Đang ngồi uống rượu với mấy thằng bạn lúc cuối chiều, bỗng thấy điện thoại giãy đành đạch trong túi quần. Bèn bốc máy.
- A lô… Vâng, em định như vậy. Anh nhất trí chứ để em còn đưa vào trong danh sách?
- Ừ, ừ… Chú đã tính thế thì anh cũng quyết theo chứ còn gì nữa.
- Vâng, mấy anh em mình làm quả cho hoành anh ạ. Mang danh thành đạt nhất làng…
- Thôi được rồi, cứ ý chú mà làm!
Cuộc rượu rồi cũng đến lúc tàn. Tối về chìm vào giấc ngủ sâu. Sáng mai tỉnh dậy. Hừ, bỏ mẹ, nó bảo bao nhiêu nhỉ? À, ra thế. Nếu đúng thế thì toi hai tháng lương của bố mày rồi chứ còn gì nữa. Không được. Các chú nên tính toán lại, chứ thế này thì anh móm.
Y người làng nhưng rời làng đã lâu ra làm ăn ngoài phố. Y chả biết làm gì ngoài cái nghề được đào tạo ngay ngắn dưới mái trường xã hội chủ nghĩa ngày nào. Những năm tháng bao cấp, y cũng đã theo mấy đứa bạn buôn bán nhì nhằng từ chỗ nọ sang chỗ kia bằng xe đạp. Tính y bóc ngắn cắn dài. Lãi được 5 hào y tiêu hết 7 hào. Đã thế lại ham chơi. Thế rồi cái mộng kiếm tiền mau chóng tan tành như mây khói.
Sau này, nương theo sự đời nước chảy bèo trôi. Y dạy học. Y viết báo. Y làm sách. Dạy là chính. Sống ở cái thời trường đua nhau mọc, đại học đua nhau mở, thiếu người đứng lớp. Họ mời y đứng lớp. Công sá cũng chả ra gì, nhưng y tặc lưỡi có việc còn hơn không. Thế là y đem cái món “cháo phổi” đi giãi khắp nơi. Có một thời người ta coi nghề dạy học là nghề lao động nhẹ. Nhầm to. Cái giống bán “cháo phổi” này vừa bại não vừa bại thân. Phải đọc, phải chuẩn bị mới có chữ mà dạy người ta chứ. Có hôm đi dạy về, ngồi vào mâm cơm đã nguội, y chỉ cầm bát canh rau lên húp soạt cái cho mát ruột, ngồi thở chứ chả còn sức mà nhai cơm nữa…
Rồi qua ngày đoạn tháng, vợ chồng y cũng tích cóp, vay giật, cũng xây được cái nhà nho nhỏ, gọi là có chỗ chui ra chui vào.
Chưa hết. Y cũng phục y lắm. Bây giờ các con y đã nhớn. Mỗi khi có công có việc về quê, không thể ngồi bốn mạng trên xe máy được nữa. Mà thuê xe thì tiền nào cho xuể. Y lại bàn với vợ, thôi thì bóp mồm bóp miệng, vay giật, trả góp cố mua lấy cái ô tô nho nhỏ mà đi. Cuối cùng, việc cũng thành.
Một ngôi nhà ở phố, lại có ô tô, lại mỗi lần về làng quần là áo lượt, ăn trắng mặc trơn, ra người sung sướng. Hỏi: “Cái xe này mua hết bao nhiêu cháu?”. Trả lời: “Dạ, cháu mua cũng ngót nghét bảy trăm đấy ạ”. “Mày giỏi”. “Dạ, giỏi gì đâu chú. Chúng cháu phải mua trả góp đấy chú ạ”. Ông chú vằn mắt lên: “Mày không nói trả góp thì ông cũng không thèm vay chúng mày nhé”.
Hôm nay cái thằng gọi điện chính là thằng em họ mới về hưu. Trước khi hạ cánh an toàn, người nó nho nhỏ mà nó làm cái chức to to, cái chức to to nó lại đi cái xe nho nhỏ, trong cái xe nho nhỏ nó lại có những cái phong bì to to. Đại loại thế. Ừ thì nó cũng có cái tính hào phóng với công việc của dân làng. Mỗi khi làng tu sửa đình chùa, hay góp công góp của làm nhà văn hoá, làm nghĩa trang này nọ, nó đều giúp giập, có khi hậu hĩ. Dân làng cứ gọi là phục nó sát đất. Mình biết thân biết phận, mỗi lần về làng, hễ nghe ai nói dự định tu bổ này công đức kia là mình lờ lớ lơ, tịnh không dám góp chuyện.
Nay nó lại bảo làng mình chỉ có ba anh em họ nhà mình: em với anh với anh ấy được coi là danh giá nhất làng, nên em đưa ra ý kiến quyết luôn ba anh em đóng góp ngần ấy, chia đều, vị chi là… Anh đưa sớm cho em nhé! Nói xong, mình chưa kịp giả nhời, nó đã ngắt máy cái rụp.
Ơ, ông em, anh đây còn “Vợ… khôn con thơ”, nợ vẫn đầm đìa, anh theo các chú thế nào được. Rõ là...
Mấy hôm sau về thăm u, gặp một ông bạn thời chăn trâu cắt cỏ, bèn đem băn khoăn ra tâm sự. Ông bạn hạ ngay một câu trắng phớ: “Ông nói bây giờ ông vẫn phải đi vay có mà… chó nó tin!”.
Ngày 9/1/2017
