N

ăm 20 tuổi, tôi hoàn thành xong bằng cử nhân đại học. Khóa học năm đó, tôi là người nhỏ tuổi nhất. Không như ở Việt Nam, chuyện đi học được tính bằng tuổi tác, ở Anh và các nước phát triển khác, học hành là khi người ta đã chuẩn bị sẵn sàng. Vì thế, năm đó, tôi tốt nghiệp cùng với những cô, cậu sinh viên 24, 25 tuổi. Có những người đã 29, 30, có việc làm ổn định và họ chỉ quay lại trường học để thăng tiến hơn nữa trong sự nghiệp của mình. Ở tuổi 20, nhiều người chỉ mới bắt đầu học năm thứ nhất, hoặc vẫn đang rong ruổi chu du, khám phá bản thân mình ở nước ngoài (gap years) trước khi nghiêm túc quay lại việc học. Riêng tôi thì khác. Từ cái đêm nhìn thấy ba nắm tay mẹ trong bệnh viện, thốt ra từng chữ rời rạc, mệt nhọc nhưng ấp ủ bao nhiêu hy vọng: “Anh sang được nhà hàng rồi, từ nay mỗi tháng mình sẽ dư ra một khoản tiền kha khá. Em để dành cho con đi học đại học”. Tôi đã luôn tự nhủ, mình không có thời gian để nhởn nhơ, níu kéo tuổi thơ nữa. Tôi biết ba tôi chẳng còn bao nhiêu năm để nhìn thấy tôi vào đại học và tốt nghiệp cử nhân. Thời gian của ông là một chiếc đồng hồ đếm ngược vì cả cuộc đời ông đã dành hết cho tôi, và điều duy nhất tôi muốn làm là khiến ông tự hào.

Hình được nhiếp ảnh gia của trường chụp, đồng thời là hình bìa của album ảnh chụp tốt nghiệp ngày 9 tháng 7 được tải lên facebook của Đại học Birmingham.

Vậy nhưng, tôi đã không làm được. Ông chỉ có thể nhìn thấy tôi bước vào cổng trường đại học mà thôi. Ngày khoác áo nón cử nhân vào người, nhìn mình trong gương, điều đầu tiên tôi nghĩ đến, không phải là những đêm thức trắng viết bài, cũng chẳng phải những ngày miệt mài thư viện, mà là ba tôi. Tôi ước ông có thể thấy được hình ảnh này của tôi, và tôi ước mình có thể thấy được ánh mắt ngời sáng của ông một lần nữa, như ánh mắt ngày đầu ông đưa tôi sang Anh khi nói với mọi người rằng: “Nó được học bổng đi du học đấy”.

Nghĩ đến đó, tôi lại nhói ở trong tim vì sự mất mát này hãy còn quá mới. Thế nhưng, tôi tự trấn an rằng mình đã rất may mắn rồi, vì ngày tốt nghiệp cử nhân, tôi vẫn còn có mẹ. Bà đang ngồi chờ tôi được người của nhà trường thay y phục. Hôm đó mẹ tôi xem là một sự kiện đầy ý nghĩa. Bà ăn mặc rất trang trọng để đi dự lễ tốt nghiệp của tôi, với chiếc áo dài tím Huế nền nã, cùng vòng cổ và đôi hoa tai ngọc trai.

Chắc mẹ tôi sốt ruột lắm khi chờ tôi dưới sảnh tòa nhà, vì khi tôi vừa bước xuống với áo nón cử nhân, bà liền đứng dậy đi nhanh đến bên cạnh rồi ôm chầm tôi vào lòng. Trên gương mặt bà, những vệt nắng chiếu qua những ô cửa kính thắp lên sự xúc động và tự hào.

Mẹ đến dự lễ tốt nghiệp của tôi.

Hình do nhiếp ảnh của trường tôi chụp, được tải lên trang Facebook của trường Đại học Birmingham.

Bà mở nón, hôn lên trán và má tôi, rồi nói: “Mẹ vui lắm, đây chính là giây phút tuyệt vời nhất của mẹ. Cả cuộc đời này, mẹ chỉ mong thế này thôi con”.

Nghe tới đó, tôi bỗng thấy cay cay nơi khóe mắt, sống mũi. Tôi nhận ra cuộc hành trình này, từ khi ươm mầm đến bấy giờ lúc đơm hoa, đâu chỉ là của riêng tôi. Đây là cuộc hành trình của cả gia đình tôi. Để tôi đi được đến ngày hôm nay, đó là sự cố gắng miệt mài và sự nỗ lực không ngừng nghỉ cộng hưởng của cả tôi và ba mẹ. Lúc lên nhận bằng tốt nghiệp trên sân khấu, nhìn thấy mẹ ngồi bên dưới âm thầm cổ động cho mình, tôi đã rơi nước mắt. Vì đằng sau từng bước chân hãnh diện của tôi đi lên sân khấu tại buổi lễ trang trọng này, đằng sau tấm bằng đại học vẻ vang từ ngôi trường ngàn năm gạch đỏ, là công sức và sự hy sinh không thể kể xiết của ba mẹ.

Hiệu trưởng đại học của tôi xướng lên: “Từ giây phút này, các tân cử nhân đã góp phần làm dày thêm những trang lịch sử quý báu của ngôi trường uy tín Birmingham, cũng như Đại học Birmingham đã vĩnh viễn trở thành một phần trong tiểu sử của từng em…”

Cả khán phòng trở nên im lặng giữa những tiếng vọng trong đại sảnh Aston uy nghiêm và cổ kính. Tôi nhìn thấy trên gương mặt từng phụ huynh đến dự đều toát lên một vẻ tự hào lặng lẽ nhưng sáng bừng, không hề giống với xúc cảm “chiến thắng” của các tân cử nhân. Khoảnh khắc ấy, tôi mới hiểu ánh mắt rạng ngời nhưng ôn tồn của ba tôi ngày trước, mỗi khi có người hỏi về tôi. Đó là vì bất kể tôi tự hào vì điều gì trong cuộc sống của mình, thì ba mẹ tôi hãnh diện gấp mười lần như thế. Lúc đó, tôi mới thấm được định lý muôn thuở rằng tình yêu thương của cha mẹ là vô bờ bến. Dù họ có không ở cạnh bên, nhưng tâm trí họ luôn theo con cái mình qua biết bao thăng trầm đến ngày khôn lớn. Vì thế, thành công của con cái cũng chính là thành công của cha mẹ.

Sảnh Aston làm lễ tốt nghiệp (Hình từ Facebook của Magdalena K).

Ngày tốt nghiệp hôm đó, dù không chứng kiến được ánh mắt rạng ngời của ba như tôi vẫn hằng mong ước, nhưng tôi cảm nhận được sự tự hào của ba đang hiện diện bên cạnh mình. Cuộc hành trình đó của tôi, cũng như những cuộc hành trình sau này, tôi nhận ra mình chưa bao giờ đơn độc. Vì tôi biết dù ở gần tôi hay ở xa lắm đi nữa, khi quay lại, ba mẹ vẫn luôn ở sau lưng tôi, là những lực đẩy âm thầm nhưng rất mãnh liệt cho đôi chân tôi tiếp bước.

Trâm Anh đến dự lễ tốt nghiệp của tôi.