Như cuồng phong bão tố, cuộc tấn công Tết Mậu Thân để lại một sự im lìm đáng sợ sau đó.

Tôi nghe từ bà ngoại, dì Thu, bác Chiêu, và hàng xóm điều này điều kia, rằng lính Việt Cộng và Quân đội miền Nam Việt Nam đã lao vào một trăm mục tiêu khắp cả nước với nỗ lực to lớn nhằm giành chiến thắng trong cuộc chiến. Họ đánh vào lực lượng bảo vệ của miền Nam, chiếm được một số thị trấn và làng mạc, nhưng bị đẩy lùi chỉ trong vài ngày hoặc vài tuần sau đó – đặc biệt là khi người Mỹ vận dụng hết công suất những cỗ máy chiến tranh tuyệt đỉnh của họ. Trong khi lính tráng và các chính trị gia của chúng tôi nghĩ trận đánh Tết Mậu Thân này là một chiến công lớn của miền Nam thì dượng Al của chúng tôi không dám nói chắc. Người Mỹ ở Việt Nam đã rất ngạc nhiên trước quy mô và sự quyết liệt của cuộc tấn công từ một địch thủ mà họ nghĩ họ sẽ thắng chắc. Trong khi chính phủ tuyên bố thắng trận và tổ chức nghỉ lễ để tôn vinh những người lính quả cảm, thì cánh nhà báo phương Tây lại cho đăng những bài tường thuật đáng sợ về trận xáp lá cà và cảnh báo quốc gia của họ rằng dù miền Nam có thể không thua cuộc như Hà Nội dự đoán, nhưng vẫn chưa thể biết được kết quả của cuộc chiến.

Tuy vậy, như những người vừa trải qua thảm họa, hàng xóm của chúng tôi ở giáo xứ Phú Nhuận cố gắng hết sức để mọi việc trở lại bình thường. Một trong những dấu hiệu của sự bình thường đó là anh Quang về sống chung với Thủy và tôi, dù chuyện này xảy ra một cách hết sức bất thường.

Việc anh Quang không ưa thích những người giám hộ của mình không phải là điều bí mật gì, ngoài ra, từ lâu lắm rồi không ai gặp lại Em Bé. Bà ngoại không nhắc tới, còn anh Quang cũng im re im rít, nhưng cuối cùng anh có chuyện bất hòa lớn với chú Thành và “tiểu thư” Lan về việc gì đó rất khinh khủng và lại đến nhà chúng tôi. Lần này, khi chú Thành chạy xe jeep đến đón, anh Quang trèo lên mái tôn và thề rằng anh sẽ nhảy xuống nếu chú đến gần. Rõ ràng là anh đã tâm sự với anh Ngọc, vì người anh họ chúng tôi ưa thích nhất cũng leo lên với anh và cảnh báo người lớn hãy tránh xa. Thật đáng ngạc nhiên! Lạ lùng không phải chỉ vì trẻ con dám cãi lời người lớn, mà còn vì anh Quang mà tôi biết ít khi mất bình tĩnh về bất cứ điều gì – vả lại, khi anh mất bình tĩnh, anh tự trấn tĩnh rất nhanh. Lần này thì không như vậy. Chú Thành đe dọa còn bà ngoại thì nài nỉ, nhưng không tên nào chịu đầu hàng. Cuối cùng, chú Thành chịu thua rồi lái xe đi. Anh Quang không trở lại đó nữa, còn chú Thành cũng không bao giờ cố gắng đi đón anh.

Không biết sự việc này khủng khiếp với anh Quang như thế nào nhưng đây là chuyện ngàn năm có một đối với em Thủy và tôi – và tôi nghĩ, bà ngoại và anh Ngọc cũng nghĩ vậy. Chúng tôi nấu một bữa thịnh soạn để chào mừng anh Quang đến ở Nhà Gạch, và tiếp đó là tuyên bố bất ngờ từ dì Thu là dì và dượng Al đã chính thức nhận chúng tôi vào gia đình họ. Đây là điều tốt lành vì nhiều lý do.

Trước tiên, điều này có nghĩa là anh Quang, em Thủy và tôi không còn bị liệt vào diện mồ côi nữa, nên sẽ không phải chịu đựng những lời chửi bới và ánh nhìn khó chịu của người đời.

Kế nữa, điều này có nghĩa là chúng tôi có thể rời khỏi Nhà Gạch, để bà ngoại và các anh chị họ của chúng tôi có thêm không gian sinh sống. Tôi sẽ nhớ bà mỗi ngày vì bà đã dạy tôi nhiều điều về cuộc đời và cách sống. Tôi sẽ luôn tôn kính bà như người sẵn sàng hi sinh cả đời để tôi có cuộc sống tốt đẹp hơn. Nơi ở mới của tôi sẽ là căn hộ hiện đại ở thị trấn bên, và dù nó không to lớn như biệt thự ở đồn điền, thì đó vẫn là cung son tháp ngà khi so với khu ổ chuột ở Sài Gòn. Tôi không biết gì hơn ngoài lòng biết ơn.

