David nhìn quanh như đang nghĩ xem nên nói gì. Cuối cùng anh mở miệng định nói, nhưng Kate đã giơ tay lên chặn anh lại.

“Tôi biết là nghe có vẻ điên rồ, nhưng cứ nghe tôi đi, để tôi nói hết ra đã. Chúng ta cũng có đi đâu được đâu.” Cô chỉ vào cái khoang và quả khinh khí cầu bên trên.

“Được thôi, nhưng tôi phải báo trước là tôi chẳng hiểu mô tê gì đâu nhé. Tôi không biết mình sẽ giúp được bao nhiêu.”

“Anh chỉ cần bảo tôi khi nào các giả thuyết nghe có vẻ điên rồ quá.”

“Có được áp dụng cho những gì cô vừa nói không? Vì cô vừa bảo là...”

“Được rồi, thế này nhé, anh cứ nghe đi, rồi cho tôi biết là có gì nghe điên rồ không. Các sự kiện là thế này: cách đây khoảng bảy mươi ngàn năm, siêu núi lửa Toba phun trào. Nó tạo ra một mùa đông núi lửa trên toàn thế giới kéo dài từ sáu đến mười năm, và có lẽ là một khoảng thời gian nguội lạnh kéo dài một nghìn năm nữa. Tro bụi bao phủ Nam Á và châu Phi. Dân số giảm xuống còn khoảng từ ba đến mười ngàn người, thậm chí chỉ còn khoảng một ngàn cặp có thể giao phối được.”

“Được, đúng thế, tôi có thể xác nhận là nghe không điên chút nào.”

“Bởi vì tôi đã kể cho anh nghe về thảm họa Toba khi ở Jakarta.”

David giơ tay lên. “Tôi chỉ muốn tỏ ra có ích thôi mà.”

Kate nhớ lại phản ứng của chính mình và những lời cô nói với David trong xe tải, cách đây mới mấy ngày mà đã như cả một đời người. “Buồn cười thật. Tiếp nhé, việc giảm dân số đã tạo ra một nút cổ chai trong di truyền học vào khoảng thời gian đó. Chúng ta biết rằng tất cả con người trên hành tinh đều có tổ tiên là một nhóm người rất nhỏ, khoảng một đến mười ngàn cặp đôi giao phối tồn tại cách đây chừng bảy mươi ngàn năm. Tất cả những người không ở châu Phi đều có tổ tiên là một bộ tộc nhỏ đã rời đó cách đây khoảng năm mươi ngàn năm, chỉ với khoảng một trăm người. Thực ra, tất cả những người đang sống ngày nay đều là con cháu của một người đàn ông sống ở châu Phi cách đây sáu mươi ngàn năm.”

“Adam à?”

“Thật ra chúng tôi gọi ông ấy là Adam nhiễm sắc thể Y, vì chúng tôi là nhà khoa học. Cũng có cả Eve nữa - Eve ty thể - nhưng bà sống trước đó lâu hơn nhiều, chúng tôi nghĩ là cách đây khoảng từ một trăm chín mươi ngàn đến hai trăm ngàn năm.”

“Du hành thời gian à? Tôi vẫn được nói cái gì nghe điên đấy chứ...”

“Không phải du hành thời gian, cảm ơn anh nhiều. Đó chỉ là những chỉ định về di truyền học để nói đến tổ tiên chung của loài người. Hơi phức tạp, nhưng tóm lại là ông Adam này có lợi thế lớn - con cháu của ông tiến hóa cao hơn tất cả những người cùng thời với họ.”

“Họ có Gen Atlantis.”

