1.

Lượt đi, có một tay khù khờ bị thất lạc vali hành lý tại sân bay. Trong đó có quần áo, thuốc men, khăn khố, bàn chải, kem đánh răng, sách vở của y. Lại có toàn bộ mì tôm, dầu ăn, bơ sữa... của nhóm chiếm đến hơn một nửa thể tích. Khi về khách sạn, y hoang mang lắm. Một bộ quần áo đang mang trên người đã bốc mùi. Túi xách tay chỉ có một bộ com-lê mang theo phòng khi long trọng. Bỏ mẹ, nóng chảy mỡ thế này thì com-lê ca-vát dở hơi thật? Vào bữa cơm, mọi người nói nói cười cười, vui như Tết. Riêng y cái mặt như bánh đa nhúng nước, có cười cũng cười gượng làm vì.

Về phòng, nằm thượt ra giường. Một gã cùng phòng chắc nhìn bộ dạng y thiểu não lắm, ân cần bảo: “Đừng lo. Ông thiếu những gì nào? Tất? Xi-líp? Quần dài? Áo phông? Tôi có tuốt. Sợ ông không mặc vừa thôi”. Y ngồi nhổm người lên, tuồng vẫn chưa tin vào những lời có vẻ như hào phóng đó. Nói xong, gã cùng phòng kéo va li cái roẹt, đưa cho mấy thứ:

Đây, ông cầm tạm đôi tất, với lại cái quần con này, toàn mới tinh đấy, dùng tạm nhé.

Y ngập ngừng hỏi:

- Quần con của chị em à?

- Chị em là chị em thế nào! Quần xịn của người ta lại...

- A, thì phải bảo là sịp nam thì người ta mới biết chứ!...

Lúc sau, mấy em gái đứa cho cạo râu (chắc nó thấy râu ông này tua tủa do choáng bởi mất đồ), đứa cho bàn chải kèm theo vài cái cười khích lệ. Chả thấy đứa nào cho áo quần gì...

Ngày hôm sau, y xúng xính nội y của thằng cùng phòng, com-lê thì y vẫn mang theo người. Khiếp, nóng đến vãi mồ hôi hột.

Ngày hôm sau nữa, y lại sử dụng cái áo đã mặc hôm mới sang. Tuy nó bốc mùi, nhưng độn cái complet ra ngoài, trông còn tươm chán.

Chiều tối hôm thứ hai, khi đi học về, lễ tân báo tin xuống lấy đồ thất lạc, y mừng rú.

Thế mới biết lúc thất cơ lỡ vận, một cái... nội y bạn cho cũng quý ngàn vàng.

2.

Ở đời có những người hay mau nước mắt, động một tí là nước mắt lã chã. Nhưng lại có những người lúc nào cũng ráo hoảnh. Đừng hòng lấy được ở họ giọt nước mắt nào...

Đoàn y có mấy người cũng hay mau nước mắt như thế. Nhưng đặc biệt nhất có một người.

Trên đường di chuyển từ nước này sang nuớc khác cũng có dễ đến mấy trăm cây số. Đường xa, anh hướng dẫn viên thỉnh thoảng bày trò cho mọi người đỡ mệt. Hôm ấy, anh yêu cầu, mỗi người phải có tiết mục nào đó, hoặc hát, hoặc đọc thơ, hoặc kể chuyện, quá lắm tâm sự trên trời dưới bể thế nào cũng được. Đa phần hưởng ứng. Nhưng có những người né giỏi, thúc thế nào cũng không xong.

Đến lượt cô ấy. Cô ấy bảo mọi người hát, kể chuyện cười nhiều rồi, đến lượt, em ngâm bài thơ nhé. Bài thơ có tên là Mẹ ốm (của Trần Đăng Khoa). Cô ấy ngâm, giọng có chút run run. Tất cả trên xe xúc động. Đến cái câu: “Cả đời đi gió đi sương/Hôm nay mẹ lại lần giường tập đi” thì cô ấy nấc lên, nghẹn giọng, tưởng không ngâm tiếp được nữa. Cuối cùng cũng hết được bài. Khi cô ấy trở về, mắt đỏ hoe...

Có hôm cô ấy bấn loạn về việc nọ việc kia của đoàn nên về muộn, trưởng đoàn có cao giọng nhắc gần nhắc xa một chút, mắt cô ấy đã ầng ậng nước. Thế là trưởng đoàn im bặt.

