(Cửa hiệu sách mùa đông)

Tôi đến Kafka Bookstore vào một ngày mưa mùa đông. Một nhà sách nhỏ nằm trong con hẻm chật chội, lọt thỏm giữa lòng Sài Gòn náo nhiệt. Khi tôi vừa đặt chân tới cửa, cơn mưa cũng bắt đầu liếm gót chân. Những cơn mưa bất chợt ở Sài Gòn không hiếm, nhưng cũng đủ làm người ta khó chịu theo lẽ không báo trước.

Lần nào quay trở lại đây, tôi cũng giữ nguyên cảm xúc và ấn tượng ban đầu với cửa hiệu sách nhỏ này. Kafka Bookstore nổi bật với gam màu trắng, không gian quán tuy nhỏ nhưng được bày trí gọn gàng và ngăn nắp, vẫn đủ chỗ để đặt một bộ bàn ghế cho những vị độc giả thích nhâm nhi từng trang sách khi tới cửa hiệu. Sách được bán không nhiều, chủ yếu là những tác phẩm kinh điển, danh tác và văn học nước ngoài hiện hành, nhưng vẫn đủ thỏa mãn khả năng đọc sách cần mẫn của tôi.

Ngoài những điều kể trên, cửa hiệu luôn có sự hiện diện của những con mèo nằm ngổn ngang dọc lối đi. Có bốn con tất cả. Hơn nữa, chúng có hình dáng và tính cách hoàn toàn khác biệt nhau. Một sự thú vị đầy lạ lẫm cho những ai ghé Kafka Bookstore lần đầu tiên.

Đôi lúc tôi thoáng ngạc nhiên về những lần mình tìm đến cửa hiệu sách này. Chẳng hiểu sao giữa một thành phố với vô vàn điểm đến, tôi lại cứ đều đặn ghé qua Kafka Bookstore như một thói quen khó bỏ, dẫu rằng bản thân khao khát có thêm nhiều sự lựa chọn cho mỗi lần lang thang không định hướng.

Anh chàng chủ hiệu sách với cặp kính gọng tròn chào đón tôi bằng nụ cười tươi thường nhật. Đó là nụ cười ấm áp, và thân thiện, nhưng tôi cảm nhận có chút gì đó cô đơn, và thoáng buồn. Bất giác, tôi đảo mắt khắp không gian của hiệu sách và chợt nhận ra những người độc giả đến đây đều trong tâm thế lẻ loi, đơn độc. Tôi cũng là một người góp phần cho không gian buồn tẻ đó. Thật trùng hợp.

Kể từ sau khi chia tay Duy, bây giờ tôi mới quay trở lại Kafka Bookstore. Thường thì người ta sẽ chọn một quán cà phê quen thuộc nào đó và gặm nhấm nỗi cô đơn của mình một cách lâu nhất có thể. Nhưng tôi không biết mình sẽ phải làm gì hàng giờ liền để chiến thắng nỗi cô đơn. Vậy nên, ghé vào một hiệu sách và tìm những tác giả yêu thích có lẽ là một cách hữu hiệu nhất ngay lúc này.

Ngày mưa. Hiệu sách nhỏ. Và những con người đơn độc. Phải chăng là nơi chốn dành cho những kẻ cô đơn, như tôi?

Lại nói tới những lần ghé Kafka Bookstore.

Tôi không thể nào dừng quan sát anh chàng chủ hiệu sách, bởi ở anh ta có gì đó rất đặc biệt, và… cuốn hút. Khuôn mặt anh hiện lên nét tinh anh và học thức, nhưng vẫn ẩn chứa nỗi cô đơn và buồn bã mà tôi không dễ dàng định nghĩa, kể cả khi anh cười. Tôi luôn có cảm tình với những người trong tâm thế như vậy. Hoặc bản thân tôi tự hiểu, những thứ mình chôn giấu tận đáy lòng, dù muốn hay không vẫn ít nhiều biểu hiện qua sắc mặt. Điều này tôi nghĩ chỉ có những ai đã trải nghiệm mới có thể cảm nhận được.

