Ông La nói: "Đâu có đâu? Người của trạm khuyến nông còn làm công việc này sao? Chúng tôi chưa bao giờ nhận được sự hướng dẫn nào từ họ cả."
Lương Phụng Bình nói: "Trạm khuyến nông ở cái nơi khỉ ho cò gáy này, đoán chừng cũng chẳng có nhân tài nào thực sự am hiểu kỹ thuật đâu."
Lý Nghị nói: "Nông nghiệp muốn phát triển thì không thể thiếu sự hỗ trợ của khoa học kỹ thuật. Nơi này sơn thanh thủy tú, cảnh sắc xinh đẹp, tại sao lại không trồng ra được lúa gạo ngon chứ?"
La Quyên nói xen vào: "Cảnh núi non ở chỗ chúng cháu đẹp lắm, trên ngọn núi đằng kia có một thác nước rất lớn đấy! Hồi trước khi còn đi học trong thôn, trường thường tổ chức cho bọn cháu đi tham quan. Sau mỗi lần đi, chúng cháu đều viết một bài du ký. Bài văn cháu viết còn từng được giải cấp thành phố đấy!" Nói rồi, cô bé dùng ngón tay nhỏ chỉ về phía ngọn núi phía trước.
Ngọn núi đó khá cao, sừng sững giữa không trung, trông thật nguy nga tú lệ.
Lý Nghị vỗ vỗ đầu cô bé, cười nói: "Thật có chí khí! Có cơ hội ta nhất định phải đọc kỹ kiệt tác của cháu."
Ông La hỏi: "Các cậu bây giờ đi đâu?"
Lý Nghị nói: "Không tìm được bạn, tạm thời chưa có chỗ nào để đi."
Ông La nói: "Nếu không chê nhà tôi đơn sơ, thì cứ đến nhà tôi ở tạm một đêm đi! Từ đây đi vào trong đó cũng chỉ mất nửa giờ đường thôi."
Lý Nghị cũng đang có ý này, liền cười nói: "Vậy thì làm phiền chú La rồi."
Ông La nói: "Quyên Tử, dẫn đường đi."
La Quyên dạ một tiếng, đi lên phía trước, nắm lấy tay ông nội, khẽ hỏi: "Ông nội, khách đến tận ba người, nhà mình lấy đâu ra giường cho họ ngủ ạ?"
Ông La nói: "Quyên Tử, lát nữa cháu sang nhà Kim Hoa xin ngủ nhờ một chỗ. Nhường giường ra."
La Quyên nói: "Cái giường nhỏ đó của cháu cũng không nằm nổi ba người đâu ạ."
Ông La nói: "Ông có cách."
Lý Nghị nghe bên cạnh, trong lòng thấy ấm áp. Nơi này tuy nghèo khó, nhưng người dân nơi đây lại hiếu khách, chất phác đáng yêu!
"Quyên Tử, trên núi chỗ các cháu sản xuất ra những gì thế?" Lý Nghị hỏi.
La Quyên nói: "Nhiều lắm ạ, trái cây dại gì cũng có! Nhiều nhất vẫn là tre, đủ các loại tre. Nhưng mà trên núi nhà cháu không có gấu trúc. Nếu có gấu trúc thì tốt quá, có thể xây một cái vườn thú gấu trúc, cho người bên ngoài tới xem, có thể thu tiền vé của họ nữa."
Lý Nghị cười nói: "Cháu nhỏ mà lắm ý tưởng thế! Còn bé tí đã biết động não kiếm tiền rồi. Được đấy."
Ông La nói: "Tre ở chỗ chúng tôi, đó mới là báu vật đấy!"
Lý Nghị nói: "Tre cũng là báu vật sao? Là báu vật như thế nào?"