Cái hôm chia tay với GS. Thomas và vợ chồng Bích Yến thì thôi rồi lượm ơi. Nhiều người khóc chứ không chỉ cô ấy. Nhưng cô ấy có vẻ tốn nhiều nước mắt nhất.

Một hôm ngồi ăn cơm cùng, mọi người mới lôi cái chuyện hay mau nước mắt ra bàn, y mới thủng thẳng nói một câu, ra cái vẻ ta đây chữ nghĩa: “Nhà viết kịch William Shakespeare có nói một câu nổi tiếng: “Nếu như lòng đất có thể biết thụ thai được, thì mỗi giọt nước mắt của đàn bà rơi xuống sẽ đẻ ra một con cá sấu”. Cô ấy tự nhiên im bặt không nói gì. Y biết y nói hớ. Y vớt vát một câu: “Cái đám nhà văn nói năng lắm khi cay nghiệt thật”.

Cả đoàn rời Áo đi một vòng châu Âu rồi trở lại Áo để về nước. Hôm ấy có cuộc liên hoan nhẹ. GS Thomas và vợ chồng Bích Yến cũng có mặt. Có ai đó nói vui với cô ấy rằng: “Hôm nay không được khóc đâu nhé”.

Cô ấy liếc vào y, nói một câu không hề nhẹ: “Thôi, em chả dám, có người lại bảo cá sấu”. Y thấy tình thế thật nguy.

Đến khi cuộc rượu đã vào hồi rộn rã, y mang ly rượu đến bên cô ấy, dè dặt bảo: “Anh xin lỗi em. Anh nói câu ấy không có ý gì đâu. Chỉ là do bột phát thôi. Đấy, đôi khi đọc cho lắm vào rồi ngộ chữ. Em bỏ qua cho anh!”. Nói rồi, y đưa cái ly rượu đang cầm trên tay bảo: “Em hãy uống với anh một giọt gọi là, rồi xí xoá cho anh nhé”. Cô ấy mỉm cười độ lượng, nhận uống, không nói câu nào.

Y chỉ muốn nói to lên một câu rằng: “Người ta còn khóc được và được khóc thì đó là còn may mắn. Nước mắt sẽ thanh tẩy tâm hồn bụi bặm của chúng ta để cho ta sống tốt hơn lên...”.

3.

Người ta sinh ra không được trang bị tri thức để làm thủ quỹ. Người ta làm giáo viên, làm nhà nghiên cứu - chỉ hai việc ấy đã vĩ đại lắm rồi.

Ấy thế mà trong đoàn có một người buộc phải làm thủ quỹ. Bao nhiêu hệ lụy, bao nhiêu vất vả đều chuốc lấy.

Ấy là khi đêm hôm, lúc mọi người đã chìm vào giấc ngủ, cô ấy vẫn còn chong chong thức. Một tay lăm lăm cây bút và quyển sổ. Một tay chăm chắm cái điện thoại dùng làm bàn tính. Cô ấy tính toán cho một ngày chi tiêu của cả đoàn và một ngày chi tiêu của cả nhóm mà cô ấy thuộc về. Có hôm người cùng phòng cười cười bảo: “Nó cũng làm cho mình mất ngủ lây”.

Mà tính toán những thứ gì? Hôm nay mua bao nhiêu vé vào Bảo tàng? Hôm nay bao nhiêu vé đi tàu điện? Hôm nay chi bao nhiêu mua rau thịt mắm muối hoa quả bánh trái linh tinh? Lại nữa, hôm nay mấy ông sai đi mua rượu, chi hết bao nhiêu; uống bia ở quán nọ chi hết ngần nào? Chỉ nghĩ đến cái đoạn ghi ghi chép chép chạy theo mọi người cũng đã phát ốm, chứ chưa tính đến cái khoản chia chia chác chác rồi tìm đến từng người xin nộp lại và kèm theo chữ ký. Thật thương!

