Việt Nam Thư Quán - Thư viện Online

Sáng thứ Hai, ngày 7 tháng Mười một, các giám đốc của RJR Nabisco tập trung ở công ty luật Skadden Arps, một đám đông mặt mày ủ rũ, cáu kỉnh. Trong ba tuần, họ đã trải qua sự kinh hoàng ngày càng gia tăng khi Ross Johnson biến công ty của họ thành trung tâm của một rạp xiếc trị giá 20 tỷ đô-la, và có hơn một người trong hội đồng quản trị cảm thấy họ như những kẻ ngốc khi cho phép điều đó xảy ra. Tiết lộ về thỏa thuận quản lý đã gây sốc cho hầu hết mọi người có mặt ở đây và vào sáng thứ Hai, tâm lý chống Johnson đang lan tỏa nhanh chóng trong hội đồng quản trị. Steve Goldstone đã đúng: Những giám đốc này không còn là bạn của Johnson, họ sẽ không dành cho lão sự ưu ái nữa, ngược lại họ phẫn nộ với lão vì chính lão đã đặt họ vào tâm cơn bão đang ngày càng được công chúng để mắt tới.

Một số người, trong đó có Vernon Jordan, đã gọi cho Charlie Hugel vào cuối tuần qua, bày tỏ thái độ kinh tởm với các chi tiết của thỏa thuận quản lý. John Macomber cảm thấy bị xúc phạm về mặt đạo đức. “Quá trắng trợn, không chấp nhận được,” ông thốt lên. Hugel tự mình gọi cho Marty Davis. “Ông đã đọc tờ The New York Times chưa?” ông hỏi.

Davis chưa đọc, nhưng đã có một bản ngay bên cạnh. Ông đọc bài báo trong sự phẫn nộ dâng trào. Cái quái gì thế này…

“Ông có tin không?” Hugel hỏi. “Thật kinh khủng. Ông ta nói điều đó không đúng. Họ viết sai sự thật, nhưng tôi không biết…”

Tin tức về thỏa thuận bí mật của Johnson là cú hích bồi thêm cho một hội đồng quản trị đã cảm thấy rất áp lực trước phản ứng dữ dội của phong trào chống Johnson trong các nhân viên, cổ đông và những phương tiện truyền thông. Nó sẽ còn phát triển với quy mô chóng mặt trong những ngày tới.

Tin tức đến như nhịp trống đều đặn từ những câu chuyện trên báo: Dù vàng trị giá 52,5 triệu đô-la; 526.000 cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng được trao cho các giám đốc điều hành có đặc quyền của RJR, hiện tại số cổ phiếu đó trị giá gần 50 triệu đô-la; tình huống không bao giờ thua mà Johnson đã thiết lập. Để làm cho vấn đề tồi tệ hơn, báo chí đã chỉ ra những ân huệ mà Johnson trao cho hội đồng quản trị, bao gồm các hợp đồng tư vấn béo bở, và mỗi người trong số họ sẽ được nhận 1.500 cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng. Biểu hiện lòng tham đã quá rõ ràng của Johnson kết hợp với những cuộc cãi vã công khai đầy cay đắng giữa các bên đấu thầu đã gây chấn động mạnh tại đất nước đã phát ốm vì tình trạng bất ổn do các vụ tiếp quản gây ra . Ngay từ đầu, Hugel đã nhận được vô số e-mail thể hiện sự chán ghét, chống Johnson, chống LBO.

“Đây là dạng sơ đẳng nhất của giao dịch ‘nội gián’,” một công nhân thuốc lá kỳ cựu viết. “Một nhóm những kẻ nội gián cấu kết với nhóm quản lý [trích nguyên văn] của công ty RJR Nabisco. Đổi lại, chúng ta bị lừa dối, bị phản bội và bị lợi dụng bởi một nhóm nhỏ những kẻ giao dịch nội gián, vì lợi ích của riêng bọn họ. Tôi không thấy sự khác biệt nào giữa những gì Johnson đang làm và cướp có vũ trang, ngoại trừ việc bạn để cho Johnson tự do hành động chỉ vì lợi ích cá nhân của bạn.” Có những lá thư khác cầu xin Hugel sa thải Johnson và toàn bộ nhóm quản lý. “Bằng cách nào đó,” một doanh nhân ở Winston-Salem viết, “phải có thứ gì đó trên thế giới này có giá trị hơn giá cổ phiếu.”

Sự phẫn nộ không chỉ giới hạn trong cộng đồng RJR Nabisco. Một cổ đông ở Nashville viết: “Những tên chó tham lam không hề nghĩ đến lợi ích của công ty, nhân viên hoặc cổ đông. Hãy chiến đấu với chúng nếu bạn có thể!” và một bức thư từ Boston: Nhóm này đã làm gì để nâng cao giá trị cho cổ đông trong nhiệm kỳ của họ, không có gì so với việc sử dụng các mánh khóe vì túi tiền riêng của họ. Họ đã làm gì cho cộng đồng ở Winston-Salem ngoài việc triệt tiêu lòng trung thành của cộng đồng này? Họ đã làm gì để xây dựng nhà máy, thuê và đào tạo nhiều nhân công hơn, để bán nhiều sản phẩm hơn, và có giá thành sản phẩm tốt hơn?”

Các giám đốc đặc biệt chú ý đến một lá thư tới từ Smith Bagley. Người thừa kế của Reynolds đầy tức giận, gặng hỏi ủy ban đặc biệt đã được thành lập để làm trọng tài cho phiên đấu giá sắp diễn ra. Ông đặt câu hỏi rằng liệu ủy ban có thực sự bảo vệ quyền lợi của các cổ đông không, trong khi một số thành viên ủy ban có mối quan hệ thân thiết với Johnson. Lá thư của Bagley tuy chưa có ảnh hưởng gì, nhưng nó sẽ làm tăng thêm áp lực nếu được công khai cho báo chí.

Ở quy mô quốc gia, cuộc chiến tranh giành RJR Nabisco đã làm dấy lên những cuộc tranh luận mới về nguy cơ của nợ LBO đối với đất nước. “Nước Mỹ đang mù quáng lao về phía vách đá dựng đứng” Martin Lipton, luật sư sáp nhập nổi tiếng cảnh báo trong một bản ghi nhớ cho khách hàng. “Cùng với bong bóng hoa tulip, bong bóng cổ phiếu South Sea, ủy thác đầu tư kim tự tháp,… khủng hoảng ở các ngân hàng Texas và tất cả các cơn sốt tài chính điên cuồng khác trong quá khứ, kết cục đều là sự sụp đổ.”

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Alan Greenspan kêu gọi Quốc hội yêu cầu các ngân hàng xem xét những khoản vay tài trợ cho LBO có khả năng dẫn đến suy thoái như thế nào. Những nhà kiểm soát tiền tệ chỉ thị cho giám sát viên ngân hàng liên bang theo dõi sát sao các khoản vay LBO. Bob Dole, lãnh đạo phe thiểu số ở Thượng viện và các chính trị gia khác bắt đầu lên tiếng phàn nàn về sự cần thiết phải cải cách luật thuế để hạn chế LBO.

Liên tục trong nhiều ngày giữa tháng Mười một, hai công ty bảo hiểm lớn là Bảo hiểm nhân thọ Metropolitan và Công ty bảo hiểm Hartford của ITT Corporation đã kiện RJR Nabisco. Giá trị trái phiếu RJR của cả hai công ty đã giảm mạnh khi cổ phiếu RJR tăng giá. John Creedon, Giám đốc Điều hành của Metropolitan Life, cho biết, “Giá trị bị mất đi của các trái chủ sẽ làm giàu thêm thêm cho nhóm quản lý RJR Nabisco và các nhà lãnh đạo khác trong vụ mua lại có đòn bẩy này.” (Cựu Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, Paul Volcker, đã gọi cho ông này và nói một từ: hoan hô.) Chủ tịch của ITT, Rand Araskog buộc tội LBO là “vô đạo đức.” Ông yêu cầu giám đốc quỹ lương hưu của công ty ngừng đầu tư vào các quỹ LBO.

Trong một bài xã luận có tiêu đề “Tại sao rạp xiếc RJR rất nguy hiểm?”, tờ Business Week phản ánh sự thống khổ của các cơ sở kinh doanh. “Cảnh tượng này không chỉ đơn giản là không thỏa đáng, nó rất nguy hiểm,” bài xã luận viết. “Đây chính xác là một loại hành vi tiếp tay cho những kẻ muốn cản trở thị trường tự do bằng sự sắp xếp không cần thiết. Các vụ LBO, bao gồm cả thỏa thuận RJR đang diễn ra, thành hay bại nên dựa trên giá trị tài chính và kinh tế, chứ không phải dựa trên hành vi trẻ con của những người đứng đầu.”

Cho dù các nhân vật cấp cao bày tỏ thái độ giận dữ thế nào, những người cảm nhận được tác động của cuộc chiến đang leo thang này sâu sắc chính là các nhân viên của RJR Nabisco. Ở Atlanta, các nhân viên của công ty ngồi ủ rũ trong giờ ăn trưa để đọc các bản tóm tắt tin tức hàng ngày của công ty. Bị cô lập, cáu kỉnh và không chắc chắn về tương lai của mình, các nhân viên đã dành nhiều ngày để theo dõi các sự kiện ở Phố Wall, dành thời gian rảnh rồi để tham gia tuyên truyền chống Johnson. “Tất cả bắt đầu với một quầy bán nước chanh nhỏ ở Manitoba[1],” một người nhại giọng Johnson đọc. “Tôi biết điều tiếp theo cần làm là bán mẹ tôi. Những việc còn lại thì dễ rồi.” Thật ra, các nhân viên ở trụ sở đã từ lâu chia thành hai chiến tuyến, giữa một bên là các các cựu binh của Standard Brands ủng hộ Johnson, và một bên là những “nông dần trồng nấm” của Reynolds.” Một số người vẫn chưa quyết định chạy sang phe Reynolds sau khi thỏa thuận quản lý bị tiết lộ. “Chúng tôi chạy quanh một chiếc xe chở hàng,” một giám sát viên châm biếm, “bên trong xe là những người Ấn Độ.”

Một bức tranh biếm họa trên một bài xã luận của tờ Hiến pháp Atlanta được lan truyền nhanh chóng. Nó cho thấy hình ảnh một nhóm người bất hạnh ở trong một bát ngũ cốc, khi đăng trên trang bìa trông nó giống như một hộp lúa mì Shredded. Trên hộp ghi: “Công nhân RJR Nabisco Shredded. Giá niêm yết: 25 tỷ đô-la.”

Nhân viên của RJR Nabisco trên toàn quốc tìm mọi cách để cứu vãn việc làm. Các nhân viên làm ca hai ở một nhà máy sản xuất thuốc lá của Winston-Salem lấy máy tính ra và bắt đầu tính toán làm thế nào để tất cả 140.000 nhân viên sẽ phải tham gia đấu thầu.[2] Ở Chicago, hai phần ba giám sát viên làm ca ở các tiệm bánh Nabisco đề xuất sáng kiến đấu giá 3,8 tỷ đô-la cho tất cả 14 tiệm bánh lên cấp trên của họ.

Không nơi nào công nhân tuyệt vọng hơn ở Winston-Salem. Tình hình chưa đủ tệ khi công ty thuốc lá đáng kính của họ sẽ bị Johnson và Horrigan đưa ra đấu giá. Hai người đó còn đưa thuốc lá không khói vào thị trường không qua kiểm nghiệm, và giờ nó đang chết thảm. Premier là loại thuốc lá điếu đầu tiên từng bị trả về, và phải hoàn trả tiền cho người mua. Điều đó đã trở thành chuyện cười trong chương trình phát sóng của đài phát thanh phục vụ tài xế trên đường về nhà ở St. Louis và Arizona, nơi Premier đang được thử nghiệm trên thị trường. Sản phẩm này từng là niềm hy vọng lớn của Thuốc lá Reynolds, được coi là một trong những sản phẩm mới tuyệt vời nhất mọi thời đại. Và trong khi các giám đốc ở đây đang chiến đấu tuyệt vọng để cứu vãn nó, thì Horrigan và Johnson lại đang tranh đua trong trận chiến LBO của họ ở New York.

