T
hời gian sau khi học đại học ở Anh, nhận được tấm bằng đại học hạng ưu nhưng tôi lại quyết định về Việt Nam ở với mẹ. Điều này làm nhiều người chau mày và tiếc nuối. Nhưng mẹ tôi không như vậy, bà thường hay đáp lại rằng: “Mỗi người có một cái số. Nếu số nó đi nước ngoài thì trước sau gì nó cũng sẽ đi lại thôi”.
Chính ra, tôi quyết định về Việt Nam vì muốn bù đắp phần nào cho mẹ. Tôi muốn mẹ vui lên sau những năm tháng vắng bóng người mà bà từng một thời cho rằng, sẽ đi đến cuối đời cùng với mình. Mặc dù lúc ấy tôi không chắc mình sẽ ở được với bà bao lâu, nhưng tôi biết khoảng thời gian đó sẽ trở thành những ký ức tuyệt vời để sau này tôi sẽ không phải day dứt và hối hận như tôi đã từng sau khi ba mất.
Mẹ tôi không bao giờ nói sai điều gì. Chỉ một thời gian ngắn sau khi về Việt Nam, tôi tình cờ quen được một anh chàng người Canada tên Tommy khi đi du lịch ở Thái Lan. Khoảnh khắc thấy nhau ở sân bay hôm đó, chúng tôi biết mình đã yêu từ cái nhìn đầu tiên. Tommy cao hơn tôi một cái đầu, tướng tá vạm vỡ và làn da bánh mật. Anh có một gương mặt dài, hàng chân mày rậm và cái mũi thẳng. Khi nói chuyện với anh trên chuyến bay ấy, tôi cứ cảm giác mình đã biết người này ở đâu đó trước đây rồi chứ không phải chỉ mới gặp. Tommy làm việc tại một ngân hàng phát triển kinh doanh, nên cái cách anh nói năng, nhận định vấn đề bỗng làm tôi nhớ đến người cha doanh nhân quá cố của mình.
Dù thế, sau chuyến du lịch đó, chúng tôi đã chào tạm biệt vì nghĩ rằng làm sao tình yêu có thể vượt biên giới nửa vòng trái đất. Vậy nhưng, chỉ trong một thời gian ngắn, số phận đưa đẩy chúng tôi gặp lại ở Singapore. Và rồi, vài tháng sau đó, khi tôi được công ty mỹ phẩm cử đi công tác ở Hồng Kông, anh ấy một lần nữa tìm thấy tôi giữa phố phường đông đúc. Mẹ tôi nói, đó là do ông trời đã cột hai đứa với nhau rồi, đừng để lạc nhau nữa.
Và vì thế, tôi quyết định thôi công việc biên tập viên ở tòa soạn tại Sài Gòn, theo anh bay qua Montreal sau một năm sống với mẹ. Lúc tôi đã bắt đầu ổn định cuộc sống của mình ở Canada, nhiều người khi biết tôi không phải sinh ra ở đây mà ở Việt Nam, lại còn đi du học ở Anh, họ hay tỏ ra thông cảm và hỏi tôi: “Ở Việt Nam chắc cực lắm, ở Canada sống thoải mái hơn nhiều phải không? Thích ở Anh hơn hay ở đây hơn?”.

Tôi thôi công việc biên tập ở một tòa tạp chí thời trang. Hình: Harper’s Bazaar Việt Nam.
Những câu hỏi ấy, cắt rất sâu vào con tim này. Vì con tim tôi được chắp vá từ những mảnh ký ức vụn vặt giữa Việt Nam và Anh quốc mà thành. Đó không đơn giản chỉ là những cái tên trên bản đồ, đất cát hay những tòa nhà vô tri vô giác. Đối với tôi, hai đất nước ấy có thể ví như ba mẹ ruột và ba mẹ nuôi của tôi vậy. Làm sao có thể so sánh?
Tôi thường hay giải thích, chúng ta sinh ra không ai được quyền chọn ba mẹ cho mình. Dù ba mẹ có như thế nào, thì đó vẫn là tình cảm yêu thương vô điều kiện. Cũng như hai tiếng Việt Nam, quê hương ấy, nguồn gốc ấy tôi không thể nào chối bỏ. Sau bao năm ở nước ngoài, tôi đã học được cách yêu Việt Nam vì nếu không có dân tộc ấy, thì sẽ không bao giờ có tôi trên đời này.