Nhớ có một lần, hình như sang bên Séc thì phải, sau một hồi rạc cẳng, không ai bảo ai nháo nhác đi tìm chỗ “Wiliam Cường”. Thấy rồi. Này nhé, mỗi lần vào là 50 cent nhé. Mà chỉ có đồng 50 cent máy nó mới chấp nhận. Đưa mấy đồng lẻ dù gộp vào vẫn đủ 50 cent là cái thanh chắn nó cứ ì ra đấy. Thế là tất cả lại nháo nhác em ơi chị ơi ấy ơi cho xin đồng 50 cent nào với những lời giải thích giống nhau như hệt. Thế là cô ấy lại móc dưới đáy ba-lô ra một cái túi bạc rủng rỉnh các loại xu mệnh giá khác nhau. Tất cả chen nhau vào nhận xu. Ai mau chân người ấy đỡ căng thẳng. Mau mau không lại... bĩnh ra quần thì khốn. Một đám đông nhốn nháo, bấn loạn. Ấy thế mà cô ấy vẫn tươi roi rói. Y đứng ở xa một quãng, hơi ái ngại. Sau khi thưa người rồi, cô ấy mới nhìn thấy y: “Ô anh, anh lấy xu đi. Em quên không đưa ít xu để anh tiêu”. Y cười cười cảm ơn: “Anh đang có rồi mà”. Nói xong, cô ấy di chuyển rất nhanh vào phòng Toilet Women như thể tàng hình, vẫn nụ cười tươi rói trên môi...

Hình như, lúc đó, một ý nghĩ ở đâu chợt đến trong đầu: Vậy cái khoản mỗi người 50 cent đi làm cái việc không ai làm thay được cũng lại bắt cô ấy phải nhớ, phải ghi ghi chép chép, phải tính toán, phải giải trình ư? Thật may, hình như, sau này, trong các thanh toán công khai, không thấy kê biên cái khoản nào chi cho đi việc ấy. Hix.

Hôm cuối cùng, khi đoàn trên xe di chuyển ra sân bay, cô ấy tranh thủ đọc tổng kê thanh toán của cả đoàn công khai cho mọi người cùng biết, rồi khẩn khoản: “Em mới tính sơ thế thôi để mọi người yên tâm. Còn vài khoản phải chi chung nữa. Để lần gặp mặt tới của cả đoàn ở Hà Nội, lúc đó sẽ chi tiết hơn”. Vẫn nụ cười trên môi tươi rói.

Nói xong cô ấy ngồi phịch xuống và mau chóng lịm vào giấc ngủ.

Đêm qua cô ấy thức trắng đêm để làm cái công việc mà sinh ra không được chuẩn bị cho làm: THỦ QUỸ...

4.

Trình độ Ing-líc (English) của y thuộc loại như... bò. Nhưng cũng cố gắng tập nói mỗi khi có thể. Một lần, trong lúc nghỉ giải lao giữa giờ, y xán lại chỗ GS Thomas và nói chuyện. Nói được một hai câu gì đó, GS liền gọi cô ấy đến như thể cầu cứu. Nghe thấy, cô ấy từ đằng xa lướt nhẹ đến như bay, hiểu ngay công việc cần phải làm. Cái English của cô ấy mới tuyệt làm sao. Cô ấy dịch bằng miệng, bằng mắt, bằng tay, bằng cả chiếc váy đung đưa theo mỗi cao độ, trường độ của lời. Cô ấy là cái... mồm của cả đoàn. Không có cái miệng xinh xinh, tươi tắn, tiếng Anh dẻo quẹo của cô ấy, cả đoàn chắc như... bò nghe sấm. Toàn những câu chuyện chuyên môn sâu về truyền thông hiện đại. Những diễn ngôn, những đối thoại, những khủng hoảng, những xử lý, những khác biệt, những gi gỉ gì gi nữa. Cô ấy cho trôi hết.

Cô ấy là thạc sĩ, giảng viên ngành PR, phiên dịch viên chuyên ngành có hạng.

Ấy thế mà... trẻ trâu lắm nhé. Mình cô ấy cũng đủ gây ra bão... chụp hình. Bất kể đâu, bất kể chỗ nào, cô ấy cũng muốn chụp hình. Cô ấy đứng chéo chân. Cô ấy giơ hai tay lên trời. Cô ấy nhảy cẫng lên kèm theo một tiếng reo: “Hí hí hí hí” như ngựa hí. Có lần mải chụp hình, một vị Giáo sư người Áo muốn nói chuyện với trưởng đoàn, trưởng đoàn phải quát gọi, cô ấy giật mình, biết lỗi, mặt vẫn tươi như hoa từ xa băng đến. Lại Ing-líc veo véo như thể chưa có chuyện gì xảy ra.

Người như thế thì ai mà giận được cơ chứ!

Cô ấy còn là một cây tán chuyện ra trò, bất kể thanh tục thế nào. Vừa tán vừa cười như nắc nẻ, cười ngả cười nghiêng, cười lăn cười lóc, cười đến vãi cả ra nước mắt.

