Năm thứ ba, năm xưa

Lời tựa

Hạ Sùng Ngu lại cười, là nụ cười như hiểu rõ. Cô quay đầu lại tiếp tục đọc tiểu thuyết, phía sau vô cùng yên tĩnh, như thể không có ai ở đó. Một lát sau, cô quay đầu lại lần nữa, quả nhiên cậu ấy đã ngủ rồi, hô hấp đều đặn, cánh tay khoanh lại che trên mặt, khuất đi cặp mắt ấy, một chân gấp khúc, một chân vắt lên trên, tư thế ngủ vô cùng ngả ngớn.

Cô nhắm mắt lại, cảm nhận từng ánh nắng. Lúc hai người họ cùng nhau luôn luôn có ánh nắng mặt trời. Từng tia sáng tinh tế, nhẹ nhàng dìu dịu hôn lên người thiếu niên này và cô thiếu nữ luôn ngóng trông nhìn cậu, cẩn thận giảm bớt sức nóng không để tổn thương da thịt người kia.

Hạ Sùng Ngu nhẹ nhàng đặt quyển sách lên trên mặt cậu, ngồi xổm bên cạnh nhìn, rất lâu sau mới lặng lẽ đứng lên, xoa xoa bắp chân tê cứng.

Đã từng có một buổi sáng như thế, mười lăm tuổi, cô ngồi xổm yên lặng bên cạnh cậu, quan sát từ một nơi trong gang tấc…

Tới năm thứ ba, bọn họ đối mặt với một kì thi nữa. Sau khi thi đầu vào, nhóm học sinh mới đề nghị với trường tổ chức hội phụ huynh, mời một số phụ huynh đến tham gia cùng học sinh, xem như là thả lỏng sau ngày vất vả. Sau khi trường học đồng ý thì có đưa ra một điều kiện duy nhất—— đại biểu tham gia là do trường lựa chọn.

Đề bài thi đầu vào cũng đang được chấm gấp, mọi người đều quan tâm đến thứ tự của mình, thế là trong khoảng thời gian này nhiều học sinh giúp thầy duyệt bài như chạm vào lửa bỏng, cứ mỗi giờ tự học buổi trưa là lại nghe mấy tin tức đó, người vây chật như nêm.

May mắn chính là Hạ Sùng Ngu bị mọi người vây nhiều nhất, sở dĩ nói cô may mắn là vì cô nhìn thấy điểm của mình, từ ba năm nay cô chưa bao giờ lọt nhóm mười người đầu danh sách. Giáo viên chủ nhiệm và thầy toán cũng rất bất mãn với cô nhưng vẫn còn kiềm chế. Cho đến khi lần này cô chỉ vừa đạt điểm tiêu chuẩn môn toán, thầy không nhịn được nữa.

Cô biết chuyện này không tránh được, nhưng cô lại không hiểu được rõ ràng. Hẳn thầy cũng thấy cô không yên lòng, cho nên thay đổi cách thức nói chuyện với cô, nhưng chẳng qua chỉ là đổi thang mà không đổi thuốc.

Trước này hội phụ huynh một ngày, trường gọi điện cho quý phụ huynh, xác nhận danh sách tham gia. Trong mỗi ban có hai đến ba học sinh được mời cha hoặc mẹ tới, đương nhiên những học sinh đó cũng vinh dự trở thành tiêu điểm.

Giáo viên chủ nhiệm còn chuẩn bị thêm quà dành cho các vị phụ huynh nữa.

Trước giờ tự học, cô phát cho mỗi người một tờ giấy trắng, “Giờ chúng ta chơi trò vẽ tranh nhé”. Cô nói, mọi người đều hứng khởi hẳn lên, bởi vì từ khi ra khỏi vườn trẻ không được vẽ vời gì, không chừng trình độ bây giờ còn thấp hơn nhà trẻ, không bằng cả trẻ sơ sinh mất. “Lấy độ thị hàm số cô dạy để vẽ một bức tranh đi”. Giáo viên chủ nhiệm làm mẫu trên bảng, vừa làm vừa giải thích.

