Sau khi cuộc họp kết thúc, Lý Nghị bước ra khỏi phòng họp, hỏi Mã Lâm: "Người đó vẫn còn ở đó chứ?"
Mã Lâm đáp: "Vẫn còn, chỉ là chờ đợi rất mất kiên nhẫn, cứ nhìn đồng hồ mãi."
Lý Nghị cười ha ha: "Tôi không ngờ hiệu suất làm việc của họ lại cao như vậy, tới nhanh quá."
Mã Lâm nói: "Ngài là Lý bộ trưởng mà, để họ chờ một chút cũng có sao đâu!"
Lý Nghị nói: "Không thể nói như thế được. Đi thôi."
Đến văn phòng, vừa bước vào cửa, liền nhìn thấy một người phụ nữ với mái tóc như thác nước buông xõa sau đầu, đang đứng trước giá sách ngắm nghía. Cô khoác trên mình chiếc váy dài họa tiết hoa nhí, trên đầu đội một chiếc mũ tròn đính hoa, mang đậm phong thái ngoại quốc.
Lý Nghị hắng giọng một tiếng, cười nói: "Chào cô, để cô đợi lâu rồi."
Người phụ nữ xoay người lại, xem đồng hồ, nói: "Lý bộ trưởng, tôi đã đợi ngài ba tiếng đồng hồ rồi."
Nghe giọng nói này, chính là người đã nghe điện thoại khi Lý Nghị gọi đến vào buổi sáng.
Lý Nghị nói: "Xin lỗi, xin lỗi, tôi không nghĩ công ty các cô lại phái người đến nhanh như vậy. Đúng là cửa tiệm trăm năm, dịch vụ quả nhiên không tồi!"
"Lý bộ trưởng, tôi biết ngài là lãnh đạo lớn, công việc bận rộn, nhưng thời gian của những người dân thường chúng tôi cũng là thời gian. Nếu ngài phải họp một cuộc họp kéo dài tận ba tiếng đồng hồ, thì liệu có thể đừng hẹn người khác trước được không?" Người phụ nữ nói: "Vì ngài là lãnh đạo nên tôi dành sự tôn trọng lớn nhất, sau khi nhận được điện thoại của ngài, ngay cả khi nhân viên chưa tới giờ làm việc, tôi đã lập tức tự mình chạy tới đây, vậy mà ngài lại tiếp đãi khách khứa như thế này sao."
Lý Nghị nói: "Ồ? Vậy nghĩa là, cô không phải nhân viên, mà là bà chủ?"
"Sao? Tôi không giống bà chủ sao?"
"Không giống, quá không giống. Bà chủ tiệm chữ họa thì nên là mấy vị cổ lỗ sĩ mới đúng chứ!"
"Khúc khích!" Người phụ nữ bật cười, sự chờ đợi bị bỏ mặc ba tiếng đồng hồ vừa rồi, vốn đang đầy oán khí, bỗng chốc bị tràng cười này xua tan.
Lý Nghị ngẩn người, thầm nghĩ người phụ nữ này thật đẹp, thắng ở khí chất như lan như sen, đặc biệt là đôi mắt ấy, mỗi cái cau mày, mỗi nụ cười đều đầy tình ý.
"Mời ngồi. Dâng trà." Lý Nghị hô lên một tiếng, Mã Lâm liền pha trà bưng vào.
Người phụ nữ nói: "Tôi vừa uống trà xong rồi, trà đậm cũng uống đến nhạt thếch cả ra. Lãnh đạo lớn quả nhiên là lãnh đạo lớn, trà vẫn rất ngon. Nếu không phải vì có chén trà này, cùng với giá sách này, tôi đã không đợi nổi suốt ba tiếng đồng hồ rồi. Ngài là người bận rộn, tôi cũng không làm mất thời gian của ngài nữa, ngài nói tác phẩm tranh vẽ nào có vấn đề, xin hãy lấy ra đi."
Lý Nghị cười ha ha, lấy hai bức chữ đó ra, trải một bức trong đó ra, nói: "Cô xem đi, chính là bức này."
Người phụ nữ nhìn một chút, nói: "Có vấn đề gì sao?"
