Mô Tả Vương Quốc Đàng Ngoài

Lượt đọc: 65 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương VII Về hôn nhân của người Đàng Ngoài

❊ ❊ ❊

Người Đàng Ngoài không thể cưới hỏi nếu không có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người thân thích nhất.

Khi người con trai đến tuổi 16, 18 hoặc 20, cha mẹ anh ta sẽ lên kế hoạch tìm vợ cho con. Họ sẽ đánh tiếng với cha mẹ của người con gái mà họ đã lựa chọn, sau đó gửi lễ vật gồm một trăm miếng trầu têm đựng trong hộp, một vò rượu, một con lợn sống. Chỉ có lễ vật thì lời dạm hỏi mới có ý nghĩa. Họ hàng và bạn bè của cô gái nhìn thấy khách đến sẽ đi chuẩn bị. Gia chủ, theo phong tục, sẽ tự hiểu người ta mang số lễ vật kia đến để làm gì nên sẽ có câu trả lời thích hợp với ý nguyện của mình. Nếu gia đình nhà gái không đồng ý, họ tìm lời thoái thác rằng con gái mình còn nhỏ dại chưa đủ khả năng gánh vác trọng trách gia đình, rằng họ sẽ cân nhắc thêm... và tất nhiên lễ vật sẽ được gửi trả lại cho nhà trai.

Chú rể đến đón cô dâu và quang cảnh đám cưới Đàng Ngoài

Nguồn ảnh: A Description of the Kingdom of Tonqueen, Samuel Baron, 1685

Còn trong trường hợp nhà gái chấp nhận gả con mình cho cậu con trai kia, họ sẽ nhận lễ vật và bày tỏ sự ưng thuận với lời đề nghị của nhà trai. Chẳng cần lễ nghi gì nhiều họ nhanh chóng tìm ra ngày lành tháng tốt với sự chỉ dẫn của niềm mê tín mù quáng để có thể cử hành trọng thể đám cưới cho đôi vợ chồng trẻ. Trong lúc chờ đến ngày cưới, nhà trai thường xuyên gửi quà và thăm hỏi nhà gái. Tuy nhiên, cô dâu và chú rể không được phép nói chuyện với nhau nhiều.

Đến ngày cưới, hai họ tổ chức một bữa tiệc cưới phù hợp với thực lực của cả hai bên gia đình và cặp vợ chồng mới và thường không kéo dài quá một ngày. Phần lễ của buổi tổ chức hôn lễ gồm những thủ tục sau đây: buổi trưa trước ngày cưới chú rể mang đến nhà cô dâu hoặc là vàng, hoặc là bạc, cũng có thể là tiền đồng (tùy theo địa vị của anh ta, càng nhiều càng long trọng) và đồ ăn đã chuẩn bị sẵn. Sau đó chú rể về nhà nghỉ ngơi. Sáng ngày cưới, cô dâu mặc bộ trang phục đẹp nhất, trang điểm lộng lẫy và mang theo các đồ trang sức như vòng vàng, dây chuyền... Họ hàng nhà gái và cả những người giúp việc sẵn sàng cho cuộc đưa dâu ngồi chờ chú rể đến. Khoảng 10 giờ sáng tất cả mọi người đi đưa dâu, lỉnh kỉnh mang theo toàn bộ số tài sản của cô, gồm cả của hồi môn cha mẹ cô trao tặng và các đồ sính lễ của chú rể. Sau một chặng đường dài đi qua cánh đồng, cô dâu và nhà gái về đến nhà trai, nơi họ được đón tiếp trọng thể, được thết đãi no nê giữa tiếng nhạc mừng vui chúc phúc cho cặp vợ chồng trẻ. Đây là toàn bộ quá trình tổ chức hôn lễ một cách trọng thể, không cần thêm các lễ lạt cầu kỳ khác của bất kỳ quan lại hay linh mục nào như ông Taverniere từng mô tả.

Tục đa thê được chấp nhận ở Đàng Ngoài. Người vợ nào có phụ mẫu thuộc hàng danh giá nhất sẽ được làm chính thất.

Những tệ nạn như hiếp dâm không phổ biến ở Đàng Ngoài. Luật pháp ở đây cho phép đàn ông ly dị vợ nhưng phụ nữ thì không được phép ly dị chồng, cũng khó mà ly thân, trừ khi bà ta xuất thân từ gia đình có thế lực và có thể dùng thế lực đó để can thiệp thì mới đuổi được người chồng đi. Khi người chồng cự tuyệt vợ mình, anh ta đưa cho vợ một tờ giấy thông báo anh ta không thèm đoái hoài gì đến cô ta nữa; cô ta có thể tự giải phóng mình nếu thấy có cơ hội và cho phép cô được tái giá với người khác. Nếu không có tờ giấy đó thì chẳng ai dám đến gần người đàn bà kia vì sợ người chồng cũ sẽ đòi lại vợ và kiện cáo lên quan, khiến cho người đàn ông đến sau gặp rắc rối lớn và thiệt hại đáng kể về tài chính.

Khi ra đi, người vợ được phép mang đi số vàng (hoặc bạc, hoặc tiền) mà trước đây người chồng đã mang đến xin cầu hôn cô. Người chồng được quyền nuôi con. Các quan hiếm khi can thiệp vào việc này, trừ khi có liên đới đến tiền bạc, và thường hay xử ép người vợ. Thê thiếp cũng bị xử như vậy trong các trường hợp tương tự. Đối với tầng lớp dân nghèo, một khi vợ chồng bất hòa và đồng tình ly dị, họ có thể được ly dị dưới sự chứng kiến của một quan tòa cấp thấp hoặc một viên quan ở địa phương cùng với một tờ giấy chứng nhận ly hôn. Tuy nhiên, những người đàn ông ở làng thường không biết chữ nên thường bẻ đôi đồng tiền hoặc chiếc đũa trước mặt người vợ như một bằng chứng cho việc giải phóng hôn nhân, anh ta giữ một nửa và đưa cho vợ nửa còn lại. Người vợ mang bằng chứng đó đến cho trưởng thôn hoặc một người già trong làng để làm chứng cho việc người chồng đã giải phóng cho cô, rằng từ nay anh ta không còn cơ sở gì để quản lý cô nữa. Sau đó cô có thể vứt nửa đồng xu hay nửa chiếc đũa kia đi và tái giá với người cô ưng.

Về tội ngoại tình: nếu người chồng có địa vị phát hiện vợ mình ngoại tình, anh ta có thể tự tay kết liễu kẻ lăng loàn đó cùng với tình nhân một cách tự do. Nếu không tự tay giết, người chồng có thể đem vợ ra cho voi giày, còn kẻ tình lang kia không sớm thì muộn cũng sẽ bị xử tử. Với tầng lớp dân nghèo thì hình phạt không khốc liệt đến thế. Họ bị đưa ra xử và bị phạt nặng nếu bị kết luận là phạm tội.

Câu chuyện mà Taverniere kể về trường hợp xảy ra khi anh trai mình đang ở Đàng Ngoài thật chẳng giống với phong tục và luật lệ ở đây chút nào nên có thể kết luận đó là một câu chuyện hoang tưởng.

Nguồn: tve-4u
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 29 tháng 8 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.