“Tọa độ ngang thể hiện số lần các em thi đầu vào trong ba năm qua, một cm làm đơn vị, nửa năm thi hai lần, ba năm mười hai lần”.

Học sinh vẽ mười hai đơn vị trên tọa độ ngang.

“Tung độ đại diện thứ tự của các em mỗi lần thi, chúng ta có ba mươi sáu người, lấy 2mm một đơn vị đi”.

Học sinh vẽ bảy mươi hai gạch nhỏ.

Hạ Sùng Ngu đã biết cô giáo muốn làm gì, dừng bút ngơ ngẩn nhìn mặt bàn, lời giáo viên chủ nhiệm vẫn vang bên tai: “Giờ cô đọc thứ tự các em ở mỗi kì thi, các em nhớ kĩ rồi vẽ cho đúng nhé”.

Cô bắt đầu đọc người thứ nhất, em XX, 16, 25, 21, 17…

Hạ Sùng Ngu mặc dù cúi đầu, nhưng cũng có thể cảm giác được biểu cảm của mọi người xung quanh, họ vui vẻ lại lo lắng, bút trong tay nặng trịch, ghi lại thật nhanh rồi chấm vào trục tọa độ. Có người uể oải có người vui, giáo viên chủ nhiệm nhanh chóng đọc tới thứ tự của cô: “Hạ Sùng Ngu,” cô hơi dừng một chút, mà Hạ Sùng Ngu biết cô đang nhìn về phía này, “12, 21, 34, 24, 42…”

Bút của cô theo phản xạ ghi lại, vừa bực bội nhìn bọn nó.

Cô còn nghe thấy những người chung quanh kinh ngạc trừng mắt.

“Sau đó các em hãy nối các điểm trên, nhìn xem thành tích của mình là tiến bộ, thụt lùi hay đứng yên. Vẽ xong đưa lại cho cô”. Giáo viên chủ nhiệm nói xong rồi cầm đồ đạc rời khỏi phòng học, Hạ Sùng Ngu tiếp tục hoàn thiện bản vẽ của mình.

“Hắc, của mình là hình tam giác đều! Khéo ghê!” Một tên hưng phấn kêu lên.

“Cậu nói sao gọi là tiến bộ chứ, nhìn mình này, đuôi hướng xuống, haiz!” Một tên khác an ủi.

Bỗng nhiên có người gào khóc, nước mắt tuôn ra không ngừng, một nam sinh cao lớn lại khóc bù lu bù loa, “Chỉ có mười thiên tài top đầu mới có thể tiếp tục học cao trung ở đây thôi, còn lại xong hết …”

Cô bịt tai lại, nhìn chằm chằm mặt bàn. Còn chưa nối các điểm kia lại cũng biết đó là một đường cong hạ xuống.

“Để mình xem cậu nào.” Một bạn đến lấy tờ giấy trên bàn cô: “Sao còn chưa nối lại, mình nối giúp cho”.

Không biết cô lấy dũng khí từ đâu, “roạt” một tiếng giật tờ giấy lại vò thành cục rồi ném xuống đất, còn lấy chân đạp lên.

Tên kia phì cười một tiếng, xoay người đi xem của người khác.

“Nạp lại cho mình nào!” Lớp trưởng lớn giọng nói quát.

…

Sau khi tan học cô đi tới sân bóng, tựa vào cầu môn dưới ánh hoàng hôn, không biết lại nhớ đến điều gì đã mất– hình như cho tới bây giờ cô cũng chưa có được gì hay sao. Cô mở cặp lấy quyển Bảo thạch mặt trăng ra, lật nhìn. Đã lâu rồi không ôn lại nó, nhìn qua lại có một cảm giác thê lương không nói thành lời. Từng chữ trong đó như đang cười nhạo cô, đây không phải là chỉ là một chuyện cổ tích mà thôi sao. Cô bé bán diêm của Andersen còn phải lên án thế giới này đen tối, chữ của cô có thể nói lên được gì?

Đúng vậy… Cô nghĩ mình cũng giống cô bé đó, đốt từng cây diêm nhỏ, dấy lên hi vọng trong lòng mình, miêu tả những tưởng niệm ở đáy lòng. Mọi người có thể thương hại cô, nhưng cô vẫn còn hạnh phúc mà.