Ký ức của tôi về Việt Nam là một tuổi thơ êm đềm ở ngoài hiên nhà ông bà ngoại, với nắng vàng đậu trên tóc và những bài hát của dòng nhạc trước 1975 đầy ân tình từ cái máy Akai cũ kỹ của ông cậu khó tính. Vậy mà chỉ một chuyến bay đến nước Anh thôi, đã đưa tôi rời xa tuổi thơ mãi mãi. Nơi đó, như một gia đình gia giáo nề nếp, đã nuôi dạy tôi trưởng thành. Dù tôi có rơi bao nhiêu nước mắt, có trải qua bao nhiêu ấm ức, tủi thân, thì Anh quốc cũng đã trao cho tôi vô vàn kinh nghiệm quý báu, những hành trang giá trị không mất đi đâu được. Vì thế, mỗi ngày sống cho đến cuối đời này, tôi đều dành ra những khoảnh khắc nhớ và biết ơn Anh quốc vô bờ bến.

Tôi học được cách yêu nguồn cội của mình hơn khi xa quê hương.
Nhưng nếu không có đất nước Canada, người đàn ông yêu thương tôi sẽ không được sinh ra. Tôi tin rằng chúng ta có thể gặp gỡ và rơi vào tình yêu với nhiều người trong cả quãng đời này, nhưng người có thể đi cùng ta đến khi tàn hơi thì chỉ có một. Ngày đầu tiên bước vào căn nhà mới, nơi mà rồi đây chúng tôi sẽ xây dựng một mái ấm riêng của mình, cảm giác đó tuyệt vời lắm vì tôi có thể cảm nhận tình yêu đầy tràn ôm trọn con tim chắp vá của tôi. Dù tôi được sinh ra ở Việt Nam và lớn lên ở Anh quốc, tôi lại tìm được hạnh phúc của mình tại một đất nước xa lạ khác, đó là Canada.
Tôi nhớ ngày kéo va-li đón chuyến bay đi Montreal, tôi chợt nhận ra sân bay không chỉ là một nơi chốn địa lý mà nó còn tượng trưng cho ngưỡng cửa đến với phần đời tiếp theo của mình. Chúng ta đi từ thành phố này đến thành phố khác xa ngàn dặm, đi từ sa mạc đến núi tuyết, đi từ quen thuộc đến xa lạ, và từ xa lạ về với thân thương.
Tôi nhìn quanh mình, nhớ về bé con háo hức ngày nào, dám gạt hết tất cả, kéo va-li đi một mình qua Anh quốc. Và rồi, tôi bồi hồi nhận ra sau mỗi chuyến quay về nơi này, tôi không còn là con người của ngày xưa nữa.
Lúc đó, tôi mới biết trân trọng từng lời chào tạm biệt. Vì đó không chỉ là chào tạm biệt tôi, mà còn tạm biệt luôn con người này của tôi ngay tại giây phút này. Chắc chắn, nếu có dịp trở về quê cha đất mẹ trong tương lai, tôi sẽ về đây như một con người hoàn toàn mới.
Mẹ lại ôm tôi vào lòng thật lâu. Bà cũng đứng ngoài khung cửa kiếng ở sân bay chờ tôi khuất bóng sau khi làm giấy tờ xuất cảnh rồi mới về, y như bà đã từng làm lúc tôi 15 tuổi. Ba tôi không có ở đây, ông chẳng thể một lần nữa bối rối choàng tay qua vai tôi như ngày xưa, để đưa tiễn đứa con gái này qua bến bờ hạnh phúc của nó. Thế nhưng tôi biết ông vẫn đang ở đâu đó dõi theo tôi cả cuộc đời, bận bịu dặm vá con đường trước mắt cho tôi đi, y như ông đã làm từ ngày tôi cất tiếng khóc chào đời.
Máy bay lại vút lên trời cao.
Tôi đưa mắt nhìn qua ô cửa tròn góc, nhẹ nhàng vẫy tay chào quê hương Sài Gòn.
Rồi tương lai sẽ còn đưa tôi đến những nơi nào nữa? Tôi không lo lắng mà chỉ mỉm cười, vì hiểu rằng, cuộc đời này vốn dĩ là những chuyến đi nối tiếp nhau cho đến vĩnh hằng. Và sau chuyến đi cuối cùng, tôi chắc chắn sẽ gặp lại ba tôi, ông đang đứng chờ, lại dang rộng tay, ôm tôi và mẹ vào lòng, ấm áp yêu thương.