Theo chuyện “chưởng” kể, hiệp khách mang nhiều buồn bã lảo đảo cô đơn nhất trong số các lương thiện cao thủ của võ lâm thì chắc chắn phải là Lý Tầm Hoan. Đó là một trung niên nhầu nhĩ mệt mỏi nồng nàn mùi rượu Trúc Diệp Thanh lâu năm, nên cho dù “tầm hoan” là tìm vui, nhưng “tìm” là một chuyện còn có “vui” được hay không lại là một chuyện. Lý Tầm Hoan là một nhân vật đặc biệt của rừng võ, bởi nếu nhỡ có phải động thủ thì anh ta cũng chỉ đánh nhau vì người khác. Không giống các đại cao thủ có nickname choang choang tối tân thường dùng kiếm, họ Lý chỉ dùng đao. Và thanh đao đấy cũng rất bất thường. Nó giản dị be bé như hộp phấn thỏi son của các mỹ nhân hay lơ đãng để đâu đó trong người. Nó được bán đầy ở những hàng xén ngoài cổng chợ, và nó nhỏ nó xinh tới mức, hình như cho tới tận ngày hôm

nay chưa từng có ai nhìn thấy. Thảng hoặc, nếu có đứa bất nhân bại hoại đểu giả trót bị thấy, thì tất thảy cũng đều đã chết rồi. Người chết thì không biết viết hồi ký. Có lẽ nó là con dao rọc giấy, vì trên giang hồ người ta không gọi là Lý đại hiệp mà chỉ trân trọng kêu là Lý thám hoa. Thám hoa là học vị tối cao tiến sĩ của cái thủa còn trong veo chế độ phong kiến, hình như nó là danh xưng tử tế đứng sau Trạng nguyên. Ngoài tuyệt thế võ công, Lý Tầm Hoan học văn cũng tuyệt giỏi, xem ra thành tích học tập cũng chẳng kém gì giáo sư Ngô Bảo Châu của người Việt. Thế nhưng Lý Tầm Hoan luôn đứng sau thành công của một ai đó, của một mối tình hạnh phúc nào đó, bởi họ Lý có thói quen mang vẻ bất hạnh, thích về nhì. Ngay cả thanh tiểu đao khét tiếng ấy thì trong “binh khí phổ”, một kiểu danh mục xếp hạng cao thấp như của ATP cho đám chuyên nghiệp chơi quần vợt bây giờ, nó cũng luôn xếp thứ hai, thậm chí chính danh là thứ ba. Giống như sự trinh bạch xấu hổ của trung thực, Lý Tầm Hoan luôn bẽn lẽn chọn về sau người khác, bởi đơn giản họ Lý chính là thiên hạ vô địch.

Cổ Long tiên sinh viết kiệt tác Đa tình kiếm khách vô tình kiếm vào khoảng những năm ông trầm trọng thấy bệnh gan. Cái thú uống whisky “dĩ tận vi độ” “xăng puốc xăng” trắng cốc đã làm tiểu thuyết gia viết võ hiệp vào loại tuyệt đỉnh xuất sắc của thế giới bỗng dưng thành “toàn thân vi đảm”. Ở ta, người Bắc gọi là “to gan” còn người Nam kêu là “gan cùng mình”. Thành ngữ sành điệu này

được lấy từ mồm Lưu Bị trong một lần thăng hoa thật thà chân thành khen dũng tướng Triệu Tử Long. Không biết đao của Lý thám hoa có giống như bút của Cổ Long tiên sinh hay không, chỉ biết nó là hình ảnh văn học đẹp đẽ nhất mà Cổ đại hiệp chắt lọc tinh hoa tâm huyết của mình thê thảm để lại. Nó bi tráng giống như khúc giao hưởng “Định mệnh” của họ Bết tên Tô Ven người Đức, nó dữ dội đau đớn như họa phẩm “Hoa Diên Vĩ” của họ Van tên Gốc người Hà Lan.

