Cuộc họp của Trung đoàn để phổ biến nhiệm vụ đợt hai chiến dịch đã xong. Đây là đợt chiến đấu to lớn với trọng điểm là tấn công đánh chiến năm cao điểm then chốt ở khu đông Mường Thanh. Nếu lại chiến thắng giòn giã, dứt điểm trong một hoặc hai đêm, quân ta sẽ có thể nhanh chóng chuyển sang tổng công kích, đánh bại hoàn toàn tập đoàn cứ điểm địch ngay trong đầu tháng tư này.

Đã tưởng cuộc họp đã rất hào hứng, phấn khởi nhưng cả ông Quý và ông Thâu đều thấy không khí trầm, hơn thế nữa anh em cán bộ lại có nhiều thắc mắc. Thắc mắc về nhiều nhiệm vụ của đại đoàn, và nổi lên hơn cả là thắc mắc về nhiệm vụ của trung đoàn.

Các cán bộ lục tục ra về. Ông Quý, ông Thâu giữ Dũng ở lại trao đổi ý kiến thêm. Hai ông muốn đả thông hơn nữa cho Dũng. Anh là người được coi là có nhiều thắc mắc nhất trong cuộc họp.

Căn hầm trở nên rộng rãi và đỡ tối hơn khi chỉ còn có ba người ở lại. Ông Quý nói trước:

- Chúng mình muốn trao đổi thêm với cậu về một số điểm ban nãy đã bàn.

Dũng lầm lì:

- Vâng, xin các anh cứ nói. Tôi xin nghe.

- Dũng ạ, mình muốn nói rõ thêm về nhiệm vụ của đại đoàn đợt này. Các cậu cho là quá nhẹ, không tận dụng được sức mạnh và cái thế của đại đoàn đã tạo dựng ở hướng tây. Ý các cậu là tốt thôi. Các cậu muốn ta đã nhận được nhiệm vụ lớn là rất đáng quý. Nhưng, như đã phổ biến: phải tập trung vào hướng đông đã. Nếu hướng tây cũng đánh mạnh thì không đủ pháo để yểm trợ cho hướng này, mà ở đây địch cũng mạnh, toàn Âu Phi cả. Họp ở trên, bọn mình biết: pháo ta tuy thế nhưng cũng phải tính từng quả. Ví dụ: ông Văn Lân trung đoàn trưởng của đại đội bạn được giao đánh một cao điểm ở phía đông nhưng không có pháo 105 của mặt trận chi viện, có ý không yên tâm. Sau đại tướng cười bảo: “Thôi được, vậy điều thêm cho cậu hai pháo 75 và bắn cho cậu 30 phát 105. Đổng ý chưa?”. Vậy đấy. Phải tính đếm đến như thế đấy!

Dũng gật đầu:

- Báo cáo tôi hiểu. Nhưng tôi vẫn nghĩ đại đoàn ta tuy không làm nhiệm vụ như bên khu đông, vẫn có thể được trao một số nhiệm vụ lớn hơn để phối hợp với bên đó. Một đại đoàn như ta mà mở đầu vào đợt hai này chỉ có, như phổ biến, dùng một lực lượng nhỏ đánh cứ điểm H7 để thu hút sự chú ý của địch trước giờ nổ súng, ngoài ra cũng chỉ có thêm: đưa tiểu đoàn 45 của E1 sang khu đông để đánh thọc sâu vào khu vực bên bờ sông Nậm Rốm. Mà đây lại là tiểu đoàn chủ công của trung đoàn chủ công của đại đoàn chúng ta. Báo cáo hai anh, thú thực tôi chưa thông lắm.

Ông Thâu lắc đầu:

- Cậu vẫn chưa chịu nhìn vào toàn cục.

Dũng vẫn cứng cỏi:

- Mà ngay như khu đông, tôi đổng ý là trọng điểm, nhưng sao tôi cứ cảm thấy đánh cả năm cao điểm trong một đêm như vậy e có... quá tham không? Như vậy còn gì là tập trung lực lượng? Thêm nữa, bên đó anh em ta đã chuẩn bị đẩy đủ chưa? Ví dụ chiến hào, và nắm tình hình địch đã đến đâu? Cứ như bên hướng tây này, chúng ta đểu biết: đã cố gắng vậy mà thật ra nói chung các chiến hào vẫn chưa vào tới sát được hàng rào địch cụ thể ở từng điểm thì biết cũng còn rất chung chung. Công tác trinh sát, tiềm nhập, bắt tù nhân hỏi cung đúng là chưa làm được là bao.

Ông Thâu nhăn nhó, lắc đầu:

- Thôi, thôi! Việc bên khu đông là bên khu đông! Cậu làm sao mà biết được anh em bên đó chuẩn bị đến đâu. Tôi tin chắc là họ chuẩn bị rất tốt thì trên mới cho đánh. Và trên cũng tính toán chán rồi mới quyết định táo bạo đánh cả năm cao điểm mạnh trong liền một bên. Chúng ta phải tuyệt đối tin tưởng ở trên mới được.

Ông Quý cũng nói thêm:

- Đúng đấy, Dũng ạ, mình sao biết được bên đó. Ta hãy biết chính ta...

Dũng đáp:

- Vâng, tôi xin phép trở lại việc của chính chúng ta. Về đại đoàn, tôi đã trình bày các anh rồi, thú thật tôi vẫn nghĩ rằng với sức mạnh của bản thân, đại đoàn ta có thể làm được hơn nữa so với những gì đã được trao...

- Nhưng đấy mới chỉ là sơ bộ ngày đầu thôi, còn bao nhiêu nhiệm vụ tiếp theo nữa chứ. - Ông Quý ngắt lời Dũng.

- Tôi hiểu. Nhưng ngay đêm đầu, tôi vẫn thấy thế là quá nhẹ. Còn về phía trung đoàn ta, tôi cảm thấy như không có gì ngoài việc cho mấy khẩu đội súng cối sang phối hợp với trung đoàn 3 đánh giương công H7...

- Thì như anh Quý đã nói: Chờ nhiệm vụ tiếp theo mà! - Ông Thâu cũng ngắt lời Dũng.

Dũng thoáng mỉm cười. Hai người lãnh đạo chỉ huy cùng đưa mắt nhìn nhau, cái nhìn như thất vọng. Tuy nhiên, ông Quý vẫn cố kiên nhẫn:

- Nhưng Dũng ạ, chúng ta không phải ngồi chờ lâu đâu. Nhiệm vụ lớn đang ở ngay trước mặt, chỉ sợ rồi các cậu... (ông định nói: sợ không làm nổi, nhưng chữa lại) chỉ sợ các cậu lại kêu là nhiều quá, lớn quá.

Dũng có thói quen, và cũng do những vết thương cũ ở sọ não đã ảnh hưởng tới thần kinh ít nhiều nên mỗi khi có tranh luận hoặc gặp việc không như ý, cuối cùng anh thường hay nổi nóng, không giữ được bình tĩnh. Anh bướng bỉnh:

- Báo cáo nhưng có chắc là năm cao điểm sẽ dứt điểm được trong một hai đêm không?

