I. Lạ lùng

Quả thật, chị Tứ không còn hiểu được chồng mình nữa. Bỗng dưng, anh Trịnh – chồng chị – lại nói rằng: “Đúng bảy ngày nữa, anh sẽ chết”.

Đành rằng, tính anh Trịnh hay đùa bỡn. Nhưng đây không phải chuyện đùa. Đêm khuya, khi các con đã ngủ say, anh pha trà, gọi chị đến ngồi cạnh anh bên bàn và nói cái điều khủng khiếp kia. Giọng anh nén lại, nặng nề ghê gớm. Rồi hôn chị như mưa, như gió. Và anh khóc, vừa mếu máo vừa than thở rằng anh thương chị đứt gánh nửa đường, rằng chị hãy vì các con, thương lấy các con, đừng đi bước nữa. Không một người vợ nào dám nghĩ rằng những lời ấy của chồng là không thật. Chị nức nở khi sáng hôm sau thức dậy, anh ghì lấy chị và nghẹn ngào kêu lên đau đớn:

- Em ơi! Anh chỉ còn sáu ngày nữa thôi!

Từ hôm đó, anh đòi hỏi chị rất nhiều. Lúc nào anh cũng đòi được yêu chị, được ôm chị trong vòng tay.

Ngày thứ ba, anh bắt đầu viết di chúc. Bản di chúc không phải viết bằng mực mà bằng máu. Anh cân nhắc từng chữ, còn cẩn thận hơn người ta cân vàng, viết và gạch xóa rồi xé, mãi vẫn chẳng xong. Mười đầu ngón tay của anh nhăm nhít vết dao cứa.

Bắt đầu từ ngày thứ tư, anh bỗng bình tĩnh hẳn lại, bình tĩnh tới mức trầm lặng. Anh trò chuyện với vợ con bằng thái độ dịu dàng, âu yếm nhất. Và mỗi sáng mai thức dậy, anh cũng không nghẹn ngào đếm những ngày sống ít ỏi của anh nữa.

Anh bình tĩnh bao nhiêu thì chị Tứ càng hoảng hốt bấy nhiêu. Ruột gan chị như đau xé. Không đêm nào chị chợp mắt được. Chị chạy vạy, kêu cứu. Gặp bất kỳ ai chị cũng túm lấy tay họ, khóc lóc, kể lể, tưởng như người đứng trước chị là một vị cứu tinh.

Không mấy khi nhà chị vắng người. Gia đình, họ hàng, láng giềng kéo đến thăm anh, chia sẻ nỗi lo lắng cùng gia đình anh.

Vì sao anh có thể nói như thế?

Anh ăn phải cái gì? Ai đã làm gì anh?

Cả họ, cả làng hỏi anh những câu ấy. Song anh lắc đầu.

- Đừng hỏi! Đừng biết làm gì.

Không cạy được ở miệng anh lấy nửa lời, người ta chỉ còn cách phỏng đoán. Người ta đoán anh bị mất tiền, mất rất nhiều tiền. Người ta đoán anh bị ma xó của miền ngược ám. Người ta đoán mồ mả nhà anh bị động chạm sao đó v.v… và v.v… Anh trở thành một hiện tượng lạ lùng để cả làng, cả xã cứ không ngớt bàn tán. Mà chính anh vốn đã đầy những chuyện lạ lùng. Là dân đồng chiêm nhưng anh không hề biết đến việc đồng áng là gì. Không ai thấy anh ra đồng bao giờ. Mọi việc cày, bừa, cấy, hái, anh thuê hết. Anh chỉ đi buôn sắn thôi (buôn sắn củ trên miền ngược). Sắn anh mua toàn loại củ to như bắp chân, về làng lại bán rất rẻ, bán như cho, vậy mà anh vẫn giàu, có xe cúp cưỡi và vàng đeo đầy tay, đầy cổ, ấy là một sự lạ.