Hôm nay cũng không phải trường hợp ngoại lệ, có khác chăng chỉ là anh ta đã che đậy chúng một cách khéo léo, và khó khăn lắm tôi mới nhận ra.

Những người mang trong lòng nỗi buồn, ở một khía cạnh nào đó, họ đều đáng thương như nhau.

2.

Tôi đang ngồi đọc sách một cách chăm chú thì con mèo mướp béo nục nhảy vào lòng tôi và nằm ngoan hiền ở đó. Đã lâu rồi tôi mới ghé lại đây, vậy mà nó vẫn nhận ra mùi của tôi. Kể từ lần thứ hai khi đến Kafka Bookstore, tôi luôn mang theo một hộp thức ăn cho mèo, thỉnh thoảng vuốt ve chúng. Vậy nên, tôi nghĩ đó là sợi dây tình cảm mà tôi và lũ mèo gắn kết với nhau.

Khi tôi dừng hẳn việc đọc sách để chơi đùa với con mèo mướp, những con mèo khác bắt đầu chạy tới và quấn lấy tôi. Giữa lúc tiếng cười của tôi hòa lẫn vào tiếng kêu của chúng, thì một giọng nói trầm ấm vang lên:

- Lũ mèo có vẻ thích em nhỉ?

Tôi ngước nhìn về nơi phát ra giọng nói, chợt nhận ra là anh chàng chủ hiệu sách đang đứng và mỉm cười với tôi.

- À… Những con mèo này cũng như con người vậy, chỉ cần yêu quý chúng chân thành, chúng sẽ đáp lại tương tự - Tôi hơi lúng túng khi trả lời câu hỏi đó.

Anh ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh, khẽ nâng một con mèo tam thể vào lòng, vuốt ve.

- Em nghĩ như vậy à? Có những người dù ta đối xử có chân thành đến đâu, thì cũng chẳng thể mong đợi người ta hành xử tương tự như mình đã từng làm như thế, đúng không? – Anh cười, có chút gì đó xót xa, len lỏi.

Lần này thì tôi im lặng, vì đúng là có những trường hợp như thế thật.

- Em có muốn uống chút gì không? Trà nóng nhé? Trời mưa giữa mùa đông thế này, nên uống một chút gì đó cho ấm bụng nhỉ.

Tôi không phản đối. Vì thực sự thì tôi cảm thấy khá lạnh, và hơi bất ngờ khi anh chủ động bắt chuyện với tôi. Khoảng chừng mười phút, anh mang một bình trà nóng đặt lên bàn, khẽ rót ra hai tách và mời tôi.

Tôi đón nhận trong vô thức.

- Lâu rồi em mới ghé lại đây nhỉ?

- Sao anh biết?

- Cửa hiệu này chủ yếu là khách quen. Có một cô gái đến tìm sách và cho lũ mèo ăn chẳng phải là một điều thú vị đáng để nhớ sao?

Tôi chỉ cười.

Anh thật tinh ý. Việc anh nhận ra tôi sau hàng tháng trời biệt tăm khiến tôi cảm thấy vui, như thể vẫn còn ai đó nhớ đến sự tồn tại của mình.

Kể ra thì sau khi Duy chủ động chia tay tôi để chạy theo hành trình đến nước Pháp với tấm bằng xuất sắc trong tay, tôi cảm tưởng rằng mọi thứ trên thế gian này thật vô nghĩa. Và biết đâu đó trong cuộc sống ngoài kia, tôi như một kẻ chưa từng tồn tại. Họ có thể dễ dàng bỏ rơi tôi cùng với những nỗi buồn đang nhóm lên từng ngày. Những nỗi buồn như lớp tuyết dày, có thể lèn chặt và đông cứng tôi mọi lúc.