Câu hỏi có phần xấc xược ấy làm hai ông Quý, Thâu vừa khó chịu vừa lúng túng. Ông Thâu đành phải gạt cuộc tranh cãi lại:

- Thôi, không còn nhiều thì giờ nữa. Chúng ta nói chuyện với nhau thế đủ rồi. Bây giờ cậu phải chuẩn bị cho ngay một đại đội vòng xuống phía nam cắt đứt đường liên lạc với Mường Thanh và Hồng Cúm. Nhiệm vụ nặng đấy.

Dũng ngồi thẳng dậy.

- Báo cáo, tôi đã nhận được lệnh ấy từ ban tham mưu. Tôi muốn xin ý kiến hai anh: tôi đi cùng đại đội này có được không?

Hai ông lại đưa mắt nhìn nhau như trao đổi ý kiến. Cuối cùng ông Quý nói:

- Cậu đi cũng là tốt thôi. Nhưng đi đơn vị nhỏ, không cần đến chỉ huy tiểu đoàn.

Dũng cãi:

- Nhưng là nhiệm vụ nặng, các phân đội của đại đoàn bạn ở dưới đó đã cắt, nhưng cứ mất đi mất lại luôn. Bây giờ chúng tôi chân ướt chân ráo tới, mà nhiệm vụ lần này như đã ghi rõ trong mệnh lệnh: phải giữ đến cùng, cắt bằng được, cắt hoàn toàn.

Ông Thâu nghĩ một chút rồi quyết định:

- Thôi được, cậu cho Hà Giao tiểu đoàn phó đi. Nhưng mọi phương án tác chiến, cậu phải thông qua, bổ sung đầy đủ rồi mới cho đi. Theo ý mình, cậu nên cho đại đội thằng Thìn đi. Chúng nó đã có kinh nghiệm chặn viện ở chân đồi Độc Lập.

Dũng gật đầu:

- Xin chấp hành. Tôi cũng đã nghĩ tới đại đội ấy.

Dũng đi khỏi, hai ông lại nhìn nhau. Ông Thâu chép miệng: Cái thằng... vẫn thế!.

Ông Quý không nói gì, nhưng cũng như ông Thâu, ông thấy một lần nữa Dũng lại tỏ ra, theo ý ông, chủ quan và kiêu căng. Đấy là chưa nói tới ý thức tổ chức như thế tỏ ra cũng không khá. Cũng như nhiều cán bộ quản lý, lãnh đạo khác, ông không quen nghe những lời khác với mình đã đành, càng không bao giờ chấp nhận được những ý kiến khác với thượng cấp. Theo ông: trên bao giờ cũng đúng, luôn luôn đúng, tuyệt đối đúng. Bất cứ cái gì trái với cấp trên mặc nhiên hoàn toàn là sai, không cần bàn cãi. Ông thầm nghĩ: loại cán bộ có chút học thức bao giờ cũng khó bảo...

... Chỉ hai giờ sau, dưới tiểu đoàn 2, đại đội của Thìn và Hào đã hoàn toàn sẵn sàng để lên đường. Hà Giao cũng đã chuẩn bị xong. Dũng bắt tay Hà Giao:

- Cố gắng nhé! Ông chịu khó đi sát giúp đỡ cậu Thìn. Cậu ấy cực tốt, và gan góc, nhưng phải cái chậm và ít sáng kiến. Còn cậu Hào chính trị viên, nhanh, tháo vát, nhưng lại mới về...

- Được! Được! Anh cứ yên trí. Mọi việc đã có tôi ở đó.

Dũng mỉm cười. Anh biết Hà Giao đang phấn khởi: trận phản kích lớn vừa qua, Dũng nói vậy nhưng cũng đã cho qua những thiếu sót của Hà Giao, không những thế sau khi Giao đi cùng đại đội Lanh ở cánh vu hồi, Dũng còn đề nghị cho Hà Giao vào công loại ba. Tuy nhiên, lên tới trung đoàn, không hiểu sao, anh ta đã được ai đó nâng lên công loại một...

Dũng thành thực dặn lại:

- Ông nhớ rút kinh nghiệm trận đánh quân phản kích lớn vừa rồi nhé!...

Hà Giao sa sầm mặt. Anh ta lại hiểu rằng: Dũng lại muốn bới móc hay muốn đe nẹt mình. “Cái thằng vẫn không thể nào chịu được!”. Tuy nhiên, anh ta vẫn ngọt ngào:

- Đã bảo anh cứ yên trí. Yên trí, anh Dũng ạ!

Dũng không để ý tới thái độ của Hà Giao. Anh quay lại phía đại đội. Ngắm nhìn đoàn quân nghiêm chỉnh, nai nịt gọn gàng, anh thấy vững tâm. Đến trước mặt một anh chiến sĩ cao hơi gầy, có cặp mắt nhỏ rất nhanh và cái miệng có nụ cười luôn như đùa giỡn. Anh ta đang vác một khẩu trung liên. Dũng đập nhẹ tay vào vai anh ta:

- Này Lẫm! Bây giờ thì cậu được sử dụng trung liên rồi nhé! Vậy cố làm sao cho xứng đáng với các tay trung liên trước.

Anh chiến sĩ có tên Lẫm ngạc nhiên:

- Tiểu đoàn trưởng vẫn nhớ tên em ạ?

Dũng mỉm cười:

- Làm sao mà quên được cậu trong cái đêm đào hào bị pháo kích bữa nọ? Cậu đã nói với mình cậu là “thành phần linh tinh” mà!

Rồi bước giật lùi trở lại để nhìn được bao quát cả toàn đại đội, Dũng cất tiếng nói thong thả:

- Mọi việc đã phổ biến đầy đủ cho anh em rồi. Bây giờ anh em lên đường độc lập tác chiến xa, đòi hỏi anh em phải nỗ lực lớn. Anh em có làm được không?

- Có... o... o! - Tất cả đại đội cùng vươn rộng lồng ngực đáp vang.

Dũng tiến lại bắt tay Thìn, anh đại đội trưởng đen đúa, nhỏ thó, có đôi mắt luôn luôn đỏ như cá chầy, và đặc biệt ít nói, chỉ quen hùng hục làm như trâu. Đến bên chính trị viên Hào, Dũng chỉ đùa vui một câu:

- Đánh nếu có sứt thêm một cái răng cửa nữa, cũng càng thêm duyên đấy!

Hào nháy nháy đôi mắt, cười toét, phô cả chiếc răng cửa bị sứt trong một trận bóng chuyền hồi chỉnh quân. Hào thích Dũng từ lâu, thích nhất cái tính cương trực và thẳng thắn.