“Cứ nói những gì chúng ta biết chắc đã. Họ có một lợi thế nào đó, dù nó là gì đi chăng nữa. Cách đây khoảng năm mươi ngàn năm, loài người bắt đầu cư xử khác đi. Những hành vi phức tạp bỗng bùng nổ: sử dụng ngôn ngữ, làm công cụ, vẽ tranh trên tường. Đó là bước tiến vĩ đại nhất trong lịch sử loài người - mà chúng ta gọi là Bước Đại Nhảy Vọt. Khi nghiên cứu các hóa thạch con người trước và sau đó, chúng ta không thấy có nhiều sự khác biệt. Hệ gen của họ cũng không có nhiều khác biệt. Chúng ta chỉ biết rằng một thay đổi nhỏ nào đó về mặt di truyền đã tạo ra khác biệt trong cách suy nghĩ của chúng ta, có lẽ là thay đổi trong hoạt động não.”

“Gen Atlantis.”

“Dù nó là gì đi chăng nữa, thay đổi trong hoạt động não này cũng là cú trúng số di truyền học lớn nhất trong lịch sử. Loài người đang từ bờ vực tuyệt chủng - chưa đến mười ngàn người, săn bắn và hái lượm trong tự nhiên - trở thành bá chủ thế giới, với hơn bảy tỉ người, chỉ trong vòng năm mươi ngàn năm. Quãng thời gian đó xét về mặt tiến hóa thì chỉ như một cái chớp mắt. Chúng ta đã có một cú trở lại ngoạn mục mà các nhà di truyền học gần như không thể tin nổi. Ý tôi là, dân số hiện đang tồn tại chiếm tới mười hai phần trăm tất cả số người đã từng sống trên đời. Chúng ta chỉ bắt đầu tiến hóa từ hai trăm ngàn năm trước. Chúng ta vẫn đang cưỡi trên đám mây hình nấm do Bước Đại Nhảy Vọt tạo ra, và chúng ta không biết nó xảy ra như thế nào hay nó sẽ đưa ta đến đâu.”

“Ừ, nhưng tại sao lại là chúng ta, tại sao chúng ta lại may mắn đến thế? Thời đó còn những giống người khác nữa, phải không? Người Neanderthal này, người... tôi không nhớ cô gọi họ là gì nữa; họ thì sao? Nếu người Atlantis đến cứu chúng ta thì tại sao không cứu cả họ nữa?”

“Tôi có giả thuyết cho việc đó. Chúng ta biết cách đây năm mươi ngàn năm, có ít nhất bốn loài người phụ khác: chúng ta hay còn gọi là người hiện đại về mặt giải phẫu, người Neanderthal, người Denisova và người Homo floresiensis hay còn gọi là người Hobbit. Có thể còn nữa mà chúng ta chưa tìm thấy, nhưng đó là bốn loài phụ...”

“Loài phụ ấy à?” David hỏi.

“Phải. Nói chính xác thì họ là loài phụ; họ đều là người cả. Chúng ta định nghĩa loài là một nhóm sinh vật có thể giao phối và tạo ra con có thể sinh sản được, và cả bốn loài người đó đều có thể giao phối với nhau. Thật ra, chúng ta đã tìm ra bằng chứng di truyền là họ có giao phối lẫn với nhau. Cách đây mấy năm, khi hệ gen của người Neanderthal được giải mã, chúng ta phát hiện ra rằng tất cả những người không sống ở châu Phi đều có từ một đến bốn phần trăm gen Neanderthal. Nhiều nhất là ở châu Âu - quê hương của người Neanderthal. Chúng ta cũng đã phát hiện điều tương tự khi giải mã hệ gen người Denisova. Một số tộc người ở Melanesia, nhất là người Papua New Guinea, có tới sáu phần trăm hệ gen giống với người Denisova.”

“Thú vị nhỉ. Tức là chúng ta đều là giống lai à?”

“Phải, nói chính xác là như vậy.”

“Tức là chúng ta đã kết hợp các loài phụ khác để tạo thành một loài người tổng thể ư?”

“Không. Ờ, có lẽ là một phần trăm rất nhỏ thôi, nhưng các bằng chứng khảo cổ cho thấy bốn nhóm đã tồn tại riêng biệt. Tôi nghĩ các loài phụ kia không có được Gen Atlantis vì họ không cần nó.”