Ed Horrigan thuê người bảo vệ nhà mình, và gửi một bản ghi nhớ tố cáo câu chuyện trên tờ The Times là “suy đoán”. Một bản nhại lại bản ghi nhớ của Horrigan nhận được lượng độc giả lớn hơn nhiều so với bản thật. Nó bắt đầu bằng câu: “Chúng tôi đã quyết định chỉ ‘lấy tiền và chạy!’” và kết thúc bằng câu: “Thật không gì tuyệt vời bằng việc trở thành giám đốc điều hành của một nhóm người ngu dần đến như vậy. Cảm ơn đã làm cho Ross và tôi trở thành những người giàu có. Chúng tôi không thể làm điều đó nếu không có các bạn.”

Trong số các thành viên của ủy ban đặc biệt, Hugel có lẽ là người thay đổi nhiều nhất trong phán đoán của ông về Johnson. Không chắc chắn về động cơ của bạn mình ngay từ đầu, Hugel đã để cho sự nghi ngờ đó tăng lên trong nhiều tuần lễ qua, cộng thêm một loạt các sự kiện đáng lo ngại: lời đề nghị về một khoản tiền thưởng, thỏa thuận quản lý và bản phân tích nặc danh cho thấy công ty có trị giá từ 82-111 đô-la/cổ phiếu. Khi Hugel chất vấn Johnson về bản ghi nhớ, Johnson đã nói “có nhiều điều chỉ là giả thiết”, hàm ý rằng đó là do các nhân viên cấp thấp soạn thảo ra. Hugel không chắc lắm về điều đó.

Sự khó chịu của Hugel càng tăng vào sáng thứ Hai, khi tờ The Times đăng tiếp một bài báo suy đoán rằng nhóm của Johnson có thể kiện Forstmann Little về nhóm đấu thầu mới của họ. Hugel cảm thấy ông đã cố gắng hết sức để cho phép Forstmann tham gia trận chiến này; ông sẽ không ủng hộ Johnson và Cohen thưa kiện họ. Sáng hôm đó, ông đã gửi một lá thư cho Johnson.

“Tôi xin có lời khuyên rằng ủy ban đặc biệt hoàn toàn phản đối việc nhóm của ông thực hiện bất kỳ hành động nào như vậy,” Hugel viết, “cho dù sự bất bình của ông là gì, thì ủy ban này vẫn coi nhóm Forstmann Little là nhà thầu đáng tin cậy của RJR Nabisco. Lợi ích của các cổ đông RJR sẽ được phục vụ tốt nhất bởi sự tham gia tích cực của nhóm đó vào quá trình đấu thầu của chúng ta, và sẽ không thể bị cản trở bởi nhóm của ông… Hãy xác nhận với tôi ngay lập tức rằng nhóm của ông sẽ không có hành động nào như vậy.” Tuy nhiên, Gold Goldstone đã viết cho Hugel bức thư phúc đáp nửa vời, trong đó nói có thể sẽ không có vụ kiện nào, nhưng dù sao họ cũng vẫn có thể thưa kiện để bảo vệ quyền lợi của nhóm.

Mỗi tiết lộ mới lại khiến Hugel có cái nhìn khác về Johnson. Hugel là chủ tịch hội đồng quản trị tại trường cũ của ông, Cao đẳng Lafayette. Ông nhận thấy Johnson rất ít khi làm từ thiện. Hugel kết hôn và chung sống với chỉ một người phụ nữ trong 30 năm, và ông tự hỏi liệu những thay đổi mà ông nhìn thấy ở Johnson có thể được cho là do Laurie hay không. Hiện tượng những người đàn ông đã lớn tuổi, giàu có lấy những cô vợ hai trẻ đẹp được gọi là Hội chứng Jennifer, và Hugel là kiểu công dân gương mẫu, ông nghĩ rằng những người chồng lớn tuổi thường làm những điều dại dột để khoe mẽ với các cô vợ trẻ. Ông cảm thấy những người phụ nữ đầy tham vọng như Laurie Johnson, Susan Gutfreund, Linda Robinson và Carolyne Roehm ở New York người ta gọi là “những người vợ chiến lợi phẩm”, họ chia sẻ với nhau cảm nghĩ về cách làm việc của người chồng mới, thúc giục họ sống lối sống vương giả.

Còn các thành viên khác của ủy ban thì sao? Macomber tốt nghiệp Đại học Yale, thường mặc quần áo của hãng Brooks Brothers, từ lâu ông đã không tin tưởng Johnson, người tốt nghiệp Đại học Manitoba, mặc quần áo Cassini. Macomber rời Celan với gói trợ cấp trị giá 2 triệu đô-la, và ông sững sờ trước thỏa thuận trị giá 2 tỷ đô-la của Johnson. Giống như Hugel, ông là người theo xu hướng truyền thống tin vào các giá trị kinh doanh cơ bản, và coi những gì Johnson đang làm đã khiến cho tất cả giám đốc điều hành trở thành kẻ xấu. Ông cũng có niềm tin rằng hội đồng quản trị có quyền hưởng các đặc quyền. Ông ghét được nhận những đặc quyền đó một cách bất ngờ từ Johnson.

Vị giám đốc dễ cáu giận nhất của Johnson thấy mình có cùng cảm nhận như vậy về người mà ông nghĩ là gần gũi nhất với mình. Johnson vừa đưa người bạn Marty Davis của Gulf + Western vào hội đồng quản trị hồi đầu năm. Nhưng Davis không phải là kẻ khờ khạo để ai đó sai khiến. Ông là người thẳng thắn, từng học trường trung học Bronx-born, sau đó bỏ học, và phát triển sự nghiệp trong ngành kinh doanh điện ảnh với xuất phát điểm là chàng trai trẻ làm việc ở văn phòng của Sam Goldwyn, cho đến khi trở thành người đứng đầu Paramount của Gulf + Western. Ông đã tạo dựng được danh tiếng khiến người khác phải e dè về việc sa thải và dọa dẫm mọi người, đồng thời dành được một vị trí trong danh sách những ông chủ khó tính nhất của Tạp chí Fortune. Là một giám đốc điều hành của Gulf + Western, ông từng phải đối mặt với những kẻ đột kích công ty như Carl Icahn. Davis đã cải tổ sâu sắc công ty từ một tập đoàn lớn trì trệ thành một thế lực trong lĩnh vực truyền thông và tài chính. Ông hiểu cách định giá các doanh nghiệp, và ông nghĩ 75 đô-la/cổ phiếu là sự xúc phạm, cẩu thả, hoặc cả hai.

Bill Anderson của NCR đơn giản là không thích trái phiếu rác, đột kích công ty hoặc bất kỳ chuyện vớ vẩn thời hiện đại nào ngăn cản hoạt động kinh doanh, ở NCR, ông thuyết giảng triết lý đơn giản về việc chăm sóc các “cổ đông”, nhân viên, nhà cung cấp và cộng đồng có cuộc sống đan xen và phụ thuộc vào một công ty lớn. Anderson đã đi xa đến mức trao các bản tuyên truyền của cổ đông cho từng thành viên hội đồng quản trị. Ông cũng đang ngày càng mệt mỏi với toàn bộ những gì đang diễn ra.

Trong tất cả giám đốc, Albert Butler là người cảm nhận rõ rệt nhất sức nóng mãnh liệt của vụ LBO. Tại nhà ông ở Winston-Salem, những kẻ quá khích chống Johnson liên tục la mắng ông, ông cảm thấy hội đồng quản trị đã bán đứng thành phố này và các công nhân ở đây. Khi ông và John Medlin của Wachovia đang ăn trưa tại một câu lạc bộ ở trung tâm thành phố, thì Paul Sticht tình cờ đến với tâm trạng tức giận. “Làm sao hội đồng quản trị có thể cho phép ông ta làm điều này?” Sticht gặng hỏi: “Tại sao có chuyện như vậy?” Butler và Medlin kiên nhẫn giải thích rằng họ thực sự không có lựa chọn nào khác, nhưng Sticht không muốn nghe điều đó.

Những người khác cũng không muốn nghe.

Vào thời điểm ủy ban họp vào hôm thứ Hai, ai cũng đều thừa nhận nhưng không nói ra rằng mọi thứ đã vượt khỏi tầm kiểm soát. Các giám đốc nhất trí rằng đã đến lúc họ phải tự mình đối phó với hiện tại. Trước sự thúc giục của Davis và Macomber, các nhân viên ngân hàng của hội đồng quản trị bắt đầu nghiên cứu kế hoạch tái cấu trúc của riêng họ. Về lý thuyết, ủy ban có thể từ chối tất cả hồ sơ dự thầu và tái cấu trúc công ty một cách độc lập, mang lại cho các cổ đông một khoản thanh toán lớn trong một lần từ việc bán tài sản. Trên thực tế, hội đồng quản trị cần phương án tái cấu trúc này như một quân bài để đối phó với Johnson và Kravis, một lựa chọn thay thế trong trường hợp hai người bọn họ hợp lực với nhau.

Vấn đề quan trọng cần bàn bạc trong chương trình nghị sự buổi sáng là Peter Atkins đã xây dựng một bộ hướng dẫn đầu thầu chính thức, quy định các thủ tục cho mỗi nhóm tham gia đấu thầu gồm Johnson, Kravis và Forstmann. Vì hấu hết các quy tắc đều là tiêu chuẩn; từng nhà thầu phải đồng ý với chúng trong vòng vài ngày. Điều quan trọng nhất là hạn chót: 5 giờ, thứ Sáu ngày 18 tháng Mười một, tức là còn 11 ngày nữa.

Khi hướng dẫn được ban hành chiều hôm đó, Johnson cứ rên rỉ mãi. Một cuộc đấu giá chính thức sẽ đặt tất cả nhà thầu ngang cơ nhau, có nghĩa là nhóm của lão đã lãng phí lợi thế chiến thuật cuối cùng của mình. Lão gọi cho Hugel, cố gắng thuyết phục lần cuối về một hợp đồng sáp nhập, nhưng không có kết quả. Johnson nghĩ rằng ý tưởng tái cấu trúc là một sự bịp bợm. “Charlie, rồi ông sẽ thất bại thôi,” lão nói với Hugel. “Không có cách nào dừng cuộc đấu giá bằng việc tái cấu trúc đâu.”

Khi sự phản ứng dữ dội chống LBO phát triển lên một tầm cao mới, Kravis đã lo ngại rằng điều này có thể gây ra những tổn thất không thể đảo ngược đối với danh tiếng của công ty. Anh và Roberts đã hai lần tham khảo ý kiến của hai người bạn cũ, Gershon Kekst và Marty Lipton, về những gì họ có thể làm để đối phó với làn sóng phản đối ngày càng dâng cao. Kết quả là sự ủng hộ dành cho họ rất ít. Các tiêu đề trên báo chí đã khiến các nghị sĩ chú ý, họ nhận biết tình hình, và Kravis thấy mình sẽ phải đối mặt với khả năng ra đời luật chống LBO sau khi trận chiến này kết thúc. Anh cố gắng không nghĩ về nó. “Họ không thể làm gì hơn là bêu rếu chúng tôi trên báo chí,” Kravis nói, “và điều đó đã có tác dụng.”

Vẫn đang bức bối về những gì viết trên trang bìa của tờ Business Week, Kravis nhận được bài giảng về cách xử lý cánh báo chí từ vợ mình, cô cũng đã từng phải chịu đựng những chỉ trích và đánh giá, cũng là đối tượng để công chúng săn lùng, tấn công. “Henry, cho dù anh có thích báo giới hay không, anh vẫn phải đương đầu với họ. Vì vậy, hãy dũng cảm đương đầu” Roehm thúc giục. “Điều anh không hiểu là anh đang để cho phía bên kia điều khiển báo chí. Anh phải đưa ra câu chuyện của mình, nếu không họ sẽ không biết sự thực là gì.”