Ở kiến văn lương thiện của một người bình thường, thì khi nhớ về những nhà văn lớn, người đọc chỉ nhớ những cuốn sách của họ. Nhớ về họa sĩ lớn thì nhớ mấy bức tranh. Cũng như thế, một nhạc sĩ vĩ đại được nhớ là nhờ trùng trùng điệp điệp lỗi lạc nốt nhạc. Đao đã rời khỏi tay thì người ta chỉ hồi hộp ngắm đao chứ mấy ai để ý đến người phóng. Bọn nghệ sĩ đang loay hoay thèm lớn của hôm nay quên đứt cái lẽ đương nhiên “sinh tử quan đầu” ấy. Trên cái nền sáng tác còm cõi vài ba cái đoản văn, đoản nhạc, đoản thi, đoản họa bọn họ suốt ngày lê la lên tivi rút ruột trả lời phỏng vấn rồi nức nở lên báo trình diễn tuyên ngôn. Bọn họ quờ quạng khoe bo đì, hùng dũng tấp nập lờ mờ đi lại y như mấy cái xác sống trong xêri phim truyền hình “Walking Dead”. Bọn họ không hề biết rằng, giang hồ rộng lớn có khá đông hảo thủ chỉ mang máng nghe về Lý Tầm Hoan, nhưng thanh “tiểu Lý phi đao” thì khắp sơn cùng thủy tận của tam hải ngũ nhạc đều run rẩy trân

trọng biết. Bởi đường bay chính khí của thanh đao ấy còn nhanh hơn ý nghĩ. Và khi nó găm đúng mục tiêu thì đám ngụy quân tử đạo đức giả cùng bọn tà ma ngoại đạo mất hết tính người mới bàng hoàng rụng rời hiểu ra một điều, ở cõi đời lẫn lộn đen trắng này, không bao giờ cái ác lại trường tồn thắng được thiện. Tất nhiên, để bật sáng được cái điều tưởng như hiển nhiên đấy, thì tất cả những người tử tế đều phải chịu trăm cay nghìn đắng bách chiết thiên ma, thậm chí có người còn gục ngã ngay trước cửa chân lý. May mắn thay, trước khi vĩnh viễn gục xuống, bọn họ vẫn còn kịp thấy cái ánh sáng công lý rực rỡ tỏa ra từ thân thanh phi đao.

Lý Tầm Hoan sinh ra từ một thế gia vọng tộc, không những tài sản phú địch quốc mà văn hóa cũng ở tầm chót vót. Ông nội là thám hoa rồi bố cũng đỗ thám hoa. Cùng truyền thống về nhì, Tiểu Lý lớn lên trong nhung lụa, được hưởng một nền giáo dục tuyệt vời từ các kỳ nhân dị sĩ của cả văn lẫn võ. Chưa hết, khi trưởng thành chuẩn bị lập gia đình, họ Lý còn được yêu và yêu một mỹ nhân vẹn toàn tứ đức. Vậy mà chỉ vì tính nghĩa hiệp, Lý Tầm Hoan mất tất. Họ Lý nhường hôn thê cho bạn thân, để lại gia sản cho người khác, lầm lũi cô đơn cầm đao với rượu hành hiệp giang hồ. Từ khi bước chân vào võ lâm cho tới ngày định rửa tay gác kiếm, họ Lý vị tha trải qua gần ba trăm trận chiến lớn nhỏ không hề trốn. Gần ba trăm lần thanh đao đã bay ra từ một bàn tay mềm mại thư sinh, và cứ mỗi lần

đao bay là mỗi lần công đạo được định lập. Ông lừng danh là hiệp khách và ngô nghê giải thích chữ ấy thật buồn cười. “Hiệp nghĩa là chuyện biết không đáng làm nhưng không thể không làm”.

Chuyện “chưởng” là chuyện bịa đặt, đao của Lý Tầm Hoan đương nhiên hoang đường nhưng cái tinh thần hiệp sĩ “giữa đường thấy chuyện bất bình chẳng tha” (Lục Vân Tiên của thi sĩ mù Nguyễn Đình Chiểu) thì luôn còn có thật. Thanh tiểu đao thần thoại đấy đã bay mất rồi nhưng nó vẫn cố nhắn lại một điều.

Văn hay võ giỏi mà không “Hiệp” thì chẳng là cái quái gì.