*

Ngay hôm sau, hổi 14 giờ 30 phút, trước khi khu đông nổ súng hai giờ, trung đoàn 3 thuộc đại đoàn phía tây, theo đúng kế hoạch của mặt trận, bắt đầu cho pháo nhỏ và súng cối của mình bắn vào cứ điểm mang kí hiệu H7 (Huygette 7) của quân Pháp. H7 là một cứ điểm nằm nhô ra, cách sân bay khoảng năm trăm mét về phía tây bắc. H7 do một đại đội lê dương chiếm giữ. Còn một cứ điểm nữa cũng thuộc khu đề kháng Huygette, và cũng nhô rất xa, nhưng về phía tây nam sân bay. Cứ điểm này ở xế chính diện trung đoàn 2. Pháp thường gọi là Francsoise hoặc theo tên một bản cũ ở gần đó là Căng Na. Cứ điểm này do hai đại đội ngụy Thái phòng thủ, ở gần trận địa trung đoàn 2.

Trong suốt nửa tháng qua, cứ điểm H7 luôn luôn là mục tiêu của các chiến hào trung đoàn 3. Chính ở nơi đây đã bước đầu ra đời một chiến thuật gọi là “đánh lấn”. Quân trung đoàn 3 đào dũi rất tích cực, kiên trì tiến lên từng mét đất. Chậm, nhưng khá an toàn. Thêm nữa ông trung đoàn trưởng trung đoàn này vốn có tiếng năng nổ, linh hoạt đồng thời cũng có tiếng là hách, đã ra tận trận địa quan sát, thấy tình trạng chiến hào cứ bị địch ra ban ngày lấp lại luôn luôn. Ông đã ra lệnh tăng cường hỏa lực, và đưa bộ binh ra ở hẳn ngoài hào trục để sẵn sàng đánh địch cả ban ngày. Địch không ra cũng đánh, có nghĩa là chủ động bắn vào H7. Bắn lai rai suốt ngày bằng trung liên, đại liên và cả súng cối... dần dần hình thành việc đánh tỉa để kết hợp và hỗ trợ cho việc đào chiến hào. Tiến lên một bước nữa, ông trung đoàn trưởng này còn có cả hai khẩu sơn pháo 75 lên “ngồi” hẳn trên đồn Bản Kéo cũ để tham gia bắn tỉa. Lúc này “ ùng” một phát, phá sập một ụ súng trong H7, lúc khác lại “oàng” một viên đạn khoan phá thủng một hầm ngầm... cứ như thế, tới hôm nay nổ súng đánh giương công, trung đoàn 3 đã đưa được chiến hào vào chỉ còn cách hàng rào kẽm gai của địch khoảng 100 mét, và đã phá huỷ được khá nhiều lô cốt, ụ súng của địch. Quân lê dương đã phải rút hết mọi sinh hoạt xuống dưới các hầm hố, chiến hào. Cho tới đêm nay. Không còn là từng phát lẻ tẻ nữa mà là cả một trận mưa pháo cối khá mãnh liệt.

Trong lúc bắn phá, một đại đội của tiểu đoàn Lê Phong đã thoăn thoắt tiến lên đánh bộc phá, mở các bãi mìn và dây kẽm gai trước H7. Chỉ trong có khoảnh khắc, năm hàng rào đã bị quét sạch... Đại đội trưởng Núi được lệnh đưa quân lên tranh thủ và Ba-dô-ka cũng lập tức tiến theo, vào thẳng bãi kẽm gai, tiếp tục bắn phá các ụ súng, lô cốt địch... Tiểu đoàn trưởng Lê Phong từ đằng sau tiến lên với đại đội trưởng Núi. Trong bóng đêm nhòe nhoẹt lửa đạn, Núi hỏi:

- Thế nào anh? Tình hình thuận lợi quá. Tụi nó phản ứng quá yếu ớt, xem như chúng đã rút cả về khu vực cuối đồn...

Lê Phong không đáp. Nhiệm vụ đêm nay trên chỉ cho anh có thế. Thật vậy, chỉ có thế thôi: dùng một phân đội nhỏ đánh giương công... Bấy giờ Phong không dám làm gì hơn, một là sẽ trái lệnh ban đầu, hai là, nếu đánh thì phải báo cáo lên trên, chờ trả lời đã. Và tranh thủ thời cơ này đánh cũng phải có lực lượng mạnh hơn. Dẫu sao địch cũng là đại đội lê dương, chúng lại đang còn ở trong công sự khá vững chắc. Táo bạo quá sẽ có thể thành phiêu lưu, dễ thất bại... Ôi, phải chi trên có nhiệm vụ rộng hơn ngay từ đầu, để anh sẵn sàng có thể ngay lập tức chuyển từ giương công sang cường kích không phải chuẩn bị gì nhiều nữa...

Vậy cứ phải vừa bắn vừa tiếp tục đào hào, cho sâu thêm, đào mở rộng ra. Trong khi đó, nhìn sang phía đông, cả một vùng trời như tắm máu. Gan ruột Phong cồn cào. Có thế thôi ư? - Cũng như Dũng bên trung đoàn 2, anh thầm tự hỏi đại đoàn này trong đêm đầu đợt hai chỉ có thế này thôi ư? Trong khi đó ở bên kia Nậm Rốm các đơn vị bạn đang lao vào 5 cao điểm như lao vào 5 pháo đài kiên cố vào bậc nhất ở chiến trường này... Lê Phong đứng ngồi không yên.

Đã quá nửa đêm. Bên kia sông, pháo ta, pháo địch vẫn tiếp tục rền vang như trời long đất lở. Cả khu trời bên đó vẫn đỏ rực. Có lẽ khó khăn rồi. Lê Phong linh cảm thấy thế. Anh càng thêm điên ruột, những chỉ muốn làm một cái gì đó trước tình hình này. Tới hai giờ sáng, chuông điện thoại bỗng đổ hồi:

- A lô, Lê Phong đâu? - Tiếng ông trung đoàn trưởng với cái giọng hách dịch quen thuộc vang lên có vẻ hết sức gấp gáp.

- A lô, Lê Phong đâu, về sở chỉ huy họp ngay! Có nhiệm vụ mới, chuẩn bị gấp để đêm mai chuyển từ giương công sang cường kích, dứt điểm H7.

“Có thế chứ!” Phong mừng tưởng phát khóc lên được. “Có thế chứ!” Tiếng ông trung đoàn trưởng lại réo lên tiếp:

- Về ngay nhé! Ngay tức khắc! Trung đoàn 1 của đại đoàn cũng được lệnh vượt sang khu đông để bước vào chiến đấu trên năm cao điểm thay thế cho một trung đoàn bạn..

Người Phong như rung lên. Ôi, thế là trung đoàn chủ công anh hùng của đại đoàn đã được ném vào trận! Như vậy, bên đó đang ác liệt đến nhường nào cũng có thể hiểu được một phần...