Trẻ trâu thế mà cũng có những khi cô ấy trầm hẳn xuống.

Hôm chứng kiến cô ấy chia tay với anh trai bên Đức. Ôi trời, khóc ơi là khóc. Nhiều em gái trong đoàn cũng khóc theo. Y là cái thằng đoảng vị, mà cũng hoe hoe mắt. Khóc chán xong, cô ấy im lặng hàng giờ, mặc kệ ai đó trêu chòng.

Lại một hôm, cô ấy thỏ thẻ riêng với y: “Em cứ nghĩ không hiểu em sống như thế có bị hiểu lầm không? Em ngại lắm”. Y ngẫm nghĩ một lúc rồi mới hiểu ngụ ý cô ấy muốn nói gì. Y bảo: “Hồn nhiên và thành thực là một tài sản lớn mà em đang có. Đừng vì bất cứ cái gì mà để phôi phai em nhé. Có thể ai đó hiểu sai về mình. Nhưng cuối cùng chắc chắn họ sẽ phải hiểu lại. Hãy sống theo xúc cảm lành mạnh của chính mình, chứ không phải sống theo cái mà người khác muốn”. Đại loại vậy. Nghe xong cô ấy buông một tiếng “vâng ạ” rất ngoan, rồi im lặng.

Hôm sau, trên đường đi du lịch, lại vẫn thấy cô ấy tung tăng mê mải chụp hình. Một khi đã vào cơn chụp hình là cô ấy cởi phăng chiếc ba-lô trên lưng vứt ngay xuống đất, không cần biết chỗ ấy có sạch hay không, có ai trông hộ hay không. Đã không ít lần chụp hình xong rồi đi luôn, không thèm biết đến chiếc ba-lô nữa. May mà có mấy bà chị đảm đang cầm theo hộ.

Có hôm trông cô ấy rất mệt. Dịch cả ngày. Hết dịch trong lớp học, lại dịch khi ai đó muốn chuyện trò với các đối tác nước ngoài. Ông trưởng đoàn lo lắng, ngộ nhỡ cô ấy ốm thì... Ai đó có ốm thì ốm chứ cô ấy không được ốm.

Nhưng hãy yên tâm. Hôm sau, hôm sau, hôm sau và nhiều hôm sau nữa, lại vẫn cái váy xòe đung đưa theo nhịp của lời. Vẫn gương mặt tươi sáng, thông minh. Mọi thuật ngữ truyền thông dù hóc búa đến đâu, cô ấy vẫn cho “thông quan” hết.

Cô ấy là một translater, một kẻ “lắm mồm” nhất của đoàn!...

5.

Hôm chia tay các Giáo sư và đối tác tại Áo rõ là một kỷ niệm không thể nào quên được. Cả một đám đông. Ăn ăn. Uống uống. Nói cười. Lại còn hát hò. Lại còn nhảy nhót. Từ già đến trẻ. Từ người tưởng như đạo mạo nhất cho đến đứa vốn quen nhí nhố. Tất cả trút bỏ những xa cách, những xã giao. Tất cả đã được sống theo cái cách hồn nhiên nhất. Ai đó vẫn thường nói: “Trong mỗi người lớn đều có một đứa trẻ con. Ở tuỳ từng người mà đứa trẻ con ấy được nuôi dưỡng, bộc lộ hay bị trấn áp, ẩn giấu...”. Nhưng điều đó dường như không đúng trong trường hợp này. Hôm ấy, tất cả đều là những đứa trẻ trăm phần trăm, không hơn không kém.

Nhưng trong số đó, có một đứa trẻ thơ hơn cả trẻ thơ. Thật vậy!

Này nhé, ai lại khi tất cả đang hát hò nhảy nhót, cô ấy chạy vào trong bếp lôi ra một cái chảo và một cái muôi, rồi cô ấy vừa hát, vừa nhảy, vừa gõ chảo coong coong giữ nhịp một cách say mê, bất cần biết hệ lụy thế nào. Vâng, biết hệ lụy thế nào thì đã là... người lớn.

Các bạn có biết không, khi đó đã gần 11h đêm. Mà địa điểm lại là khách sạn. Lỡ những khách trọ người ta biểu tình thì làm sao? Ít ra thì nhân viên bảo vệ cũng không làm ngơ được.

