Fêt là một cậu bé xinh đẹp, lanh lẹn và thông minh. Cậu là con một ông vua dũng mãnh được dân kính sợ và yêu mến, ra đời đã được sống trong nhung lụa, trong trăm ngàn sự nâng niu, chiều chuộng của vua cha. Nhưng càng lớn, Fêt càng nhận thấy những sự nâng niu ấy làm cho mình yếu mòn nên cậu ham hoạt động, tập cưỡi ngựa, bắn cung, đao kiếm; rèn luyện cho mình một tinh thần không nao núng trước những cơn nguy khốn. Fêt lại tập tính ăn mặc xềnh xoàng, thương người nghèo khổ, giúp đỡ người lương thiện và trừ bỏ kẻ hung tàn.

Năm mười sáu tuổi, Fêt đã nghĩ đến chuyện giang hồ, đi đây đó cho biết những cái hay, cái lạ của phương xa. Một hôm, Fêt vào điện, xin phép vua cha để lên đường.

Vua cầm tay con âu yếm hỏi:

- Con dự tính đi những phương nào?

- Tâu phụ hoàng, con sẽ đi cả bốn phương: đặt chân lên những ngọn núi nào cao nhất, lênh đênh trên những con sông nào dài nhất, những mặt biển nào rộng nhất.

Vua cha mỉm cười:

- Đó là thói tò mò và điều ước vọng của bọn trai tráng tuổi con. Nhưng rồi con sẽ thấy mệt, thấy nản dọc đường. Con không biết rằng tuyết lạnh đóng thành băng làm chồn bước kẻ lữ hành? Con có biết những con thuyền buồm to như trái núi kia được ba trăm kẻ thủy thủ lành nghề chèo chống mà chỉ một cơn gió lốc, chỉ một lớp sóng cựa mình là chìm nơi đáy biển? Con có biết những bãi sa mạc nơi đàn sói sủa ánh trăng và để lại trên cát trắng biết bao bộ xương người, ngựa và lạc đà gục xuống vì không lương thực? Con ơi, đất bằng, biển rộng và sa mạc mênh mông thì thế, còn rừng sâu, vực thẳm thì biết bao nhiêu ác thú, ma thiêng...

Nhưng Fêt đã kiêu hãnh ngửa mặt nhìn vua cha, đáp:

- Bẩm, phụ hoàng không nhớ rằng con là con của phụ hoàng ư? Nếu con sợ tất cả những sự dọa nạt xa xôi ấy thì đâu xứng đáng làm con phụ hoàng.

Nhà vua cười ha hả, đáp:

- Thế thì tốt lắm, ta thử trí con đó mà thôi. Song với kinh nghiệm và sự từng trải của ta, ta khuyên con nên khôn ngoan, cẩn thận trong mỗi bước, mỗi việc làm. Thuở đầu xanh tuổi trẻ, người ta thường không nghĩ đến kết quả những nỗi gian nguy mà cứ hăm hở và điên dại lăn vào.

- Con sẽ khôn ngoan và thận trọng, con xin hứa.

Rồi sau đó Fêt cúi lạy vua cha, ra khỏi cung điện. Cậu ăn vận tuềnh toàng theo lối một kẻ chăn cừu, đầu đội mũ rơm, gài vào dây lưng chiếc sáo và một cái còi, lại không quên mang cả cái chùy sắt, đầu tua tủa những gai nhọn hoắt, đập một cái thì bò rừng phải gục tức thì, rồi vui vẻ lên đường. Trước hết, Fêt đi về hướng bắc, đấy là nước của một ông vua láng giềng trẻ tuổi, và là kẻ thù của cha cậu.

Sau ba ngày ròng rã qua đèo vượt suối, Fêt đến trước một cửa thành bằng sắt vô cùng vững chắc. Không ngần ngại, cậu dang tay nện chùy vào cánh cửa. Sức đâu mạnh lạ đời, chỉ một nhát chùy là cánh cửa bật ra ngay.

Fêt mạnh bạo tiến vào bên trong thành, đi qua một vườn hoa rộng, hương bay ngào ngạt và chim kêu ríu rít thì đến một hồ sen. Bên kia hồ, một tòa lâu đài lộng lẫy vàng son với hàng trăm cửa sổ ánh đèn lung linh hắt xuống nước; và từ trong những cánh cửa đó, tiếng nhạc bổng trầm, tiếng nói cười và tiếng ca hát du dương đang văng vẳng bay ra.