*

Chưa bao giờ trung đoàn 1 nhận nhiệm vụ trong hoàn cảnh khẩn trương, cấp bách như thế này. Đang rải ra trên trận địa chiến hào phía tây nay tức khắc phải cuốn quân, xốc lại đội hình, bổ sung trang bị, vũ khí, phổ biến, quán triệt nhiệm vụ cho tới từng chiến sĩ và đảng viên... Một trăm thứ việc rối mù, tối mày tối mặt. Nhưng đúng là trung đoàn anh hùng, chỉ sau có hai giờ toàn trung đoàn (thiếu tiểu đoàn 45 đã sang phối hợp ở khu đông từ hôm trước) đã có thể lên đường. Sức cơ động cũng như tinh thần chấp hành mệnh lệnh của trung đoàn đã một lần nữa làm cho các đơn vị anh em thán phục. Sáng ra rồi, hôm nay sương mù nhẹ, mau tan, máy bay địch đã lên từng đàn như quạ đen đầy trời. Chúng nối nhau lăn xả về phía năm cao điểm. Bom nổ từng chuỗi dài ở các sườn bên kia, nơi các thê đội của quần ta đang tập trung ở đó...

Trung đoàn 1 hành quân ngay giữa ban ngày, dưới một trời máy bay rung chuyển. Trung đoàn tiến theo giao thông hào trục chạy suốt cánh đồng phía tây, để rồi vòng sang phía đông thung lũng. Cuộc chuyển quân có một không hai ấy xuyên qua một đội hình của tiểu đoàn Dũng. Anh đứng ở một ngã ba chiến hào, ngắm nhìn các đơn vị bạn rầm rập chạy qua. Các chiến sĩ đểu khỏe mạnh, hăm hở, trang bị hết sức gọn gàng. Đúng là một đội quân thiện chiến. Nhìn mà sướng mắt. Người nọ tiếp người kia, đơn vị khác cùng ào ạt, phăng phăng, xé bùn nước vượt lên. Dũng bỗng có cảm tưởng mình đang đứng xem một cuốn phim chiến trận tuyệt vời nào đó. Trong lòng anh dào dạt những cảm xúc mãnh liệt. Thế là trung đoàn 1 đã vào trận. Trung đoàn trưởng Chí Kiên “con hùm xám” của đại đoàn đang đưa dắt quân mình tiến sang phía đông tiếp sức với các đơn vị anh em. Có lẽ cả đời chiến đấu của Dũng chưa bao giờ được chứng kiến một quang cảnh đẹp đẽ, hùng tráng đến thế này... cuộc chiến tranh đã gần tám năm nhưng phải chăng đến những giờ phút này mới tới cao trào, cực điểm của sự quyết liệt và tàn khốc? Cho tới khi đơn vị cuối cùng của trung đoàn 1 đi qua gần hết, Dũng mới quay trở vào sở chỉ huy của mình ở phía sau. Lúc đó những cảm xúc hào hứng ban nãy đã đi qua, nhường chỗ cho sự băn khoăn, lo lắng. Trung đoàn tinh nhuệ ấy đã được tung vào chiến đấu, nhưng liệu nó sẽ làm được gì? Liệu nó có dứt điểm dược A1 đêm nay, khi nó mới chân ướt chân ráo “bôn tập” từ tây sang đông, địa hình bên đó lại hoàn toàn chưa biết, tình hình địch cũng chắc là không sao nắm chắc trong cuộc chiến đã nổ ra xáo trộn như thế này? Dũng lại nhớ đến cuộc tranh cãi với ông Thâu, ông Quý bữa trước. Anh càng tin là đã có sự quá gấp nào đó. Do đó việc chuẩn bị lực lượng cũng rõ ràng chưa thật chắc chắn. Dự bị đội đã không đủ, để phải tung chủ lực của cánh tây vào trận trong một điều kiện không thể nào nói là bình thường và thuận lợi như thế này... Dũng suy nghĩ rất lung. Rồi như vồ chiếc ống nói, anh gọi về trung đoàn.

- A lô, tôi nghe đây. Tôi Thâu đây!

- Báo cáo, tôi muốn về gặp các anh, có một đề nghị gấp. Việc chiến đấu, không thể nói hết trong máy được.

- Chiến đấu hả? Ở đâu?

- Báo cáo, tôi sẽ trình bày với các anh.

Một phút im lặng như có sự ngần ngừ hoặc trao đổi nào đó. Rồi tiếng ông Thâu cất lên:

- Được, cậu về đây! Có cả anh Quý cùng nghe luôn.

Mừng quá, dặn dò công việc với anh sĩ quan tác huấn xong, Dũng gọi Báu đi luôn.

Trở vào rừng, anh đi qua đại đội của Niên. Niên đã khỏi ốm nhưng còn xanh xao. Con người này luôn luôn lạc quan. Lúc nào cũng cười được. Đại đội Niên đã được bổ sung gấp 30 chiến sĩ mới, hầu hết dân Thanh Hóa, Nghệ An. Niên đã nói đùa: “Quân tam phủ đây” (ý vui, ví với quân cốt cán tinh nhuệ của triều đình nhà Lê khi xưa). Dũng dặn Niên tranh thủ chuẩn bị, có thể có nhiệm vụ tác chiến ngay ngày mai.

Dũng về tới sở chỉ huy trung đoàn. Ông Thâu và ông Quý đang ngồi đợi anh. Việc chào hỏi rất nhanh. Ba người cùng ngồi quanh tấm bản đồ tác chiến. Dũng vào việc luôn.

- Báo cáo hai anh, tôi thấy tình hình này, muốn xin trên cho chủ động đánh ngay để phối hợp với khu đông. Bên trung đoàn 3 như các anh vừa cho biết: đã có lệnh chuyển từ giương công sang cường kích. Tôi thấy hoàn toàn đúng. Còn trung đoàn ta...

- Vậy cậu muốn đề nghị đánh cái nào? H3 là sở chỉ huy của Huygette, tiểu đoàn Phạm Đức và tiểu đoàn Xã Đệ đang chuẩn bị, nếu có lệnh sẽ tấn công nó. Nhưng đấy là điểm rất cứng, phải chuẩn bị thật tốt. Và phải đợi kết quả ở khu đông. Bấy giờ pháo mặt trận mới chuyển sang yểm trợ cho Đức và Đệ được...

Dũng chỉ vào chấm xanh trên bản đồ:

- Báo cáo ta tranh thủ giải quyết cái này. D2 xin nhận.

- Hả? - Ông Thâu nhíu lông mày - Căng Na? Nó là ngụy Thái thật nhưng là hai đại đội. Mà các cậu cũng chỉ có hai đại đội. Đại đội cậu Thìn xuống cắt đường Hồng Cúm mất rồi.

Ông Quý nói thêm:

- Anh Thâu nói đúng. Mà các cậu cũng nên nhớ là: tất cả cối của trung đoàn đã phối thuộc cho e3 đánh H7...

Dũng thốt từng lời chắc nịch:

- Báo cáo, tôi đã tính. Sẽ có cách đánh thích hợp.

Cả hai ông Thâu, Quý đều chăm chú:

- Cách gì?

- Tôi xin giải quyết cái này bằng địch vận.

- Địch vận?