Ông La nói: "Tre có thể đan lát thành đủ loại nông cụ như giỏ sàng, nia, chổi, tấm phơi, v.v... Dùng đốt tre thông suốt làm ống dẫn nước, phục vụ tưới tiêu và dẫn nước cho ruộng đồng. Tôi nghe nói vùng muối Tự Cống còn dùng ống tre để vận chuyển nước muối, chi phí thấp, bền lâu. Thân tre lớn gọt vỏ xanh, buộc lại thành bè tre, mớn nước nông, sức nổi lớn, có thể làm thành phương tiện giao thông. Chỗ chúng tôi nhiều suối nhiều sông, đối với ngư dân mà nói, tre lại càng là một báu vật. Từ ngư cụ đơn giản đến dụng cụ phức tạp, giá đỡ và vật nổi trong nuôi trồng thủy sản đều phải dùng tre để làm. Khung lưới, cột buồm, mái che, rào chắn trên thuyền đánh cá đều không thể thiếu tre. Các vị nói xem, tre này có phải là báu vật không?"
Dọc đường đi, Lý Nghị nhìn thấy khắp núi đồi đều là tre xanh biếc, từng mảnh rừng tre xanh ngắt. Gió thổi qua, lá tre phát ra tiếng xào xạc, nghe trong vùng núi non tĩnh mịch này, cảm giác vô cùng thư thái.
Lý Nghị nói: "Ở đây dựng lều sinh sống, tốt hơn nhiều so với sống trong phố xá ồn ào. Phong cảnh ở đây thực sự quá đẹp!"
Ông La cười nói: "Ở đây phong cảnh thì đẹp thật, nhưng giao thông không thuận tiện, trong cái hốc núi nghèo nàn này, ai còn muốn tới nơi như thế này xây nhà ở cơ chứ?"
Lý Nghị nói: "Đây là vấn đề môi trường sống. Nếu ở nước ngoài, nơi càng như thế này lại càng được ưa chuộng. Bản thân tôi cảm thấy sống ở nơi như thế này tốt hơn sống trong thành phố nhiều."
La Quyên nói: "Chú lớn ơi, vậy chú đến chỗ chúng cháu đi, mua một mảnh đất rồi xây một căn nhà lớn ạ!"
Lý Nghị cười nói: "Sẽ có một ngày, tất cả dân làng ở đây đều sẽ được ở trong những căn nhà cao tầng rộng lớn."
Ông La lắc đầu nói: "Đều được ở nhà cao tầng rộng lớn sao? Vậy thì không biết phải đợi đến năm nào tháng nào nữa. Cái xã của chúng ta đây là cái xã nghèo nhất toàn thành phố Miên Châu đấy! Chỗ chúng ta bây giờ đến một căn nhà ra dáng một chút cũng không có. Người ở đây đều là lũ khốn khổ đi làm thuê làm mướn bên ngoài thôi! Kiếm được chút tiền mồ hôi nước mắt, duy trì sinh kế đã là tốt lắm rồi, còn mơ tưởng tới nhà lầu mới, khó lắm thay!"
Lý Nghị nói: "Chú La, từ khi cải cách mở cửa đến nay, chú cảm thấy sự thay đổi ở nông thôn có lớn không?"
Ông La nói: "Thay đổi cũng khá lớn, ít nhất là không bị đói bụng nữa. Hoa màu trên ruộng dù thu hoạch không nhiều, nhưng vẫn đủ cho cả nhà ăn. Chỉ có điều thuế nông nghiệp phải nộp hơi nhiều, nếu không thì còn có thể có chút dư dả..."
Cả nhóm vừa đi vừa trò chuyện, đi hết đường lớn lại đi đường nhỏ, bước vào một hộ nông dân.
"Bà ơi!" La Quyên hét lớn từ đằng xa, nhảy chân sáo chạy về nhà.
"Quyên Tử, cháu sao thế?" Bà của La Quyên bước ra, bà vui mừng ôm lấy cháu gái.
"Trường chúng cháu được nghỉ hai ngày, cộng thêm cuối tuần nữa là được nghỉ bốn ngày đấy ạ!" La Quyên cười nói.
"Tự dưng vô cớ, nghỉ học cái gì thế?" Bà La lẩm bẩm.