Như cách Duy đã bỏ rơi tôi, cùng với giấc mộng làm giàu.

Điều đó khiến tôi không còn tin tưởng vào cái thứ mà người ta gọi là tình yêu. Và đâu đó trong tâm thức, tôi nghĩ giá mà mình không tồn tại thì tốt biết mấy. Sẽ chẳng cần yêu đương rồi khổ sở, sẽ chẳng bận lòng khi một ai đó rời xa.

Vậy mà khi nghe anh nói về sự-tồn-tại-của-tôi, cảm giác như một niềm vui sau bao tháng ngày bị lèn chặt nay được giải thoát. Ít ra thì đâu đó trong cuộc sống này, vẫn còn có người nhận ra mình, điều đó làm tôi cảm thấy như được an ủi.

- Với ai anh cũng nhớ rõ như vậy à? – Tôi hỏi.

- Không hẳn. Và không thể giải thích bằng lời được. Đại loại như khi người ta giống nhau về tâm trạng, thì dễ đồng cảm và nhớ lâu về họ hơn.

- Vậy… chúng ta đồng cảm về điều gì?

- Nỗi buồn.

- Nỗi buồn?

- Ừ. Thực tế thì không ai đến Kafka Bookstore này với tâm trạng vui vẻ cả. Hầu hết là nỗi buồn, từ một góc sâu thẳm nào đó của cuộc sống, nhưng rồi được ngụy trang một cách tài tình.

Tôi nhìn anh vẻ đầy ngạc nhiên. Biết đâu chừng, anh đã nhìn thấu nỗi buồn trong tôi, bất giác tạo thành nỗi đồng cảm, để rồi có buổi trò chuyện ngày hôm nay. Có thể lắm chứ. Cũng giống như tôi cảm nhận được nỗi cô đơn từ phía anh, dù chưa một lần tiếp xúc. Nhận thức của con người thú vị là ở chỗ đó, thông qua trải nghiệm và sự đồng cảm.

Chúng tôi nói chuyện thêm một lúc thì cơn mưa cũng bắt đầu tạnh. Sau cơn mưa, trời vẫn còn khá lạnh, vậy mà cảm giác ấm áp bất chợt len lỏi, không phải từ tách trà ấm nóng mà anh đã rót mời tôi.

3.

Anh tên Linh. Chúng tôi trao đổi số điện thoại sau khi kết thúc cuộc nói chuyện hôm đó. Thi thoảng mới nhắn tin cho nhau. Phần vì cuộc sống của mỗi người khá bận rộn, phần vì chẳng biết mở lời từ đâu, ngoại trừ những quyển sách mới nhập hàng, và những con mèo nằm ngổn ngang dọc lối đi.

Thỉnh thoảng tôi hay ghé qua Kafka Bookstore, mang đến những phần thức ăn tự làm (chủ yếu là kim chi) dành cho anh, và đồ ăn dành riêng cho lũ mèo. Về phần Linh, anh thỉnh thoảng tạt qua căn hộ nằm trên tầng 5 của khu chung cư cũ nơi tôi ở, dĩ nhiên không hề có thang máy, để mang đến những quyển sách mới cho tôi vào một buổi tối rảnh rỗi nào đó trong tuần. Hiếm hoi lắm tôi mới mời được anh cùng ăn tối và ngắm nhìn dòng người đang lao mình bên dưới, với góc nhìn từ trên ban công.

Chúng tôi bắt đầu mối quan hệ mới một cách e dè, và thận trọng. Điều đó càng khiến tôi quý mến và trân trọng anh hơn.

