T
rong lớp Toán, thành phần học sinh quốc tế chiếm số đông. Tôi học với một số bạn người châu Á, trong đó có một bạn người Việt, còn lại là các bạn người Nga và Kazakhstan. Tôi nhớ mình đã rất ngạc nhiên trước khả năng tính nhẩm của tất cả mọi người. Trong lúc tôi loay hoay bấm máy tính, các bạn đã đọc vanh vách kết quả của những phép tính khó nhằn. Ngạc nhiên hơn nữa, khi thầy giáo giảng những khái niệm toán học mới toe, tôi mất rất lâu mới “tiêu hóa” được chúng. Nhưng đối với các bạn, họ có thể áp dụng vào bài tập ngay lập tức, cứ như đã được học qua rồi vậy.
Để ý thấy tôi ráng sức, sau giờ học, cậu bạn người Việt hỏi tôi: “Mấy cái này ở Việt Nam bọn mình học từ lớp 9 rồi mà, cậu không nhớ gì sao?”.
Tôi thật thà: “Mình không học trường Việt Nam, mình chưa học qua”.
“Hèn gì!” – Cậu ta “À” lên rõ to, rồi gật gù như đó là lẽ đương nhiên “Cậu học trường Quốc tế hả? Toán, Lý, Hóa, chắc dễ ẹc.”
Lúc đó tôi tự ái kinh khủng, gắt: “Cậu đã học qua chưa mà biết!”.
Cậu bạn vẫn bình tĩnh nhún vai: “Mình nói thật mà, cậu thấy người Việt qua đây không ai học Toán bình thường như cậu đâu, ai cũng học Toán nâng cao (Advanced Mathematics)”.
“Vậy sao cậu học trong lớp này?” – Tôi chau mày.
“Tại mình đăng ký trễ, nên phải ráng chờ xem có ai học không nổi lớp Toán nâng cao mà đổi môn, thì mình sẽ chuyển đi.” – Cậu giải thích.
Nghe cậu bạn nói thế, ngày hôm đó, cả buổi chiều tôi đã chạy hết dãy lớp học Toán để kiểm chứng có phải như cậu ấy nói không. Và thật vậy, tất cả những cái tên Việt Nam đều được in sạch sẽ gọn gàng trong các danh sách học sinh học môn Toán nâng cao. Duy chỉ có tên Thao Nguyen Le và tên cậu bạn kia nằm trong lớp thầy Kyle, là lớp Toán thường. Thế nhưng cũng chỉ vài hôm sau đó, cậu ấy cũng biến mất khỏi lớp tôi và tất tả chạy đến lớp Toán nâng cao một cách vui vẻ.
Bấy giờ tôi đã hiểu vì sao các bạn trong trường lại chụp mũ tất cả các người Việt (và châu Á nói chung) là những thần đồng Toán học. Khi biết được chỉ mình tôi học trong lớp Toán thường, bỗng nhiên lúc đó tôi thấy tự ái kinh khủng. Tôi buồn rầu tự gán cho mình cái mác người Việt dở Toán nhất trường và xấu hổ khi thấy các du học sinh Việt Nam tề tựu để đi đến lớp Toán cùng nhau (Dù bây giờ nhìn lại, tôi thấy thật buồn cười vì lúc đó mình lại cảm giác như vậy).
Một ngày tôi tình cờ quen được một cậu em trai tên Trần Linh khi ra thư viện thành phố học bài. Lúc đó tôi đang học A2 (tương đương lớp 12), còn cậu sang để học AS (tương đương lớp 11). Lần đầu gặp cậu, đó là lúc tôi đang ngồi học một mình, một cậu học sinh châu Á khác đến và lịch sự hỏi tôi cậu có thể ngồi đối diện với tôi được không. Tôi ngước mắt lên nhìn, đó là một cậu trai to con, với gương mặt tròn, cặp mắt him him, và làn da bánh mật. Chúng tôi trò chuyện một lúc thì biết rằng cả hai đều là người Việt. Cậu học tại Cambridge nhưng không phải trường tôi. Và tất nhiên như đa số người Việt, cậu cũng học Toán nâng cao.
Thấy tôi chật vật tính mãi không ra mấy bài hàm số đồ thị, cậu ngỏ lời muốn giúp. Ngay lúc đó, với bản tính tự ái hão huyền, tôi đã chau mày và nói không cần.
Thế nhưng, sau khi nghĩ đi nghĩ lại, tôi tự nuốt lòng tự tôn vớ vẩn đó và nói với cậu: “Em chỉ cho chị bài này có được không?”.