Gần đây, anh buôn long nhãn bán sang Trung Quốc. Những người cùng hội đi buôn với anh kể rằng:

- Thằng Trịnh buôn bán như tự sát, long nhãn mua bên này năm mươi nghìn đồng một ký, sang Trung Quốc lại cũng chỉ bán mỗi ký năm chục nghìn, bán như đổ đi. Vậy mà mặt hắn cứ hơn hớn như đào được ru-bi, lại tiền xài rất ghê, bia lon, thuốc ba số, mát xa, tắm hơi lại còn mua sắm đủ thứ. Thằng này, hoặc là cân điêu hai ký thành ba, hoặc là có phép bùa phù thủy, biến đồng nhân dân tệ thành đồng đô la Mỹ. Nếu không thì sạt nghiệp, chứ giàu làm sao được.

Những chuyện lạ lùng về Trịnh kể không bao giờ hết, thật có, đồn thổi, thêu dệt thêm cũng có, nó vừa bí ẩn vừa lạ lùng như thần thoại. Mọi ý đồ tìm hiểu sự thật trong chuyện buôn bán của Trịnh đều vô ích. Ai hỏi, anh cũng chỉ cười khì.

Ngày thứ sáu, gia đình ép Trịnh phải đi bệnh viện khám. Các bác sĩ kết luận tim, phổi, thần kinh của anh hoàn toàn bình thường. Kết quả xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm phân đều bình thường. Vậy mà anh vẫn khăng khăng đoán quyết rằng ngày mai anh sẽ chết. Thậm chí, anh còn bắt vợ đun cho anh một nồi nước lá ngũ hương để anh tắm. Chưa bao giờ anh tắm kỹ đến thế. Xong, anh mang bộ quần áo mới nhất ra mặc.

Buổi tối, anh lên một cơn sốt rất lạ lùng. Lúc đầu, thấy nóng ran hai gan bàn chân, rồi nóng dần lên đầu gối, lên ngang thắt lưng, lên bụng, lên ngực – Cái nóng chạy đến đâu, mồ hôi tóa ra đến đấy. Chỗ nào ráo mồ hôi là lạnh, lại cũng lạnh từ dưới lên. Khi cái lạnh lan đến bụng, anh són ra một tý phân, đen như cục mực tàu. Lúc này đồng tử mắt anh bắt đầu giãn ra. Giờ thì chị Tứ biết anh đang chết dần từng khúc ruột.

Tưởng anh sẽ cắn chặt hàm răng mãi mãi, mang xuống mồ tất cả bí mật về cái chết này. Nhưng không, anh đã kể với vợ, câu chuyện rời rạc đứt mối trong hơi thở gấp gáp của người đang nằm kề miệng huyệt.

II. Tái ngộ

Trịnh gặp lại Cấm Vẩu ngay trên quê hương ông ta. Cuộc tái ngộ thật bất ngờ.

- May mắn lắm à! Vui lắm à! – Cấm Vẩu nói – Mày phải uống rượu với mỗ thôi. Lại có cơ hội để làm giàu.

“Cơ hội để làm giàu”. Trịnh đã một lần được Cấm Vẩu tạo cơ hội, một cơ hội có thể làm giàu, rất dễ giàu nữa, nhưng nguy hiểm.

Trận lụt năm bảy mốt lớn quá. Cả vùng chiêm trũng quê Trịnh nổi lềnh bềnh trên mặt nước như một chiếc bè. Nước chưa rút, cái đói đã ập đến. Nông dân bỏ đồng ruộng tứ tán đi làm thuê, đi ăn mày, đi buôn vặt. Cái ba lô hàng bách hóa của Trịnh lúc đó chỉ có vài tá pin đèn, vài chục bánh xà phòng, ít kem đánh răng – Nó lèo tèo tới mức tất cả có thể bày hết lên một cái mẹt. Nhưng mà sống được, vì anh mua tận gốc, bán tận ngọn. Với lại, ngày đó, không ai dám buôn to, buôn to là tự sát. Anh thường bỏ hàng ở chợ Thất Khê. Các bà hàng xén ở chợ này thường ăn hàng của anh.

Thất Khê, cái thị trấn ấy bé nhỏ nhưng xinh đẹp. Đồng Đăng ở phía trên. Đông Khê ở phía dưới, ở giữa là Thất Khê. Dòng sông Bắc Khê trong vắt và xanh biếc, vòng ôm lấy thị trấn này như dải lụa thiên thanh, quàng trên cổ một cô gái tuổi dậy thì.