Cô mở cặp sách ra cất tiểu thuyết vào, sau đó đứng dậy đi ra ngoài cửa trường.

Sau hội phụ huynh, phòng học treo đầy đồ trang trí, các học sinh tiếp tục trải qua các kì thi mới. Thế nhưng cũng có một chuyện quan trọng khác, các cửa hàng bán văn phòng phẩm xung quanh bắt đầu bán đồ lưu niệm, cung không đủ cầu. Dù trường học có hà khắc thế nào, cuộc sống có vội vàng ra sao, thì ba năm qua muốn lưu lại chút kỉ niệm cũng không phải điều gì đáng trách.

Dù cho không phải vì kỉ niệm thanh xuân, thì vì kí ức cũng được mà.

Ba tiết học vừa trôi qua, giáo viên mới vừa đi ra phòng học, giáo viên chủ nhiệm bỗng đi vào, lớn tiếng nói: “Tất cả mọi người không được đi ra ngoài, ngồi xuống, để cặp sách lên bàn ngay.”

Cả lớp không hiểu được chuyện gì xảy ra, thế nhưng nhìn cô nghiêm túc như vậy cũng ngoan ngoãn ngồi xuống hết.

Giáo viên chủ nhiệm nói: “Giờ việc học quan trọng như thế, các em lại còn viết lưu bút, giáo viên có phản ánh, nói giấy lưu niệm bay đầy trời, ảnh hưởng đến việc nghe giảng của học sinh, các em có muốn tốt nghiệp không hả?”

Tất cả mọi người đều câm như hến, nữ sinh bên cạnh Hạ Sùng Ngu còn lén lút lấy một quyển sổ trong suốt trong cặp ra, lặng lẽ xé rồi nhét xuống đáy bàn.

Giáo viên chủ nhiệm nói tiếp: “Muốn lưu kỉ niệm thì tốt nghiệp rồi tôi sẽ để các em viết, tới nhà tôi mà viết, tôi mời cơm luôn. Giờ bận rồi, bận gì à, sau này không muốn gặp mặt nhau luôn phải không? Giờ cô sẽ gọi tên, tới tên ai thì mang cặp lên đây kiểm tra, để xem có bao nhiêu người làm việc này —— quá kỳ cục mà.”

Cô nữ sinh kia thở phào nhẹ nhõm, yên tâm ngồi xuống.

Hạ Sùng Ngu vừa mới ngẩng đầu đã chạm vào ánh mắt của giáo viên chủ nhiệm.

“Hạ Sùng Ngu, đem cặp của em lên.”

Giáo viên chủ nhiệm từ tốn nói.

Cô ngẩn người, không dám tin mình là người đầu tiên trúng đạn.

Cô không có sổ lưu niệm kiểu đó, bởi vì cô không biết ai đáng giá để mình nhớ lại. Người đáng giá nhất thì không chịu nói, huống chi là viết về những thứ như chòm sao, sở thích, thần tượng, sinh nhật, nhóm máu hay lời khen tặng…

Thế nhưng trong cặp có cuốn tiểu thuyết đó… Cô còn chưa kịp lấy ra.

“Nhanh lên đừng lề mề, mang lên đi.” Giáo viên chủ nhiệm gõ gõ lên mặt bàn thúc giục nói.

Cô đem cặp sách lên, giáo viên chủ nhiệm từ từ lôi hết đồ ra, cô đứng một bên, cúi đầu chờ đợi kết quả.

Giáo viên chủ nhiệm cầm đến cặp hồ sơ đó rồi tùy tiện nhìn xem, thấy đây không thuộc pham vi trong trường học nhưng cũng không phải sổ lưu niệm, thế lại do dự để vào lại, tuyên bố: “Không có, được rồi, người kế tiếp”.

Những người khác thở phào nhẹ nhõm, cô cũng thở phào nhẹ nhõm.

