T

rước khi đi, mẹ tôi nói: “Nước người ta như một thiên đường vậy, nơi mà con có thể thoải mái thể hiện cá tính và mọi người sẽ công nhận con là chính con”.

Không những mẹ tôi, mà nhiều người ở Việt Nam cũng nói như vậy với đôi mắt hướng xa xôi, hình dung về những vùng đất bên kia đại dương, nơi họ chưa từng đặt chân đến. Và tôi, là đứa trẻ may mắn nắm bắt được cơ hội, rồi sẽ được hít thở bầu không khí trong lành của Anh quốc, sẽ đi lại trên những con đường lát gạch sạch sẽ; sống trong một môi trường công bằng, bình đẳng…

Vừa đáp xuống sân bay Heathrow, tôi thấy người ta vội vội vàng vàng, rồi chính mình cũng cuốn vào dòng người ấy, chạy đi sắp hàng rồng rắn chờ nhập cảnh. Tôi lọt thỏm trong dòng người đó, bé nhỏ, vừa lò dò đọc các bảng hướng dẫn, vừa ngơ ngác chưa xác định được phương hướng. Vì thế, tôi mất đến tận ba tiếng đồng hồ trong sân bay mới hoàn tất thủ tục và lếch thếch kéo cái va-li ra đến cổng Arrival.

Thời đó, tôi may mắn hơn nhiều người vì có dịch vụ taxi của trường đón sẵn từ sân bay ở London chở về trường ở Cambridge. Chưa bắt kịp hơi thở, tôi đã đảo mắt nhìn quanh người đưa kẻ đón, xem có ai cầm tờ giấy ghi chữ “Thao Nguyen Le” hay không. Nhưng, ngó đông ngó tây, chẳng thấy ai cả. Lúc đó, tôi lo đến toát mồ hôi giữa không khí se lạnh ôn đới. Tôi kéo va-li chạy đi tìm khắp cả sảnh, nghĩ rằng phải làm sao nếu người ta quên mình. Ngay lúc tôi bắt đầu thất vọng, nghĩ rằng người ta đã bỏ về vì đợi tôi quá lâu, tôi thấy một người đàn ông da trắng, tóc vàng, tay ngó đồng hồ, tay cầm tờ giấy A4 viết chữ: “Miss Thao Lee”.

Chắc là ông tài xế này rồi. Tôi chạy đến và hỏi: “Xin chào! Có phải ông đến từ trường CATS Cambridge không?”

“Ồ phải! Miss Lee, tôi đợi cô lâu lắm rồi đấy! Cô làm ơn ký xác nhận vào đây nhé.”

Tôi đón tờ giấy từ tay người đàn ông nọ, và thở phào nhẹ nhõm khi thấy cái tên in trên đó là “Thao Nguyen Le”.

Tháp đồng hồ Big Ben ở London. Nguồn: Facebook Nga Le.

Ngồi trong xe, tôi đưa mắt nhìn qua những con phố cổ kính Anh quốc, giờ đã bắt đầu tỉnh giấc nồng. Những ngôi nhà lạ lẫm và những con người lạ lẫm. Tôi chợt nhận ra tôi vừa tự gieo mình vào một hành tinh khác, nơi tôi hoàn toàn không biết tròn méo thế nào. Và nếu có biết thì nhiều lắm cũng chỉ là sự tưởng tượng của tôi khi đọc qua từng trang sách của Dương Thụy.

“Ở đây chắc là khác lắm so với ở Hàn Quốc phải không?”

Câu nói của người tài xế cắt ngang suy nghĩ của tôi. Tôi vẫn chưa hiểu mô tê gì cả, vì sao ông ấy lại so sánh với một đất nước ngẫu nhiên như vậy. “Ở Hàn Quốc sao? Tôi chưa từng đến đó nên không biết được. Nhưng chắc là khác lắm.”

“Ơ… cô không phải là người Hàn Quốc à? Tôi đi đón mấy người châu Á tên Lee đều là người Hàn Quốc cả đấy.” – Người đàn ông nọ ngạc nhiên.

“Không. Tôi không phải.” – Tôi cười, đáp lại – “Tôi là người Việt Nam.”

Không ngờ từ ngày đó đến mãi sau này, câu nói ấy lại là câu nói được tôi lặp đi lặp lại nhiều nhất, có phải chăng vì diện tích đất nước Việt Nam chỉ là một dấu chấm nhỏ mờ nhạt giữa năm châu bốn bể…?

Tôi nhớ ngày đầu tiên đi học, tôi dậy rất sớm để sửa soạn, chọn áo chọn quần. Tôi muốn thể hiện cá tính của mình qua vẻ bên ngoài. Tôi đoán ngày hôm đó, đứa trẻ nào trong ngôi trường sixth-form (tương đương với trường cấp ba) của tôi cũng suy nghĩ như vậy. Bắt đầu ngày mới bước vào trường, tôi nghĩ mình đã sẵn sàng để kết bạn.

Ngày đầu đi học.

Hội trường ngày nhập học tại trường cấp ba của tôi.

Thế nhưng đối với các bạn, họ tò mò về đất nước của tôi hơn là về tôi. Việt Nam ở đâu? Việt Nam lớn hay nhỏ? Sao tiếng Anh của bạn tốt thế? Ở đó có ăn thịt chó không? Bạn chắc chắn rất giỏi Toán, Lý, Hóa?

Từng câu hỏi của các bạn làm chính tôi cũng phải nhìn lại lý lịch của mình. Việt Nam? Một đất nước xa xôi lạ lùng, nơi có những người giỏi tính toán với các con số, dở tiếng Anh và ăn thịt chó sao? Những câu hỏi lặp lại từ sáng đến chiều thì tôi thật sự “sụp đổ”. Lúc đó, tôi đang đi đến lớp Business Studies, một cô bạn Tây đi ngang qua tôi và nói: “Hi Zhen!”.

Tôi ngó lại đằng sau xem có Zhen nào hay không. Không có ai. Tôi hỏi: “Zhen? Ai cơ?”.

Cô bạn nọ bỗng trố mắt: “Ơ xin lỗi, mình tưởng bạn là Zhen, bạn biết đó, học sinh mới tới từ Trung Quốc”.

Ngày hôm đó về đến ký túc xá, tôi quăng người xuống giường, vắt tay lên trán ngẫm nghĩ. Đến khi nào tôi mới có thể nói “Tôi là người Việt Nam” với sự tự hào trên gương mặt, mà không cần phải cảm thấy nhỏ bé đến như vậy? Tôi cần phải làm gì?

Có phải như mẹ nói, nơi đây người ta công nhận con là chính con? Vậy mà sao khi cô bạn kia nhầm lẫn tôi với một công dân Á châu khác, tôi lại có cảm giác vừa bị tước đi những giá trị mang tính căn cước của mình trong mắt người khác đến như vậy?

Tôi có thể đã bỏ lại đất cát của quê hương mình sau lưng, nhưng tâm hồn tôi thì chắc sẽ mang theo mãi mãi. Đêm đó, tôi nhận ra, để thốt lên được câu nói “Tôi là người Việt Nam” chắc chắn phải nói với một tâm thế khác. Đó không đơn thuần chỉ là câu giới thiệu chính mình, mà còn là câu giới thiệu cho cả một quê hương thân thuộc phía sau tôi. Có thể, đây là sứ mệnh của tôi, của một thế hệ người trẻ Việt Nam được kỳ vọng là công dân toàn cầu, bước ra với thế giới…