Nói đến Thất Khê, ai cũng biết tới tiệm vịt quay của lão Cấm Vẩu. Những con vịt giống Bắc Kinh, to béo nung núc, quay vàng mượt, thơm lựng. Đi kèm với vịt quay là thứ rượu nếp cất khéo, dầm với táo tàu và long nhãn. Cả rượu lẫn cái nhắm trông đều rất đói mắt. Mà từ mắt đến miệng chỉ cách nhau có đúng bằng một ngón tay.

Trịnh gặp Cấm Vẩu ở Thất Khê trong quán của lão. Chính lão đã tổ chức cho Trịnh buôn thuốc phiện.

Nói về việc buôn á phiện lại cũng phải kể đến Thất Khê, bởi đây là nơi công an và thuế vụ ít để ý đến nhất. Nếu muốn bắt người buôn thuốc phiện, trước hết người ta nghĩ ngay tới hướng Mèo Vạc, Điện Biên, Sơn La – chứ có ai nghĩ tới phía Bắc là đất Quốc Khánh, bước thêm một bước nữa đã là khu tự trị Choang – Trung Quốc. Chao ôi! Cái đất ấy nào có thiếu gì thuốc phiện. Đường dây thuốc phiện của lão Cấm Vẩu bắt đầu từ đấy.

Mối hàng mỗ lo. Vốn mỗ chi, Cấm Vẩu nói với Trịnh, khi hai người ngồi trên một tảng đá, giữa dòng sông Bắc Khê – địa chỉ giao hàng mỗ tổ chức. Mày chỉ đưa hàng, về đây là lĩnh tiền công. Có làm được không?

- Tôi làm được.

- Mày làm cách nào?

- Tôi may cái ba lô hai đáy, trên đựng xà phòng, pin đèn, khăn mặt, dưới là hàng của ông.

- Ngu như chó. Làm thế công an nó ngửi thấy liền. Mày phải làm thế này! Nghe đây. Từ Hà Nội lên mày mang hàng bách hóa. Khi mày về xuôi mày buôn sắn củ, hàng nằm trong ruột các củ sắn. Được chứ?

- Dạ! Được. Ông thật là cao kiến.

- Làm chứ?

- Vâng.

- Mày dám thề chứ?

- Dám. Nhưng thề như thế nào?

- Mày nghĩ xem lời thề nên như thế nào?

- Không phản bội.

- Chí phải. Mày khá.

Con dao nhỏ trong tay Cấm Vẩu chạm khẽ vào đầu ngón tay trỏ của Trịnh. Loáng một nhát, anh đã mất một chót ngón tay, máu chảy ròng ròng vào chén rượu. Rồi lão Cấm Vẩu cũng tự cắt tay mình, rỏ máu vào chén rượu kia. Lão giơ chén rượu máu lên ngang mắt, nén giọng:

- Xin thề.

- Xin thề – Trịnh nhắc lại và uống cạn chỗ rượu trong chén.

Trịnh nhập vào băng “cơm đen” của lão Cấm Vẩu từ đấy. Anh cũng giàu lên từ đấy.

Những củ sắn to bị khoét rỗng ruột và nhồi thuốc phiện vào trong (không phải khoét từ hai đầu củ sắn mà khoét dọc củ sắn như cách người ta chiết cây) khi đã nhét đầy thuốc phiện vào bên trong, chỗ sắn bị khoét được ráp lại như cũ, rồi lấy hồ nếp nhào với đất đồi, trát quanh vỏ. Ai có thể ngờ được trong những củ sắn kia có thuốc phiện. Những bao tải đầy sắn này, Trịnh vứt lăn lóc trên ô tô, trong các toa tàu hỏa. Công an đi qua, đá giày vào đấy, rồi lại đi. Về Hà Nội, xích lô vừa đậu trước cổng chợ Bắc Qua, đã có mấy chục mụ phe sắn tong tả chạy tới đòi mua. Cũng chào hàng, cũng nói thách ỏm tỏi cả lên, nhưng Trịnh chỉ được phép bán cho người nào hỏi đúng câu này: “Sắn đồi hai mùa, hở anh?” Trịnh đã bán ở chợ Bắc Qua hàng trăm chuyến “sắn đồi hai mùa” như thế. Lão Cấm Vẩu tin Trịnh lắm. Lão đã kết nạp Trịnh làm “đệ”. Điều này, đối với Trịnh cũng thích, nhưng không sướng bằng những đêm Thất Khê, trong nhà lão Cấm Vẩu. Cơm no, rượu đủ, làm một choác thuốc phiện, bỗng dưng có một cô bé người Hoa mũm mĩm, đẩy cửa nhà vào. Chao ôi!...