“Nhưng…”

“Không có nhưng ở đây,” Carolyne Roehm nói.“Anh đã bị vùi dập. anh phải đưa câu chuyện của mình ra. Nếu không, câu chuyện được kể sẽ vẫn là chuyện của họ.”

Tuần đó, theo lời khuyên của vợ, Kravis và Roberts đã đồng ý gặp một phóng viên của tờ The New York Times. Tay nhà báo đã nghĩ đến một cuộc phỏng vấn toàn diện, nhưng Kravis, sau khi xác nhận nội dung cuộc phỏng vấn là về việc anh chưa bao giờ nói với Peter Cohen từ “đặc quyền”, đã cắt phiên phỏng vấn sau vài phút. Tom Daly, phát ngôn viên của công ty truyền thông Kekst, phải xin lỗi vì đã kết thúc cuộc phỏng vấn “đột ngột và lạnh nhạt”, giải thích rằng do hai người đã bị căng thẳng.

Báo chí không phải là nỗi lo duy nhất của Kravis. Anh vẫn đang tìm kiếm một nhà thông thái để hướng dẫn anh tìm hiểu sâu hơn về RJR Nabisco, nhưng chẳng tìm đâu ra. Anh trở nên tuyệt vọng vì chỉ còn mười một ngày nữa là đến hạn đưa ra hồ sơ dự thầu. Theo gợi ý của Eric Gleacher, anh đã phỏng vấn Charles M. Harper, Chủ tịch của tập đoàn nông nghiệp khổng lồ ConAgra, về việc điều hành công ty; nhưng cuộc phỏng vấn không mang lại kết quả gì. Kravis đã có hai cuộc họp với giám đốc điều hành của Pepsi, ông này muốn đầu tư vào thỏa thuận này để đổi lấy việc mua một số công ty thuộc Nabisco. Kravis chắc chắn các giám đốc của Pepsi có thể giúp quản lý công ty sau này, nhưng ở thời điểm hiện tại, họ chẳng thể giúp được gì. Cuối cùng, Kravis nghe thấy cái tên quen thuộc: Paul Sticht.

Khi Kravis gọi, Sticht đã cố gắng chia đều sự ghê tởm của mình với LBO và Ross Johnson. Sticht coi LBO là “một vụ bê bối quốc gia” chẳng mang lại lợi ích cho bất kỳ ai trừ một số ít kẻ tham lam.” Nhưng chủ nghĩa chống Johnson đến mức mất hết lý trí ở Winston-Salem, ngay cả thợ cắt tóc của ông cũng ủng hộ cho Kravis, đã thuyết phục Sticht rằng giúp đỡ Kravis là điều đúng đắn ông nên làm.

Hai người gặp nhau ở Simpson Thacher vào chiều thứ Hai lúc 4 giờ. Sticht sẽ không đến văn phòng của Kravis vì sợ đụng độ với Johnson trong sảnh hoặc trong thang máy. Kravis nhận thấy Sticht là một ông già đã nghỉ hưu tốt bụng, một quý ông thực sự, ông không thể hiện rõ sự cay nghiệt đối với Johnson, điều mà anh đã chứng kiến ở Tylee Wilson. Ông rõ ràng rất quan tâm đến công ty và nhân viên ở đó. Tuy nhiên, Sticht đã không còn liên hệ với RJR Nabisco hiện tại: kiến thức của ông về công ty dường như đã lỗi thời, tụt hậu khoảng năm năm. Tuy nhiên, cuối cùng, Kravis phải đối mặt với một sự thật đơn giản: Sticht là tất cả những gì anh có. Hai người bắt tay nhau, và Paul Sticht gia nhập nhóm của Kohlberg Kravis.

“Ai đó nên đến đo nhiệt độ cho Henry,” Johnson nói khi nghe tin này. “Anh ta chắc chắn đang phát sốt.”

Tin tức rò rỉ từ báo chí hôm thứ Hai cho biết Peter Cohen đã gửi cho Forstmann Little một bức thư như một lời cảnh báo đối với Ted Forstmann.

Ted thân mến,

Tôi thực sự thất vọng, trên thực tế là chết lặng, khi các báo công bố rằng ông có thể lãnh đạo một nhóm nhằm tìm cách mua lại RJR Nabisco.

Ông có nhớ hai tuần trước ông đã tiếp cận Jim Robinson, Ross Johnson và tôi với mục tiêu trở thành đối tác quan trọng của bên đấu thầu do nhóm quản lý dẫn dắt, khi đó bên chúng tôi đang xem xét việc đưa ra giá thầu cho RJR Nabisco. Tôi chắc hẳn ông vẫn nhớ lý do đã trình bày khi muốn tham gia với chúng tôi.

Trước mong muốn mạnh mẽ của ông, và trên cơ sở các thông tin cụ thể được nêu dưới đây, chúng tôi đã đồng ý thảo luận mọi khía cạnh của thỏa thuận nói trên với ông một cách đầy đủ và thẳng thắn, bao gồm các mô hình kinh tế, chi tiết các thỏa thuận tài chính, chiến lược đấu thầu đã đề xuất và những kế hoạch sơ bộ về các khả năng thoái vốn…

Chúng tôi đã cho phép Goldman Sachs, với tư cách là đại diện của ông, tham gia vào các cuộc thảo luận, trên cơ sở đảm bảo của bên ông, và bên đó cũng đã bày tỏ rằng họ sẽ bị ràng buộc bởi các điều khoản của thỏa thuận bảo mật mà ông đã ký kết. Tuy nhiên, dường như Goldman Sachs đã để một số công ty thực phẩm nào đó tham gia vào nhóm của ông, có thể đoán chừng là bên ông đã sử dụng thông tin mật có được từ chúng tôi để thuyết phục họ.

Tôi rất mong ông hãy cân nhắc thật kỹ hành động của mình. Mối quan hệ kinh doanh của chúng ta, bao gồm các cuộc thảo luận gần đây giữa hai bên, tuân theo một bộ quy tắc ứng xử, và trong đó không bao gồm các sai sót về mặt đạo đức hoặc vi phạm quan hệ hợp đồng. Shearson và các giám đốc điều hành của RJR Nabisco luôn có xu hướng tôn trọng cam kết đã ký. Chúng tôi hy vọng ông cũng sẽ làm như vậy…

Tôi rất hy vọng ông sẽ xem xét cẩn thận nội dung của bức thư này.

Thân mến,

Peter

Tác động từ lá thư của Cohen đối với Forstmann là điều có thể dự đoán, anh nhận được ngay thư trả lời vào hôm sau.

Cohen thân mến,

Thông qua lá thư vào ngày 7 tháng Mười một năm 1988, và rõ ràng anh đã phân tán lá thư đó cho báo chí, anh đã phát động một cuộc tấn công vô trách nhiệm và sai trái nhằm vào đạo đức kinh doanh của Goldman Sachs & Co. và Forstmann Little. Tương tự, anh cũng đã tấn công vào đạo đức kinh doanh của P&G, Ralston Purina và Castle & Cooke, các bên tham gia với chúng tôi trong việc xem xét mua RJR Nabisco. Chắc anh cũng biết, khi anh tấn công vào uy tín của chúng tôi, cũng là lúc anh đã tấn công thứ có giá trị nhất đối với chúng tôi. Chúng tôi tin rằng động cơ của việc này xuất phát từ mong muốn gạt chúng tôi ra khỏi cuộc đấu thầu RJR Nabisco, từ đó cho phép Shearson Lehman và một số giám đốc điều hành của RJR mua lại công ty với giá thấp. Việc anh theo đuổi chiến thuật này khiến tôi đặc biệt thất vọng, vì ban quản lý của RJR Nabisco, đối tác bên anh, lại có nghĩa vụ phải bảo vệ lợi ích của các cổ đông RJR Nabisco…

Tôi chắc hẳn anh vẫn nhớ, chúng tôi đã thông báo rõ ràng với anh trong quá trình thảo luận rằng nếu chúng tôi không thể đạt được thỏa thuận với bên anh, chúng tôi sẽ có quyền xem xét việc thực hiện thỏa thuận của chính mình. Chúng tôi đã nhiều lần nói rõ với anh rằng chúng tôi luôn có ba sự lựa chọn: đầu tiên, tham gia vào thỏa thuận mà anh đã khởi xướng nếu nó được sửa đổi phù hợp với các chuẩn mực của chúng tôi; thứ hai, tránh liên quan đến RJR; hoặc thứ ba, đưa ra đề xuất của riêng mình nếu đề xuất đó được ủy ban đặc biệt chấp nhận và chúng tôi được mời dự thầu. Sau khi ủy ban đặc biệt cho chúng tôi biết họ sẽ hoan nghênh sự quan tâm của nhóm chúng tôi, chúng tôi đã quyết tâm theo đuổi lựa chọn xem xét đề xuất…

Sự quan tâm của nhóm Forstmann Little với RJR Nabisco rõ ràng là vì lợi ích của các cổ đông RJR, và đã được ủy ban đặc biệt của công ty hoan nghênh. Chúng tôi sẽ không đưa ra đề xuất nếu sau khi xem xét cẩn thận, thỏa thuận này không đáp ứng được các chuẩn mực tài chính nghiêm ngặt của chúng tôi. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp, chúng tôi sẽ không cho phép những nỗ lực đe dọa từ phía anh phương hại đến lợi ích của Forstmann Little và các đối tác góp vốn.

Công ty Forstmann Little & Co. đã được xây dựng vững chắc, với các chuẩn mực kinh doanh cao nhất có thể và hoàn toàn chính trực. Hành động của chúng tôi trên mọi phương diện sẽ phù hợp với các chuẩn mực đó trong suốt thỏa thuận này; Chúng tôi không cần đến lời khuyên từ anh về vấn đề này.

Tôi hy vọng điều này sẽ chấm dứt những tranh cãi giả tạo mà anh đã cố tình tạo ra. Không giống anh, chúng tôi không có ý định phân tán bức thư này cho báo chí.

Kính thư,

Theodore J. Forstmann

Cohen đã gửi những lá thư tương tự cho mỗi đối tác đấu thầu của Forstmann, bao gồm cả đối tác cấp cao đáng kính của Goldman Sachs là John L. Weinberg. Câu trả lời của Weinberg giống như cách một chính khách cấp cao đang trừng phạt một đồng nghiệp cấp dưới.

Peter thân mến,

Tôi đã nhận được thư của anh viết ngày 7 tháng Mười một năm 1988 gần như cùng lúc với cuộc gọi từ báo chí, và điều đó cho thấy rõ ràng bức thư của anh có mục đích đánh bóng quan hệ công chúng chứ không phải là để liên lạc với chúng tôi. Điều này cũng chứng tỏ rõ ràng một điều là anh đã không hiểu rõ về tôi; nếu không, anh đã không lãng phí thời gian của anh và của tôi bằng những lời lăng mạ hay hăm dọa, đặc biệt là khi anh không hề có những thông tin chính xác về vấn đề này.

Theo đánh giá của tôi, bức thư của anh không đáng để trả lời. Tuy nhiên, các đồng nghiệp của tôi đã thuyết phục tôi rằng theo phép lịch sự, tôi nên viết thư trả lời. Lá thư của anh thực sự sai lầm và hoàn toàn không chính đáng. Goldman Sachs không hề vi phạm bất kỳ điều khoản nào trong các thỏa thuận bảo mật mà Forstmann Little đã ký với RJR Nabisco. Như anh đã biết, bên tôi không theo đuổi thỏa thuận này với tư cách cá nhân, nhưng các đồng nghiệp khuyên tôi nên gửi cho anh một thông điệp rõ ràng là chúng tôi có thể tiến hành thỏa thuận này độc lập với nhóm quản lý hoặc với Shearson, và chúng tôi đang tích cực xem xét khả năng đó. Goldman Sachs không hề bị ràng buộc bởi bất kỳ thỏa thuận nào với Shearson hay RJR Nabisco, và hoàn toàn có quyền theo đuổi sự lựa chọn khác hoặc đưa ra đề xuất mua RJR Nabisco. Điều đó sẽ được công ty và các cổ đông của công ty đón nhận.