Cuối cùng, và hẳn là điều tốt đẹp nhất, dượng Al và dì Thu đã nhận nuôi Hoàng, đứa con không cha của dì. Em là đứa bé đang chập chững đi, năng động, tò mò, dễ thương và vui vẻ nhất trong xóm; thêm nữa, cuối cùng bên cạnh em luôn có mẹ, điều mà em xứng đáng có được. Giờ thì tôi biết rằng tôi vẫn ở chung một nhà với “người em trai” danh dự của tôi, tôi cho rằng tổ ấm của chúng tôi đã trọn vẹn. Ngoài chuyện Em Bé đã mất tích, anh em tôi đã đoàn tụ như mọi gia đình thời chiến có quyền mong tới.

* * *

Không lâu sau chuyện trọng đại này, dì Thu tiết lộ lý do. Dượng Al rất thích Việt Nam và như những người Mỹ khác, dượng rất xúc động và thấy buồn vì trận đánh Tết Mậu Thân. Dượng làm việc mật thiết với quân đội và các viên chức nên ngập ngừng kết luận rằng tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn nữa trước khi có chuyển biến khả quan hơn. Vì thế, dượng quyết định chuyển cả gia đình đến Philippines ngay khi kết thúc hợp đồng ở Việt Nam. Điều khó khăn duy nhất của chuyện này là ai sẽ cùng đi theo, ít nhất là vào thời gian đầu. Dượng Al, dì Thu và em Hoàng là những thành viên chủ chốt của gia đình mới này, còn anh Quang là một ẩn số sau những rắc rối của anh với nhà chú Thành – ai muốn có một đứa con “rắc rối” chứ? Vậy còn tôi và Thủy. Vì Hoàng đã coi tôi là chị và tôi đã dành nhiều thời gian chăm sóc cho em hơn cả mẹ ruột, nên dĩ nhiên tôi được chọn tiếp tục làm nhũ mẫu của em. Anh Quang và em Thủy, tuy là người phụ thuộc chính thức của dượng Al, sẽ ở lại với bà ngoại cho đến khi dượng quyết định tiếp. Kế hoạch này gây nhiều thất vọng, nhưng như dì Thu nói, chuyện này không thể thu xếp trong một sớm một chiều được, nên chúng tôi đành chấp nhận. Thật ra, tôi nghĩ dì sợ rằng khi em Hoàng xa rời những gương mặt và nơi chốn thân quen, em sẽ phản đối ba mẹ mới của mình và khóc lóc ầm ĩ. Tôi là cứu cánh của dì Thu, và chúng tôi sẽ kiểm chứng giả thuyết của dì bằng cách tôi dọn đến nhà dì dượng ở Quy Nhơn.

Để tăng thêm sự gắn kết giữa dượng Al và gia đình mới của dượng, người đứng đầu của gia đình sẽ đặt tên mới cho tôi và Hoàng.

Dượng gọi Hoàng là Bubba – tên gọi thân mật, có nghĩa là “em trai” “hay “anh chàng tốt bụng” – một từ theo tôi rất hợp với Hoàng.

Còn tôi, dượng gọi là Sissy, viết ngắn của từ “sister” – chị gái. Tôi không hào hứng với tên này như tên của Hoàng vì tôi thích tên Vân, cái tên cậu Hải đặt cho tôi. Dù vậy, tôi cũng đã là thành viên trong gia đình dượng Al, và cha mẹ có thể đặt tên cho con cái thế nào cũng được. Tôi biết nhiều cái tên còn tồi tệ hơn là chị gái, và “đồ mồ côi” sẽ đứng đầu trong số đó.

Thì Sissy vậy.

* * *

Trong thời gian chuẩn bị đi Quy Nhơn để dượng Al hoàn tất hợp đồng của dượng, tôi dành hầu hết thời gian cho anh Quang, cố gắng hàn gắn sợi dây liên kết của hai anh em trong mấy tuần còn lại vì sợi dây đó đã bị cuộc chia cách làm đứt gãy phần nào.

“Anh có nhớ lần anh đến Nhà Lá và rất lo lắng về chuyện của Em Bé không?” tôi hỏi. “Rồi chúng ta đến nhà chú Thành ngay ngày hôm sau ấy?”

Mặt anh Quang cảnh giác. “Việc này thì sao?”

“Bà không bao giờ cho em biết vì sao Em Bé được đem cho người khác nuôi. Anh có biết vì sao không?”

“Vì thím Lan vừa mới sinh em bé. Thím không muốn chăm sóc thêm con của người anh chồng đã chết.”

“Không đúng!” tôi gạt phăng. “Không ai biết Ba chết hay chưa! Chỉ là chúng ta chưa tìm thấy Ba. Vậy thôi!”

