình qua vai.
“Chị nói gì vậy, chị Gretchen?” Frieda hỏi.
“Chị đang nói chuyện với Mama.” Giọng Gretchen lúc này nghe dửng dưng.
“Mama có nói gì ạ?” Frieda chất vấn, không muốn bị cho ra rìa.
“Không có gì đâu, Frieda. Thôi kệ đi,” mẹ đáp. Rồi mẹ vươn tay ra siết chặt tay Gretchen, lúc này đang nắm chặt lại trên đùi.
“Cảm ơn con, con gái,” mẹ nói nhẹ nhàng. “Mẹ biết con đang cố gắng. Ngay lúc này… ngay lúc này, con là đứa con thân yêu nhất.”
Đó là giọt nước làm tràn ly. Lâu lắm rồi Mama không gọi ai là “đứa con thân yêu nhất”, và Anna cảm thấy biết ơn vì điều đó, dù không để bản thân nghĩ về nó. Đó là một truyền thống của gia đình, một điều Mama đã từng làm từ trước cả khi Anna có thể nhớ được. Mama luôn cam đoan với các em rằng mẹ yêu từng đứa ngang nhau. Cả năm đứa con đều quý báu. Không có đứa nào là đứa mẹ thích nhất cả. Tuy nhiên đôi khi, một đứa sẽ làm một chuyện gì đó cực kỳ đặc biệt và trở thành “đứa con thân yêu nhất” của Mama trong lúc đó.
Ai cũng thích điều này - tất cả mọi người trừ Anna.
Em biết, và cả những người khác cũng biết, rằng em chưa bao giờ thực sự là “đứa con thân yêu nhất” cả. À thì thỉnh thoảng mẹ cũng gọi em như thế, nhưng luôn luôn là những khi Anna làm một việc mà Mama yêu cầu em làm, như chuẩn bị bàn ăn hay ra tiệm mua đồ. Anna cố gắng không quan tâm, dĩ nhiên. Em thường tự nói với mình rằng em chẳng quan tâm tẹo nào. Tuy vậy, vẫn thật tốt khi Mama đã thôi không nghĩ đến nó nữa. Kể từ khi Papa thông báo rằng gia đình họ sẽ đi Canada, Mama dường như không còn để ý đến những khoảnh khắc đặc biệt.
Và lần này thì có gì tuyệt vời đến thế ở chị già Gretchen ngu ngốc chứ? Anna thầm hỏi cả thế giới. Chị ấy ngoan là có mục đích cả mà.
Mama và chị Gretchen đang nói chuyện khe khẽ bằng tiếng Đức nhưng Anna sẽ không nhượng bộ mà lắng nghe. Em không muốn nghe Gretchen ra vẻ…
Trưởng thành, Anna nghĩ.
Nhưng chuyện đó thật ngớ ngẩn. Gretchen mới mười ba thôi. Trưởng thành cái gì chứ.
“Chúng ta đến nơi rồi,” bác sĩ Schumacher nói và đậu xe.
Họ rời nhau ra và trèo xuống xe.
“Ở đó,” bác sĩ đưa tay chỉ.
“Cả ngôi nhà sao?” Mama há hốc.
Đã nhiều năm họ không có được một ngôi nhà cho riêng mình. Từ khi Gretchen còn là một đứa bé, họ từng sống trong một ngôi nhà nhỏ xíu.
Nhưng Frieda nhìn kỹ hơn.
“Chỉ có một nửa ngôi nhà thôi ạ,” em nói. “Có người ở nửa bên kia.”
“Đúng vậy. Gia đình mình chung tường với nhà hàng xóm,” bác sĩ đồng ý. “Nhưng nó thật sự là một ngôi nhà riêng biệt.”
Mama đột nhiên thở dài. Nghe gần như một tiếng nức nở. Lần này, Gretchen đã có sẵn lời hay để nói.
“Trông sẽ khá hơn khi có ánh đèn sau cửa sổ đó ạ, Mama,” em nói.
“Mẹ biết,” Klara Solden đáp, gắng hết sức để nghe có vẻ bị thuyết phục.
Rồi một chiếc xe nữa tấp vào và Papa xuất hiện. Khi Mama quay về phía cha, bằng cách nào đó, mẹ đã nở ra một nụ cười thật sự.
“Nhà mới của chúng ta, anh Ernst,” mẹ nói.
Giờ Papa đứng nhìn chằm chằm vào lát cắt cao và mỏng dính tức ngôi nhà của họ.
“Anh Karl muốn làm gì với một nơi có kích thước thế này chứ?” cha thắc mắc thành tiếng.
“À, ông ấy không sống ở đây. Ông ấy cho thuê nó. Ông ấy ở cùng một gia đình ngay cạnh cửa hàng. Tôi không biết tại sao ông ấy mua nơi này nhưng tôi e là nó cũng khá xuống cấp rồi,” ông Menzies giải thích.
Papa trầm ngâm gật đầu.
“Vâng, dĩ nhiên, tôi nhớ rồi. Karl đã định kết hôn nhiều năm trước. Cô Gerda Hertz… nhưng cô ấy đã không đợi. Chúng ta đi vào đi.”
Đó là một ngôi nhà bẩn thỉu. Nó tối thui và nghe có mùi bí bách và ẩm mốc. Chân họ nghiến lên sàn lạo xạo khi họ chen nhau đi vào sảnh dưới nhà. Anna lại chen đến gần Papa, lần này vì chính em muốn được trấn an. Cha đặt chiếc va li to đang xách xuống đất và đặt một bàn tay lên đầu em. Tay cha để yên đấy chỉ trong một thoáng. Vậy là đủ rồi. Anna nhanh chóng lỉnh đi trước khi những người khác kịp nhận thấy.
Ông Menzies đi từ phòng này qua phòng khác, bật các ngọn đèn lên. Gia đình Solden theo sát phía sau. Đây không phải là ngôi nhà ta nên khám phá một mình.
Mọi người lên lầu được vài phút rồi mới phát hiện ra họ bị thiếu một phòng ngủ. Có một phòng dưới nhà với một cái giường đôi thật to. Đó rõ ràng là phòng của Mama và Papa. Có một phòng nhỏ ở mặt trước của tầng trên căn nhà. Nó nhỏ vì phòng tắm ngay cạnh đã lấn vào diện tích của nó. Nó cũng có một chiếc giường đôi - và gần như không có chỗ cho bất kỳ cái gì khác. Một cái tủ áo chen vào phía sau chiếc giường nhưng ta chỉ có thể mở các ngăn tủ ra một nửa. Không ai muốn căn phòng đó.
Rudi giành ngay cái phòng ngủ duy nhất còn lại, ngay khi họ bước vào.
“Đây hẳn là chỗ của Fritz và con rồi,” anh nói.
Anh ném hết những đồ đạc lỉnh kỉnh trên tay xuống cái giường đơn trông có vẻ đỡ tồi tàn hơn trong hai cái.
“Nhưng mà, anh Rudi,” Gretchen lên tiếng.
Chị bỏ dở câu nói. Rudi là anh cả mà.
“Được rồi. Thôi nào, Frieda,” chị thở dài, liếc mắt về căn phòng đầu tiên ở đằng xa.
“Nhưng Papa,” lúc đó Frieda nói. “Cha xem. Không có chỗ nào cho Anna cả.”