Ủy ban đặc biệt của công ty bao gồm các giám đốc độc lập đã chia sẻ rõ ràng quan điểm này. Và điều này đã được xác nhận công khai vào hôm nay, ủy ban đã hoan nghênh sự quan tâm của Forstmann Little, Goldman Sachs và các công ty rất đáng kính trọng mà chúng tôi đang hợp tác.

Tôi cảm thấy khó khăn, nếu có thể nói là khó chấp nhận sự quan tâm được cho là nghiêm túc của anh đến mối quan hệ tốt đẹp với Goldman Sachs. Không có dẫn chứng nào cho thấy bất kỳ mối quan hệ nào giữa công ty chúng tôi và các anh, để anh có thể đưa ra những lời hăm dọa như đã viết trong bức thư ngày 7 tháng Mười một, hoặc anh đã tìm cách lợi chúng bằng cách tiết lộ cho báo chí trước cả khi anh liên lạc với chúng tôi, hoặc nhận được phản hồi từ chúng tôi. Chúng tôi không tin ai đó sẽ được lợi từ những hành động đáp trả leo thang, do đó, chúng tôi không có ý định gửi bản sao của bức thư này cho báo chí.

Tôi kịch liệt phản đối giọng điệu và nội dung bức thư của anh; anh không đủ tư cách để rao giảng cho tôi, Geoff Boisi hoặc Goldman, Sachs & Co. về bất cứ điều gì. Hơn nữa, động thái chiến thuật này của anh chỉ có thể làm tăng thêm những ấn tượng tiêu cực về ngành của chúng ta đã hình thành trong một số người. Tôi tin rằng những động thái chiến thuật như thế này không nên tiếp diễn.

Trân trọng,

John L. Weinberg

Sau khi đọc những lá thư từ Hugel, Forstmann và Weinberg, Jim Robinson đã gọi cho Cohen, và nói rõ rằng ông không muốn phải đọc thêm bất cứ nhận xét nào về văn phong của Shearson nữa.

Sáng thứ Tư, Bob Carbonell, Chủ tịch của Del Monte, xông vào văn phòng của Johnson ở New York. Giáo hoàng chưa từng thấy El Supremo tức giận như vậy. “Ross, ông sẽ không tin vào cung cách làm việc nghiệp dư này,” ông nói.

Carbonell giải thích rằng ông vừa trở về sau khi bị một nhóm giám đốc điều hành của Dole thẩm vấn tại khách sạn Plaza như một phần quá trình thẩm định của Forstmann Little. Từ câu hỏi của họ, rõ ràng là Dole bằng cách nào đó đã có được quyền truy cập vào vô số thông tin quan trọng của Del Monte: lịch trình vận chuyển, dự báo sản xuất, mọi thứ. Carbonell kết luận vị trí cạnh tranh của Del Monte đã bị tổn hại nghiêm trọng.

Cả hai người nhận ra sơ suất này chắc chắn phải đến từ ủy ban đặc biệt. Các quy trình bảo mật mà họ khoe khoang không có tác dụng, do đó, Dole đã được phép chõ mũi vào những hồ sơ bí mật nhất của Del Monte. Lần đầu tiên trong một tháng, Johnson mất bình tĩnh.

Lão có thể chịu đựng cuộc chiến chống lại Kravis hoặc Cohen. Đó là những cuộc chiến công bằng. Nhưng phải chịu đòn từ sự lười biếng và bất tài thuần túy thì thật quá đáng.

Hugel đã bay sang Nga từ hôm trước, nhưng điều đó không ngăn cản được Johnson. John Martin gọi cho Roone Arledge ở ABC và đã có một cuộc gọi chuyển tiếp đến văn phòng của hệ thống ở Moscow. Ở Moscow, Hugel hối hả rời khỏi khách sạn, đi qua những con đường tối tăm quanh co, đến tận ABC để nhận cuộc gọi của Johnson. Ngay cả ở Nga, Hugel cũng không thể thoát khỏi RJR Nabisco. Ông đến gặp một giám đốc điều hành của Pepsi tại sảnh khách sạn để thảo luận về cách Pepsi có thể tham gia đầu thầu. Tại điện Kremlin, Hugel cũng đã gặp một số nghị sĩ hàng đầu, bao gồm cả chủ tịch Ủy ban Thương mại của Liên Xô. Tất cả mọi người đều muốn biết về trận chiến lớn trên Phố Wall.

Bây giờ, Hugel lắng nghe Johnson trút cơn thịnh nộ của mình lên ủy ban đặc biệt. “Giờ thì tôi đã biết tất cả bọn họ toàn là những kẻ ngốc!” Johnson chửi rủa om sòm trên đường truyền vượt Đại Tây Dương “Ở đây, họ đang được trả 28 triệu đô-la để làm việc như vậy đó. Thậm chí cả việc thẩm định cũng không làm cho đúng. Điều này thực sự, thực sự làm chúng ta tổn thất, Charlie. Họ không cần tất cả thông tin đó để hiểu liệu công ty chết tiệt đó tốt hay xấu. Ông đang cố gắng rất nhiều để cổ vũ họ đấy, đến mức ông đang giết chết công ty này! Thật không công bằng.”

Hugel nói rằng ông sẽ xem xét vấn đề đó, và sau đó, một trợ lý của ủy ban đã xin lỗi Johnson vì những gì ông ta gọi là “sự nhầm lẫn kỹ thuật”. Đó cũng là phần tái bút cho tập phim này. Vài tuần sau, Carbonell nhận được gói bưu kiện từ dịch vụ chuyển phát nhanh Federal Express, có vẻ như một nhân viên ở trụ sở của Dole đã chuyển nhầm địa chỉ. Bên trong, ông tìm thấy các bản sao dữ liệu tài chính của Del Monte. Theo Johnson, rõ ràng Dole đã gửi dữ liệu cho các giám đốc điều hành trên toàn thế giới. Dĩ nhiên, đến lúc đó đã quá muộn để họ làm bất cứ điều gì.

Thư viện Công cộng New York hiển hiện giữa những con phố bụi bặm ở trung tâm Manhattan, phía nam nhà ga Grand Central trông như một ngôi đền Parthenon. Đó là một tòa nhà bằng đá có chiều dài bằng hai tòa nhà ở thành phố, một trong những ví dụ điển hình nhất về kiến trúc nghệ thuật Beaux Arts ở New York, nổi bật với lối vào lớn, một cặp sư tử đá khổng lồ canh chừng hai bên bằng có tên là Patience và Fortitude nghĩa là Kiên nhẫn và Chịu đựng.

Thứ Năm ngày 10 tháng Mười một, có một bữa tiệc tối đặc biệt diễn ra ở thư viện. Đó là buổi gây quỹ đồng thời vinh danh 20 tác giả xuất sắc nhất của văn học thế giới được tổ chức thường niên, và đây là lần thứ tám. Giữa những tác giả nổi tiếng đêm đó cũng xuất hiện những nhân vật thuộc tầng lớp thượng lưu ở New York như Astor, Trump, Bass, những người được vinh danh, những nhà văn tài năng như Art Buchwald, George Higgins và Richard Reeves. Mở đầu là một bữa tiệc Cocktail, sau đó ăn tối ở ba trong số các phòng đọc, tiếp theo, diễn viên Christopher Plummer sẽ đọc một truyện ngắn của Stephen Leacock.

Khi trăng lên, khách mời và những người được vinh danh tập trung lại, xúng xính trong các bộ lễ phục tuxedo và những bộ váy dài lấp lánh trong nhà tròn McGraw Rotunda - một hội trường lớn bằng đá rất dài, chạy dọc theo chiều dài của tòa nhà, nằm ở tầng ba. Mọi người đã tề tựu ở đó. Nancy và Henry Kissinger sải bước bên trong. Jacqueline Onassis đẹp mê hồn trong bộ đồ pha đen trắng cũng đã ở đó. John Gutfreund, với vai trò thủ quỹ của thư viện, xuất hiện cùng Susan, vợ ông lộng lẫy trong chiếc váy mang phong cách cổ điển đến từ thương hiệu Balenciaga. Gutfreund vẫy tay khi thấy Kravis bước vào cùng Carolyne Roehm đang bám vào khuỷu tay chồng.

Đột nhiên, tiếng rì rầm vang khắp phòng. Đèn máy ảnh lóe sáng, và những cái đầu nghểnh lên để xem sự hỗn loạn đó là gì. Ở đó, giữa đám đông vui mừng, Kravis đang nói chuyện với Peter Cohen, một cảnh tượng hiếm hoi.

Mỉm cười trước ống kính, hai người rất căng thẳng, cố nói chuyện nho nhỏ với nhau. “Thật khủng khiếp,” Kravis vừa nói vừa quan sát đám đông đang tụ tập. “Anh biết đấy, điều này thật quá tệ. Tình huống này không nên xảy ra giữa chúng ta.”

Cohen nói gì đó về việc cho nhau quyền tự do lựa chọn.

“Tôi không biết chúng ta sẽ làm gì,” Kravis nói. “Thật lòng tôi không biết.”

Họ đứng đó một lúc, cả hai đều thể hiện hành vi tốt nhất. Họ như đóng băng trước ánh mắt soi mói của giới thượng lưu New York.

“Thật quá tệ khi xuất hiện thế này cho người ta soi mói, nhưng hãy chấp nhận nó,” Kravis nói. “Anh cứ làm điều gì anh cần làm. Chúng tôi sẽ làm những gì chúng tôi phải làm.”

Kravis tách khỏi Cohen và có Roehm vịn khuỷu tay đi vào trong dự bữa tối. Trên đường đi, anh theo dõi thấy Billy Norwich, phóng viên chuyên mục xã hội của tờ New York Daily News. Hồi tháng Chín, Norwich đã bị loại khỏi danh sách khách mời cho bữa tiệc của vợ chồng Kravis ở Bảo tàng Metropolitan. Cảm thấy lòng tự trọng bị tổn thương, Norwich đã cáo buộc trên chuyên trang của mình rằng nhà tài trợ là người “e sợ giới báo chí”. Kravis đã chịu đựng đủ với cánh báo chí, và đặc biệt là không thích Norwich, người anh cho rằng rất thích chụp ảnh vợ mình.

Roehm lờ mờ nhận ra cuộc đối đầu trước mắt nên cố gắng kéo chồng đi. “Đến đây, Henry,” cô thì thầm. “Vào ăn tối thôi.”

Đã quá muộn. Nhìn thấy Norwich, Kravis nóng mặt. Khi tay phóng viên chuyên trang bước đến gần anh, hai người liền trao đổi vài lời. Đầu tiên, Kravis gọi Norwich là đồ khốn nạn. Rồi anh cao giọng nói: “Tao sẽ bẻ gãy cả hai xương bánh chè của mày.” Nhiều người nghe rõ lời anh nói và quay đầu lại.

Ngay lúc đó, nhân vật nổi tiếng Brooke Astor bước lên hỏi: “Anh uống gì chưa?”

“Vâng, tôi uống rồi,” Kravis nói.

“Tôi không hỏi anh,” Astor nói. “Tôi hỏi Billy.”

Sự can thiệp của Billy Astor, dù vô tình hay cố ý, đã chấm dứt cuộc tranh cãi có chủ ý. Kravis bước đi và tiếp tục bên vào trong. Dick Beattie tình cờ nghe được cuộc trò chuyện, nghĩ rằng Kravis đang nói đùa. Nhưng người đi cùng Norwich, một nhà văn người Anh tên là Meredith Etherington-Smith không nghĩ vậy. Chính cô đã nói với tờ Womens Wear Daily về vụ việc: “Tôi đã hoàn toàn bị sốc. Hành vi đó chỉ có thể xuất hiện trong một bữa tiệc hạng xoàng, chứ không phải ở bữa tiệc vinh danh các nhà văn nổi tiếng.”