Fêt đưa mắt nhìn quanh. Chợt cậu thấy bên hồ, cách chỗ đàn thiên nga trắng phau đang bơi lượn một quãng ngắn có một chiếc thuyền vàng, chạm đầu rồng, mái chèo làm bằng gỗ dát kim cương óng ánh. Cậu nhảy xuống chiếc thuyền, chèo sang bên kia hồ nơi tòa lâu đài đang đưa ra những tiếng đàn, tiếng sáo. Chiếc thuyền trôi nhanh. Thấy động, bầy thiên nga liền vẫy cánh, ngóc những chiếc mỏ vàng lên kêu lanh lảnh, rồi bơi theo chiếc thuyền như một đám rước.

Lên tới bờ, Fêt chạy thẳng vào trong tòa lâu đài. Cậu tiến tới gian đại sảnh bài trí nguy nga lộng lẫy, các cột đều chạm trổ, nền nhà dát bạc vàng, nơi đây hàng mấy trăm quan khách vừa uống rượu vừa lắng nghe bọn nhạc công đàn, hát. Trên chiếc bàn rộng làm bằng thứ đá hoa rất quý, bày ngổn ngang những đĩa ngọc, chén vàng đựng hoa quả và rượu ngọt. Ngồi quanh bàn là mấy ông già to béo, trang phục lộng lẫy và ông vua trẻ - kẻ thù của cha Fêt.

Thấy một đứa trẻ chăn cừu điềm nhiên tiến thẳng đến chỗ mình ngồi, vua bèn giơ tay cho mọi người im lặng và cho bọn nhạc công thôi hát, rồi vẻ mặt vẫn tươi vui, vua mỉm cười, nói:

- Anh bạn trẻ ngồi kia, trẫm ban rượu. Rượu sinh nhật của trẫm, trẫm rất vui được ban cho hết thảy mọi người trong thiên hạ.

Fêt ngửa mặt, và ưỡn ngực, đáp:

- Ta đến không để uống rượu ngọt, nghe đàn hay mà chính để uống máu ngươi, nghe tiếng kêu hấp hối của ngươi, báo thù ngươi đã đem quân xâm lấn bờ cõi nước ta, làm nhục vua cha ta.

Tay Fêt quả quyết nắm chắc cái chùy, mắt quắc lên như lửa cháy.

Nhưng ông vua trẻ không hề cau mặt trước sự thách thức hỗn xược của gã mặc áo chăn cừu. Vẫn giữ nụ cười hiền từ, vua nói:

- Trẫm không bao giờ gây điều nhục cho cha ngươi. Nếu trẫm đã có lần chinh chiến với cha ngươi, ấy là vì danh dự giữ gìn đất đai một cách rất có lý, rất ngay thẳng mà thôi. Đó là việc nước. Bây giờ, ngươi đến vào lúc trẫm đang cùng bách quan uống rượu vui, vậy trẫm phải đãi ngươi là khách, trẫm không có lý gì lấy võ lực trả lời ngươi. Anh bạn trẻ ơi, đáng lẽ đọ gươm thử sức, ta nên cùng nhau chạm cốc và cầu Thượng Đế ban cho chúng ta tình bạn lâu dài.

Thế là Fêt không còn lý gì để xử sự hung bạo nữa, cậu bèn nhận cốc rượu đầy người ta dâng kính cẩn và thành thực. Cậu tiến đến gần ông vua trẻ nọ cảm tạ, rồi uống cạn. Sau đó, hai người nắm chặt lấy tay nhau. Ông vua vui tính cùng chàng chăn cừu chuyện trò thân mật. Nhưng đôi lúc, Fêt để ý nhìn thì nhận thấy trong cái dáng điệu gượng vui, gượng nói cười của vua ẩn những tiếng thở dài. Fêt bèn hỏi nguyên do. Vua lưỡng lự rất lâu, rồi mới nói:

- Trẫm đang lo buồn vì mụ phù thủy trong một khu rừng sắp đến lâu đài này. Mụ già nhưng lắm phép thuật nhiệm mầu, mụ không đi trên đất mà bay trong cơn gió bão. Đi đến đâu, mụ làm đổ nhà, đổ cửa, phá hại mùa màng đến đấy. Do mụ đòi, trẫm đành phải nhường mụ lâu đài phía tây, để dân được yên ổn mà cày bừa, gặt hái. Giữa đêm nay, mụ sẽ đến chiếm lâu đài, việc đó khiến trẫm lấy làm lo buồn lắm.