Cậu Trần Linh (không phải tên thật), người thầy bất đắc dĩ của tôi.
Trần Linh cười xòa, cậu nhìn ánh mắt ái ngại của tôi rồi bắt đầu giảng giải. Và chỉ thoáng qua một tí, tôi đã quên mất cái sự tự ái, tự tôn đó từ lúc nào. Từ ngày đó, tôi lao đầu vào cố gắng học và không bận tâm suy nghĩ người khác nghĩ gì.
Ở trường sixth-form (trường cấp ba) của tôi, cứ một tháng trước kỳ thi, sẽ tổ chức một đợt thi thử (mock exam) để học sinh làm quen với áp lực phòng thi. Đừng tưởng rằng thi thử thì không quan trọng, bởi các giáo viên sẽ dựa vào kết quả này để gởi đánh giá của họ (expected grades) đến những trường đại học mà học sinh chọn, và từ đó trường đại học sẽ quyết định có giữ chỗ cho học sinh đó hay không (conditional offer).
Tôi nhớ trước kỳ thi toán năm đó, tôi đã rất chăm chỉ mỗi cuối tuần, dù mưa hay gió đều đặn đạp xe ra thư viện thành phố để cậu Trần Linh “dạy kèm” như một chú ong thợ. Cuối cùng trời đã không phụ lòng con ong ấy, tôi đạt điểm A sáng rực trong kỳ thi thử. Ngày hôm ấy tôi vui lắm, bèn nhắn tin ngay cho cậu em cùng những lời cám ơn rối rít. Nhưng mãi không thấy cậu trả lời…
Tối đó, đã gần 9 giờ. Điện thoại tôi sáng lên. Là cậu Trần Linh!?
“A lô, em ở đâu cả ngày? Em có thấy tin nhắn của chị không?”
“Em có thấy... Chị nhìn ra cửa sổ đi ạ. Em đang đứng dưới ký túc xá của chị nè.”
Tôi rướn người ngó ra cửa sổ từ tầng cao nhất của tòa nhà, thấy cậu em bé tí bên dưới đang ra sức vẫy tay. Tôi bật cười, chạy năm tầng lầu xuống nhà. Trần Linh vừa thấy tôi, cậu vỗ tay: “Chúc mừng chị nhé!”.
“Cám ơn em nhiều lắm, chị ngưỡng mộ em lắm đấy. Nhờ em cả.”
“Trời! Có gì đâu.” – Cậu gãi đầu, rồi đưa tôi một chậu hoa nhỏ – “Tặng chị này. Sau giờ học hôm nay, em đi mãi ra gần bến tàu để mua đấy. Nói thật, em mới là người phải ngưỡng mộ chị. Chị không ngại để em kèm học. Chị đã quyết tâm là chị sẽ làm đến cùng. Em quý chị như chị ruột của em!”
Tôi ngây người ra nhìn cậu cảm kích. Những lời nói của Trần Linh hôm ấy, đến bây giờ, mỗi khi tôi đặt tâm huyết vào làm một việc gì, chúng lại vang lên bên tai tôi như chỉ vừa đêm qua, tôi ôm chậu hoa nhỏ cậu tặng vào nhà, đặt bên cửa sổ ngắm nghía.
Cũng thời gian đó, ông giáo già dạy Toán của tôi hay mở lớp ôn tập cho những ai cần. Lớp đầu thầy mở ra, ai cũng đến nhưng dần dà chỉ còn mỗi tôi và cậu bạn người Nga. Buổi ôn tập cuối cùng, hai ngày trước khi thi, tôi tính không đi. Lúc ấy vừa học xong lớp cuối cùng, trời đã chập choạng tối. Tôi nhắm mắt mơ về cái giường êm ái và tấm chăn mềm mại đang chờ tôi ở nhà. Thế nhưng, khi lúi húi dắt xe đạp, tôi thấy cậu bạn người Nga đang rảo bước nhanh chóng dưới những ngọn đèn đường hướng về ký túc xá. Tôi chợt nghĩ về thầy Kyle… cảm thấy mình không thể cứ thế này đi về.

Chậu hoa nhỏ của Trần Linh tặng.
Bước vào trường trở lại, tôi gặp bà nhân viên tiếp tân đang xếp soạn giấy tờ chuẩn bị về. Tôi hỏi: “Thầy Kyle còn ở lớp không ạ?”.
“Còn, ông ấy bảo ông ấy đang chờ con gái mình đến rồi mới về.” – Bà nói, rồi khoác giỏ xách qua vai và bước ra khỏi cửa.
Tôi chạy ào đến lớp tìm thầy. Nhìn thầy ngồi một mình, cặm cụi viết, tôi bỗng cảm thấy tội lỗi vô cùng. Tôi nhớ buổi ôn tập cuối cùng ấy, chỉ còn mình tôi và ông thầy già. Khi chúng tôi rời khỏi trường học, tôi sực nhớ và nhắc thầy: “Em nghe bà tiếp tân nói chẳng phải thầy chờ con gái đến rồi mới về sao?”.
“Ồ! Con gái tôi đến rồi đấy.” – Thầy nhìn tôi trìu mến, và đó không phải là ánh mắt của một người thầy giáo, mà là ánh mắt của một người cha già ôn tồn khuyên bảo – “Phải thật bình tĩnh và nhớ kiểm tra những lỗi nhỏ không đáng có đấy nhé.” – Nói rồi, thầy tạm biệt tôi và quay lưng đi khuất bóng sau ngã rẽ bên hông nhà thờ.
Tôi đứng đó, mỉm cười… Có thể Toán học không đến với tôi như một khả năng đặc biệt như đa số những người Việt khác trong trường, nhưng tôi tự hào vì nó đã mang lại cho tôi những tình cảm đáng trân trọng suốt cuộc đời. Cậu Trần Linh và thầy Kyle đã cho tôi thấy rằng Toán không phải là thước đo trong cuộc sống. Và chắc chắn rằng cuộc đời này không có người dở, chỉ có người tự nghĩ mình dở mà thôi.

Hình tôi mặc áo dài chụp với thầy Kyle (không phải tên thật) ngày tựu trường năm 12.