La Quyên nói: "Cháu cũng không biết ạ, nghe nói hiệu trưởng trường chúng cháu bị ốm, tất cả giáo viên đều phải đến thành phố tỉnh xem bệnh cho thầy ấy! Lớp chúng cháu còn cử đại diện học sinh đi nữa. Mỗi học sinh chúng cháu đều quyên góp năm đồng đấy ạ."
Lý Nghị nghe vậy liền nói: "Hiệu trưởng các cháu bị bệnh gì? Bệnh nan y sao?"
La Quyên nói: "Hình như là bị viêm gì đó, phải cắt bỏ đi ạ! Còn phải phẫu thuật nữa, đáng thương quá."
Lý Nghị cau mày nói: "Có phải là viêm ruột thừa không?"
La Quyên cười nói: "Đúng rồi, chính là bệnh này, sao chú biết hay vậy ạ?"
Lý Nghị thản nhiên nói: "Viêm ruột thừa chỉ là một cuộc tiểu phẫu, sẽ không có nguy hiểm đến tính mạng gì đâu. Giáo viên trường các cháu thật biết chọn ngày nghỉ. Hiệu trưởng làm một cuộc tiểu phẫu, nhà trường đã phải cho nghỉ hai ngày, còn tổ chức giáo viên và học sinh tới thành phố tỉnh thăm hỏi. Miên Châu rộng lớn thế này, chẳng lẽ ngay cả một bệnh viện làm phẫu thuật cắt ruột thừa cũng không có sao? Cần gì phải chạy tới tận thành phố tỉnh?"
La Quyên lắc đầu không hiểu, cảm thấy người chú lớn này nói chuyện thật thâm sâu, vẻ mặt lại nghiêm túc, hơi đáng sợ đấy!
Ông La giới thiệu ba người Lý Nghị với bà vợ.
Ba người Lý Nghị là do ông La nhặt được trên đường, không thân không thích, nhưng bà La lại chẳng hề tỏ ra không vui, cũng không hỏi han lai lịch của ba người Lý Nghị, mà cười tủm tỉm mời họ vào nhà, pha trà nóng bưng ra. Sau đó lại tất bật lo bữa trưa.
Trải qua quãng đường bôn ba vừa rồi, bụng ba người Lý Nghị đều đã đói meo, ăn cơm cảm thấy cơm canh nhà nông này đặc biệt thơm ngon.
Bà La hết lời khuyên Lý Nghị và mọi người ăn nhiều chút, còn nói vì quá vội vàng nên không chuẩn bị được món ngon gì, mong quý khách thông cảm.
Đối mặt với gia đình hiếu khách nhiệt tình này, Lý Nghị không biết nên nói lời cảm ơn như thế nào cho phải.
Dùng bữa xong, Lý Nghị nói với La Quyên: "Quyên Tử, nếu cháu không có việc gì làm, thì dẫn chúng ta đi dạo quanh thôn và trên núi đi."
La Quyên nói: "Được ạ. Các chú muốn đi xem thác nước không?"
Lý Nghị nói: "Chúng ta đi dạo quanh thôn trước, rồi sau đó mới lên núi xem tre và thác nước."
La Quyên ngạc nhiên hỏi: "Trong thôn chỉ có nhà cửa với người, còn có lợn với gà thôi, có gì mà xem ạ?"
Lý Nghị cười khà khà nói: "Hương vị làng quê có một nét quyến rũ riêng đấy. Chúng ta sống trong thành phố quen rồi, đến thôn quê này, nhìn cái gì cũng thấy rất mới lạ."
La Quyên dẫn ba người Lý Nghị đi dạo khắp nơi trong thôn.
Trong thôn này, hầu hết tất cả nhà cửa đều là nhà gạch đất lợp ngói, mái hiên thấp, kiểu dáng cũ kỹ.
Chỉ có từ đường họ La là còn ra dáng, xây bằng gạch xanh, cổ kính trang nhã, tuy cũ nhưng không hề đổ nát, hiển nhiên là thường xuyên được tu sửa.
