"Điều kiện thế này cũng quá gian khổ một chút đi?" Biểu cảm không thể tin nổi của Ngô Tĩnh Chi cũng giống hệt với Lý Nghị.

Lý Nghị nói: "Thật không thể tưởng tượng nổi."

Lúc họ đến, thời gian còn sớm, trong lớp học chỉ có vài đứa trẻ. Những đứa trẻ đến trước lấy sách giáo khoa đặt lên bàn, đọc to bài khóa.

Sách giáo khoa rất cũ, trên các trang giấy còn viết kín những dòng ghi chú.

"Bạn học ơi, các cháu mấy giờ vào học?" Lý Nghị hỏi một đứa trẻ ngồi cạnh cửa.

"Tám giờ rưỡi ạ!" Đứa trẻ trả lời.

Lý Nghị nói: "Các trường khác đều học lúc tám giờ, tại sao các cháu phải tám giờ rưỡi mới vào học?"

"Bởi vì nhà của rất nhiều bạn ở rất xa trường, thầy Hà nói, không thể để các bạn quá mệt mỏi, cho nên dời giờ học chậm lại nửa tiếng ạ."

Lý Nghị ồ một tiếng, hỏi: "Bàn học và sách giáo khoa của các cháu, sao lại cũ thế này?"

"Bàn học dùng mấy chục năm rồi ạ. Sách giáo khoa này cũng dùng nhiều năm rồi, mỗi khóa học xong đều phải để lại cho khóa sau tiếp tục dùng ạ."

"Các anh chị là ai?" Lúc này, một người lớn xuất hiện trong lớp học.

Lý Nghị vừa nhìn liền nhận ra ông ấy: "Ông chính là thầy Hà Hậu Đức phải không? Chúng tôi đặc biệt đến đây thăm."

"Các anh chị là phóng viên phải không?" Hà Hậu Đức vừa nhìn thấy máy ảnh đeo trên người Ngô Tĩnh Chi và những người khác liền nói: "Mời các anh chị ra ngoài nói chuyện."

Mọi người liền lui ra ngoài.

Hà Hậu Đức nói: "Chỗ chúng tôi chỉ có điều kiện như vậy thôi, không còn cách nào khác. Làm phiền các anh chị đường xá xa xôi lặn lội tới phỏng vấn, ý tốt của các anh chị tôi xin nhận, nhưng mà chỗ chúng tôi sắp vào học rồi, không tiện tiếp nhận phỏng vấn, xin mời các anh chị về cho!"

Ngô Tĩnh Chi nói: "Thầy Hà, thầy hiểu lầm chúng tôi rồi. Chúng tôi thực sự là phóng viên của tòa soạn Nam Phương, thầy xem, đây là thẻ nhà báo của tôi."

Hà Hậu Đức nói: "Tôi không nghi ngờ thân phận của các anh chị, chỉ là, tôi không muốn các anh chị ảnh hưởng đến việc học tập của lũ trẻ."

Ngô Tĩnh Chi nói: "Thầy Hà, điều này thì tôi không hiểu. Chẳng phải các thầy đã từng tiếp nhận phỏng vấn của chuyên mục 'Tìm kiếm giáo viên nông thôn đẹp nhất' rồi sao? Trên nhiều tờ báo ở Kinh Thành cũng đăng tải các bài viết liên quan đến trường của thầy. Tại sao báo của tỉnh chúng tôi đến phỏng vấn, thầy lại không cho? Có phải chê đẳng cấp chúng tôi thấp không?"

Hà Hậu Đức xua tay nói: "Đồng chí phóng viên, tôi không có ý đó, cô hiểu lầm tôi rồi."

Ngô Tĩnh Chi nói: "Thầy nói tôi hiểu lầm thầy. Vậy thầy nói xem, tôi hiểu lầm thầy thế nào? Chẳng lẽ vừa rồi thầy không phải đang hạ lệnh đuổi khách, đuổi chúng tôi đi sao? Tôi nói cho thầy nghe, thầy Hà, chúng tôi tuy là báo tỉnh, nhưng sức ảnh hưởng trong tỉnh là vô cùng lớn, ưu thế của nó cũng là điều mà những tòa báo ở Kinh Thành không thể so sánh được."