Các bạn có biết không, cô ấy đâu phải đến dự liên hoan một mình, mà còn đến cùng với một nhân vật, mà trong tư cách ấy, rất có thể sẽ là nguy hiểm.Người đi cùng là cái anh chàng ăn ở/ăn nằm với cô ta, hầu hạ cô ta đến suốt cả cuộc đời. Lỡ anh ấy nhìn cái cung cách cứ nhảy nhót gào thét mày ngang mắt dọc như con điên xổng trại thì anh ấy có chịu nổi không? Nỗi hiểm nguy không hề nhẹ!

Hát chán rồi, đến khi chia tay cô ấy đến ôm từng người một với những cái ôm thật chặt rồi đổ vào vai áo mỗi người hàng mấy trăm “xi xi” nước mắt.

Khi nhớ lại chuyện này, bỗng nhiên y tự hỏi một cách hơi bị lẩn thẩn: “Trong số những cái ôm ấy, có cái ôm nào nặng ký nhất không?”.

*

Lâu nay vẫn nghe người ta nói về cuộc sống của cô ấy rằng hạnh phúc lắm, may mắn lắm, chồng ngoan con đẹp lắm, nhà cửa xinh xắn dễ thương lắm… Cũng biết vậy thôi. Lần này y được mục sở thị. Hôm ấy, cô ấy mời một số người đến nhà chơi. Nhà ở cách trung tâm một thôi đường, ô tô lăn bánh mất chừng 15 phút. Cô ấy điều anh chồng đánh xe đến đón mấy người trong đó có y. Đến nơi, cô ấy ào xuống sân tay bắt mặt mừng. Vào nhà gặp ngay một cu con đang trèo lên bậu cửa sổ líu lo những câu gì đó. Rồi chụp hình. Rồi uống rượu vang. Rồi ăn bánh đặc trưng Áo (local cake) và các loại trái cây. Y lướt nhanh khắp phòng khách. Điểm nhấn chính của căn phòng này, các bạn có biết không, là dành cho cô ấy. Nào là những bức hình phóng to chụp từ ngày cô ấy còn đương thì con gái, từ ngày cô ấy so găng và giành la liệt các giải thưởng quốc tế và trong nước môn taekwondo, về những giải thưởng văn chương và báo chí. Lại có thêm những tờ báo, những cuốn sách của cô ấy viết ra, cũng được xếp gọn gàng ngay dưới những bức hình. Vừa ngắm y vừa nghĩ: Hoá ra, chủ nhân chính của căn nhà này là cô ấy chứ không phải là ai khác. Hay nói cách khác: Chồng cô ấy tôn vinh cô ấy lên hàng Hoàng hậu và tự nguyện nhận mình chỉ là kẻ... nô tài. Thế đấy, một cô con dâu người Việt được sống trong một tình cảm nâng niu hết mực như vậy, thử hỏi làm sao không bảo đó là hạnh phúc. Ánh sáng hạnh phúc tràn ngập cả căn phòng. Vâng, cô ấy xứng đáng được nhận về những hương vị hạnh phúc ngọt ngào như vậy, bởi vì cô ấy là người cả đời luôn biết mang hạnh phúc đến cho người khác.

Cô ấy đang là nghiên cứu sinh ngành truyền thông ở trường đại học Vienna danh giá với một Giáo sư hướng dẫn danh giá - Thomas Bauer. Cô ấy là đại diện cho báo Văn nghệ của Việt Nam tại Áo. Cô ấy được uỷ quyền đưa tin, làm chương trình cho một số cơ quan báo chí - truyền hình Việt Nam tại Áo. Cô ấy là cây cầu nối cho quan hệ của Học viện BC&TT (cả Học viện lớn mà HVBC&TT thuộc về nữa) với đại học Vienna, với tờ báo Vienna Zietung, với Toà thị chính thành phố Vienna...

Sau những lần tiễn các đoàn cán bộ Việt Nam trở về nước, cô ấy thường rơi vào tình trạng thờ thẫn dài ngày. Trong một lần tâm sự, cô ấy bảo: Mỗi khi gặp được người trong nước sang thì vô cùng sung sướng, nhưng mỗi lần chia tay lại một lần sợ hãi...Vâng, người giàu tình cảm như thế, tận tâm như thế với người khác làm sao không cảm thấy hẫng hụt, không cảm thấy buồn khổ sau mỗi lần tiễn biệt...