Căng thẳng cũng tăng lên trong nhóm quản lý. Những lời buộc tội chỉ chờ cơ hội để tuôn ra, sau đó là những lời xin lỗi đúng thời điểm. Các nhân viên ngân hàng của Salomon — Chuỗi Xúc Xích trở nên ghét Tom Hill, người không thèm che giấu sự khinh miệt của mình đối với các đồng nghiệp bên Salomon. Chuỗi Xúc xích phàn nàn rằng Hill đã không trả lời các cuộc điện thoại của họ. Theo lời của một nhân viên ngân hàng, ông ta đối xử với Mike Zimmerman giống như người giúp việc. Họ thấy Hill ăn mặc quá chỉn chu, hay châm chọc, và có thái độ kẻ cả nên gọi là ông ta là… tên khốn Tom Hillish.

“Tên khốn Hill đó, như cách các anh gọi ông ta, có bộ phận sáp nhập thuộc hàng số một ở Phố Wall,” một ngày nọ, Chaz Phillips đã nhắc nhở các đồng nghiệp của mình. “Có cần tôi nhắc nhở các anh rằng bộ phận của anh ta bốn năm trước nhỏ hơn nhiều so với của Sally không.” Các nhân viên ngân hàng nhìn Phillips như thể anh ta bị điên vậy.

Chuỗi Xúc xích là nguồn cơn khiến Cohen liên tục sửng sốt. “Anh có biết tất cả những người đó là ai không?” Một buổi chiều, anh hỏi Andrea Farace khi thấy phòng làm việc của mình đầy người đến từ Salomon. “Họ đến từ đâu? Họ làm cái quái gì vậy?” Cohen kéo Gutfreund sang một bên và hỏi: “Chúng ta có thể có một cuộc họp ít người tham dự không?” Điều đó là không thể.

Johnson cũng rất ngạc nhiên trước đám rước kéo dài như vô tận của các cố vấn. Cohen dẫn đầu đám trợ lý như một đám cưới bằng tàu hỏa. Có lúc lão nói: “Này Peter, chả trách người của anh rẽ nhầm hướng trên biển Đỏ.”

Gutfreund thì phát cáu với cách Steve Goldstone xử lý công việc với ủy ban đặc biệt. Goldstone vẫn là đầu mối duy nhất của nhóm liên hệ với Peter Atkins, và Gutfreund cáu vì không thể nhận được bất kỳ sự hướng dẫn nào từ vị luật sư của Skadden. Gutfreund yêu cầu người của ông điều tra cơ bản về Goldstone; họ thấy anh không mấy tiếng tăm. Đôi khi, Gutfreund đề nghị với Cohen rằng cố vấn của Salomon, Peter Darrow, nên được phép nói chuyện với Atkins. Nhưng không có tác dụng gì. Trên thực tế, các giám đốc của Salomon đã hết ảo tưởng với toàn bộ đội ngũ của Johnson. Họ đổ lỗi cho Johnson về thất bại của thỏa thuận quản lý. Và khi các bài báo về sự tham lam của lão xuất hiện như nấm sau mưa, một số người càu nhàu rằng Johnson gây nhiều rắc rối hơn giá trị thật sự của lão.

Đối với nhóm quản lý bảy người của Johnson, cuộc sống của họ tại số 9 khu Tây nhanh chóng tiến đến mức siêu thực. Johnson, luôn là một kẻ cuồng tín về an ninh, lão yêu cầu kiểm tra thiết bị nghe trộm hằng ngày, từ chối đề nghị gài thiết bị nghe trộm ở văn phòng của Kravis. Các cuộc họp thường bị gián đoạn bởi những tiếng ping ping chói tai: trợ lý của John Martin, Bill Liss, đã khăng khăng yêu cầu tất cả giám đốc điều hành hàng đầu đều phải mang máy nhắn tin, ông cũng yêu cầu như vậy với khoảng một tá phóng viên mà Liss luôn giữ liên lạc.

Cho dù nơi đây rất nhộn nhịp, nhiều trợ lý của Johnson vẫn cảm thấy bị cô lập một cách kỳ lạ, bởi Shearson và Salomon đã toàn quyền kiểm soát các công việc chuẩn bị cho cuộc đấu thầu tuần sau. “Khi một nhân viên ngân hàng nói về việc huy động tiền, anh ta là người của bạn,” Sage nói. “Khi anh ta bắt đầu viết séc, bạn trở thành người của anh ta.” Sage cảm thấy bất mãn, nên mang một bộ tivi đến văn phòng của mình, nhàn rỗi xem nó hàng giờ liền.

Trong khi đó, Johnson ngày càng cảm thấy tuyệt vọng. Không có điều gì trong Cuộc phiêu lưu vĩ đại của lão đi đúng theo kế hoạch: cuộc phục kích của Kravis, đàm phán hòa bình thất bại, sự om sòm về thỏa thuận quản lý, đống lộn xộn Del Monte, sự bêu rếu lão hằng ngày trên mặt báo. Và càng ngày, Shearson càng trở nên độc tài. Cuộc chiến này chẳng có gì là vui. “Chẳng có gì vui cho đến khi mặt trời lặn,” Johnson cằn nhằn. “Sau đó là thứ thức ăn chết tiệt, và mọi người ăn tối, nói chuyện và nói chuyện. Cuối cùng, nơi tôi muốn ăn là ở văn phòng của mình vào ban đêm.”

Điều khiến Johnson phiền não nhất trong tất cả những điều đó là mức giá đấu thầu. Ngay cả khi họ giành chiến thắng, chiếc Ferrari vĩ đại của lão cũng sẽ bị tháo rời từng phần bán đi để trả nợ, và lão cũng sẽ bị còng tay vào vô lăng trong nhiều năm tới. Vẻ chán nản của Johnson gây khó chịu đến mức trong một phiên họp chiến lược, một nhân viên ngân hàng đầu tư đã gọi Ed Horrigan ra và đề nghị ông nói chuyện để ông chủ trở nên phấn chấn hơn. Nhân viên ngân hàng đề nghị: Đơn giản là đừng để người lãnh đạo tinh thần của nhóm từ bỏ cuộc chiến này.

“Chúng ta không thể từ bỏ trận chiến,” Horrigan nói với Johnson. “Tôi thà quay trở lại để bị đánh đập, đổ máu và cúi đầu còn hơn là bỏ đi. Nếu có ai biết cách điều hành công ty này ở mức giá cao hơn, theo cách giảm thiểu tối đa nỗi đau, thì đó là anh và tôi. Nếu buộc phải thua, tôi muốn chúng ta thua trong một trận chiến kịch liệt, chứ không phải là một sự nhượng bộ. Anh phải thắng, Ross. Anh có danh tiếng, đừng để mất nó.”

Tuy nhiên, nếu “kẻ sẵn sàng lâm trận Ed Horrigan” sẽ đứng lên chiến đấu, thì Johnson lại như muốn chìm nhanh xuống. “Anh không hiểu đâu. Chúng ta không cần phải giành chiến thắng, Ed,” lão nói.

“Đây là trận bài poker. Anh không thể đặt niềm kiêu hãnh của mình lên trên những toan tính.”

Thứ Năm, ngày 10 tháng Mười một, Johnson rời New York đến căn hộ ở Jupiter, nơi lão mong có một ngày cuối tuần yên tĩnh. Lão chẳng buồn dừng lại Atlanta để khai trương nhà chứa máy bay mới ở sân bay Charlie Brown. Trên thực tế, họ đã lên kế hoạch chuẩn bị kỹ lưỡng cho buổi tiệc chào mừng đó, nhưng hầu như không có ai trong số những người được mời xuất hiện: không có các quan chức thành phố, không có nhân viên từ những nhà chứa máy bay gần đó, thậm chí cả các nhân vật hàng đầu của RJR Nabisco, những người chỉ muốn lánh mặt. Dường như không có ai muốn làm điều gì đó cùng lão. Buổi tiệc tối được rút ngắn, và nhân viên mang thức ăn thừa về nhà để tự thưởng thức.

Cuối tuần đó, Johnson nhận được một cuộc gọi từ Hugel, ông mới trở về từ Moscow. Hugel đã nhận được bản sao kê tình hình tài chính mới của RJR Nabisco gửi Ủy ban chứng khoán. Trong bản in đó, ông thấy Johnson đã tăng mức bồi thường của Andy Sage từ 250.000 đô-la lên 500.000 đô-la một năm. Ông rất tức giận khi đọc bản kê đó. Hugel chắc chắn hội đồng quản trị chưa bao giờ chấp thuận tăng lương.

“Hội đồng quản trị đã phê duyệt việc này vào tháng Bảy,” Johnson nói. Hugel đã kiểm tra các ghi chú của cuộc họp tháng Bảy, và không tìm thấy gì cả. Ông gọi lại cho Johnson. Lần này, Johnson giải thích rằng việc tăng mức bồi thường đã được phê duyệt vào tháng chín, nhưng có hiệu lực từ tháng Bảy.

Charlie Hugel không tin lão. Ông nghĩ đó là lần thứ hai trong tuần ông bắt gặp Ross Johnson nói dối.

“Tôi sẽ giúp anh trở nên giàu có.”

Những lời nói của Johnson cứ đeo bám tâm trí của John Greeniaus. Con đường anh đã chọn kể từ cuộc gặp định mệnh với Johnson là cực đoan, nhưng con đường này anh không thể không đi. Đó là vấn đề về lòng trung thành, hoặc là trung thành với người của anh ở Nabisco hoặc với người đàn ông sẽ khiến họ phải lang thang vô định. Tôi sẽ giúp anh trở nên giàu có. Bằng cách nào Johnson có thể làm điều này, Greeniaus tự hỏi, liệu tiền có khiến mọi thứ trở nên tốt hơn không? Tiền không phải là động lực hành động của John Greeniaus; động lực của anh là làm cho cỗ máy Nabisco được tra đủ dầu mỡ và vận hành trơn tru. Nhưng bây giờ, Johnson lại muốn lấy đi cỗ máy đó của anh, bán đi từng thứ phụ tùng của nó.

Đầu tiên, anh cảm thấy tê tái. Rồi sự tê tái lại nhường chỗ cho sự tức giận. Bây giờ, mọi thứ đã quá rõ ràng: Tại sao Johnson lại tái tổ chức Nabisco và Del Monte thành những bộ phận riêng biệt có quy mô nhỏ lẻ và dễ bán; tại sao Johnson lại trao 300.000 cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng cho người của thuốc lá vào mùa hè đó, và hầu như không cho một người nào ở Nabisco;[3] tại sao Horrigan cứ luôn theo đuôi lão. Johnson đã âm thầm sắp xếp điều này trong một thời gian dài, Greeniaus quả quyết rằng lão đã lừa dối tất cả mọi người. Giờ lão hứa sẽ quan tâm tới Greeniaus, giúp anh có một bến đỗ hạnh phúc ở thiên đường mới, một công ty nào đó. Anh sẽ không bao giờ tin Johnson nữa.

Greeniaus ghét ý tưởng LBO này, nhưng việc không được mời tham gia nhóm quản lý cũng khiến anh phiền lòng không kém. Anh cảm thấy cay đắng khó tả. Cuối cùng, như mọi khi, đúng với bản chất con người John Greeniaus, cơn nóng giận đã nhường chỗ cho lý trí lạnh lùng. Phát điên lên sẽ chẳng có tác dụng gì, anh sẽ trả thù.

Greeniaus bay về trụ sở của Nabisco ở New Jersey vào ngày vụ LBO được công bố. Chỉ vài ngày sau, anh bí mật nhét tài liệu kế hoạch vào một phong bi dán nhãn “bí mật và khẩn cấp” gửi cho Charlie Hugel.

Đây là phần đầu tiên của kế hoạch mà Greeniaus cho là ảo mộng. Anh gần như chắc chắn Johnson sẽ có được công ty. Johnson biết những điều mà không đối thủ nào của lão được biết. Lão có hội đồng quản trị trong tay. Nhưng nếu những lời đồn đại về những điều tuyệt mật này có thể giúp các giám đốc nhận ra bản chất thực sự của Johnson, Greeniaus biết khi đó họ sẽ hiểu. Nếu có một bên đấu thầu khác khiến Nabisco rung chuyển hơn công bố của Johnson, anh sẽ hỗ trợ và xúi bẩy kẻ thù.