Gần cuối ngày, tôi mời anh ăn tối. Hôm nay là sinh nhật tôi, vậy nên, thức ăn cũng chuẩn bị cầu kỳ hơn hẳn. Linh hơi ngạc nhiên khi thấy tôi rót bia vào cốc. Một ngày đặc biệt, nên thi thoảng cũng nên quá chén một chút nhỉ, tôi nói. Linh chỉ cười, cầm cốc bia trên tay và chúc mừng sinh nhật tuổi hai mươi của tôi. Đó là sinh nhật đầu tiên kể từ sau khi Duy bỏ sang Pháp, và cũng là sinh nhật đầu tiên tôi quen Linh.

Có phải khi một người bỏ đi thì sẽ có một người khác thay thế vị trí đó không? Tôi không dám chắc, nhưng sự hiện diện của Linh lúc này đối với tôi là cách để tôi chống chọi với nỗi buồn, và để nhận ra mình vẫn còn tồn tại.

Sau bữa ăn, chúng tôi ra ban công ngồi uống bia và ngắm nhìn dòng người qua lại.

- Anh đã từng yêu rồi nhỉ?

- Ừm, đã từng.

- Sao lại chia tay?

- Có những điều không phải cứ cố gắng là được. Tình yêu cũng vậy, một khi người đó đã không còn dành tình cảm cho mình, chi bằng nên từ bỏ.

- Nghe có vẻ tiêu cực quá nhỉ?

- Không còn cách nào khác. Còn em?

- Em không tồn tại trong cuộc sống anh ta.

- Nghĩa là… anh ta không cần em?

Tôi im lặng. Và anh cũng im lặng. Rồi từ phía bên kia, anh nâng cốc bia của mình, nói:

- Nào, cùng chúc mừng vì chúng ta đã là những kẻ cô đơn tự do.

Tôi cười, khẽ nâng cốc bia cùng anh, một tiếng cạch khô khốc đầy mạnh mẽ, như thể sự đồng lòng của cả hai, xác định cho những cuộc tình đã lui vào dĩ vãng. Sinh nhật, là để nghĩ đến tương lai đầy tươi sáng và rạng rỡ, chứ không phải ngồi buồn và ủ dột vì những chuyện quá khứ.

Vậy mà nước mắt vẫn chực tuôn rơi, phần vì hạnh phúc bởi có Linh bên cạnh chia sẻ, phần vì cảm giác tiếc nuối khi tình yêu dành cho Duy vẫn luôn âm ỉ, đâu đó có chút hoài vọng. Và tôi thì không biết cảm xúc nghiêng về bên nào nhiều hơn. Cuộc sống vẫn luôn đan xen những thứ lạ lùng như vậy.

4.

Tôi hay nói đùa với Linh rằng, Kafka Bookstore là cửa hiệu sách của người cô đơn. Đến khi nào anh hết cô đơn, thì khách khứa đến đây mới vui vẻ được. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc thay vì người ta ghé đến Kafka Bookstore một mình, thì họ sẽ đi cùng với người yêu chẳng hạn.

Anh lại cười, nụ cười đã ít phảng phất nỗi cô đơn hơn trước.

Và tôi yêu những nụ cười xen lẫn cô đơn như vậy. Nói theo cách của Linh, đó là sự đồng cảm, không thể diễn đạt bằng lời.

Trong suốt hai năm kể từ khi tôi bắt đầu tiếp xúc với Linh, chợt nhận ra hình ảnh của Duy ngày càng mờ nhạt. Và thay vì nghĩ đến hình ảnh Duy bỏ tôi lại một mình cô độc ở nơi này để theo đuổi ước mộng đổi đời, thì tôi thường nghĩ về Linh nhiều hơn.

Tự trong suy nghĩ, tôi thực sự hy vọng về một mối quan hệ nghiêm túc, với anh ấy.

Hôm nay vừa tròn hai năm tôi và Linh trò chuyện với nhau. Đó có thể coi như bắt đầu một mối quan hệ nghiêm túc chưa. Tôi không chắc, chỉ biết rằng, tình cảm tôi dành cho anh đã khác xa mối quan hệ bạn bè đơn thuần. Có lẽ tôi nên rủ Linh đi ăn một thứ gì đó, sushi chẳng hạn.