- Vâng. Bọn ngụy này dẫu sao cũng không bằng bọn lê dương. Chắc chắn tinh thần chúng nó đã sa sút, sau cả thời gian bị ta đào hào bao vây. Sự phản ứng của chúng, theo quan sát, khá yếu ớt. Thêm nữa, nay ta mở mặt trận dữ dội phía đông như thế này, chúng còn hoảng hơn. Vả đêm mai, e3 của ta lại đánh cái H7 nữa, thì nhất định tinh thần chúng càng xuống. Chúng càng bị cô lập. Ta địch vận gọi hàng sẽ có rất nhiều triển vọng. Địch vận kết hợp với uy hiếp bằng bao vây chặt. Bản Kéo vẫn còn là kinh nghiệm nóng nổi. Lính Thái ở đó đã bỏ chạy ngay từ sau đêm thứ hai toàn chiến dịch, ai cũng còn nhớ cả.

Ông Thâu và ông Quý nhìn nhau, cái nhìn vui vẻ ngạc nhiên. Rồi ông Quý hất hàm hỏi như đùa vui:

- Cậu xưa nay vẫn có tiếng là “tướng húc” bây giờ lại muốn đánh bằng địch vận hả?

Ông Quý cũng nói theo:

- Thì ra cũng có cả cơ mưu đấy!

Rồi hai ông cùng trao đồi ý kiến rất nhanh. Sau đó ông Thâu nói:

- Hoan nghênh cậu. Nhưng phải báo cáo đại đoàn xin phép đã.

Dũng mừng quá:

- Tôi rất mong đại đoàn cho phép.

Ông Thâu tiếp:

- Bây giờ cậu hãy về chuẩn bị, chờ chúng tôi báo cáo xem sao.

Dũng toan đứng dậy. Ông Quý giữ lại:

- Khoan! Cậu có đề nghị trên những gì không?

Dũng nói:

- Xin các anh đề nghị đại đoàn, nếu cho tấn công bằng địch vận, thì cho tổ địch vận đại đoàn xuống ngay, mang theo loa và truyền đơn.

- Được. Còn gì nữa?

- Còn trung đoàn, tôi xin tạm bổ sung cho tôi một đại đội, lấy quân của Xã Đệ cũng được. Và hỏa lực còn lại của trung đoàn sẵn sàng chi viện cho nếu chúng tôi buộc phải chuyển sang tấn công bằng sức mạnh.

- Tấn công thì thế nào?

- Chúng tôi sẽ dùng tinh binh, đánh theo lối mật tập là chính.

- Hay! Vậy về chuẩn bị kỹ hai phương án.

- Rõ!

Dũng lại toan đi luôn, ông Quý lại ngăn lại:

- Báo cho cậu biết ngày mai chính trị viên của cậu sẽ về.

Dũng mừng rỡ:

- Ôi, hay quá! Thật tuyệt! Rất đúng lúc đang cần thêm cán bộ. Vậy là Đỗ Thủy khỏi rồi ạ?

- Rồi! Quân y vừa điện cho biết ngày mai cậu ấy sẽ về.

Dũng như bay trở lại đơn vị.

Ngay tối hôm đó, mọi việc họp Đảng, họp cán bộ đã được triển khai hết sức nhanh gọn, để cho bộ đội bắt tay ngay vào mọi việc. Sáng hôm sau, đúng như ông Quý đã báo: chính trị viên Đỗ Thủy từ quân y viện mặt trận trở về. Không khí trong tiểu đoàn càng thêm vui vẻ. Thủy người mảnh mai trạc tuổi Dũng, hiền lành, cơ chỉ, đặc biệt là thận trọng trong tất cả mọi việc, và rất nghiêm về đạo đức, sinh hoạt. Mọi người trong tiểu đoàn đều nói: tổ chức bố trí Thủy về tiểu đoàn này có lẽ là vừa có ý để hạn chế tính táo bạo nhiều khi đến liều lĩnh của Dũng, đồng thời ngăn chặn thói rượu chè, trai gái của Hà Giao. Dũng cũng được nghe những lời bình luận ấy. Anh chỉ cười. Anh với Thủy làm việc với nhau khá ăn ý. Thủy cũng rất nể trọng anh. Riêng Hà Giao thì không thích Thủy. Nhưng khi rượu vào, nói xó, Hà Giao thường phàn nàn: “Một tên thì kiêu căng, còn một tên thì kèn kẹt. Khó sống quá!”

Đỗ Thủy trở về đem theo tin vui: tiểu đoàn Lê Phong cùng một bộ phận phối hợp đã đánh chiếm xong H7 trong một trận ác liệt nhưng nhanh gần như kỷ lục: 30 phút. Như vậy trên cánh đồng phía tây đã có một pha phối hợp giòn giã của trung đoàn 3, cũng có nghĩa là của đại đoàn này. Trở về, Đỗ Thủy còn đưa về theo một tin vui nữa: đại đoàn đã đồng ý cho d2 giải quyết Căng Na bằng địch vận. Tổ địch vận của đại đoàn cùng về với Đỗ Thủy, lễ mễ mang theo cả loa và truyền đơn mới được in gấp ngay trong đêm vẫn còn chưa ráo mực. Niềm vui, hào hứng càng tràn ngập đơn vị.

Ngay tức khắc, các khẩu đội súng cối 60 ly được nhận truyền đơn, nhồi vào các quả đạn, rồi tiến ra cánh đồng, theo đúng kế hoạch, để bắn vào Căng Na liên tục suốt ngày. Rồi 17 giờ 30 phút, khi hoàng hôn xuống, bộ binh sẽ nhanh chóng áp sát cứ điểm, bao vây uy hiếp với hỏa lực ĐKZ, Ba-dô-ka, nếu địch chưa chịu ra hàng.

Đại đội trưởng Lanh được phân công trực tiếp chỉ huy “Binh đội súng cối” đi trước. Dường như chưa có lần xuất kích nào Lanh vui vẻ như lần này. Anh em chiến sĩ cùng cười đùa nhộn nhạo:

- Bắn vào cho chúng nó cả mấy bao thuốc lá nữa.

- Xôi! Xôi! Bọn này chắc chỉ thích xôi thôi.

- Vẽ một cái roi nữa! Bắn vào, nhắn: nếu không ra sẻ ăn đòn!

Tổ gọi loa cũng đi cùng. Ba anh chiến sĩ địch vận vẫn còn trẻ măng, mặt mũi sáng sủa, cỏ vẻ có học cả. Họ sẽ tiến xa hơn cả các tổ súng cối, vào cứ điểm với cự ly gọi loa mà bên trong cứ điểm có thể nghe thấy. Họ sẽ đào những hố cá nhân để tránh đạn thẳng và pháo cối. Họ được một trung đội bộ binh bảo vệ ở ngay sau lưng. Vẫn trong không khí vui vẻ, hồ hởi lính ta lại trêu cả nhóm địch vận:

- Này, có thật biết tiếng Thái không đấy? Hay lại xiếc mọi người như mấy ông phó nhòm không có phim nhưng cứ nháy lia lịa?

