Ngày hôm sau, Lý Nghị vừa đến trường Đảng đã bị đám bạn học vây kín, hỏi han không ngớt.

"Đồng chí Lý Nghị, người nhảy khỏi máy bay hôm qua thực sự là cậu sao?"

"Rốt cuộc chuyện đó là thế nào?"

"Trên máy bay là những ai?"

"Vụ nổ là sao? Ai đặt bom?"

"Có phải là khủng bố không? Khủng bố là những kẻ nào?"

Bên tai Lý Nghị toàn là những câu hỏi như vậy.

Cậu chỉ cười ha hả, đợi mọi người ngừng hỏi mới nói: "Các cậu nhìn nhầm rồi chăng? Tôi nào có lá gan lớn đến mức nhảy máy bay chứ? Chẳng phải tối qua tôi rời đi từ sớm rồi sao? Ha ha."

"Đồng chí Lý Nghị, cậu đừng chối nữa." Phùng Giản cười nói: "Tối qua chẳng phải cậu quay lại, còn sơ tán chúng tôi sao?"

Lý Nghị đáp: "Đúng, tôi có quay lại một lần, sau đó liền rời đi cùng các cậu. Những gì các cậu nhìn thấy về sau không phải là tôi."

"Tôi nghĩ cũng chẳng phải đồng chí Lý Nghị đâu, nhảy máy bay đấy! Nguy hiểm biết bao! Trừ khi là người chuyên nghiệp, hoặc là kẻ không màng tính mạng! Đồng chí Lý Nghị trẻ tuổi tài cao, quý trọng tính mạng như vàng, sao lại đi mạo hiểm như vậy được?" Một người lên tiếng.

Phùng Giản nói: "Tối qua chúng tôi đều nhìn thấy ở bên dưới, rõ ràng chính là cậu mà! Hơn nữa, một người bạn đại học của cậu cũng ở dưới đó, cô ấy cũng nhận ra cậu, thấy cậu gặp nguy hiểm, cô ấy đã khóc òa lên đấy!"

Lý Nghị hơi ngạc nhiên, thầm nghĩ bạn đại học của mình? Còn khóc òa lên? Vậy ngoài Quách Tiểu Linh ra thì còn ai nữa?

Phùng Giản nói: "Đồng chí Lý Nghị, chúng tôi đều biết. Cậu là người khiêm tốn, không muốn phô trương. Cậu yên tâm, chúng tôi sẽ không nói ra ngoài đâu."

Chị cả Ngô Vân cười nói: "Đồng chí Lý Nghị, e là cậu muốn khiêm tốn cũng không được rồi, đài truyền hình đã cử phóng viên tới quay phim, tối nay tin tức sẽ phát sóng đấy!"

Lý Nghị đành không chối nữa, chỉ đáp: "Tình hình lúc đó rất phức tạp, cụ thể xảy ra chuyện gì tôi cũng không nói rõ được. Tôi chỉ thấy nguy hiểm liền xông lên giúp đỡ, cũng chẳng suy nghĩ nhiều đến yếu tố an toàn."

"Đồng chí Lý Nghị, cậu thật dũng cảm!" Đám bạn học đều cười nói.

Trò chuyện đôi câu, mọi người liền tiến vào lớp học.

Người đến trường Đảng thị sát công tác và phát biểu hôm nay là đồng chí Hướng Diên.

Hướng Diên là Ủy viên Quốc vụ phụ trách mảng Khoa giáo, Văn thể, Hồng Kông và Ma Cao. Chuyến thị sát trường Đảng lần này đã được lên lịch trình từ trước.

Trong đại lễ đường trường Đảng, tất cả học viên các lớp bồi dưỡng đều tề tựu đông đủ để nghe Thủ trưởng Hướng phát biểu.

Đồng chí Hướng Diên đến diễn thuyết lần này không hề mang theo diễn văn, mà tùy hứng trò chuyện, cùng học viên đàm đạo về tình hình giáo dục hiện nay.