Anh gọi Larry Kleinberg, Giám đốc Tài chính của Nabisco, tới văn phòng, và nói với ông ta họ sẽ nghiên cứu kỹ cấu trúc của Nabisco đồng thời tự đổi mới nó dưới mô hình tăng trưởng nhanh. Họ sẽ khiến nó hấp dẫn hơn cho một bữa tiệc lớn, để mọi người thấy cách họ tiết kiệm tiền và thúc đẩy dòng tiền. Nếu các nhà thầu khác nhìn thấy tiềm năng thực sự của Nabisco, họ có thể sẽ tăng giá thầu và đánh bại Johnson. Và nếu thắng, họ có thể giữ được Nabisco. Greeniaus cho rằng việc này rất khó thành công, nhưng đó là cơ hội duy nhất của họ để cứu công ty. “Đây là một trò chơi sinh tồn,” Greeniaus nói với Kleinberg. “Hãy chơi hết khả năng của chúng ta.”

Trong khi bí mật chuẩn bị cho cuộc chiến tranh du kích, Greeniaus hết sức cố gắng giúp đội quân của mình cảm thấy hạnh phúc. Văn phòng của anh liên tục tuôn ra những bức tranh đả kích Johnson và các bản ghi nhớ để làm phấn chấn các giám đốc điều hành đang chán nản của Nabisco. Một bức tranh châm biếm cho thấy một thẩm phán tòa án ly hôn đang hỏi một cậu bé: “Cháu thích sống với cha mẹ hút thuốc hay không hút thuốc?” Greeniaus viết thêm một câu: Ai mà biết được - có thể chúng ta sẽ sống tốt hơn với cha mẹ không hút thuốc.”

Khi Kravis xuất hiện tham gia đấu thầu, Greeniaus bắt đầu quyết tâm thực hiện chiến dịch của mình. Được giới thiệu với các nhân viên ngân hàng của ủy ban đặc biệt tại Dillon và Lazard, anh đã khiến họ thích thú với các “thông tin thú vị” về RJR Nabisco. “Hãy đoán xem có bao nhiêu thành viên trong Đội golf RJR Nabisco,” Greenusus hỏi. Họ dự đoán: 8, 10, có thể là một tá. “Thế còn 25 thì sao?” Greeniaus nói. “Làm thế nào mà chi phí cho đội lên đến con số từ 7-10 triệu đô-la/năm?”

Anh kích thích họ bằng việc nêu ra những cái tên nổi tiếng — Jack Jacklaus nổi tiếng và hợp đồng trị giá hàng triệu đô-la — và làm họ ngạc nhiên bằng sự lấp lửng. Vậy Vijay Amritraj là ai, và tại sao anh ta lại ở trong đội RJR Nabisco? Greeniaus làm cho họ vui bằng những câu chuyện về biệt thự ở Castle Pines, khu nhà ở Palm Springs, căn hộ ở New York. Greeniaus áp dụng một phương pháp điên rồ: Càng cho các nhân viên ngân hàng thấy sự lãng phí, họ càng thấy khả năng có thể giảm, giá đấu thầu sẽ càng cao.

Cuối cùng, sau ba tuần trêu chọc các nhân viên ngân hàng bằng những mẩu tin nhỏ, Greeniaus đã sẵn sàng thực hiện kế hoạch. Anh trình bày ý tưởng của mình với Josh Gotbaum của Lazard, người này ngay lập tức nắm bắt được tầm quan trọng của kế hoạch. “Chúng tôi sẽ chỉ nói những điều này với ủy ban đặc biệt,” Greeniaus nói. “Nó không thể đến tai nhóm quản lý, đến Ross. Một số điều chúng tôi nói ra có thể phải trả giá bằng công việc của chính mình.” Gotbaum bảo đảm với Greeniaus rằng kế hoạch của họ sẽ không bao giờ đến tai Johnson.

Greeniaus đã lên kế hoạch trình bày trước ủy ban đặc biệt ở công ty luật Skadden Arps vào thứ Hai ngày 14 tháng Mười một. Do trùng hợp, Johnson cũng được gọi đến để trả lời các câu hỏi như một phần của quá trình thẩm định của hội đồng quản trị. Sáng hôm đó, Greeniaus ghé qua số 9 khu Tây trên đường đến cuộc họp hội đồng quản trị.

“Johnny,” Johnson nói oang oang khi phát hiện ra Greeniaus, “đến đây! Chúng tôi đang bàn chiến lược để đối phó với ủy ban đặc biệt.”

Hoảng hồn, Greeniaus theo Johnson vào phòng họp bao quanh toàn bằng kính, ở đó Steve Goldstone và nhóm quản lý đang ngồi quanh chiếc bàn tròn lớn thảo luận sôi nổi. Đó là cuộc họp đầu tiên của Johnson với hội đồng quản trị trong gần một tháng, và mọi người đều đang lên ý tưởng về cách đối phó. Như thường lệ, Horrigan đưa ra cách tiếp cận mang tính chiến đấu: Đừng đưa cho những kẻ khốn đó bất cứ thông tin mới nào. Johnson thì do dự giữa thái độ lạnh nhạt và lịch sự. Greeniaus ngồi chết sững vì sợ sẽ bị phát hiện.

Khi đến giờ phải đến Skadden, Johnson phát hiện lão chưa có phương tiện di chuyển. Lão quay sang Greeniaus, người phụ trách xe limo ở Nabisco. Họ cùng đến Skadden; ở đó, họ ngồi trong một căn phòng nhỏ. Khi Hugel đến đưa Johnson vào cuộc họp hội đồng quản trị, Greeniaus đứng đó, lo lắng và bối rối. Cho dù can đảm đến đâu, Greeniaus cũng không có cách nào để anh trình bày vấn đề trước sự hiện diện của Johnson.

Hugel nhìn anh chằm chằm với ánh mắt khó hiểu. “John, anh không ở trong nhóm quản lý, phải không?”

“Không,” Greeniaus nói.

“Vậy hãy đợi ở đây,” Hugel nói.

Nhẹ người, Greeniaus trở về chỗ ngồi của mình.

“Có một kẻ chỉ điểm trong phòng này,” Hugel nói, sải bước quanh phòng họp và nhìn chằm chằm vào mọi người cứ như thể họ là người có tội. “Có một kẻ chỉ điểm, và tôi sẽ tìm ra người đó là ai.”

Khi họ chuẩn bị cho sự xuất hiện của Johnson sáng hôm đó, các thành viên hội đồng rõ ràng đã rất cáu kỉnh. Đã 27 ngày kể từ khi khủng hoảng LBO bùng phát và tất cả đều cảm thấy như thể họ là các con tin của cuộc khủng hoảng này. Cơn giận dữ của Hugel nhằm vào các vụ rò rỉ báo chí cứ tiếp tục không ngừng kể từ cuộc họp đầu tiên của ủy ban ba tuần trước. Felix Rohatyn của Lazard kêu gọi Hugel hãy bình tĩnh. Ông nói các thông tin rò rỉ có thể đến từ bất cứ đâu, và các cuộc truy tìm kẻ chỉ điểm chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng mà tất cả mọi người đều cảm thấy.

Về cá nhân Hugel, một số giám đốc nghĩ ông có hơi có chút đạo đức giả. Tất cả họ đều biết Johnson thường xuyên nói chuyện với Hugel, một lợi thế mà các bên đấu thầu khác không có, và điều đó có thể khiến ủy ban phải đối mặt với các vụ kiện. Đã hai lần các cố vấn của hội đồng quản trị cố gắng đề cập vấn đề đó với ông, nhưng không mang lại kết quả. Hugel đã đưa ra những cảnh báo nhẹ nhàng trong một loạt các cuộc phỏng vấn trên báo, trong đó ông đề nghị hội đồng quản trị dường như sẽ ưu tiên gói thầu nghiêng nhiều về tiền mặt nhất, như một cách chống lại trái phiếu rác và các loại chứng khoán khác. Ông nói: “Tiên mặt mới là tiền thật.”

Bồi thêm vào không khí cáu giận sáng hôm đó là bức thư của Ronnie Grierson, một giám đốc người Anh. Tất cả các giám đốc khác đều biết Grierson đang rất lo lắng về trách nhiệm pháp lý của mình trong bất kỳ vụ kiện nào. Tham dự các cuộc họp hội đồng quản trị qua loa điện thoại từ London, ông ta cứ làm chậm cuộc họp bằng những câu hỏi mà người khác cho là soi mói; Hugel đã buộc phải cắt ngang ông ta nhiều lần. Tuy nhiên, các giám đốc khác lại chia sẻ mối quan ngại đó của Grierson. Tất cả các thành viên hội đồng quản trị được yêu cầu không ghi chép, trừ khi họ muốn nhận được trát hầu tòa vào một ngày đẹp trời.

Bây giờ, Grierson lại yêu cầu Johnson và toàn bộ nhóm quản lý từ chức. Ông ta đề xuất, họ “rất không phù hợp”, khi chính họ là những người điều hành công ty này nhưng lại cố gắng mua lại nó. Hugel có thể đưa vấn đề của Grierson ra bàn thảo nhưng đó là chuyện sau này. Hiện tại, mọi người đều thấy những đề nghị đó thật khó chịu. Giờ không phải là lúc để chia rẽ nhóm.

Tâm trạng đó vẫn chưa được cải thiện mấy khi Johnson và Horrigan được hộ tống đến để giải trình trước hội đồng quản trị. Khi được hỏi về thỏa thuận quản lý, Johnson tiếp tục cho rằng tờ Times đã viết sai sự thật, rằng phần mà lão được hưởng cũng chẳng khác gì các vụ LBO khác. Khi được hỏi về việc cắt giảm chi phí trong bộ phận thuốc lá, cả Johnson và Horrigan đều tuyên bố thẳng thừng rằng “không có cắt giảm”. Họ gần như có thái độ thù địch, và điều đó cho thấy họ không cùng quan điểm với hội đồng quản trị.

Đến lúc này, sự rạn nứt đang lớn dần giữa Johnson và Hugel bắt đầu thể hiện ra mặt. Hội đồng quản trị đã nhiều lần tuyên bố phản đối các nhà thầu có ý định sẽ bán trước các tài sản của RJR Nabisco, nghĩa là đồng ý bán công ty của mình ra bên ngoài trước khi cuộc đấu thầu kết thúc. Khi Johnson phủ nhận nhóm của mình đang làm như vậy, Hugel cười mỉa mai và nói: “Mọi người đều bán trước mà.”

“Anh đang nghi ngờ lời nói của tôi phải không?’ Johnson ngắt lời, “nói như vậy là hoàn toàn sai. Tôi muốn anh rút lại tuyên bố đó. Có thể Shearson đang làm điều đó, và Sally cũng đang làm điều đó, nhưng tôi có thể nói với anh rằng chúng tôi không làm điều đó.” Hugel không tranh cãi, nhưng rõ ràng mọi người đều nhận thấy những tình bạn đẹp sẽ không tồn tại trong cuộc chiến đấu thầu này.

Điểm mấu chốt cho thành công của bất kỳ vụ LBO nào là một loạt các dự báo về lợi nhuận, doanh số bán hàng và quan trọng nhất là dòng tiền mặt. Bởi vì dòng tiền cho thấy khả năng trả nợ đang gánh của một công ty, các dự báo đó cũng là yếu tố then chốt để hình thành giá thầu. Và giá thầu phù hợp có ý nghĩa rất lớn với một vụ LBO: Giá càng cao, nợ càng nhiều. Khoản nợ quá lớn có thể đè bẹp những công ty khỏe mạnh nhất.

Kravis đã hy vọng các phiên thẩm định tiến hành ở khách sạn Plaza sẽ giúp bên anh có được những dự báo đáng tin cậy. Nhưng thật choáng váng, người của anh ngày càng sa lầy vào mớ thông tin lộn xộn. Đến thứ Hai, bốn ngày trước khi đến hạn đưa ra giá thầu, Kravis mới chỉ biết vài điều về Del Monte, một chút về Nabisco và không có gì về bộ phận thuốc lá của Horrigan.