Lương Phụng Bình rất hứng thú với từ đường này, đi vòng quanh trong ngoài xem đi xem lại, sờ lên bức tường gạch nói: "Đây chính là kiến trúc thời cuối Minh đầu Thanh đấy! Kiến trúc thế này, đừng nói ở Miên Châu, ngay cả ở tỉnh Tây Xuyên cũng không nhiều. Đa số đều đã trải qua hủy hoại và xây dựng lại, bảo tồn được nguyên vẹn và xinh đẹp thế này thì không nhiều đâu!"
Lý Nghị nói: "Thôn xóm hẻo lánh, chiến hỏa khó mà lan tới nơi này, đối với thôn Bản Điền mà nói, đây cũng là một loại tài sản đấy."
Lương Phụng Bình nói: "Nói rất đúng. Nơi khỉ ho cò gáy lại giúp những văn vật cổ đại này được bảo tồn rất tốt. Đây là việc may mắn của thôn Bản Điền. Phàm là chuyện gì cũng có lợi có hại, có hại cũng có lợi! Đây chính là minh chứng tốt nhất cho quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng đấy."
La Quyên thấy khách khứa quan tâm đến những ngôi nhà cũ này, liền cười nói: "Trên núi đằng kia còn có một ngôi cổ miếu nữa ạ! Người trong thôn cháu đều lên trên đó thắp hương, nghe nói ngôi miếu đó có lịch sử cả ngàn năm rồi."
Lương Phụng Bình vui mừng nói: "Thật sao? Ngôi miếu đó có lớn không?"
La Quyên suy nghĩ một chút, nói: "Còn lớn hơn cả cái từ đường này ạ!"
Lương Phụng Bình nói: "Quả thật không uổng công chuyến đi này! Lý Nghị, ngôi chùa cổ như thế này là di tích văn vật đáng để chiêm ngưỡng đấy, chúng ta mau đi xem thử đi."
Lý Nghị đối với chùa chiền gì đó không mấy hứng thú, nhưng thấy Lương Phụng Bình phấn khởi như vậy, cũng không nỡ làm cụt hứng ông, bèn gật đầu.
La Quyên nói: "Ngôi miếu đó ngay cạnh thác nước, từ bên này có một con đường nhỏ đi lên, có thể đi thẳng tới trước cổng miếu."
Đường ở chỗ hẻm núi giữa hai ngọn núi, đây là một con đường lát đá!
Trên núi cao mà xây dựng được một con đường lát đá, có thể thấy được mức độ kính trọng của dân làng đối với ngôi chùa trên núi này.
Con đường lát đá uốn lượn đi lên, khuất vào trong rừng sâu.
Ngọn núi này trông thì không cao, nhưng leo lên mới thấy khó, Lý Nghị và Tiền Đa thường xuyên rèn luyện thân thể nên vẫn chống đỡ được, Lương Phụng Bình đã lớn tuổi, mệt đến mức phải chống eo, thở hồng hộc kêu đau.
La Quyên thì như không có chuyện gì, cứ giục Lý Nghị họ đi nhanh lên. Cô bé thấy Lương Phụng Bình đi không nổi, liền chạy tới đỡ ông, nói: "Ông ơi, sức khỏe của ông kém xa ông nội cháu, bình thường chắc ông không tập thể dục hay làm lụng gì đúng không ạ?"
Lương Phụng Bình cười ngượng ngùng, lau những giọt mồ hôi trên trán, nói: "Già rồi, già rồi, không còn dùng được nữa."
Từ xa đã nghe thấy tiếng nước chảy ầm ầm.
Qua những bụi cây, nhìn thấy một dải lụa trắng xóa treo trên lưng chừng núi, đi gần thêm chút nữa, liền có thể cảm nhận được màn sương nước phả vào mặt.
Tiền Đa ngạc nhiên nói: "Hồi nhỏ từng học một bài thơ, 'Nghi thị ngân hà lạc cửu thiên', hôm nay cuối cùng cũng cảm nhận được thực sự ý nghĩa của câu thơ này. Nhà thơ này quả thực không lừa người mà! Thác nước này nhìn xem, chẳng phải giống như từ chín tầng trời rơi xuống hay sao? Thật quá tráng lệ, quá đẹp!"