Lý Nghị nói: "Đây không phải bức chữ tôi đã gửi đến quý tiệm để đóng khung trước đó."
Sắc mặt người phụ nữ lạnh đi, nói: "Lý bộ trưởng, ngài sẽ không nghi ngờ rằng chúng tôi đã tráo đổi tác phẩm của ngài đấy chứ?"
Lý Nghị nói: "Không dám. Chỉ là, tôi nghe nói trong giang hồ có không ít cao nhân dị sĩ, kỹ nghệ làm giả của họ quả thực có thể khiến người ta tin là thật. Các người ngay cả cổ họa của danh gia còn có thể mô phỏng, tác phẩm mới này, chẳng phải càng dễ như trở bàn tay sao?"
Người phụ nữ nói: "Lý bộ trưởng, may mà lời này ngài chỉ nói cho một mình tôi nghe, nếu không thì uy tín trăm năm của tiệm chúng tôi coi như hủy hoại hết! Đúng là lời ngài vừa nói, tôi cũng thừa nhận, chúng tôi quả thực biết mô phỏng, hơn nữa trình độ không hề thấp. Thế nhưng, chúng tôi mô phỏng cũng chỉ là theo yêu cầu của khách hàng mà thôi, không hề lén lút mô phỏng, càng không thể nào dùng thứ mô phỏng ra để thay thế chân phẩm."
Lý Nghị nói: "Hê hê? Thật sao?"
Người phụ nữ thấy Lý Nghị không tin, liền khẽ cười, nói: "Nói lời khó nghe một chút, sư phụ của chúng tôi mô phỏng tác phẩm cũng phải xem đẳng cấp đấy!"
Lý Nghị nói: "Ý gì?"
Người phụ nữ nói: "Những sư phụ thực sự mô phỏng giống, kỳ thực cũng là cấp bậc đại sư cả rồi, tác phẩm của chính họ đã là giá trị liên thành, mời họ ra tay sao chép mô phỏng, giá cả cũng đắt đến mức vô lý. Nếu không phải danh gia danh tác, thì sao chép mô phỏng cũng không đáng. Bởi vì thù lao mời họ ra tay còn cao hơn chính nguyên tác vài chục lần, thậm chí vài trăm, vài nghìn lần."
Lý Nghị nói: "Cô nói chuyện sắc bén thật đấy!"
"Xin lỗi, Lý bộ trưởng, tôi chỉ là đang bàn luận về sự việc thôi."
"Vậy ý cô là, bức chữ này của tôi, không đáng tiền?"
"Xin thứ lỗi cho tôi nói thẳng, tác phẩm này của ngài, vừa không phải danh gia đại tác, cũng chẳng có giá trị nghệ thuật gì to tát. Cùng lắm chỉ là tác phẩm nguệch ngoạc của một người yêu thư pháp, tặng cho người thân bạn bè, treo ở phòng khách nhà mình, lấy chút phong thái tao nhã thì còn được, nhưng nếu nói đến việc đi vào thị trường lưu thông nghệ thuật, thì đúng là chẳng đáng mấy đồng, ngay cả tiền đóng khung của ngài, cũng chưa chắc đã có người chịu trả nổi."
"Hừ!" Lý Nghị nói: "Cô nương này, sao lại nói chuyện như thế? Cô có biết đây là bút tích của ai không?"
Người phụ nữ nhìn phần đề tên, nói: "Thứ cho tôi kiến thức nông cạn, danh hiệu của người này, tôi thật sự chưa từng nghe qua."
Bút tích đề tên của Giang Triệu Nam, đương nhiên không thể ghi tên thật của mình, mà dùng nghệ danh và ấn triện nhàn nhã, nhưng những người thực sự từng thấy tác phẩm của ông thì chỉ cần nhìn thoáng qua là nhận ra ngay.
Lý Nghị nói: "Tôi còn tưởng cô là cao nhân gì chứ, hóa ra cũng chỉ biết dùng hư danh để bàn cao thấp."