III. Long nhãn độc

Lão Cấm Vẩu bị chột một con mắt bên phải. Con mắt còn lại của lão tròn, lồi, lại đùng đục, trông như cái hạt nhãn rớt trong vũng bùn.

Câu chuyện của Cấm Vẩu và Trịnh nổ ra bên mâm rượu (cũng là rượu nếp dầm táo tàu và long nhãn, nhắm với món vịt quay).

- Biên giới mở cửa rồi, mày làm ăn được chứ?

- Em cũng tàm tạm.

- Đã buôn, phải buôn lớn. Buôn vặt bây giờ không đủ tiền nộp mãi lộ.

- Dạ! Nhưng buôn tài không bằng dài vốn. Vốn của em còn đoản lắm.

- Đừng lo. Vốn mỗ chi.

- Đa tạ đại ca, nhưng hàng gì?

- Long nhãn. Thứ này mua bán tự do, khỏi lo ngồi tù. Nhãn Hưng Yên, thứ đó bên này chuộng lắm à.

- Thưa, giá bên này bao nhiêu?

- Hai mươi nhân dân tệ.

- Vậy thì cũng vừa bằng giá mua bên Việt Nam, chưa có cước vận chuyển và tiền mãi lộ.

- Cước vận chuyển mỗ chịu. Tiền mãi lộ mỗ chi. Được không?

- Dạ! Em xin phục đại ca, mặc dù không lờ lãi gì.

Nói thế chứ Trịnh cũng kiếm được kha khá. Vì anh mua nhãn tận gốc, khi quả còn xanh (gọi là mua lúa non) rồi đến mùa thu hoạch và thuê người đến chế biến lấy nên giá thành hạ. Ba đợt giao hàng, Trịnh đã bán cho Cấm Vẩu 16 tấn lõng nhãn, thu về hơn hai trăm triệu đồng tiền lãi. Giá như anh bằng lòng như thế. Giá như anh đừng tham, giá như…

Chuyến thứ tư, Trịnh giao cho Cấm Vẩu một lúc mười lăm tấn hàng. Lão Cấm Vẩu sướng lắm. Ngoài việc thanh toán tiền hàng rất sòng phẳng, lão còn thưởng thêm cho Trịnh năm cây vàng.

Nhưng, niềm vui của lão Cấm Vẩu biến nhanh như sao mọc ban mai. Lão sợ, sợ đến toát mồ hôi hột. Phúc tổ bảy mươi đời nhà lão có lẽ phải to bằng trái núi, bằng không, chuyến này lão sẽ lãnh án tử hình. Lão thoát nạn lần này âu cũng một phần nữa nhờ thói quen của lão. Vốn là chủ một tiệm ăn, lão Cấm Vẩu có thói quen hay nếm. Chính vì trước khi giao long nhãn cho các hiệu thuốc bắc, lão Cấm Vẩu đã nếm thử nên lão mới biết, trong mười lăm tấn long nhãn lần này, có trộn bột đá và bột chì. Chả trách mà cầm túi hàng trên tay thấy nó nặng khác thường. vậy là lô hàng kia phải đổ đi, Cấm Vẩu mất tiền tỷ. Lão căm lắm. Con mắt độc của lão long lên. Đỏ ngầu. Lão ước ao được giáp mặt cái thằng phản bội, lừa đảo kia lúc này. Lão muốn được hưởng cái sung sướng của sự trả thù được chẹn bàn tay rắn như sắt nguội của lão vào cổ cái thằng kia và thít lại, thít chặt mãi.