"Các đồng chí, các vị đều đang giữ những chức vụ quan trọng tại các khu vực, thị xã bên dưới, đối với hiện trạng giáo dục nước ta, các vị có quyền phát ngôn hơn tôi. Hôm nay tôi đến không phải để báo cáo, mà là để học hỏi kinh nghiệm." Đồng chí Hướng Diên nói: "Tôi hy vọng mọi người tích cực phát biểu, bàn luận về hiện trạng giáo dục hiện nay hay đưa ra những ý kiến quý báu, tôi đều sẽ khiêm tốn lắng nghe."

Ngô Vân và Phùng Giản ngồi ngay bên cạnh Lý Nghị.

Nghe thấy Ngô Vân nói: "Nghe nói Thủ trưởng nổi giận rồi, vì thời gian gần đây, mảng giáo dục xảy ra đủ loại sự cố. Thủ trưởng Hướng với tư cách là Ủy viên phụ trách công tác văn giáo, áp lực rất lớn đấy!"

Phùng Giản nói: "Thể chế giáo dục hiện hành của nước ta không phải là không tốt, nhưng cũng nên thay đổi, cải cách thôi. Cái gì cũng đang thay đổi, cái gì cũng đang cải cách, chỉ có mảng giáo dục là vẫn y nguyên như cũ."

Lý Nghị cười nói: "Đồng chí Phùng Giản, xem ra cậu có quan điểm riêng rất hay về cải cách giáo dục nhỉ? Hay là cậu đại diện lớp chúng ta làm một bài báo cáo đi?"

Phùng Giản xua tay nói: "Tôi chưa từng quản lý công tác giáo dục bao giờ. Tôi có thể nhìn ra những tệ nạn trong công tác giáo dục, nhưng bảo tôi trình bày thì tôi thực sự không nói ra ngô ra khoai được gì, chưa nói đến việc bảo tôi đưa ra ý kiến cải cách. Không được, không được."

Hắn ngập ngừng một lát, cười nói: "Đồng chí Lý Nghị, cậu xem, khẩu tài của cậu rất tốt, hay là để cậu đại diện lớp chúng ta phát biểu nhé?"

Lý Nghị nói: "Tôi cũng không am hiểu mảng giáo dục lắm, chị Ngô, không phải chị từng phân quản công tác giáo dục sao? Chị nói trước đi!"

Lúc này, Thủ trưởng Hướng nói: "Có đồng chí nào tự nguyện đứng lên chia sẻ quan điểm của mình trước không?"

Không ai muốn làm kẻ tiên phong.

Thủ trưởng Hướng đã nói rõ, ông muốn nghe ý kiến cải cách.

Thế nhưng, việc đưa ra ý kiến cải cách như vậy, chắc chắn phải đặt nghi vấn về thể chế hiện hành, lại còn phải lập luận thỏa đáng, hơn nữa phải đưa ra được ý kiến hữu ích, nếu không thì chỉ là bàn luận chung chung, thậm chí là đang cằn nhằn than vãn.

Điều này khá là khó khăn.

Lãnh đạo cấp Sảnh Cục, ngày thường diễn thuyết chỉ là đọc diễn văn soạn sẵn mà thôi. Bài diễn thuyết đều do ban thư ký soạn thảo, họ chỉ cần đọc theo là được.

Bây giờ lâm thời bảo họ phát biểu, lại còn phải nói có sách mách có chứng, thì quả là hơi khó khăn.

Mặc dù ai cũng rất muốn được lộ mặt trước mặt Thủ trưởng Hướng để tăng uy tín, nhưng lại càng sợ nói không tốt, để lại ấn tượng xấu.

Mọi người đều ôm tâm tư như vậy, trong chốc lát không có ai đứng dậy.

Phùng Giản đột nhiên nắm lấy tay phải của Lý Nghị, giơ cao lên.

Lúc Lý Nghị phản ứng lại thì đã không kịp nữa rồi.

Thủ trưởng Hướng đã nhìn thấy cánh tay giơ cao của cậu rồi!