Viết đến đây, y lại nhớ hai câu thơ của nhà thơ Trần Hoà Bình, có vẻ như rất hợp với cô ấy, chỉ cần đổi đi một hai chữ thôi: “Em gầy thế làm sao em chịu nổi/Những đêm phương Nam ký ức ngập tràn” (Khi đọc câu thơ này cho một bạn gái cùng đoàn, bạn ấy thay chữ “phương Nam” bằng chữ “châu Âu” với rất nhiều tâm trạng...).

Các bạn có biết không, cô ấy mang một cái tên thật giản dị trong đời sống và đời viết: Nguyễn Thị Bích Yến.

6.

Hướng dẫn viên kèn kẹt theo đoàn ròng rã 12 ngày trời, rong ruổi khắp hành trình, luôn mồm nhắc nhở: “Đi tham quan, mua sắm ở những chỗ đông người nhớ để ý đến ví, tiền nong, nữ trang, hộ chiếu…Mỗi hộ chiếu bây giờ, muốn chuộc lại mất khoảng 4000 euro đấy nhé! Mà bây giờ châu Âu loạn lắm, nhất là Ý và Pháp. Nhung nhúc người Thổ, người Tàu. Lại dân da đen Phi châu tị nạn tràn sang nhiều vô kể. Chuyện móc túi, giật đồ, giật máy ảnh không phải không có. Những khi lên xe xuống xe, những khi vào chỗ triển lãm đông người… chúng thường tạo ra những vụ chen lấn giả, rồi thừa cơ móc túi liền”.

Bản thân tour guide này cũng có cái túi vải to bằng hai bàn tay treo lủng lẳng trong ngực áo.

Thế mà…

Cô ấy trong đoàn được đồng nghiệp cho biết thuộc loại vô tâm có hạng. Cái gì chứ riêng cái món “quên” thì phải biết. Thế nên, tiền nong của nhóm đâu có dám đưa cho cô ấy giữ.

Nhưng mà khốn nỗi, càng về những ngày cuối, cái công cuộc sắm quà cho người ở nhà (gồm những người thân trong gia đình và đồng nghiệp, bạn bè) đã vào hồi gay cấn. Cô ấy bảo với đồng nghiệp rằng thôi để tiện mua sắm, cứ đưa cho cô ấy cầm một món. Đã bảo thế thì ai lại nỡ không đưa!

Một hôm, cả đoàn vào ăn cơm nhà hàng “Tung Của”, xếp hàng theo thứ tự để lĩnh khẩu phần. Một dòng người cả ta lẫn Tây lẫn Tàu xăm xắp. Cô ấy cắp nách cái đầm, hai tay khệ nệ bưng hai bát (ấy là theo cô ấy kể lại sau này), mặt tươi hơn hớn về chỗ bàn chọn sẵn. Cả đám xì xụp ngồi ăn. Ăn chưa ráo miệng đã đến lúc phải đứng lên di chuyển cho kịp lịch trình. Ra đến ngoài, chắc linh tính mách bảo thế nào, cô ấy kêu lên: “Em mất ví rồi!”. Mất là mất thế nào! Bình tĩnh xem trong túi quần túi áo túi xách xem sao! Dừng lại móc hết túi này túi nọ, sờ nắn hết chỗ nọ chỗ kia, nhưng hỡi ôi, cái ví không cánh mà bay. Sau một hồi hoang mang phân bua phân tích, cô ấy quả quyết chắc lúc xếp hàng mua cơm bị móc mất. Rõ khổ!

Cả đoàn ai cũng thẫn thờ. Tuy thế nhưng cái máu mua sắm hừng hực vẫn đang cơn. Cô ấy ngồi thụp xuống vệ cửa ra vào của một cửa hàng thời trang lớn, thất thần bảo: “Mọi người cứ đi đi. Em ngồi đây chờ!”. Ai cũng ái ngại, nhưng cũng chẳng một ai ngồi lại cùng. Cơn mua sắm vẫn cứ cuốn đi.

Sau này hỏi ra, tính sơ sơ số Mỹ kim trong ví cũng mua được cái xe máy Lead mới cứng tại quê nhà. Cha bố nó chứ! Quân kẻ cướp! Quân giết người! Quân… quân… giãy chết!

Nhưng bảo cô ấy là người vô tâm kể ra cũng oan cho cô ấy.

Từ bấy trở đi, thấy cô ấy trầm tư hẳn.

