Thiên nhiên... không quan trọng vẻ bề ngoài, trừ khi thật sự có lợi cho một việc gì đó.
TÔI TIẾP TỤC VẨN VƠ QUANH CÂY NHỎ CÙNG ÔNG. Thật nhẹ lòng khi nhìn thấy nó ngày càng khỏe mạnh và chóng lớn, ban đầu chỉ hơi vươn mình ra đón nắng mai, giờ này đã bắt đầu phát triển thành dây leo bám lên cửa sổ. Ông đặt lại tên cho nó là Người Tiên Phong, ông bảo đó là tên cho một thứ gì đó xuất hiện đầu tiên. Ngày nào tôi cũng đem nó ra ngoài cho mấy con ong thụ phấn. Tôi rất cẩn trọng với nhiệm vụ của mình, tích cực xua đuổi mấy con cào cào và những động vật ăn cây cỏ nào dám bén mảng lại gần.
Cạnh đó tôi bắt đầu chuyển hướng sang những bài thực nghiệm tự phát, nói chung là bất cứ thứ gì để tôi thoát khỏi việc đan tất cho mùa Giáng Sinh. Mùa thu hoạch bông vải đã gần kề nên tôi để mắt tới mấy cái cuốc tay, thứ vẫn được dùng rộng rãi trong vùng. Ông từng bảo tôi rằng cách tốt nhất để biết về một thứ gì đó là trực tiếp sử dụng hoặc thử nghiệm nó. Và ông đã cho bố tôi thử dùng cuốc tay cả ngày trời ngay khi còn nhỏ. Và để bắt đầu chiến dịch giết thời gian mới này, tôi lấy một chiếc cuốc dài từ trong kho dụng cụ (nhà tôi không có cuốc tay nên cầm một nửa cán dưới của cuốc dài cũng tạo cảm giác tương tự). Tôi vác nó ra luống bông vải gần nhất, cách hiên sau nhà khoảng 50 yards. Mẹ từng bảo rằng một quý cô phải sở hữu một bãi cỏ và một khu vườn; còn những người phụ nữ không quý phái thì sẽ để cho cây bông lan đến tận bệ cửa sổ phòng mình.
Những quả nang lủng lẳng trên cây, chúng đang trong quy trình biến hóa kì diệu từ những quả xanh tròn thành những quả cầu đầy lông trắng. Ôi, những cây tiền mọc lên từ mặt đất.
Tôi bắt đầu vung cuốc.
Ôi, công việc thật nặng nhọc, cho dù tiết trời không nóng như đổ lửa, trong khi tôi không phải làm việc quần quật để kiếm ăn và cũng không bị bệnh thấp khớp như một số người làm việc này trên đồng mà tôi thường thấy. Tất cả mọi thứ đang chạy qua tâm trí tôi thì bất chợt tôi giật nảy mình khi nghe một tiếng tru tréo như cú vọ từ trong nhà phát ra.
“Cháu đang làm cái quái gì thế?” Cô Viola đứng từ hiên sau nhà la ó. Tôi chưa từng thấy cô bực bội như vậy bao giờ cả.
“Cháu đang chặt cây bông vải chứ gì nữa?”
“Trời đất ơi, cháu đi vào đây nhanh! Vào ngay! Trước khi có ai trông thấy. Chúa ơi, cứu tôi với!” Ðoạn cô giật cái cuốc ra khỏi tay tôi rồi cật lực đẩy tôi về nhà. “Cháu bị cái giống gì vậy?” cô rít lên. “Cháu bị quẫn trí rồi à? Ði chơi trò bắt chước bọn Da đen thế này.”
“Cháu chỉ muốn thử làm xem sao thôi mà. Ông kể cho cháu...”
“Cô không muốn nghe gì về ông già ấy cả. Ông ta mất trí rồi, và bây giờ đến lượt cháu à.” Cô vừa lầm bầm vừa thúc tôi về nhà. “Bé gái chặt cây bông vải. Bé gái Da trắng chặt cây bông vải. Bé gái nhà Tate chặt cây bông vải. Chúa ơi cứu con.”
Chúng tôi trở vào nhà bếp an toàn, cô Viola vừa nắm chặt lấy tôi vừa lấm lét nhìn quanh trên suốt đoạn đường.