"Ha ha." Thủ trưởng Hướng vui vẻ nói: "Đồng chí này, vậy mời cậu phát biểu trước. Cậu đừng có gánh nặng tâm lý gì cả, hôm nay chỉ là ngồi cùng nhau, trò chuyện tùy ý, cậu nghĩ gì thì nói nấy, muốn nói gì cũng được. Công tác giáo dục vốn dĩ tồn tại nhiều khiếm khuyết, điều này ai cũng biết, cậu không cần nể mặt tôi, cứ cởi mở mà nói!"

Lý Nghị lườm Phùng Giản một cái, biểu cảm khó chịu lộ rõ.

Phùng Giản lại mang bộ dạng khoái chí sau khi trò đùa ác ý thành công, hắn cười nhẹ: "Cậu là lớp trưởng của lớp chúng ta, đương nhiên nên đại diện lớp phát biểu chứ! Thay vì để lớp khác cướp mất, chi bằng chúng ta giành lấy cái giải nhất này."

Lý Nghị thầm nghĩ, sao cậu không giành lấy cái giải nhất này đi?

Chuyện đã đến nước này, cậu chỉ còn cách đâm lao phải theo lao mà đứng dậy.

Tiêu điểm của toàn trường lập tức chuyển từ Thủ trưởng Hướng sang Lý Nghị.

Người quen biết Lý Nghị liền chỉ trỏ với người bên cạnh, nói đây là ai đó.

Phùng Giản lộ vẻ hả hê khi thấy người khác gặp họa, hắn chính là muốn xem dáng vẻ lúng túng của Lý Nghị! Tốt nhất là ấp a ấp úng, lắp ba lắp bắp một hồi, chẳng nói được câu gì thì càng tốt! Để cậu ta làm mất mặt trước mặt Thủ trưởng Hướng cùng toàn thể giáo viên và học sinh trong trường!

Lý Nghị vẫn giữ được bình tĩnh, càng gặp chuyện lớn bất ngờ, cậu càng đối đãi bằng tâm thái bình thường.

Trong ánh mắt chăm chú của mọi người, cậu chậm rãi đứng dậy, nhìn quanh hội trường, trong đầu cấp tốc tìm kiếm những sự kiện và từ ngữ liên quan đến giáo dục.

Cậu chậm rãi nói: "Nhìn lại cuộc cải cách thể chế giáo dục nước ta, chủ yếu đã trải qua cuộc cải cách 'hai loại chế độ giáo dục' vào những năm năm mươi thế kỷ trước, và cuộc cải cách 'đại mở rộng tuyển sinh đại học' vào cuối thế kỷ trước, mà hai cuộc cải cách này đều phản ánh sự ảnh hưởng của truyền thống khoa cử đối với cải cách giáo dục Trung Quốc hiện nay."

Phùng Giản khẽ nói: "Không thể nào? Thể chế giáo dục hiện nay của chúng ta thì có quan hệ gì với khoa cử?"

Giọng hắn tuy nhẹ nhưng vẫn có rất nhiều học viên nghe thấy.

Lý Nghị nói: "Trường học phiến diện theo đuổi tỷ lệ lên lớp, thầy trò và phụ huynh thì là để đối phó với thi cử. Đây chính là cái mà chúng ta gọi là giáo dục 'phiến diện' và giáo dục 'ứng thí'. Bản chất của nền giáo dục này không có gì khác biệt so với khoa cử, đó chính là coi giáo dục như một cái thang để trèo lên bậc thang công danh hoặc nghề nghiệp."

Thủ trưởng Hướng cười nói: "Không tệ, nói rất hay, rất có nội dung đấy! Nói tiếp đi!"