Nhưng Trịnh cũng chẳng phải loại vừa. Lừa được lão Cấm Vẩu quả ấy anh đã thắng đậm lắm rồi. Sau đó anh không sang Trung Quốc nữa, chỉ quanh quẩn trong nước buôn đá đỏ.

Vào chợ đá đỏ ở Nghĩa Đàn, đến lượt Trịnh bị lừa. Anh vớ phải một viên ru-bi giả, mất toi hơn trăm triệu đồng.

Trịnh đang ngán ngẩm vì bị lõm thì có một bạn hàng an ủi anh:

- Việc chó gì phải buồn. Bài học nào mà chẳng có giá. Học phí càng cao thì kiến thức về đá đỏ của anh càng chắc. Nếu anh cao tay thì mua mẹ nó một cái máy làm ru-bi giả, lừa thiên hạ cú ấy mới sướng.

- Máy ấy mua ở đâu?

- Ở bên Tàu ấy. Nam Ninh, Liễu Châu, Thành Đô – đâu cũng mò ra được một, vài chiếc.

- Giá bao nhiêu?

- Hai mươi tám nghìn nhân dân tệ.

Giấc mộng “lừa thiên hạ” đã kéo Trịnh sang Nam Ninh. Trước khi đi, anh đã kịp làm một cuộc hóa trang nhỏ – cấy một bộ râu quai nón, sấy một mái tóc bụi đời.

Một cô gái xinh đẹp tiếp Trịnh ở gian hàng giới thiệu công nghệ mới.

- Ông muốn mua máy làm ru-bi nhân tạo?

- Vâng.

- Mời ông lên văn phòng của hãng em.

Trịnh theo chân cô gái lên lầu năm. Phòng trên lầu không đóng cửa.

Cô gái chỉ tay về phía một người đàn ông cao lớn, giới thiệu:

- Ông Lang Lang – chuyên viên về máy ru-bi.

Ông chuyên viên chìa tay ra phía Trịnh, nhưng khi anh vừa chạm bàn tay ông thì lập tức anh thấy hai cánh tay mình tê dại đi.

Hai gã đàn ông khác chụp lên đầu Trịnh một chiếc bao tải to rồi khênh anh đi. Trịnh cảm thấy ô tô đưa anh đi khá xa và đường hơi xấu. Xe xóc nẩy từng quãng. Mùi xăng nồng nặc, mùi thuốc lá Tàu ngai ngái.

Khi xe dừng và miệng bao tải được mở ra thì trước mặt Trịnh là lão Cấm Vẩu.

Trịnh không ngờ được rằng, vào phút giây đó, lão Cấm Vẩu lại có thể nói với anh bằng cái giọng bình tĩnh đến nhường ấy. Nó như một lời tâm sự:

- Tao cho mày một đặc ân – muốn chết ngay tại đây hay chết ở nhà mày. Hãy chọn đi, muốn gì được nấy.

Trịnh sụp xuống, vái lia lịa:

- Xin tha cho tôi một lần. Tôi xin bồi thường mọi thiệt hại.

- Chết ở đây hay ở nhà mày?

- Xin đừng giết tôi! Tôi còn con nhỏ.

- Chết ở đây hay ở nhà mày?

- Vâng – Xin cho tôi được chết ở nhà, bên vợ, con tôi.

Lão Cấm Vẩu gật đầu và rút khẩu súng lục từ túi áo ra, chĩa thẳng vào mặt Trịnh.

Trong trạng thái mê man. Trịnh mơ hồ cảm thấy nhoi nhói ở đâu đó như có kim đâm vào da thịt anh.

Chính người của lão Cấm Vẩu đưa Trịnh ra tận cửa khẩu, khi anh đã tỉnh lại.

- Về đi! Đúng bảy ngày nữa mày sẽ chết. Không thuốc gì cứu được mày đâu – Những người kia nói với Trịnh như vậy.

Anh chạy qua cửa khẩu như người bị ma đuổi và anh thuê riêng một chiếc U-oát, phóng như bay về nhà. Anh không ngớt giục người lái xe “Nhanh lên! Nhanh nữa” người lái xe vừa nhấn ga vừa ngoái nhìn anh ngạc nhiên. Anh ta đâu biết người ngồi trên xe của anh chỉ còn được sống có bảy ngày.