“Ðưa cô cái váy nào,” cô lột phăng nó ra khỏi người tôi. “Cháu đi thay cái khác đi, mẹ cháu kĩ tính lắm, bà ấy sẽ phát hiện ra mất. Cháu đừng có nói chuyện này với ai. Cô nghiêm túc đấy.”
“Sao vậy? Sao cô giận dữ vậy? Cháu chỉ muốn làm thử thôi mà.”
“Ôi Chúa ơi, cho con thêm sức mạnh nào.”
“Ðừng có giận cháu như vậy chứ cô Viola.”
“Cô phải ngồi xuống một lát đây.”
“Cô ngồi đây đi,” tôi bảo. “Ðể cháu lấy cho cô ly nước chanh.”
Cô ấy ngồi xuống bàn ăn rồi lấy miếng bìa cạc-tông quạt quạt, còn tôi chạy ra phòng khách và phát hiện một bình rượu táo. Tôi cuống quá nên rót cho cô một ly, có vẻ như cô cũng cần một ít rượu vào lúc này.
Cô làm một hơi rồi nhìn lên trời, quạt liên hồi. Tôi lại rót cho cô một ly nữa, cô cầm lấy và thở dài. Hình như dạo này mọi người xung quanh tôi rất thích uống rượu và thở dài.
“Callie à,” rốt cuộc cô cũng cất lời, “có thể có ai đó sẽ phát hiện cháu đấy.”
“Thì sao?”
“Mẹ cháu đã có kế hoạch cho cháu rồi, cháu biết không? Tuần trước mẹ cháu định cho cháu ra mắt đấy. Và bây giờ thì thế này đây. Một thiếu nữ không thể chặt cây vải bông thế này được.”
“Cháu ra mắt ấy à? Chi vậy?”
“Vì cháu là con gái nhà Tate. Bố cháu sở hữu bông vải. Bố cháu có máy tỉa hột bông.”
“Thì bố cháu vẫn sở hữu chúng mà.”
“Cháu có hiểu ý cô không vậy, nàng Biết Tuốt,” cô bảo. “Cháu không muốn trở thành thiếu nữ à?”
“Cháu không rõ lắm nhưng nếu như giống con mụ dở hơi anh Harry dắt về kì rồi thì khỏi nhé.”
“Ừm, con bé đó thì dở hơi thật. Nhưng không phải vậy đâu. Thực tế là cháu sẽ được dự nhiều buổi tiệc xa hoa và nhiều chàng vây quanh, nhiều công tử hào hoa vây quanh đấy.”
“Cháu cần mấy tên công tử ấy làm gì nhỉ?”
“Bây giờ cháu nói vậy thôi, mai mốt rồi xem.”
“Không, cháu nói thật mà, để làm gì vậy cô?”
“Ðể làm vừa lòng mẹ cháu.”
“Ôi chà.”
“Ðồ ích kỉ,” cô bảo.
“Cháu không ích kỉ,” tôi quạt lại.
Cô nói tiếp, “Biến cháu thành một quý cô của cộng đồng. Thay vì một đống bù nhìn.”
Tôi lờ đi lời nhận xét khiếm nhã này và ngẫm nghĩ một lúc. “Mẹ có ra mắt không nhỉ?”
“Mẹ cháu cũng đăng kí nhưng lại không thực hiện.”
“Sao vậy?”
Cô Viola nhìn tôi. “Cháu đi mà hỏi bà ấy đi.”
“Chắc vì chiến tranh?” tôi đoán mò. Cô Viola gật đầu xác nhận.
“Nhưng mà chiến tranh cũng kết thúc mà. Ðến lúc đó thì mẹ đã...” tôi đưa ngón tay ra đếm.
“Vấn đề là hết tiền thôi,” cô Viola bảo. “Sau đó thì ông ngoại cháu bị sốt Rickettsia và qua đời, mọi chuyện thế là kết thúc.”
“Vậy là cháu phải ra mắt vì mẹ bị lỡ dịp à?”
“Cô nói rồi, cháu tự đi hỏi mẹ đi. Thôi, đi tắm rửa đi, trông dơ bẩn quá. Cô phải cho tim mình nghỉ ngơi đây, nó cứ đập thình thịch nãy giờ. Chúa ơi cứu con.”
Tôi để mặc cho cô ngồi quạt quạt và bỏ đi.