Lý Nghị khẽ ho một tiếng, nói: "Về phía trường học, họ không quan tâm học sinh thực sự học được bao nhiêu kiến thức, cũng không quan tâm kiến thức nào thực sự hữu ích, họ chỉ dạy những kiến thức có lợi cho việc thi cử. Họ không ngại phiền hà, không quản mệt nhọc mà tổng kết ra đủ loại đề cương, điểm chính và điểm khó của các kỳ thi, bắt học sinh làm bài tập lặp đi lặp lại với hy vọng đạt được thành tích tốt. Còn học sinh thì sao? Cũng chỉ vì đối phó với thi cử mà chỉ học những nội dung gọi là bắt buộc phải thi. Một bên là nhồi nhét cưỡng ép, một bên là thụ động tiếp nhận, nhai sống nuốt tươi, ăn vào là xong, chẳng quan tâm những thứ này có hữu ích hay có lợi cho họ hay không."

"Cậu nói vậy thì tôi không đồng ý rồi." Phùng Giản thế mà lại hát bài đối nghịch với Lý Nghị: "Ý cậu là đang nói sách giáo khoa hiện hành của chúng ta có vấn đề sao? Chẳng lẽ những kiến thức này không phải là thứ học sinh nên nắm vững?"

Thủ trưởng Hướng cười nói: "Mọi người cứ thảo luận đi! Như vậy mới sôi nổi. Có gì nói nấy, đừng câu nệ, cứ coi như đang ở văn phòng thường ngày là được."

Lý Nghị đáp: "Tất nhiên là nên nắm vững. Nhưng tôi cho rằng, ngoài ra còn có những kiến thức quan trọng hơn mà học sinh nên học và nắm vững. Đó là hiếu đạo, nhân nghĩa, cùng với đạo lý đối nhân xử thế cơ bản và kiến thức an toàn, tất nhiên còn cả kiến thức tự nhiên và khoa học, những thứ này cũng quan trọng không kém. Mà những thứ này lại chính là điều mà thể chế giáo dục hiện nay của chúng ta bỏ quên. Ở trường chỉ dạy ngữ văn và toán học, có khi vì bù tiết mà chèn ép những tiết giáo dục và âm nhạc vốn đã ít ỏi để dạy ngữ văn và toán học."

"Điều này đúng thật." Có người nói: "Giáo viên trong trường bây giờ chỉ quan tâm đến thi cử, ngữ văn toán học cần thi nên rất quan trọng. Các môn khác không cần thi nên đều không quan trọng!"

Thủ trưởng Hướng nói: "Vấn đề này tôi cũng đã sớm lưu ý rồi. Đồng chí này, cậu nói rất hay, mời tiếp tục nói tiếp đi."

Lý Nghị đáp: "Thời cổ đại, chỉ cần bạn có năng lực, chỉ cần bạn học sớm, dù bạn mới mười tuổi cũng có thể đi thi Hương, thi Hội. Dương Đình Hòa thời nhà Minh đỗ Cử nhân khi mới mười ba tuổi, Trương Cư Chính đỗ Tú tài khi mới mười hai tuổi, hơn nữa còn là đứng đầu toàn phủ. Còn bây giờ thì sao? Bất kể bạn thông minh thế nào cũng đều phải đi theo trình tự, ba năm mầm non, sáu năm tiểu học, ba năm trung học cơ sở, ba năm trung học phổ thông, bốn năm đại học, cộng thêm mấy năm nghiên cứu sinh, đọc đến tiến sĩ ra trường thì đã là người gần ba mươi tuổi rồi. Độ tuổi này đã là 'nhi lập', nhưng học sinh của chúng ta lại vừa mới bước ra khỏi cổng trường, không vợ không con, không chức không sản. Mà cha mẹ thì đã già yếu lắm rồi."

Thủ trưởng Hướng nói: "Vậy ý cậu là thời gian học chế của chúng ta hơi dài quá? Nhưng cả thế giới đều đang áp dụng học chế này, thực tế chứng minh, đây cũng là học chế khoa học và công bằng nhất."

Lý Nghị đáp: "Kiến thức của tôi rất hạn hẹp, tôi cũng chỉ cảm thấy thời gian này hơi dài, còn cụ thể phải cải cách thế nào, có nên cải cách hay không thì phải nhờ Thủ trưởng và các chuyên gia thảo luận rồi."