Có người trong đoàn tự nhiên hỏi cô ấy: “Em sinh năm nào?”. Vừa nghe cô ấy trả lời, người ấy bỗng kêu lên: “Giời ạ, năm nay sao Thái Bạch, hẳn nào!...Thôi, em vui lên, của đi thay người. Chứ nếu không mất tiền thì có khi còn khốn đến thân chứ lại…”. Mọi người nghe thấy thế cũng ồ lên: “Ờ sao Thái Bạch…”. Cái giống Thái Bạch này ghê thật!

Ô, mà cô ấy chẳng vô tâm đâu nhé. Cô ấy vẫn vay tiền đồng nghiệp để sắm quà. Này thì quà cha quà mẹ. Này thì quà con quà chồng. Lại cũng không quên quà bè quà bạn. Ôi tấm lòng người phụ nữ. Lắm khi chả cần nghĩ đến cái thân mình, chỉ biết nghĩ cho người khác.

Y chứng kiến chuyện này từ đầu đến cuối. Tự nhiên trong y vởn lên một băn khoăn: Không biết cái anh chồng của cô ấy khi biết tin này sẽ ra sao nhỉ?...Y những mong anh ấy phẩy tay một cái, cả cười mà rằng: “Chuyện nhỏ hơn con thỏ. Em về là anh mừng rồi. Thôi, em đi tắm rồi nghỉ chút cho đỡ mệt, lát nữa anh chở ba mẹ con đi nhà hàng ăn mừng mẹ trở về…”.

Ấy là y nghĩ thế.

7.

Có một lão đeo kính lão hai tròng, tròng để nhìn xuống đọc sách, tròng để ngước lên và đi. Mỗi khi ngước lên, trông cứ láo liên. Đi đâu lão cũng tách mọi người ra để đi một mình. Lão nhòm chỗ này một tí lại nhòm chỗ khác một tẹo. Thấy người ta mua mua sắm sắm lão cũng ngầm để ý, rồi khi mọi người mua chán rồi, lão mới thũng thẵng mua. Kẻ nào hớ thì hớ nhé chứ lão đây đừng hòng...

Một hôm, có cuộc tham dự Lễ trao bằng Thạc sĩ tại đại học Tổng hợp Vienna do thầy Thomas mời đến. Cả đoàn hăm hở đi. Lão cũng đi hăm hở. Con đường từ nơi ở đến trường Đại học cũng khá xa, phải qua mấy chặng tàu điện ngầm, lại qua mấy chặng tàu điện mặt đất. Đến ga gần trường, có ai đó hỏi lão ấy đâu? Ơ, vừa thấy lão đâu đây cơ mà. Thử xem lão có quanh quẩn đâu đây không? Chả thấy đâu... Tàu đến rồi kìa. Có chờ không? Thôi kệ lão ấy, biết đâu mà chờ. Chắc không lo lão ấy lạc đâu. Lão ấy cũng biết võ vẽ đôi câu English, ít ra thì cũng hỏi thăm đến được trường chứ, hoặc quá lắm thì về nơi ở. Ôi dào, cái lão này, cứ như ma xó ý, chả bao giờ bám đoàn...

Mọi người say sưa tham dự Lễ trao bằng. Thiêng liêng quá. Cả đời chưa được dự cái lễ trao bằng tốt nghiệp nào lại trang trọng, thiêng liêng như thế. Thật là Thánh đường của trí tuệ và học thuật. Mình chả phải người trong cuộc mà lắm lúc cũng thấy nghèn nghẹn trong lồng ngực. Quả cái Đạo học ở đây vẫn còn cao lắm, vâng, thật sự là Đạo học đang vượng lắm thay!...

Cuối chiều, khi mọi người trở về nơi ở, vừa bước vào sảnh đã nhìn thấy lão, mũi thì khìn khịt, đang ngơ ngó láo liên như thể tìm gì. Mọi người ào đến hỏi han thế nào thế nào? Lão ấy cũng chả thanh minh, chả phân bua, chả trách móc ai. Lão thõng một câu: Đau bụng quá phải quay về uống thuốc, cố đi ngộ nhỡ... bĩnh ra quần thì bỏ mẹ, xấu mặt người Việt chứ lị.

Híc híc híc...

8.

Đi du lịch mà gặp được cái người “tua-gai” (tour guide) hợp cạ đó là điều may mắn.

Mà cái người tour guide gặp được một đoàn cặp cạ cũng có thể gọi là may mắn không kém, chứ sao!

Những ngày bên châu Âu, bọn miềng có được một người như thế.

Suốt 12 ngày đêm sát cánh bên nhau. Ngần ấy thời gian, nếu không khéo dễ chán nhau ngay. Nhưng đằng này thì không.