“Họ...”

“Không sắp bị tuyệt chủng,” Kate nói. “Chúng tôi nghĩ rằng người Neanderthal sống ở châu Âu từ khoảng sáu trăm ngàn đến ba trăm năm mươi ngàn năm trước. Các loài phụ khác cũng tồn tại lâu đời hơn chúng ta; dân số của họ có lẽ đông hơn. Và họ không sống trong khu vực bị ảnh hưởng bởi Toba: người Neanderthal ở châu Âu, người Denisova ở nơi ngày nay là Nga, còn người Hobbit thì ở Đông Nam Á - cách xa Toba và lại nằm xuôi chiều gió.”

“Vậy là họ không vất vả bằng chúng ta, và chúng ta đã gần tuyệt chủng. Rồi chúng ta trúng quả di truyền, và họ mới bị tuyệt chủng - vì chính chúng ta.”

“Đúng thế. Và họ tuyệt chủng rất nhanh. Chúng ta biết người Neanderthal khỏe hơn chúng ta, có não lớn hơn và đã sống ở châu Âu từ hàng trăm ngàn năm trước khi chúng ta xuất hiện. Thế rồi, chỉ trong vòng mười đến hai mươi ngàn năm, họ đã tuyệt chủng.”

“Có lẽ đó là một phần trong kế hoạch lớn của bọn Immari,” David nói. “Có lẽ Giao thức Toba không chỉ có mục đích tìm ra Gen Atlantis. Có lẽ bọn Immari nghĩ những con người tiến hóa bậc cao này, những người Atlantis ấy, đang ngủ đông, nhưng nếu họ quay lại, họ sẽ tiêu diệt loài người cạnh tranh với họ, bất kỳ ai có thể là mối đe dọa với họ - đúng như chúng ta đã làm trong suốt năm mươi ngàn năm qua, sau khi chúng ta nhận được cái Gen Atlantis này. Cô đã đọc bản diễn văn của Kane rồi đấy: chúng nghĩ ta sắp xảy ra chiến tranh với người Atlantis.”

Kate cân nhắc giả thuyết của David, và cô chợt nhớ lại cuộc trò chuyện của cô với Martin. Ông đã nói rằng bất kỳ một giống loài tiến hóa bậc cao nào cũng sẽ loại bỏ loài người kém cỏi hơn nhưng có thể cạnh tranh với họ; giả thuyết của ông là loài người cũng giống một thuật toán máy tính đang tiến tới một kết cục: một loài người đồng nhất. Đó chính là mảnh ghép cuối cùng. “Anh nói đúng đấy. Toba không chỉ là để tìm ra Gen Atlantis. Nó còn nhằm mục đích tạo ra người Atlantis, biến đổi loài người bằng cách khiến chúng ta tiến hóa. Chúng đang tìm cách làm cho loài người đồng nhất với người Atlantis - tạo ra một giống loài duy nhất, để nếu người Atlantis có trở lại thì họ cũng sẽ không coi chúng ta là mối đe dọa. Martin nói Giao thức Toba là ‘kế hoạch dự phòng’. Chúng nghĩ nếu người Atlantis thức giấc và thấy bảy tỉ con người man rợ, họ sẽ tàn sát chúng ta. Nhưng nếu họ xuất hiện và thấy một nhóm nhỏ những người có gen giống với họ, họ sẽ cho phép những người đó sống sót - họ sẽ coi chúng ta là một phần trong bộ tộc hoặc giống loài của họ.”

“Phải, nhưng tôi nghĩ đó chỉ là phân nửa kế hoạch thôi,” David nói. “Đó là cơ sở khoa học, quan điểm di truyền, kế hoạch dự phòng. Bọn Immari nghĩ sắp có chiến tranh. Chúng suy nghĩ kiểu nhà binh. Trước đây tôi đã nói tôi nghĩ chúng đang tạo ra một đội quân, và tôi vẫn tin là thế. Tôi nghĩ chúng thử nghiệm các đối tượng với Quả Chuông vì một lý do cụ thể. “

“Để xem họ có sống sót không.”