Chập tối, Kafka Bookstore đã đóng cửa kín mít, duy chỉ có ô cửa sổ vẫn còn sáng đèn. Tôi nhìn vào trong, chợt thấy hình ảnh một cô gái đang đứng ôm anh thật chặt.

Là ai?

Bằng tất cả trí nhớ, tôi lùng sục những ngăn kéo ký ức của mình, và nhận ra đó là người yêu cũ của Linh. Đã có lần tôi bắt gặp tấm ảnh cô ấy được ép trong một quyển sách cũ, hẳn là anh đã rất trân trọng nó. Vậy là sau hai năm, cô ấy xuất hiện và muốn bắt đầu lại mối quan hệ từng dang dở.

Hai năm có lẽ là khoảng thời gian đủ lâu để xác định tình cảm của mình. Rằng với sự trở về này, có lẽ cô sẽ biết trân trọng anh hơn, còn anh sẽ thôi những cô đơn thấp thoáng trên gương mặt và lại yêu cô tha thiết. Nghĩ đến viễn cảnh đó, tôi cảm thấy hụt hẫng, rồi tự trấn an mình bằng niềm hạnh phúc mà anh đã từng có như trước đây. Nhưng tất cả chỉ là ngụy tạo, tôi nhận ra mình che đậy một thứ gì đó đang chực vỡ òa trong lồng ngực.

5.

Tôi không liên lạc với Linh nữa. Tôi biết, dù muốn hay không, ở thời điểm này, tôi là kẻ thừa thãi. Tôi chuyển chỗ ở, khóa sim, đổi email. Tôi làm mọi cách để anh không tìm ra tôi. Và tôi đã làm được.

Đổi lại, tôi nhận lấy sự cô đơn bủa vây mọi lúc. Đôi khi tôi tự hỏi, nếu tôi chủ động nói ra tình cảm của mình trước khi cô ấy trở về, liệu rằng anh có chọn tôi hay không. Nhưng rồi, chuyện đó chẳng còn quan trọng nữa. Bởi giờ đây, chính tôi đã tự cắt đứt mối quan hệ mà mình tự nhen nhóm.

Có thể điều đó sẽ tốt cho anh, và cho tôi. Một người tìm thấy hạnh phúc, còn người kia sẽ quen dần với nỗi cô đơn, như hai năm trước đã diễn ra như vậy.

Bỗng nhiên tôi nhớ đến lũ mèo, thèm được vuốt ve bộ lông mềm mượt của chúng. Nhưng tôi sẽ không ghé lại Kafka Bookstore thêm một lần nào nữa. Đó không còn là cửa hiệu sách của người cô đơn. Như cảm giác mà tôi và Linh đã từng cảm nhận tại thời điểm đó. Vậy mà chẳng hiểu sao, nước mắt tôi lại rơi.

Có lẽ mọi thứ sẽ luôn là thế. Nếu như anh không tìm đến chỗ ở mới của tôi, với hơi thở đứt đoạn:

- Đừng hỏi tại sao anh có thể tìm được em… chỉ biết là điều đó đối với anh thật sự khó khăn…

Một lúc sau, khi bình tĩnh, giọng nói anh đã có phần mạch lạc hơn.

- Anh đã thực sự lo sợ sẽ mất em đấy. Tin anh đi, khoảng thời gian em cắt đứt mọi liên lạc, đã xác định rõ sự tồn tại của em quan trọng với anh như thế nào. Có lẽ em đã nhìn thấy cô ấy, nhưng sẽ chẳng có sự quay lại nào ở đây cả. Chẳng phải chúng ta đã cho những cuộc tình đó lui vào quá khứ rồi sao.

Tôi nhìn anh, cảm nhận trái tim mình ấm nóng hơn bao giờ hết. Dù rằng bây giờ, mùa đông vẫn còn chưa xa.