- Thưa bệ hạ, để mụ phù thủy ấy cho tôi trị.

Nhà vua lắc đầu chán nản:

- Không, tráng sĩ ơi, mụ phù thủy ghê ghớm lắm, sức người làm sao địch nổi phép màu của nó.

Fêt mỉm cười:

- Còn tôi, tôi không biết lùi trước một việc mạo hiểm nào...

Thốt nhiên, nhà vua giơ tay ra hiệu cho Fêt im lặng. Chuông đồng hồ vừa điểm mười hai tiếng. Tiếng chuông vừa dứt, mụ Chúa Rừng già khọm và xấu xí hiện ra.

Fêt không chút sợ hãi, tiến thẳng đến, tóm lấy lưng mụ và ném qua cửa sổ rồi lại về bàn tiệc. Hàng trăm quan khách vừa thoát cơn khiếp đảm vì sự hiển hiện của mụ Chúa Rừng, giờ thảy đều hú vía. Họ xúm lại chúc tụng tài năng, lòng can đảm của Fêt, rồi ai nấy lại yên tâm ngồi uống rượu và đàn hát.

Bỗng người ta nghe có tiếng gió ào ào ngoài cửa sổ, nhìn xuống thì thấy mặt nước ao vỡ đôi ra. Mụ Chúa Rừng, trong lúc ngã xuống dưới chân cửa sổ không ngờ lại lọt mình vào một cái thùng đựng rượu. Mụ kéo cả cái thùng mà chui xuống nước. Mọi người run sợ, nép vào nhau. Vua nói:

- Mụ sẽ đến báo thù...

Fêt đáp:

- Xin bệ hạ cứ yên tâm, mụ sẽ không làm gì được ta hết.

Nói đoạn, Fêt rút chùy sắt, chạy xuống dưới hồ, đứng đợi mụ Chúa Rừng. Mụ ở dưới nước chui lên, rồi ở trong thùng rượu chui ra, lội lên bờ chạy. Fêt chạy theo tức khắc. Cậu len lỏi qua hốc cây, khe đá, chẳng mấy chốc đã đặt chân đến một tòa lâu đài ẩn trong muôn ngàn hoa lá, một bầy ong vàng đông vô kể đang bay tới tấp. Fêt đang tiến vào lâu đài thì chợt trông thấy một người con gái mặc toàn đồ trắng, mắt đen, tóc óng, mặt đẹp buồn rời rợi. Người con gái đang ngồi bên khung cửa, thấy Fêt thì thốt nhiên sợ hãi, nước mắt ứa ra. Giọng nàng trong như tiếng chim hót.

- Tráng sĩ ở đâu đến vậy? Tên em là Lyly. Em bị mụ Chúa Rừng cầm giữ ở chốn này đã hơn một năm ròng. Tráng sĩ hãy cứu em.

Fêt kiêu hãnh nói:

- Tôi cũng vừa cầm tù mụ trong thùng rượu. Giờ tôi đến đây để lấy đầu mụ.

Lyly nắm lấy cánh tay Fêt, nói nhỏ:

- Tráng sĩ phải coi chừng. Để em hiến chàng kế này, mới mong thắng nổi mụ già độc ác. Tráng sĩ trông kìa, có hai cái vò bằng ngọc thạch. Một cái đựng nước suối Âm phủ. Một cái đựng nước suối Thiên đường.

Fêt ngắm hai cái vò ngọc thạch đặt giữa vườn hoa. Lyly nói tiếp, giọng nhỏ hơn nữa:

- Mỗi khi mụ Chúa Rừng đánh nhau với ai mà thấy mình sắp thua thì mụ kêu lên: “Úm ba la, chúng ta hãy uống”. Mụ uống cái vò nước suối Thiên đường. Kẻ thù của mụ vô tình uống phải nước suối Âm phủ. Nước suối Thiên đường cho mụ thêm sức khỏe, nước suối Âm phủ làm bại liệt, mê sảng kẻ thù. Thế là mụ thắng.

Fêt còn đang suy nghĩ thì Lyly đã tiếp:

- Ta hãy đánh tráo hai cái vò kia, sao cho mụ sẽ bị lừa mà uống phải nước Âm phủ.