Anh Quang lắc đầu. “Sao cũng được. Chết. Làm tù binh của Việt Cộng. Thím Lan không quan tâm. Thím ghét anh em mình, thím luôn dọa tống chúng ta vào trại mồ côi. Còn chú Thành thì không làm gì được.”

“Vậy cũng không có nghĩa là Em Bé không được nhận nuôi,” tôi bướng bỉnh nói.

Anh Quang chỉ nhìn tôi, ánh nhìn của anh trống rỗng.

Một suy nghĩ khủng khiếp lướt qua đầu tôi. “Vậy anh nghĩ Em Bé… bị giết?” Tôi khó có thể thốt nên lời này.

“Anh không biết. Anh chỉ nghĩ nếu Em Bé được nhận nuôi thì chú Thành đã cho bà ngoại xem giấy tờ rồi.” Anh Quang gạt một nhúm tóc đen đang phủ trên trán anh. “Em thấy vết sẹo này không? Em có nhớ lần chú dẫn anh tới Nhà Lá với cái trán bị băng không?”

Tôi nhíu mắt để nhìn rõ hơn. “Có.”

“Em sẽ không tin được làm sao anh có vết sẹo này đâu. Nhà chú nuôi gà sau nhà. Một ngày nọ, thím Lan thấy mất vài con. Thím buộc tội anh đánh cắp mấy con gà hoặc đã để chuồng gà mở. Anh cố nói rằng đó không phải là lỗi của anh – vài cây cột và nhiều chỗ hàng rào đã lỏng – nhưng thím không nghe. Thím chửi anh, “Đồ trộm cắp! Nuôi mày phí công!.” Anh bắt đầu cãi lại, nên thím tức điên lên và tháo một chiếc giày cao gót, đập cái gót vào trán anh như người ta đóng đinh. Rồi mặt thím trắng bệch, thím lùi ra. Anh đau lắm, anh biết có gì đó không ổn rồi, anh vừa la hét vừa chạy tới chỗ ngủ thì chú Thành về. Chú thấy anh và sửng sốt. Cái gót giày vẫn còn dính vào trán anh! Máu chảy đầm đìa trên mặt anh! Chú quát thím nhưng càng làm thím điên tiết hơn. Thím nói, “Để nó chết! Cái thứ vô dụng! Nó gây ra rắc rối, làm tốn tiền tốn của!.””

Tôi kinh hoàng. “Rồi chú Thành làm gì?”

“Chú gỡ chiếc giày ra rồi chở anh đến trạm xá. Lúc băng vết thương, cô y tá hỏi anh vì sao bị vậy, nhưng chú Thành nói kiểu như “Ôi, trẻ con mà chị.” Lúc đó anh phải đi. Anh sợ phải quay lại đó khi thím Lan chưa nguôi giận.”

“Được rồi, nếu họ giết Em Bé,” tôi hỏi, “vậy thì tại sao họ không giết anh?”

Anh Quang nhún vai. “Anh không biết. Có thể là vì anh là con trai.”

Ngoài trải nghiệm đau đớn với chiếc giày của thím Lan, anh Quang ít khi kể về khoảng thời gian anh xa chúng tôi. Anh kể rằng để có tiền, anh phụ việc cho một gia đình hàng xóm, và họ cho anh ăn khi có thể vì họ biết rằng thím Lan không cho anh ăn đủ no. Anh phải làm tất cả việc nhà và chăm sóc lũ gà. Ngoài giờ học và việc nhà, anh cùng bạn bè đến từng nhà để thu mua vỏ chai, giấy và sắt vụn để kiếm thêm tiền. Nhiều lúc họ lục lọi thùng rác và các bãi rác để tìm những thứ có thể tái chế, những thứ thím Lan có thể bán lại cho người thu mua nhôm nhựa. Anh biết anh không thể về nhà tay trắng, bằng không anh sẽ bị đánh và bị chửi “lười biếng và vô trách nhiệm.” May mắn là anh Quang lùng sục đồ phế thải ở thành phố. Ở những miền nông thôn, nhiều trẻ con Việt cũng làm điều tương tự. Nhiều lúc, “miếng kim loại” họ tìm được hóa ra lại là những vỏ đạn chưa nổ, hay thậm chí là lựu mìn, và kết cục của những đứa trẻ này vô cùng thương tâm.

Chuyện anh Quang bị thím Lan hành hạ làm tôi nhớ lại chuyện bác Quế treo ngược tôi và em Thủy. Người khác có thể gọi chúng tôi là thứ này thứ kia, nhưng những người làm chúng tôi đau nhất lại là người trong “gia đình.” Tôi mừng là giờ anh Quang đã thoát khỏi thím Lan. Những khó khăn chúng tôi gặp phải khi không còn cha mẹ đã tạo cho anh em chúng tôi một sợi dây liên kết còn vượt qua cả tình anh em.