Xốc cặp sách lên, cô trở về chỗ ngồi, trong lúc vô thức liếc mắt nhìn về phía cậu, cậu không cúi đầu, nhưng cũng không nhìn cô mà nhìn ngoài cửa sổ, mái tóc che khuất vầng trán, dưới ánh mặt trời hiện lên màu trong suốt. Khoảng cách từ bục giảng về chỗ ngắn là thế nhưng cô lại đi cảm giác thời gian như dài dằng dặc, mãi đến khi người thứ hai kiểm tra xong đi qua va phải bả vai cô, cô mới đi tới vị của mình.

Cậu thu hồi ánh mắt, nhìn ngón tay đặt trên mặt bàn. Lúc cô ngồi xuống, tiếng bút “rột rột” quen thuộc vang lên… Cô dựng thẳng tai lắng nghe, cảm giác âm thanh đó lại giống như một cách an ủi lạ thường.

Thế nhưng cô không ngờ quyển tiểu thuyết đó lại một lần nữa gặp phải phong ba.

! $@$#%%@

Ngày hôm sau tan học, dọn dẹp cặp sách xong cô bị một bạn học gọi tới phòng làm việc. Thấp thỏm bất an đi tới tòa nhà Lưu Kim, cô vừa nghĩ đã xảy ra chuyện gì vừa đẩy cửa ra. Khiến cô kinh ngạc chính là mẹ của mình cũng đang ở đó, đối diện là giáo viên chủ nhiệm.

Sau khi ngồi xuống, ánh mắt cô vô ý lướt qua cặp hồ sơ trước mặt bà, trang bìa màu rám nắng vô cùng quen thuộc. Hôm nay dọn cặp sách, cô vô thức sờ bên người nhưng trống rỗng, nhắc cô nhớ ra cặp sách đã ở trong phòng học. Giáo viên chủ nhiệm yên lặng nhìn cô, chỉ vào quyển sổ đó nói: “Em viết cái này vào lúc nào?”

“Dạ… Là lớp năm tiểu học.”

Cô không hề nói dối, nhưng cô giáo và mẹ đều không tin,”Tiểu học?”

Giáo viên chủ nhiệm cầm lên nhìn, chất vấn: “Sao mà viết vào tiểu học được?” Sau đó giọng nói có vẻ kiên định hơn, “Tuyệt đối không có khả năng.”

Mẹ cũng nói: “Nếu con viết vào lúc tiểu học sao mẹ lại không biết được? Thời gian đâu mà viết, sao cả nhà lại không thấy?”

Cô không nói câu nào, trong lòng yên lặng nghĩ, có phải khi người lớn phát hiện ra mình không thể nắm giữ được con thì sẽ có phản ứng kinh hoàng như thế?

“Giờ đang là thời gian quan trọng, sao em còn phân tâm để viết ra những thứ như thế?” Giáo viên chủ nhiệm nói, “Coi như là viết lúc tiểu học đi, khi đó em đã rõ ràng chuyện nam nữ vậy à, có đoạn tôi xem mà còn thấy xấu hổ đấy”.

Cô không tin, giáo viên chủ nhiệm cũng có con, người phụ nữ như vậy, cũng hay chế nhạo tình yêu như vậy sao?

Giáo viên chủ nhiệm tiếp tục nói với mẹ của cô: “Hạ Sùng Ngu là một cô bé hay xấu hổ, ít khi nói chuyện, có khi biến mất một tuần cả lớp cũng không ai biết đâu”.

Mẹ nói: “Tôi cũng không nghĩ nhiều như thế, nó bình thường hay ngồi trong phòng sách, chúng tôi cứ nghĩ nó đang học bài”.

“Bây giờ nữ sinh mười bốn mười lăm đã bước vào thời kỳ trưởng thành, sẽ rất nổi loạn, nào là yêu sớm, nghĩ ngợi lung tung, động một chút là bỏ nhà ra đi, cha mẹ phải đặc biệt quan sát các con”.

“Nó vẫn rất ngoan, cho nên chúng tôi ít nghĩ tới những chuyện đó, nhưng mà gần đây tôi thấy con bé có nhiều tâm sự, lại không nói với chúng tôi…”

Đi ra khỏi phòng làm việc, cô không về cùng với mẹ, nói còn phải quét dọn vệ sinh. Mẹ không nói gì cứ thế đi trước, một mình cô ngồi giữa sân bóng lúc sáu giờ rưỡi tối.