Hà Hậu Đức nói: "Tôi tin, tôi đều tin. Chỉ là... ai, trước đây tôi cũng từng mơ ước, nếu có phương tiện truyền thông chịu đến báo cáo tình trạng nghèo khó của chúng tôi, biết đâu có thể nhận được sự quan tâm và giúp đỡ của mọi người. Khi đó lũ trẻ ở đây có thể có cuộc sống tốt đẹp hơn."

Ngô Tĩnh Chi nói: "Điều đó là chắc chắn mà."

Hà Hậu Đức nói: "Thế nhưng, bao nhiêu ngày nay, phóng viên đến phỏng vấn cứ đợt này tới đợt khác, sự giúp đỡ mang lại thì hạn chế vô cùng, phỏng vấn qua phỏng vấn lại như thế, ngược lại còn ảnh hưởng đến việc học tập bình thường của lũ trẻ."

Lý Nghị kinh ngạc nói: "Thầy Hà, ý của thầy là, bao nhiêu ngày nay, không có ai cho các thầy sự giúp đỡ và quyên góp sao?"

Hà Hậu Đức nói: "Có thì có, có người gửi quần áo đến, cũng có người gửi sách giáo khoa và sách ngoại khóa đến, còn có người gửi văn phòng phẩm đến."

Lý Nghị nói: "Đúng rồi, chẳng phải là giúp ích cho lũ trẻ sao?"

Hà Hậu Đức nói: "Những quần áo đó, cái thì to quá, cái thì lại bé quá, căn bản là không dùng được. Những sách giáo khoa kia, nhiều cuốn cũng không phải là phiên bản chúng tôi đang dạy. Sách ngoại khóa, quyên góp phần lớn đều là truyện tranh và tiểu thuyết võ hiệp, những thứ này, tôi đều không cho phép lũ trẻ đọc. Chúng còn quá nhỏ, không thích hợp tiếp xúc với loại sách này."

"Chuyện này?" Lý Nghị và Lý Tinh nhìn nhau, họ không ngờ rằng, tình huống lại như thế này.

Hà Hậu Đức nói: "Văn phòng phẩm thì đỡ hơn, có bút chì, cũng có bút máy. Bút chì có thể dùng được, nhưng bút máy thì không thiết thực."

Lý Nghị nói: "Tại sao bút máy lại không thiết thực?"

Hà Hậu Đức nói: "Bút máy cần tiêu hao mực, mà ở chỗ chúng tôi, mực rất quý giá."

Ba con người văn minh từ thành phố lớn lặn lội đường xa đến, cái họ đối mặt lại là một nền văn minh tồn tại ở một tư thái khác!

Mọi thứ ở đây, trông có vẻ tàn tạ, không nỡ nhìn.

Nhưng đối với những người bản địa ở đây, đây lại là thiên đường, mọi thứ ở đây đều vô cùng tốt đẹp, những thứ từ bên ngoài đến lại hoàn toàn lạc lõng với nơi này.

Hà Hậu Đức nói: "Thực sự không cần đâu, chỗ chúng tôi thực ra rất tốt. Cá nhân tôi cũng không tốt như báo chí đã đưa tin trước đây. Tôi cầu xin các anh chị, đừng báo cáo về nơi này nữa, trong nước còn rất nhiều nơi tệ hơn chỗ tôi, các anh chị có thể đi báo cáo về họ, họ cần sự giúp đỡ hơn chúng tôi."

Ngô Tĩnh Chi nói: "Thầy Hà, chúng tôi đến là để giúp thầy. Hãy tiếp nhận phỏng vấn của chúng tôi, được không? Tôi chỉ hỏi ba câu, hỏi xong chúng tôi đi ngay, được không? Chúng tôi lặn lội đường xa đến một chuyến, thật sự không dễ dàng gì, xin thầy hãy để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ phỏng vấn này!"