- Này, gọi chúng nó không có gì hiệu nghiệm hằng cứ nói thẳng là: ra hàng, tối mai sẽ được ngủ với vợ ngay! Bọn này thích cái đó còn hơn cả xôi.

- Đúng đấy, cứ loa rằng: vợ chúng mày đang tốc váy, cuồng cả lên rồi. Mau mau ra đi thôi.

Một anh lính khác còn bốc hơn, dám trêu cả đại đội trưởng Lanh:

- Cứ thuê anh Lanh bánh thuốc lào. Tiếng anh to hơn cả lệnh vỡ. Các cậu khỏi tốn hơi gọi loa.

Bầu trời Điện Biên vẫn vang rền tiếng máy bay. Nhưng hầu hết những toán cường kích ấy vẫn tập trung cả về phía đông, nơi năm cao điểm vẫn không ngừng nghi ngút khói lửa. Lanh đưa quân ra triển khai không mấy khó khăn. Tới gần trưa, những loạt đạn súng cối đã bắt đầu nổ lục bục trong lòng rồi vọt lên không trung vẽ những đường cong vút, sau đó nổ đều một lượt khói mù trong cứ điểm địch. Những quả đạn vỡ ra, truyền đơn bay tung lên như bướm..

“Hỡi anh em binh sĩ Thái,

Giặc Pháp đã dụ dỗ, lừa gạt và cả cưỡng bức anh em đi lính cho chúng giết hại đồng bào ta, phản lại Tổ quốc ta.

Nay giặc pháp đang thua to. Ở Điện Biên Phủ này chúng càng thua to. Chắc anh em đã thấy: Quân đội nhân dân Việt Nam đang tập trung lực lượng để tiêu diệt hết bọn chúng. Vậy các anh em binh sĩ người Thái hãy mau mau ra hàng, sẽ được khoan hồng trở về với vợ con. Các anh cũng bị bao vây chặt. Các anh không còn đường thoát. Hãy tìm đường sống bằng ra hàng. Nếu không hàng, quân đội nhân dân sẽ nổ súng tấn công. Lúc đó hối cũng không kịp nữa. Khi ra hàng hãy giương cao cờ trắng, tất cả vũ khí bỏ lại, cho người khiêng ra sau.

Ban chỉ huy mặt trận phía tây Điện Biên Phủ”.

Để Thủy ở lại lãnh đạo công việc chuẩn bị của các phân đội sẽ ra áp sát bao vây vào lúc hoàng hôn, Dũng đi thẳng ra trận địa, chỗ Lanh đang chỉ huy cuộc “bắn phá bằng nhân nghĩa”. Nhìn ra xa xa, bằng ống nhòm, thấy cứ điểm địch dường như chỉ là một bãi dây thép gai mênh mông, lờ mờ những ụ súng và những gờ chiến hào ở tiền duyên. Không một mái nhà, không một mái lều vải. Chỉ có độc chiếc cột cờ khẳng khiu nhô lên cao khỏi mặt đất, chừng sáu bẩy mét. Một lá cờ ba sắc ủ rũ buông xuống như cờ tang. Có thể hiểu: tất cả mọi hoạt động của địch đã bị rút xuống dưới mặt đất hết y như tất cả các cứ điểm khác trong toàn bộ tập đoàn Điện Biên Phủ. Dũng không khỏi liên tưởng tới những đồn bốt của quân Pháp trong thời kỳ đầu cuộc kháng chiến. Trên miền núi, là những ngọn đồi đỏ ối như son, với những hàng rào lông nhím tua tủa. Trên đỉnh đồi, san sát nhà cửa, nhộn nhịp xe cộ. Còn dưới đồng bằng tuy không có đồi, gò, cũng bằng phẳng như ở đây thôi, nhưng mỗi cứ điểm thời ấy, đều thấy như một trang trại sầm uất. Bây giờ đồn giặc như thế này đây, mà đồn giặc lại rất mạnh về hỏa lực và quân lực, không những thế còn nằm trong thế liên hoàn hỗ trợ ở khu căn cứ cả về pháo binh, bộ binh xe tăng, thiết giáp và có cả không lực yểm trợ mạnh. Phải chăng đây chính là hình ảnh cuộc chiến tranh đã chuyển vế? Và hình ảnh cái cứ điểm nham nhở dây thép gai như chết lặng kia củng là hình ảnh của quân Pháp trên toàn bộ chiến trường Việt Nam hôm nay?

Xen kẽ với những loạt súng cối nhỏ là tiếng loa vọng lại. Dũng mỉm cười nói với Thiêm tổ trưởng địch vận đại đoàn:

- Cũng chỉ cơm nắm muối vừng, rau rừng mà các bạn vẫn khỏe ghê! Tiếng cứ sang sảng.

Thiêm gật đầu:

- Ấy, chúng tôi phải giáo dục anh em gọi cho thật nghiêm chỉnh và thật sự tự đáy lòng mình.

... “Hỡi anh em binh sĩ Thái...”

Dũng tiếp tục quan sát, theo dõi, anh và mọi người cũng có nhận xét: Bọn địch trong cứ điểm không có phản ứng xấu. Chúng không bắn ra để đáp lại những gì mà chúng ta đang muốn nhắn gửi. Tổ trưởng Thiêm hồi hộp:

- Vậy có thể có triển vọng anh ạ!

- Để xem!

- Bên phía đông, pháo hai bên đã nổ không ngừng. Máy bay địch vẫn lao tới phía đó. Chắc địch lại đang phản kích mạnh. Cuộc ác chiến vẫn còn đang tiếp diễn. Cũng có thể hiểu thêm: trung đoàn 1 đã vào trận nhưng chưa có thể dứt điểm.

... “Hỡi anh em binh sĩ Thái.. .”.

Tiếng loa vẫn tha thiết vọng lên bằng cả hai thứ tiếng Kinh và Thái. Những quả lựu đạn cối mang theo truyền đơn vẫn tiếp tục phóng vào đồn địch. Trận đánh “nhân nghĩa” ở đây cũng đang tiếp diễn, chưa kết thúc. Không khí vui vẻ ban sáng đã tan dần, nhường chỗ cho sự căng thẳng mỗi lúc một tăng lên.

Thiêm, người vừa tỏ ra lạc quan lúc trước bây giờ không còn mấy tin tưởng nữa:

- Bọn này lỳ quá! Có lẽ chúng nó muốn chết!

Dũng không đáp lại. Anh chỉ đứng ở ngã ba chiến hào, chống tay vào sườn, mím môi, nhìn như không chớp về phía trước, hết nhìn cái H4, lại nhìn sang phía đông, mặt anh tối sầm dưới vành mũ lá.

Đã hơn một giờ chiều, Lanh đưa cho Dũng một nắm cơm. Dũng lắc đầu. Anh chỉ xin một ngụm nước.

Ba giờ.