Đi với nhau suốt cả ngày. Tối về, anh ấy lại hô: “Tối nay có ai đi thăm thú, mua sắm gì không thì đừng ngại gọi mình nhé”! Mà những chuyện đi thêm ngoài tour, bình thường ra phải trả thù lao cho người ta chứ! Nhưng đằng này thì không có một mảy may ý ấy. Tua-gai này, lạ thế, hoan hỉ đưa đi, hoan hỉ nhập cuộc, như thể một thành viên của đoàn vậy.

Nhớ hôm ở Paris, anh ấy chọn cho đoàn một khách sạn ở vùng ngoại ô. Khách sạn thì xịn, chỉ tội hơi xa trung tâm. Hỏi anh ấy, được biết chỗ đang ở thuộc vành đai 5 của Paris. Lòng cũng hơi ngao ngán. Tưởng ở giữa lòng thành phố mới có hy vọng đi thăm thú ban đêm, chứ ngoại ô thế này thì nước non gì…Nhưng cũng lại nghĩ, thôi thì hầu bao đã mỏng, đừng có mà ngồi mơ.

Tối đến, anh ấy lại hô: “Có ai đi đồi Montmartre thì bảo mình, rồi hẹn giờ đi nhé!”. “Ơ xa xôi thế này thì đi gì chú?”. “Xa gì đâu anh. 20 phút tàu điện ngầm là tới thôi mà”. “Thế thôi à, vậy thì đi nhé!”.

Anh ấy lại tập hợp một nhóm những kẻ ham chơi gồm 6 mạng băng băng hai lần chuyển bến tàu điện ngầm, đi bộ một chút chưa kịp mỏi chân đã ngự trên lưng đồi Montmartre hoa lệ.

Anh ấy tự tay mua bia, mấy thức nhắm chơi chơi, thế là cả nhóm ngồi trên đồi trong đêm, uống bia, nghe đám thanh niên cầm guitar hát, nhảy; nhìn về tháp Eiffel, thấy một vũ trụ sao trên trời sao mặt đất giao nhau ở phía xa xa, tiếng rì rầm của sự sống Paris vọng lên đồi… Những phút như thế cũng thấy mình bõ một đời sống, không mong gì hơn được nữa.

Lại một hôm, đang ở bên ngoại ô nước Ý, trước khi rời khách sạn để bay về Áo, anh ấy đi đâu mãi không thấy có mặt. Có người đã thắc mắc hay anh ấy ngủ quên. Lúc sau anh ấy tất tả quay về, rồi phân bua rằng sáng sớm nay theo thói quen đi dạo, bắt được cái ví, trong đó không thấy tiền, chỉ có một cái passport, ghi tên một phụ nữ quốc tịch Ba Lan; có lẽ cô ta đi du lịch qua đây bị móc túi, bọn kẻ cắp lấy tiền vứt lại cái passport này. Anh ấy đến đồn cảnh sát gần nhất để báo trả, nhưng các nhân viên an ninh không nhận, bảo mang đến sân bay hy vọng người mất mới có thể nhận được. Nghe có lý, anh ấy lại giữ lấy để mang đến sân bay…

Đến sân bay, sau khi làm thủ tục check in xong, anh ấy lại đi tìm cảnh sát. Lúc sau về, anh ấy bảo cảnh sát sân bay cũng không muốn nhận, họ bảo tốt nhất mày gửi cho người ta. Thế là anh ấy đành ôm cái passport về Đức, nơi anh ấy ngụ cư để tìm cách gửi trả cho người phụ nữ không may ấy…

Thế mới biết cái đức độ của người tua-gai này. “Ăn ở” với nhau có 12 ngày, mà khi chia tay nhau bên sân bay Frankfurt, chả biết thế nào, mấy chị em nhớn bé trong đoàn khóc như mưa như gió. Khóc do phải xa một người đẹp trai mà lại ga-lăng? Khóc do sớm phải xa một người tử tế mà lâu ngày mới được gặp? Hay khóc vì một lý do gì cũng không rõ nữa…

Người tua-gai ấy vừa mới bảo vệ luận án Tiến sĩ ngành ngôn ngữ Đức. Trong lúc chờ phu nhân học xong Thạc sĩ để cùng về nước, anh ấy đi làm thêm.

Anh ấy có một danh xưng: Tour guide-doctor Phạm Trọng Bình.

Những ngày áp Tết Bính Thân