Hà Hậu Đức nói: "Tôi biết các anh chị cũng không dễ dàng gì! Cô thực sự chỉ hỏi ba câu thôi sao? Vậy cô hỏi nhanh đi."

Ngô Tĩnh Chi nói: "Thầy Hà, xin hỏi, thầy hơn hai mươi năm như một ngày, ở lại trường học miền núi này dạy học, thầy nghĩ thế nào?"

Hà Hậu Đức nói: "Tôi không có suy nghĩ gì cả, tôi chỉ muốn đưa lũ trẻ ở đây ra ngoài! Để chúng nhìn xa hơn, bay cao hơn."

Ngô Tĩnh Chi nói: "Trường của thầy chỉ có một lớp học, một giáo viên, làm sao phân lớp dạy học? Học sinh lớp thấp và lớp cao đều học cùng nhau sao?"

"Đúng vậy, đều học cùng nhau, tôi giảng bài theo thứ tự từ nhỏ đến lớn, có học sinh mới lớp một thì tôi giảng lớp một trước, có lớp mấy thì tôi giảng bài lớp đó, học sinh các lớp khác thì cứ ở lại trong lớp nghe giảng, coi như ôn tập và dự bị. Như vậy càng có lợi cho việc nắm vững kiến thức đã học."

"Thầy Hà, trong môi trường gian khổ như thế này, một mình thầy lại dạy ra nhiều sinh viên đại học như vậy, thậm chí còn dạy ra một sinh viên Đại học Kinh Thành, xin hỏi, thầy làm thế nào vậy? Có bí quyết dạy học nào không?"

"Tôi có bí quyết gì chứ? Không có. Tôi chỉ không ngừng nói với lũ trẻ rằng, các cháu chỉ có nỗ lực học tập thì mới có khả năng bước ra khỏi vùng núi này, mới có thể khiến con cái của các cháu sau này không phải ngồi trong ngôi trường như thế này để đi học."

"Nói như vậy, bản thân thầy thực ra cũng không thích nơi này? Thầy muốn để lũ trẻ đều bước ra ngoài?"

"Xin lỗi, đây là câu thứ tư rồi. Mọi người, xin về cho! Cảm ơn mọi người đã vất vả chạy một chuyến này." Hà Hậu Đức chắp tay thi lễ, rồi bước vào lớp học.

"Người này sao lại như vậy chứ?" Ngô Tĩnh Chi nói: "Hoàn toàn không giống như chúng ta dự đoán! Ông ấy căn bản không tốt như trong báo chí đã viết!"

Lý Nghị nói: "Nhưng chân thực hơn trong báo cáo! Lời ông ấy nói sao có thể sai được? Lũ trẻ ở đây, chỉ có học tập mới có thể thi đỗ ra khỏi vùng núi. Cho nên, lũ trẻ ở đây chịu khó chịu khổ hơn người khác. Chúng trân trọng từng phút từng giây, dùng tất cả thời gian vào việc học tập kiến thức hữu ích, tuyệt đối không lãng phí thời gian vào những việc vô ích khác. Vì thế, chúng dễ thành công hơn người khác. Đây chính là vinh quang được tôi luyện từ gian khổ."

Ngô Tĩnh Chi nói: "Vậy ông ấy cũng không nên từ chối phỏng vấn của chúng ta chứ! Chúng ta thực sự đến để giúp ông ấy mà!"

Lúc này, một dân làng đi ngang qua đây, nhìn thấy Lý Nghị và những người khác, liền vẫy tay ra hiệu, bảo họ qua đó nói chuyện.

"Các anh chị đến để phỏng vấn đúng không?" Dân làng hỏi.

"Vâng, bác là?"

"Tôi là trưởng thôn ở đây. Tôi cầu xin các anh chị, đừng đến đây phỏng vấn nữa."

"Tại sao ạ? Chúng tôi đến để giúp các bác mà!"