Bốn giờ hơn. Đã chiều muộn rồi. Ở đây là miền núi trời rất mau tối. Dũng quay lại phía Lanh và anh tổ trưởng địch vận:

- Tôi về trong rừng đây. Để chuẩn bị có thể chuyển sang phương án hai. Nhưng các anh vẫn phải kiên trì. Đúng như kế hoạch, 17 giờ 30 phút mới dứt khoát chuyển. Lanh, ông hãy cho tay nào thiện xạ dùng đại liên bắn gãy cột cờ kia cho tôi sau đó nện vài phát ĐKZ lướt trên mặt đồn để thúc đít chúng nó.

- Rõ! - Lanh xồm đáp rất to. Nghe cái giọng ấy có thể hiểu chàng Từ Hải cũng đã sốt tiết lên rồi.

Dũng cùng với Báu quay lại. Hai người vừa đi được một quãng thì nghe thấy tiếng đại liên nổ rất đanh hai ba nhịp ngắn. Tiếp đó là hai trái ĐKZ gầm vang.

- Được lắm! - Dũng ngoái cổ lại. Chiếc cột cờ đã biến mất. Rồi một chiến sĩ hối hả chạy theo, gọi vang: “Anh Dũng! Anh Dũng”.

- Gì thế? - Dũng dừng lại, anh không khỏi ngờ ngợ.

- Báo cáo, hình như địch ra hàng! - Anh chiến sĩ thở không ra hơi nữa.

- Sao? Sao lại hình như? - Dũng nắm lấy cánh tay anh ta lắc mạnh.

- Báo cáo, thấy có nhiều cái gì trăng trắng lấp ló ở hàng rào dây thép gai. Anh Lanh bảo em đuổi theo báo cáo anh ngay.

Dũng và Báu không hỏi thêm gì nữa cùng quay ngoắt trở lại. Hai anh em chạy như xé trong giao thông hào, nhảy vòn vọt qua các hòm đạn, các thùng nước và cơm nắm còn để rải rác suốt cả dọc hào.

Dũng đã tới chỗ Lanh xồm và anh tổ trưởng địch vận cùng một số cán bộ, chiến sĩ của đại đội. Mọi người đang hồi hộp, xôn xao. Ai nấy đều như vươn dài cổ về phía trước để quan sát. Trời ơi, thiếu ống nhòm quá!

Rồi, quả nhiên, từ xa xa, ở phía bãi dây thép gai đang mờ đi vì khói, vì bụi và cả sương chiều đang dâng lên, có những mảnh vải trắng hiện ra nhấp nhô, mỗi lúc một rõ.

- Lanh, ngừng bắn! Chuẩn bị tiếp nhận hàng binh theo kế hoạch. Hết sức bình tĩnh và thận trọng nghe không? - Dũng nói nhanh.

- Rõ! - Lanh đáp vang, nhưng lần này nghe ra lại có phần hết sức sảng khoái và cả kiêu hãnh nữa.

Đã nom rõ hơn những chiếc gậy trên đầu buộc những mảnh vải dù trắng. Nom thấy cả những đám người lố nhố đang nối tiếp nhau kéo ra. Li ti như cả một bầy ong đang bò ra khỏi tổ.

- Nhớ chưa Lanh? Theo đúng kế hoạch, thứ tự từng bước...

Kế hoạch đã được vạch sẵn như sau: Địch ra hàng khi tới các chiến hào ta khoảng 30 mét, bắt dừng lại. Các sĩ quan cao cấp nhất của địch phải tiến lên với cờ trắng. Tất cả vũ khí để dưới đất, tay giơ cao. Quân ta sẽ có người lên thu súng đạn và lục soát từng người xem còn lựu đạn, súng ngắn, dao găm, lưỡi lê hay không sau đó mới cho xuống hào từng nhóm ba người một, khi đã tiếp nhận xong quân đầu hàng sẽ đưa chúng vào rừng ngay. Cho chúng đi dưới hào, các chiến sĩ ta đi trên mặt ruộng phòng sự phản trắc. Trong lúc đó, một bộ phận chiến sĩ nhanh chóng vào đồn lục soát, thu vũ khí...

Tổ gọi loa đã trở lại. Lúc này họ không phải kêu gọi binh lính địch nữa, mà giúp Lanh phát ra các mệnh lệnh. Dũng không trực tiếp điều hành công việc. Theo đúng kế hoạch, anh để Lanh xuất hiện công khai tiếp nhận sự đầu hàng của đối phương và giải quyết tất cả mọi việc.

- Ôi các anh ơi, đông quá! Đông quá! Có đến hai đại đội - Một chiến sĩ nào đó phấn khởi quá, reo lên.

Lanh cười ha hả:

- Chả hai đại đội thì một ư? Cái H4 này những hai đại đội cơ mà!

- Nhanh chóng tiến thẳng lại chỗ này, hai tay giơ cao...

Tiếng loa vang lên. Suốt ngày đã ra rả gọi nhưng lúc này mấy anh chiến sĩ địch vận vẫn tỏ ra hết sức tỉnh táo, khỏe khoắn lạ thường. Cuộc điều hành đám hàng binh địch, y như điều hành quần chúng trong một buổi mít tinh nào đó.

- Tiến lên! Hàng một! Tay giơ cao!

- Các sĩ quan tiến lên trước! Tay khỏi đầu! Nhanh nữa lên!

Đã nom rõ khuôn mặt lính Thái với những cặp mắt nói chung nhỏ và khuôn mặt phần lớn bầu bầu. Tất cả đều đầy vẻ sợ hãi, lo âu. Họ gần như lụng thụng trong những bộ đồ trận của Pháp với rất nhiều túi lớn, nhỏ, loại áo quần mà quân ta quen gọi là “quần áo bắt gà”. Ba người cầm một cây cờ trắng đi đầu cùng lật đật tiến lại. Lanh ra lệnh cho họ tiến tới sát chiến hào. Anh trông hùng dũng và lẫm liệt:

- Các sĩ quan Pháp đâu?

- Trình ông chỉ huy, họ đã bỏ chạy về khu trung tâm.

- Binh lính người Thái có ai chạy theo chúng không?

- Trình ông không. Tất cả đã ra đây... Chúng tôi đã muốn ra hàng các ông từ sáng, nhưng họ không cho. Sau chúng tôi bảo nhau cùng nổi loạn, họ sợ và bỏ chạy cả...

Dũng nhìn lên: cả một đám đông đầy ùn. Anh nhắc Lanh cho các chiên sĩ kiểm soát thật nhanh rồi cho họ xuống hào, đề phòng địch bắn pháo ra.

Lanh đã thực hiện công việc một cách khá dứt khoát, gọn gàng. Chỉ một lát sau, tất cả các hàng binh đã được phép xuống chiến hào ta và được đưa ngay trở vào rừng. Không khí căng thẳng đã qua đi. Chiến hào lại trở nên vui nhộn. Tiếng cười, tiếng nói râm ran hoan hỉ. Trời cũng vừa sẩm tối. Khi hai đại đội hàng binh đã đi khỏi, Dũng cũng quay về sở chỉ huy của mình. Anh cấp báo mọi việc về cho Đỗ Thủy, yêu cầu cho hàng binh ăn uống đầy đủ rồi cho chuyển lên đại đoàn ngay.