“Sống sót, đúng thế, nhưng còn cụ thể hơn nữa: để xem họ có đi qua được bên dưới nó không. Ở Gibraltar, chúng đã phải khai quật xung quanh nó để tháo nó ra. Tôi nghĩ có thể ở mỗi công trình Atlantis đều có một Quả Chuông - kiểu như một thiết bị bảo vệ để kẻ khác không xâm nhập được; nhưng nó không hoạt động với chúng ta vì thực ra chúng ta là giống lai giữa con người với người Atlantis. Nếu bọn Immari đã tìm ra cách hoạt hóa Gen Atlantis, chúng có thể cử một đội quân vào đó và giết hết người Atlantis. Giao thức Toba chỉ là kế hoạch dự phòng cuối cùng - nếu chúng thất bại, người Atlantis sẽ thức giấc và cuối cùng sẽ chỉ còn lại những người cùng giống loài với họ.”

Kate gật đầu. “Chúng sẽ giết chính những người đã cứu chúng ta khỏi bị tuyệt chủng, có lẽ cũng là những người duy nhất có thể đảo ngược dịch bệnh phát ra từ Quả Chuông.”

Cô thở dài. “Nhưng tất cả chỉ là giả thuyết và đoán mò. Chúng ta có thể đã nhầm.”

“Cứ bám sát những gì chúng ta biết đã. Chúng ta biết các thi thể được chuyển đi khỏi Trung Quốc, và các thi thể từ Quả Chuông đã từng tạo ra một dịch bệnh trước kia.”

“Chúng ta nên báo động cho các cơ quan y tế chăng?”

David lắc đầu. “Cô đọc cuốn nhật ký rồi đấy, chúng biết cách che giấu dịch bệnh. Và có lẽ bây giờ chúng giỏi việc đó hơn nhiều rồi - chúng đã chuẩn bị cho Giao thức Toba từ rất lâu. Chúng ta phải tìm hiểu xem các giả thuyết của cô có chính xác không, và chúng ta cần một lợi thế - một cách để liên lạc với người Atlantis hoặc ngăn chặn bọn Immari.”

“Gibraltar.”

“Đó là lựa chọn tốt nhất của ta. Căn buồng mà Patrick Pierce đã tìm thấy.”

Kate liếc nhìn quả khinh khí cầu. Độ cao đang giảm dần, và họ chỉ còn lại rất ít túi cát để vứt cho nhẹ bớt. “Tôi không nghĩ chúng ta sẽ đi xa được đến thế đâu.”

David mỉm cười và nhìn quanh khoang, như thể tìm xem có gì họ dùng được không. Ở góc có một bọc gì đó. “Cô đã đem cái đó theo à?”

Mãi đến bây giờ Kate mới để ý đến nó. “Không.”

David nhích lại gần và mở cái bọc ra. Bên dưới lớp vải bố dày là một ít tiền rupee Ấn Độ, hai bộ quần áo cho hai người và một tấm bản đồ miền Bắc Ấn Độ, chắc hẳn là nơi họ đang bay qua lúc này đây. David giở tấm bản đồ ra, và một mẩu giấy nhỏ rơi ra. Anh đặt tấm bản đồ sang bên, đọc mẩu giấy, rồi đưa nó cho Kate.

Xin hãy thứ lỗi vì chúng tôi đã không làm gì.

Chiến tranh không nằm trong bản chất của chúng tôi.

- Qian

Kate đặt mẩu giấy xuống và ngắm nghía quả khí cầu. “Tôi nghĩ chúng ta không còn nhiều thời gian nữa đâu.”

“Đồng ý. Tôi có ý này. Nhưng sẽ mạo hiểm đấy.”