"Giúp chúng tôi? Thôi đừng giúp nữa! Các anh chị càng giúp, lớp học duy nhất ở đây của chúng tôi đều sắp bị dỡ bỏ rồi!" Trưởng thôn nóng nảy nói: "Tôi cầu xin các anh chị, hãy nói với đồng nghiệp của các anh chị, hãy tha cho nơi này đi! Tuyệt đối đừng đưa tin về nơi này nữa, cả nước rộng lớn như vậy, có những vùng còn nghèo hơn chỗ chúng tôi rất nhiều, các anh chị có thể đi phỏng vấn họ, có thể đi giúp đỡ họ mà!"

Lý Nghị và Ngô Tĩnh Chi nhìn nhau trân trối!

Lời của Hà Hậu Đức và trưởng thôn, vậy mà lại giống nhau đến thế!

Sự việc khác thường, ắt có yêu ma!

Lý Nghị nói: "Trưởng thôn, tôi thực sự không hiểu, tại sao các bác lại từ chối phỏng vấn và giúp đỡ?"

Trưởng thôn nói: "Trước đây chúng tôi không hề từ chối phỏng vấn, cũng không từ chối sự giúp đỡ của bên ngoài. Thế nhưng các anh chị căn bản không giúp được chúng tôi, ngược lại còn hại chúng tôi!"

Lý Nghị kinh ngạc nói: "Điều này không thể nào! Tuy nói giúp đỡ không lớn, nhưng chỉ cần báo cáo càng sâu sắc và bền bỉ, sẽ có càng nhiều người tốt nhìn thấy, họ sẽ càng dốc sức giúp đỡ các bác."

"Đừng nữa, đừng nữa!" Trưởng thôn chỉ biết xua tay.

Lý Nghị nói: "Vừa rồi bác nói, báo cáo bên ngoài sắp dỡ bỏ ngôi trường duy nhất ở đây của các bác? Chuyện này là sao? Ai muốn dỡ bỏ ngôi trường ở đây của các bác?"

Trưởng thôn ngậm miệng không nói: "Không nói nữa, không nói nữa, các anh chị cũng đừng hỏi nữa. Có hỏi, cũng chẳng tốt cho ai cả."

Ông ấy càng không nói, sự tò mò của Lý Nghị, Ngô Tĩnh Chi và những người khác càng lớn.

"Trưởng thôn." Ngô Tĩnh Chi nói: "Bác nói cho chúng tôi biết, rốt cuộc là chuyện gì xảy ra? Bác phải tin vào sức mạnh của truyền thông. Chỉ cần chúng tôi chịu giúp bác, nhất định có thể giúp được bác. Bác chắc đã từng nghe qua chứ? Cách đây không lâu, có một học sinh mắc bệnh nặng, chính nhờ sự tuyên truyền của tòa soạn chúng tôi mà quyên góp được mấy chục vạn tiền phẫu thuật đấy! Cuối cùng, đứa trẻ này đã được cứu sống!"

Trưởng thôn nói: "Việc này không giống. Tôi biết các anh chị có lòng tốt, nhưng có những lúc, lòng tốt cũng có thể làm ra chuyện xấu. Các anh chị nghe tôi khuyên một câu, sau này đừng đến nữa, nhờ đồng nghiệp của các anh chị cũng đừng đến nữa. Thôn chúng tôi, không cần các anh chị giúp đỡ."

Lý Nghị thầm biết trong chuyện này chắc chắn có quỷ, chỉ là họ không chịu mở miệng nói ra, chẳng lẽ lại ép họ nói sao?

"Thôi bỏ đi, chúng ta đi thôi!" Lý Nghị nháy mắt ra hiệu cho Lý Tinh và Ngô Tĩnh Chi, ra ý bảo họ rời đi trước.

Trưởng thôn và Hà Hậu Đức đều không chịu nói rõ, có cưỡng cầu cũng vô ích, chi bằng đi đường vòng cứu nước!