Thế là trận đánh đã kết thúc. Bấy giờ Dũng mới cảm thấy mệt nhoài, mệt đến nổi không còn thấy vui, và hào hứng như khi còn ở tiền duyên, nom thấy chính xác địch đã đầu hàng. Lúc này anh chỉ ước có một cái giường tử tế một chút để ngả lưng. Nhưng căn hầm chỉ huy giữa đồng chỉ có một lớp dạ lót làm ổ, và cũng chỉ đủ cho anh nằm co quắp, hai đầu gối cao tới bụng. Nhìn chiếc đồng hồ cũ rích trên tay: đã gần bảy giờ. Vậy mà bên ngoài vẫn còn như sáng, bởi ánh lửa bên kia sông Nậm Rốm vẫn liên tục hắt sáng và những ngọn hỏa châu từ năm cao điểm đang nối tiếp nhau vượt lên chói lòa cả một nửa khung trời bên đó... Mệt, đã ngả lưng, nhưng vẫn không sao ngủ. Cũng không nghĩ ngợi được điều gì. Đầu óc lung tung, lộn xộn, dường như chỉ còn nhớ được một việc: anh còn phải trực ở đây để đêm nay nhỡ có phản kích từ Mường Thanh ra, hoặc có thể có nhiệm vụ đột xuất do tình hình phía đông thế nào đấy... Móc túi, tìm thuốc lá, không còn một điếu. Bụng thấy hơi đoi đói, nhưng ở giữa đồng cũng chẳng có gì mà ăn. Định nhoài người sang hầm bên hỏi Báu còn miếng cơm nắm nào không, nhưng rồi lại lười, không muốn đứng dậy. Đại đội của Lanh ở xa, phía trên, càng không thể xin họ điếu thuốc, hoặc chút gạo rang, hoặc cơm nắm... Đành cứ nằm co, hai mắt mở chong chong.

Chiếc máy nói chợt đổ chuông lảnh lói. Anh chiến sĩ thông tin đưa ống tổ hợp cho Dũng:

- Báo cáo anh có điện.

Dũng nhỏm dậy:

- Điện của ai?

- Báo cáo, chính trị viên Đỗ Thủy ạ!

Dũng vội cầm lấy ống tổ hợp. Tiếng Thủy mau mắn:

- Anh Dũng đấy ư? Tốt quá! Mọi việc ổn rồi. Nhưng Ban chính trị yêu cầu tổ chức một cuộc mít tinh rất vắn ngay ở đây cho hàng binh...

Dũng chưa hiểu:

- Sao? Mít tinh? Để làm gì?

- Có hai ông nhà báo quốc tế, một của Úc, một của Đảng Cộng Sản Pháp đang ở đại đoàn được tin này bổ xuống luôn. Họ muốn phỏng vấn hàng binh. Ban chính trị cũng muốn nhân cơ hội này mít tinh cho hàng binh lên tiếng kêu gọi các binh sĩ người Thái và cả người Việt còn trong khu trung tâm ra hàng. Họ khai trong đó có tiểu đoàn 5 dù ngụy người Việt và tiểu đoàn 2 người Thái...

Dũng cười mệt mỏi:

- Thôi được, tuỳ thôi. Anh ở trong đó lo liệu mọi việc cho.

- Ấy, anh Dũng ơi, nhưng mà anh phải về một tý đấy.

- Có anh trong đó, và chắc là trên Ban chính trị cũng sẽ có người xuống giúp đỡ, tôi về làm gì? Báo cáo về toàn bộ trận đánh thì tôi đã gọi điện lên khất với các “cụ” cho sáng mai mà.

- Không! Chính các anh ở Ban chính trị yêu cầu anh phải về ngay. Cuộc mít tinh này cần có anh đấy.

Dũng lắc lấy lắc để, dường như có Đỗ Thủy đang ở ngay trước mặt anh:

- Thôi, cho tôi ở ngoài này. Thú thật tôi đang rất mệt, vả lại tôi về cũng chẳng có việc gì cần thiết cả.

- Không! Không! Anh Dũng ơi, anh phải về đấy! Kẻo mọi người nghĩ về mình... ra cái điều. Chắc anh hiểu. Anh hãy nghe tôi. Tôi rất quý anh, nên tôi mới van anh như thế...

Dũng lại lắc đầu, rồi thở dài. Thôi dược, Đỗ Thủy đã nói như thế thì phải về thôi. Khổ thế, ở đời sao mà khó vậy, nói nhiều thì dễ bị cho là cá nhân khoe khoang, mà không nói cũng lại bị coi là kênh kiệu, kiêu căng... làm thế nào để được vừa lòng mọi người nhỉ? Có lẽ chỉ có một thái độ hay nhất: Giả dối. Và có một chỗ dựa, một ô dù... chí ít cũng là một phe cánh... Nhưng rồi Dũng lại tự trách mình trong lúc đang vui sao lại có ý nghĩ buồn như vậy. Anh nhảy ra khỏi hầm, gọi Báu. Hai anh em cùng quay trở vào rừng.

Ra ngoài, thoáng hơn. Anh cảm thấy dễ chịu. Báu như hòn bi lại bon bon đi trước, Dũng xăm xăm bước theo sau. Thoảng trong gió có mùi na-pan và cỏ cháy. Nó ném từ mấy hôm trước mà vẫn y như chiều nay. Và mùi đất ẩm. Và mùi máu người. Nhưng mùi vị của chiến tranh đã quá quen thuộc với đời lính chiến...

Chợt có tiếng máy bay. Nghe như nó đang hướng về phía núi. Dũng vội nói:

- Báu, cẩn thận đấy!

Cũng vừa lúc hai trái bom cùng nổ như sét. Lửa trùm lên hai anh em. Đất bùn cùng bốc lên và đổ ập xuống...

Khi tỉnh lại, Báu vội bới đất rồi cuống cuồng vùng dậy. Không thấy Dũng đâu. Báu gào lên kinh hoảng:

- Anh Dũng! Anh Dũng!

Không có tiếng đáp lại. Báu càng như mê cuồng:

- Anh Dũng! Anh Dũng!

Rồi lao vào các đống đất, hai tay bới cào như điên dại. Một cái chân thòi ra. Rồi hai cái chân... Sau đó là toàn thân Dũng. Anh nằm vật ngửa, máu từ hai khóe mép trào ra ướt đẫm. Đôi mắt anh nhắm nghiền.

- Trời ơi anh Dũng! Trời ơi...

Báu hộc lên, ôm chầm lấy anh, và xốc lên. Dũng ật đầu ra phía sau. Máu từ trong miệng anh lại ộc ra đầy trên lưng Báu...