Fêt liền nghe kế, cúi xuống nhấc một vò lên. Vò nặng nghìn cân, cánh tay kẻ tầm thường không sao cử nổi, nhưng sức Fêt có coi vào đâu. Chỉ trong chớp mắt Fêt đã đổi xong hai vò nước. Bỗng sấm chớp và giông bão nổi ầm ầm, tiếng chim đang hót ríu rít tất thảy đều im bặt và những bông hoa vừa hé nở vội vàng khép cánh.

Mụ Chúa Rừng vừa trở về lâu đài của mụ thì bắt gặp Fêt, mụ thét vang rồi lăn xả vào. Fêt đã có ý đề phòng. Lưỡi dao của mụ vung lên lấp lóe. Ngọn chùy gai sắc nhọn của Fêt không chịu kém sức một phần nào. Một lúc, Fêt đã dồn được mụ vào góc tường lâu đài. Trong gió bão, Fêt nghe thấy hơi mụ thở. Phần thắng đang nghiêng về Fêt.

Đột nhiên, mụ Chúa Rừng lùi lại, kêu lên the thé: “Úm ba la, chúng ta hãy uống”. Mụ nhảy đến cái vò đựng nước suối Thiên đường mà mụ yên trí vẫn ở nguyên chỗ cũ. Nhưng hai cái vò đã được đánh tráo chỗ rồi nên mụ bị uống phải nước suối Âm phủ; Fêt vừa uống được một hơi nước suối Thiên đường, quả nhiên thấy sức khỏe tăng lên gấp bội. Hai bên lại xông vào giao chiến, chỉ trong chớp mắt Fêt đã tóm được mụ Chúa Rừng ném ngã xuống đất. Ngọn chùy hạ tiếp theo khiến mụ già độc ác không bao giờ có thể reo rắc tai họa cho thiên hạ được nữa.

Lyly sợ đến ngất đi. Fêt gọi nàng tỉnh lại, rồi dắt nàng ra khỏi tòa lâu đài ma quỷ. Chim chóc lại bắt đầu cất tiếng hót líu lo, hoa bắt đầu thả vào trong gió muôn hương ngát. Mờ sáng thì Fêt về đến cung điện nhà vua. Chàng nói:

- Tôi đã trừ xong tai nạn cho dân chúng và nhất là cho bệ hạ. Bây giờ (chàng nắm tay Lyly)... tôi xin trình bệ hạ một thiếu nữ đã bị Chúa Rừng giam hãm trong lâu đài của mụ...

Nhà vua tươi cười, ngắt lời Fêt.

- Còn trẫm cầu Thượng Đế ban cho tráng sĩ và thiếu nữ một cuộc lương duyên tốt đẹp.

Nói rồi, nhà vua tự tay rót rượu vào hai cái chén ngọc chỉ riêng ngài dùng, trịnh trọng nâng đưa Fêt và cô con gái mặc toàn đồ trắng.

Ba ngày sau, Fêt và thiếu nữ về đến nước.

Đức vua sinh ra Fêt mừng rỡ, bèn sai một quan đại thần đánh chiếc xe nạm vàng, thắng tám con tuấn mã đi mời vị vua trẻ tuổi kia sang nước mình để dự tiệc mừng hoàng tử Fêt kết duyên với nàng Lyly. Tiệc cưới linh đình kéo dài tám ngày đêm. Dân chúng treo đèn kết hoa, đàn hát vang cả trong thành lẫn ngoài thành, mừng hai vua hòa hiếu, từ nay không xảy việc chinh chiến như xưa nữa.

Ít lâu sau, vì ước vọng rong chơi năm châu bốn biển chưa thành, Fêt lại xin phép vua cha, cùng người vợ trẻ xinh đẹp lên đường. Chàng vẫn như xưa, mặc áo gã chăn cừu, lưng đeo ống sáo, cũng không quên mang theo chiếc chùy gai sắt để cứu giúp người hèn yếu hay hoạn nạn. Còn Lyly cũng chỉ mặc lối một cô gái thường dân, nhưng lúc nào cũng tươi vui giữa muôn ngàn hương sắc của đồng nội và sẵn sàng an ủi những người thống khổ mà vợ chồng nàng gặp ở dọc đường.

Truyền Bá, số 152, năm 1944