Người phụ nữ nói: "Danh tiếng chỉ là một phần, người có tiếng tăm chính là người đã được xã hội và thị trường công nhận, tác phẩm của họ tự nhiên phải cao hơn người thường một bậc, giá trị tự nhiên cũng cao hơn. Đương nhiên, người nổi tiếng trước khi thành danh đều rất cô đơn, nhất là trong ngành nghệ thuật này, thường là vinh quang sau khi qua đời, sinh thời lại túng quẫn. Thế nhưng, thẩm mỹ nghệ thuật, sự tốt xấu của chữ họa, tôi vẫn phân biệt được. Chữ này tuy mô phỏng 'Nhị Vương', nhưng chỉ đắc được cái hình, không đắc được cái thần, tùy tiện tìm một người luyện thư pháp vài năm, cũng có thể viết ra kiểu chữ như thế này."
Lý Nghị nói: "Cô nương à, lời này của cô, tôi thật sự không thích nghe. Có bản lĩnh thì cô viết một bức chữ như thế này cho tôi xem thử! Nếu cô có thể viết tốt được như vậy, tôi sẽ tin lời cô!"
Người phụ nữ nói: "Lý bộ trưởng, chắc chắn ngài thấy tôi trẻ tuổi, lại thấy tôi là phụ nữ, nên mới khẳng định là tôi không viết được một tay chữ đẹp, phải không?"
Lý Nghị nói: "Không dám, tôi chỉ cảm thấy bức chữ này viết thực sự rất đẹp, người không có công lực vài chục năm, tuyệt đối không thể viết ra được. Cô nói tùy tiện một người luyện thư pháp vài năm cũng có thể viết ra được kiểu chữ đẹp như thế này, tôi thật không tin. Cô là người thừa kế của cửa tiệm trăm năm, chắc hẳn hồi nhỏ cũng từng luyện qua, nếu cô viết được, tôi sẽ phục cô!"
Người phụ nữ nhìn xung quanh một chút, khẽ cười: "Nhưng ở chỗ ngài, văn phòng tứ bảo còn không có, tôi viết thế nào đây?"
Lý Nghị nói: "Chuyện này dễ thôi. Đồng nghiệp của tôi có." Nói đoạn, liền gọi Mã Lâm vào, bảo anh ta đi mượn một bộ văn phòng tứ bảo.
Người phụ nữ chỉ chỉ giá sách: "Lý bộ trưởng, ngài bày nhiều sách như thế này, là để cho khách tới thăm xem, hay là tự mình xem vậy?"
Lý Nghị nói: "Đương nhiên là tự mình xem."
Người phụ nữ nói: "Vậy ngài đã xem qua được bao nhiêu cuốn trong số đó rồi?"
Lý Nghị nói: "Đã đọc lướt qua quá nửa."
Người phụ nữ nói: "Xin thứ lỗi cho tôi đường đột, nếu tôi tùy tiện lấy ra một cuốn, kiểm tra ngài một chút, ngài không phiền chứ?"
Lý Nghị nói: "Tùy ý."
Người phụ nữ quả nhiên lấy ra một cuốn sách, nói: "Cuốn sách này, ngài đã xem qua chưa?"
Lý Nghị nói: "'Bàn về nguồn gốc và nền tảng của sự bất bình đẳng giữa loài người', kiệt tác của Rousseau, tôi may mắn đã từng đọc qua."
Người phụ nữ nói: "Vậy sao? Vậy ngài có thể nói xem trong cuốn sách này viết về cái gì không?"
Lý Nghị nói: "Cô đây là muốn khảo sát tôi à?"
Người phụ nữ nói: "Tôi chỉ là rất tò mò. Trước đây tôi từng nghe nói, rằng trong văn phòng của mỗi vị lãnh đạo đều sẽ bày một cái tủ sách lớn, cấp bậc càng cao, chất lượng và dung lượng của tủ sách lại càng lớn. Chỉ có điều, họ chưa bao giờ xem những cuốn sách trên giá, chỉ bày ra cho người khác xem. Thậm chí có người còn hơn thế, trên giá sách của một số vị lãnh đạo, cái được bày biện không phải là sách."
Lý Nghị nói: "Ồ? Vậy bày cái gì? Thuốc lá? Rượu? Đồ chơi?"