Công việc thu thập thông tin cho các dự báo được Kravis giao cho cộng sự tên là Scott Stuart, 30 tuổi, một cử nhân luật đẹp trai, có một căn hộ luôn bị lãng quên ở khu phố Upper West Side. Thường xuyên làm việc 18 tiếng một ngày, Stuart đã xây dựng bốn gói dự đoán riêng biệt cho RJR Nabisco, mỗi gói lại chính xác hơn so với gói trước đó, ít nhất là về lý thuyết.

Anh bắt đầu với những con số thu được từ RJR Nabisco thông qua ủy ban đặc biệt. Thông tin trực tiếp từ Johnson sẽ không đáng tin. Thường thì Stuart sẽ dành nhiều tuần để động não với nhóm quản lý, sàng lọc những con số đó và xác định các lĩnh vực có thể nhìn thấy tiềm năng tiết kiệm tiền. Nhưng khi nhóm quản lý không ở trong hội đồng quản trị, Stuart đã chuyển sang nghiên cứu các báo cáo phân tích ngành công nghiệp thuốc lá của Drexel và Merrill Lynch. Sau khi làm việc với các nhân viên ngân hàng ở Morgan Stanley và Wasserstein Perella, anh đã có những sửa đổi mới. Từng chút một, Stuart đã biên soạn một bản dự báo đẹp, gọn gàng chỉ bằng các phân tích trên máy tính. Anh muốn tin rằng chúng đáng tin cậy, nhưng anh cũng sợ chúng chẳng chính xác hơn mấy so với những phỏng đoán.

Những lỗ hổng lớn trong các phân tích của Stuart, kết quả của việc anh không thể tiếp cận được những số liệu quan trọng, đã lộ rõ. Thậm chí trong điều kiện lý tưởng, Stuart cũng không thể cố gắng đưa ra các dự đoán khi chưa thu thập đầy đủ số liệu có liên quan. Nhưng với tình hình hiện tại, anh không có sự lựa chọn. Hạn chế về thời gian buộc anh phải nghĩ ra kế sách nào đó. Trong ba tuần, Stuart liên tục làm phiền các nhân viên ngân hàng ở Dillon và Lazard hòng tìm ra các con số, nhưng không có kết quả. Lúc đầu, anh cũng nghĩ họ cũng đang cản trở anh. Nhưng sau đó, anh nhận ra vấn đề nằm ở RJR Nabisco.

Chỉ những người nằm trong số ít các nhân vật chóp bu mới hiểu được toàn bộ bức tranh. Và thông tin bọn họ đưa ra, như Ed Robinson chẳng hạn, chỉ có tên, cấp bậc và số sê-ri.

Đến thứ Hai, Stuart thật sự hoảng loạn. Ngày nào anh cũng lùng sục những con số còn thiếu, hét lên với Dillon Read và Lazard, la mắng kế toán và luật sư của chính mình, lê la khắp các phòng dữ liệu ở Atlanta. Phòng dữ liệu, ha ha! ý tưởng đến đó khiến Stuart bật cười thành tiếng, ở đó cũng có nhiều dữ liệu đấy: hàng tập các số liệu thô sẽ cần nhiều tuần, nếu không muốn nói là vài tháng, để hiểu chúng. Cũng có những bản số liệu được viết bằng tiếng Trung.

Những con số anh đang cần không quá phức tạp: ước tính dự trữ tiền mặt khả dụng của RJR Nabisco, tổng số nợ phải trả, ước tính số tiền thanh toán cho nhóm quản lý của Johnson theo các gói thôi việc “dù vàng”. Những dự báo rất cơ bản, nhưng chúng là nền tảng để Kravis và Roberts quyết định giá thầu của họ. Cả hai ông chủ của anh đang ngày càng mất kiên nhẫn với việc anh không thể đặt lên bàn làm việc của họ gói dự đoán hoàn chỉnh. Stuart nhận thức được điều đó, và cảm thấy rất bất an.

Nếu việc thiếu những con số cần thiết vẫn chưa đủ tệ, Stuart thậm chí còn không hoàn toàn hiểu những gì anh có. Đặc biệt, có một con số cứ khiến các con số khác rối tung lên. Trong các dự báo ban đầu mà họ đã nhận được từ RJR Nabisco, có một dòng ghi là: “Sử dụng tiền mặt khác”. Bên cạnh đó là một dãy các con số thể hiện trong 10 năm qua, mỗi năm Nabisco chi tiêu từ 300-500 triệu đô-la tiền mặt khác. Stuart không biết ý nghĩa của những con số đó. Cái quái gì mà sử dụng khác? Đó là dòng tiền ra hay vào? Anh phải làm sao đây, cộng thêm hay trừ đi? Có nên để ý đến nó không? Kravis sẽ không vui chút nào khi người của anh bỏ qua khoản tiền 500 triệu đô-la. Chênh lệch giữa cộng và trừ là gần 1 tỷ đô-la, gần bằng mức chênh lệch giữa giá thầu 96 đô-la/cổ phiếu và 92 đô-la/cổ phiếu. Trong ba tuần, các con số nằm đó giống như một dãy hòn than bí ẩn, phát sáng rực rỡ trên màn hình tối thui của chiếc máy tính cá nhân nhãn hiệu IBM của Stuart, chúng thuộc thể loại chẳng ai đủ tài để có thể giải thích. Khi họ hỏi Ed Robinson về những số liệu đó trong cuộc thẩm định tại khách sạn Plaza, ông ta trả lời là không biết. Các thành viên trong ủy ban đặc biệt cũng không biết luôn. “Sử dụng tiền mặt khác” giờ đây là vấn đề đứng đầu danh sách những bí ẩn mà Stuart chỉ có bốn ngày để giải quyết.

Rồi vào thứ Hai, Stuart nhận được một cuộc gọi từ một đối tác ở Dillon Read tên là Blair Effron. “Anh có thể dành thêm chút thời gian với John Greeniaus không?” Effron hỏi. Greeniaus khi đó vừa nói chuyện xong với ủy ban đặc biệt. “Tôi nghĩ rằng,” Effron nói, “gã này muốn cho anh biết một câu chuyện có thật.”

Stuart thông báo lời đề nghị cho Paul Raether. “Gặp chứ, tại sao không?” Raether trả lời. “Lần đầu tiên có người muốn giúp chúng ta đấy.”

Một cuộc họp được ấn định vào chiều hôm đó tại khách sạn Carlton House ở trung tâm thành phố. Raether dẫn Stuart và một cộng sự nữa vào phòng họp, họ ngồi xuống ghế quanh một chiếc bàn tròn. Greeniaus đã ở đó, có Larry Kleinberg đi theo. “Trước khi chúng ta bắt đầu,” Greenusus bắt đầu nói, “tôi có một vài điều muốn hỏi các vị.”

“Xin mời,” Raether nói.

“Các vị có còn nói chuyện với nhóm quản lý không?”

“Không.”

“Thế còn Ross Johnson?”

“Không.”

“Các vị có dự định trò chuyện với họ không?”

“Theo tôi thì không.”

“Tốt,” Greeniaus nói. Tình trạng an toàn đã được xác lập. “Tôi có một vài điều muốn nói với các vị.”

Trong bài phát biểu dài hai giờ rưỡi, Greeniaus nói về những điều mà Raether, vẫn đang vô cùng sửng sốt, rất muốn nghe trong sự nghiệp 10 năm làm LBO của mình. Chỉ trong một lúc, Greeniaus đã tiết lộ toàn bộ các bí mật hoạt động và chiến lược của Nabisco, những điểm yếu để tấn công và những chi tiêu hoang phí vô độ.

“Nghe này,” Greeniaus nói, “chưa từng có ai thắc mắc về cách công ty chúng tôi kiếm tiền. Để tôi cho các vị biết, có rất nhiều cách để thực hiện việc này.”

Greeniaus nói chắc như đinh đóng cột rằng Nabisco có thể tăng doanh thu hoạt động tới 40% trong vòng một năm nếu cần. Lợi nhuận biên có thể tăng lên mức 15% so với mức hiện tại là 11%. Theo anh, dòng tiền mặt có thể tăng lên 1,1 tỷ đô-la một năm từ mức 816 triệu đô-la.

“Anh nói gì vậy,” Raether hoài nghi.

“Không, anh không hiểu rồi,” Greeniaus đáp lại. “Điều lệ của chúng tôi là phải điều hành công ty một cách ổn định. Không có lý do nào thực sự chính đáng để doanh thu của một nhóm ngành tăng lên 15% hoặc 20%. Trên thực tế, tôi sẽ gặp rắc rối nếu doanh thu tăng nhiều như vậy. 12% là mức lãi tôi phải thực hiện mỗi quý. Vấn đề lớn nhất của tôi trong quý tới là xử lý tất cả lượng tiền mặt tăng thêm mà các công ty này tạo ra. Lợi nhuận sẽ rất cao. Chúa ơi, tôi phải chi tiền để giảm lãi xuống.” Cách làm là như vậy đấy, Greeniaus giải thích, bởi vì Phố Wall luôn khao khát họ có thể dự báo được các công ty của chúng tôi.

Raether như chết lặng. “Thế anh định chi tiêu số tiền đó như thế nào?”

“Quảng cáo sản phẩm, marketing.”

“Anh có tiêu hết số tiền đó không?”

Greeniaus cười thầm. “Không, không hẳn.”

Anh đề cập đến kế hoạch trị giá 4 tỷ đô-la của Johnson để hiện đại hóa các tiệm bánh của Nabisco. “Công nghệ vì lợi ích của công nghệ,” Greeniaus phỉ báng, một hệ thống để tiêu thụ dòng tiền của thuốc là mà Johnson không biết phải làm gì với nó. “Anh không cần phải tiêu hết số tiền này,” anh nhấn mạnh, “chỉ cần chi tiêu nó vào việc nào đó.”

Greeniaus đã công khai những gì linh thiêng đối với Johnson và phơi bày từng thứ một. Đội golf Nabisco: một sự lãng phí. Các giải đấu golf: một trò hề. “Có nên chi 10 triệu đô-la mỗi năm cho Dinah Shore không? Điều đó có giúp cho việc bán bánh quy giòn không? Không. Nhưng công ty buộc chúng tôi phải làm như vậy. Chúng tôi phải chi tiêu cho những khoản đó.”

Đầu óc Raether quay cuồng khi anh rời khỏi cuộc họp. Đây là cơ may mà họ vẫn đang chờ đợi. “Người bên các anh tốt hơn nên chắc chắn về những con số đó,” anh nói với Greeniaus khi họ rời đi, “vì anh có thể sẽ phải báo cáo chúng.” Ý tứ đã rất rõ ràng: Nếu Kravis thắng, Nabisco sẽ được giữ lại, không bán. Greeniaus rời cuộc họp với tâm trạng cực kỳ sung sướng.

Raether hối hả trở lại và báo cáo về cuộc họp với Kravis. “Tôi cho rằng chúng ta không nên vội bắt đầu,” Kravis nói. Một ý nghĩ chợt nảy ra trong đầu anh rằng Greeniaus có thể là một kế sách của Johnson.

“Không, tôi nghĩ gã này nói thật,” Raether nói. Kravis cứ nghĩ mãi Greeniaus là loại người nào: Kẻ phản bội hay người hùng? “Tôi phải dành cho gã này nhiều lời khen,” Raether nói. “Đây là điểm yếu nhỏ đầu tiên của thỏa thuận này.”

Đó là những tin tức tốt lành đầu tiên mà hai người có được trong gần hai tuần trở lại đây. Raether chẳng mất nhiều thời gian để khớp nối các giả định của Greeniaus vào mô hình mua lại của họ. Đến ngày hôm sau, tác dụng của chúng đã rõ ràng. Nếu tất cả những gì Greeniaus nói là đúng, Kohlberg Kravis có thể tăng giá thầu từ mức 90 đô-la/cổ phiếu lên gần 100 đô-la/cổ phiếu.

Thứ Ba, Johnson bay đến Washington để gặp Tổng thống. Trên thực tế, lão là một trong một số ít các giám đốc điều hành được Tổng thống Ronald Reagan hẹn gặp hôm đó. Tất cả khách mời đều là thành viên của ủy ban kỷ niệm 200 năm Hiến pháp Mỹ. Johnson là Phó Chủ tịch của ủy ban. Lão được dẫn vào phòng làm việc của tổng thống sau bữa trưa, và bắt tay với Reagan. Tổng thống nói với lão: “Ross, tôi có thể nhận thấy gần đây ông có vẻ rất được công chúng quan tâm.”

Johnson chỉ biết cười. Lần này, lão không có trong đầu một câu nói sâu cay nào. Sau khi chụp ảnh, nhóm của lão gặp Kenneth Duberstein, chánh văn phòng tổng thống và Colin Powell, cố vấn an ninh quốc gia. Cả hai đều hỏi lão về việc mua lại. Johnson đã kể một số câu chuyện cười về cung cách làm việc của Phố Wall.

Nhưng ngay cả việc được trò chuyện thân tình với tổng thống cũng không khiến lão thoát khỏi tâm trạng bi quan ngày càng trầm trọng. Sau đó, khi lên máy bay trở về New York, lão quay sang Dwayne Andreas, Chủ tịch của Archer Daniels Midland — một tập đoàn kinh doanh hàng hóa và thực phẩm toàn cầu — chủ tịch của ủy ban và cũng là bạn lão; lão nói ước gì họ được gặp nhau thường xuyên hơn. “Này Dwayne,” lão nói, “trong một vài tuần tới, tôi có thể sẽ có nhiều thời gian rảnh hơn.”

Máy tính chạy trên bàn của Ted Forstmann đang kể một câu chuyện nghiệt ngã. Với mức giá 85 đô-la/cổ phiếu, Forstmann sẽ thoải mái đấu thầu cho RJR Nabisco. Thỏa thuận có thể được cấp vốn theo cách của Forstmann Little: chỉ dùng tiền mặt và không có trái phiếu rác. Ở mức giá 90 đô-la/cổ phiếu, họ vẫn có thể thực hiện được dù lợi nhuận cho các nhà đầu tư của ông sẽ giảm mạnh. Như đã hứa, các tổ chức đầu tư tiền vào Forstmann Little sẽ nhận được mức lãi tối thiểu 35%. Để trả giá thầu cao hơn 90 đô-la, Forstmann có thể thấy mức lãi cho các nhà đầu tư sẽ còn chưa đến 20%. Chết tiệt, ông nói, tín phiếu kho bạc còn trả 11%. Thật là nhục nhã.

Chỉ có một cách để tăng tiền lãi, đủ để biện minh cho cuộc đấu thầu này. Forstmann có thể thấy ở mức giá cao hơn 90 đô-ỉa, họ sẽ dự thầu với sự trợ giúp của khoản vay bắc cầu từ Goldman Sachs, có nghĩa là tái cấp vốn thông qua việc bán trái phiếu rác. Forstmann co rúm lại khi nghĩ đến điều đó, nhưng Geoff Boisi đang thúc bách ông tiến hành theo ý tưởng này. Cả tuần nay, theo yêu cầu của Boisi, Forstmann đã tham dự một khóa học cấp tốc về trái phiếu rác. Trong một nửa thời gian học, ông không thể hiểu những gì các nhân viên ngân hàng Goldman trẻ tuổi nói. Ông phàn nàn: “Tôi đang nói tiếng Anh, còn họ cứ như đang nói tiếng Thổ Nhĩ Kỳ.”

Nhưng những điều Forstmann hiểu được cũng đủ để ông nhận ra các rủi ro mà một khoản vay như vậy có thể mang lại. Trong mỗi quý, nếu Goldman không thể bán trái phiếu để hoàn trả khoản vay, lãi suất của khoản vay sẽ tăng lên. Và tăng lên. Nếu mọi việc suôn sẻ, Forstmann có thể hoàn trả khoản vay thông qua dòng tiền mặt của RJR Nabisco. Nhưng nếu vì bất kỳ lý do gì, Goldman không thể bán được trái phiếu rác, Forstmann Little sẽ phải chịu trách nhiệm trả toàn bộ số tiền vay. Khi đó, Forstmann buộc phải đặt cược toàn bộ thỏa thuận vào việc Goldman có thể bán được trái phiếu rác hay không, một vụ cá cược mạo hiểm có thể gây tai tiếng cho công ty vốn rất trong sạch của ông.

Boisi thực sự rất sốt ruột, ông rất muốn có khoản vay bắc cầu này. Ông đảm bảo với Forstmann rằng nó an toàn. Xác suất Goldman không thể bán trái phiếu chỉ là một phần nghìn.

“Thế à,” Forstmann hỏi lại, “vậy thì ông hãy viết vào đây,” có nghĩa là viết vào hợp đồng.

“Không, Teddy,” Boisi giải thích. “Chúng tôi phải có quyền thoát khỏi chuyện này trong trường hợp khẩn cấp.”

Đây là giai đoạn tồi tệ nhất của một quá trình mà Forstmann ngày càng cảm thấy khó chịu. Thảo luận về thuốc lá để lại cho ông cảm giác gờn gợn. Tranh luận về nhu cầu trong tương lai của thị trường thuốc lá cho tuổi thiếu niên khiến ông cảm thấy mình giống như kẻ buôn bán ma túy. Ít nhất là các cuộc đàm phán với ngân hàng vẫn diễn ra tốt đẹp. Chiều Chủ nhật, Forstmann mặc quần jeans màu xanh đứng trước một khán phòng chật ních người ở ngân hàng Hanover, hô hào đám đông gồm các nhân viên ngân hàng mặc comple xám để huy động số tiền hơn 10 tỷ đô-la mà ông đang cần. Trong tất cả những lần ông xuất hiện, tiền đều sẽ đến tay ông.

Cuối cùng thì họ vẫn luôn quay trở lại với trái phiếu rác. Đầu óc họ cứ mãi suy nghĩ về nó. Đến lúc này, Boisi phải giơ tay chào thua.

“Ông là ai, linh mục à?” ông hỏi Forstmann. “Ông có niềm tin tôn giáo nào liên quan đến chuyện này không?”

Forstmann cố giải thích: “Geoff, làm thế không được đâu. Tôi là một chiến binh, nhưng tôi không thể làm những việc như vậy.” Ông lôi một bản sao bài báo mà ông đã viết cho tờ Wall Street Journal ra và lắc lắc nó trước mặt Boisi. “Ông biết đấy, tôi thực sự tin những thứ này.”

Chiều thứ Ba, khi họ đang tranh luận gay gắt thì Brian Little kéo Forstmann sang một bên. “Tôi nghĩ ông, Nicky và tôi nên nói chuyện với nhau.” Hai người kéo cổ Forstmann và lui về văn phòng của Little.

Ba cộng sự biết họ đang ở vào thế khó. Đơn giản là lợi nhuận quá thấp, trừ khi họ sử dụng trái phiếu rác. Chẳng ai trong số họ muốn làm điều đó. Nhưng sự thật đơn giản là ngay cả khi muốn làm, họ cũng không thể. Những chỉ trích kịch liệt của Forstmann trong việc chống lại trái phiếu rác đã gây bất lợi cho họ. Vận dụng các khoản vay bắc cầu thông qua trái phiếu rác sẽ biến họ thành tâm điểm chế giễu của công chúng. “Nhưng thực tế là chúng ta không thể thực hiện vụ này mà không có trái phiếu rác,” Little nói.

Tâm trạng của họ thật u ám. “Theo tôi, chúng ta nên kết thúc chuyện này ngay lập tức,” Ted Forstmann nói.

Ông thông báo tin này cho Boisi và ba đối tác của công ty. Sau khi cơn giận dữ ban đầu lắng xuống, ông viết một thông cáo báo chí dài nêu chi tiết lý do Forstmann Little rút lui khỏi thỏa thuận. Đây rốt cuộc chỉ là một cuộc tấn công vào quá trình đấu giá và trái phiếu rác. Ông dự định sẽ công bố nó vào sáng hôm sau. Tối hôm đó, ông gọi cho Peter Atkins và đọc bản thông cáo cho anh nghe.

Atkins ngay lập tức nhận ra anh không thể để Forstmann công bố bản thông cáo này. Nó có thể truyền đi thông điệp có tác động tiêu cực đến những người mua trái phiếu rác và ngành ngân hàng đang trong trạng thái lo lắng về nợ LBO cùng khả năng đối mặt với luật chống LBO. Chỉ còn ba ngày nữa là đến hạn chót đấu thầu, và giờ không phải là lúc để hù dọa các ngân hàng. Forstmann có thể rút lui, nhưng có điều Atkins không cho phép sự ra đi của ông ta sẽ gây trở ngại cho hai nhà thầu còn lại.

Forstmann vẫn quyết tâm, khăng khăng rằng ông phải cho cả thế giới biết rằng sự rút lui này là có nguyên tắc. Nản lòng, Atkins phải kéo Hugel ra khỏi cuộc họp hội đồng quản trị của Combustion Engineering ở khách sạn Intercontinental. “Chúng ta phải yêu cầu họ thay đổi bản thông cáo báo chí này,” vị luật sư nói. “Nó thật sự rất tệ.”

Hugel đã phá vỡ các quy tắc để cho phép Forstmann tham gia đấu thầu và giờ, giống như Atkins, ông cảm thấy xấu hổ khi họ rút lui.

“Một ứng cử viên của chúng tôi sắp chết,” sau này Hugel nói. “Và chết ngay trước mắt công chúng,” Atkins để thêm vào.

Giờ đây, Hugel phải tự mình lao vào cuộc tranh cãi với Forstmann. Trong nhiều giờ, họ tranh luận về bản thông cáo. “Tôi phải công bố nó,” Forstmann khăng khăng như vậy. Ông cứ nhắc đi nhắc lại là Forstmann Little có danh tiếng, và họ phải bảo vệ danh tiếng đó. Hugel buộc phải đưa ra lời thách thức. Nếu Forstmann không chịu khuất phục, có lẽ Hugel sẽ phải hăm dọa ông ta một phen.

“Nếu chúng tôi tự đưa ra thông cáo báo chí thì sao?” Hugel đề nghị.

“Ý ông là gì?”

“Tôi sẽ nói hành động của ông là thù địch và phi đạo đức.”

“Ông không thể làm điều đó.”

“Để rồi xem,” Hugel nói “Tôi đảm bảo nó sẽ xuất hiện trên báo vào ngày hôm sau.”

Sáng hôm sau, Forstmann Little & Co. đưa ra một thông cáo báo chí cụt lủn, chỉ có một câu tuyên bố rút lui khỏi cuộc đua đấu thầu RJR Nabisco mà không có một lời giải thích.

[1] Tên một tỉnh của Canada. (ND)

[2] Các công nhân nói điều đó với Smith Bagley, nhưng nỗ lực của họ không đi đến đâu. (TG)

[3] Các khoản thưởng lớn từ cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng thực sự gây ra nhiều mâu thuẫn trong nhóm quản lý công ty thuốc lá cũng như trong Nabisco. Trong khi các giám đốc điều hành hàng đầu nhận được các khoản thưởng cổ phiếu hạn chế hào phóng, thì trong tháng Tám, nhiều nhà quản lý khác đã dọa họ sẽ từ bỏ quyền được mua cổ phiếu ưu tiên. Công ty đã đề nghị mua các quyền mua đó với giá 53,50 đô-la/cổ phiếu; quyết định được cho là tùy thuộc vào mỗi nhân viên. Nhưng Ed Horrigan lan truyền rằng mọi người tốt hơn nên từ bỏ quyền mua cổ phiếu. Những người bán quyền mua đã thua lỗ nặng khi chứng khoán nhảy vọt vài tuần sau đó. Horrigan sau đó vẫn nói ông không lừa dối bất cứ ai, chính ông cũng từ bỏ quyền mua với 59.000 cổ phiếu. Đồng thời, ông cũng nhận được 50.000 cổ phiếu hạn chế chuyển nhượng. (TG)