"Cũng không hẳn là thế, chỉ là vỏ bọc bên ngoài của những cuốn sách bìa cứng, bên trong trống rỗng, không có sách vở gì cả." Người phụ nữ nói: "Bày cả một giá đầy vỏ sách, hoặc là những chiếc hộp rỗng bằng gỗ in tựa sách nhũ vàng, cũng đủ để dọa người rồi."
Lý Nghị cau mày nói: "Đây đều là lời đồn nghe được từ đâu vậy?"
Người phụ nữ nói: "Chỉ là nghe nói thôi mà, tôi cũng chưa từng được thấy. Hôm nay là lần đầu tiên tôi bước vào văn phòng của vị lãnh đạo có cấp bậc cao như ngài, nhìn thấy cái tủ sách xa hoa to lớn này, nhất thời kinh ngạc ngẩn người. Cho nên mới không nhịn được mà đợi suốt ba tiếng đồng hồ, chính là để xem cái giá sách này."
Lý Nghị nói: "Cô đợi ba tiếng đồng hồ, chính là để kiểm chứng xem, những vị lãnh đạo cấp cao cái gọi là chúng tôi, có phải thật sự đều như trong lời đồn đại, không đọc sách, chỉ bày giá sách cho người khác xem đúng không?"
Người phụ nữ giơ cuốn sách trong tay lên: "Hy vọng Lý bộ trưởng có thể đính chính tin đồn giúp tôi. Để tôi lấy lại niềm tin rằng cán bộ lãnh đạo nước ta ngày ngày đều đang đọc sách tiến bộ."
Lý Nghị hắng giọng một tiếng, nói: "'Bàn về nguồn gốc và nền tảng của sự bất bình đẳng giữa loài người', cuốn sách này chia làm hai phần lớn: Phần thứ nhất trình bày chi tiết về trạng thái tự nhiên cũng như các yếu tố phát triển trong trạng thái tự nhiên, dẫn đến việc loài người bước vào xã hội văn minh; phần thứ hai luận bàn về sự bất bình đẳng, nô dịch chính trị và sự phát triển của thoái hóa đạo đức của con người trong trạng thái xã hội."
"Á!" Người phụ nữ khẽ ngạc nhiên: "Ngài cũng biết chút ít đấy nhỉ?"
Lý Nghị mặc kệ cô, tiếp tục nói: "Cuốn sách này là luận văn được viết theo lời mời gọi bài dự thi của Viện Dijon, chủ đề thảo luận của nó là sự bất bình đẳng, áp bức và bóc lột - thứ vừa mang lại cho chúng ta của cải, lại vừa mang đến cho chúng ta tội ác. Cuốn sách này là linh hồn của Cách mạng Pháp, sự thấu hiểu về nguồn gốc bất bình đẳng và nhu cầu thực sự của cuộc sống đủ để xuyên suốt lịch sử nhân loại năm ngàn năm, dọc ngang tám vạn dặm, sự tra vấn và giải phẫu đối với tâm hồn là thẳng thắn, chân thực nhất."
Rousseau một mặt mượn các tư liệu nhân học về người man di thời đó, một mặt triển khai sự tưởng tượng biện chứng, hồi tưởng lại tiến trình lịch sử quá độ từ trạng thái tự nhiên sang trạng thái xã hội của loài người. Lịch sử tiến bộ của loài người cũng chính là lịch sử sa đọa của loài người, mà việc xác lập chế độ tư hữu, chính là mắt xích mấu chốt gây ra sự bất bình đẳng của loài người và những hậu quả của nó."
Lý Nghị hơi dừng lại một chút, nói: "Tôi thích nhất một câu trong sách: Ngược lại, công dân thì suốt ngày không ngừng bận rộn, mệt mỏi đổ mồ hôi, hưng phấn không thôi, lo âu bất an, vì để theo đuổi công việc càng gian nan hơn. Anh ta làm việc suốt đời, thậm chí vì để có thể sinh tồn mà đi tìm cái chết, hoặc vì để vĩnh sinh mà vứt bỏ sinh mệnh."