Sau bảy lần sinh đẻ thì mẹ chỉ có mỗi mình tôi là con gái. Nhưng tôi trưởng thành không như bà mong đợi, không phải một cô bé xinh xắn thanh nhã để bà có thể cân bằng lại lượng nam tính quá lớn đang tràn ngập trong nhà. Tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc bà luôn mong mỏi một đồng minh nhưng không có được. Và tôi không thích trao đổi về đan len hoa văn, công thức nấu ăn hay pha trà trong phòng khách. Như vậy là ích kỉ ư? Vậy là quái lạ? Và tệ nhất là một sự thất vọng? Tôi có thể bị nói là ích kỉ và kì quái, nhưng bị xem như một sự thất vọng lại thành một vấn đề khác, nghiêm trọng hơn rất nhiều. Tôi cố không nghĩ đến nó nhưng suy nghĩ này cứ lẩn quẩn bám theo tôi suốt ngày như một con chó hôi thối phiền phức luôn bám quanh để gây sự chú ý vậy.
Tôi ngồi trong phòng mình, nhìn ra những rặng cây và nghĩ vẩn vơ về nó theo nhiều chiều hướng khác nhau. Tôi đâu có muốn mình như vậy, tôi sinh ra như thế này cơ mà, có con báo gấm nào mà không có đốm không? Thật là mớ bòng bong. Rốt cuộc tôi chẳng nghĩ ra được gì mà lại còn bị nhức đầu nữa. Chắc tôi phải cần đến Lydia Pinkham như mẹ thôi, hình như tôi giống mẹ nhiều hơn tôi tưởng.
Trở thành thiếu nữ có phiền đến thế không nhỉ? Có lẽ tôi không quan tâm đến nó cho lắm. Rốt cuộc là tôi phải tìm hiểu thêm về nó thôi.
Ông từng dạy tôi là không có câu trả lời nào tự tìm đến mình cả, nhất là đối với những câu hỏi quan trọng, chúng ta còn phải cân đo đong đếm cẩn thận và xét tới nhiều trường hợp nữa cơ. Tôi cũng còn đến sáu hay bảy năm nữa để nghĩ về nó mà. Chắc bấy nhiêu thời gian cũng đủ rồi chứ. Về việc này thì tôi chẳng thể tham khảo ý kiến của ai ngoài mẹ cả, nhưng nếu tôi hỏi bà chẳng khác nào thắp lên cho bà hi vọng, một niềm hi vọng một ngày nào đó có thể vỡ tan thì có đáng không? Ðầu tôi lại nhức, và cổ lại ngứa.
Lại bị nổi mề đay rồi.
SÁNG HÔM SAU, tôi thấy mẹ đang lui cui thăm vườn, chiếc mũ rơm che nắng, hai tay đeo găng vải trắng; bà đang thực hiện đúng quan niệm của mình rằng phụ nữ phải luôn bảo vệ mặt và tay khỏi ánh mặt trời. Tôi cẩn trọng tiếp cận bà, đề phòng cô Viola có thể đã mách mẹ về hành động xấu hổ công khai của tôi, nhưng nét mặt mẹ vẫn bình thường, và không có dấu hiệu gì nguy hiểm trong ánh mắt ấy.
“Mũ của con đâu?” mẹ quát. “Vào trong lấy mũ rồi ra đây.”
Tôi chạy vào lấy mũ ngay. Ðây không phải lúc để tranh luận về vấn đề này. Tôi vớ lấy chiếc mũ treo trên móc sau cửa hậu rồi đi ra.
“Tốt rồi đấy,” mẹ bảo. “Con có định phụ mẹ chăm sóc hoa không?”
“Con muốn hỏi mẹ điều này,” tôi nói. “Cô Viola nói... Cô Viola nói rằng lúc mẹ trưởng thành, đáng lẽ phải làm lễ ra mắt nhưng mẹ đã không làm. Có phải thật không mẹ?”
Cái bóng của một thứ gì đó - ngạc nhiên, khó chịu, và có lẽ là tiếc nuối nữa - vừa lướt ngang qua khuôn mặt mẹ. Bà với tay cắt một bông hồng Cherokee. “Ừ, đúng rồi.”
“Chuyện gì đã xảy ra thế mẹ?”
“Do chiến tranh đó con ạ. Chiến tranh đã làm tan nát bao gia đình. Ðồng bào đói khổ. Lúc đấy mà tổ chức buổi ra mắt thì thật là... chẳng ra thể thống gì.”
“Nhưng rồi mẹ cũng gặp được bố mà.”
Bà mỉm cười. “Ừ, mẹ là người may mắn, còn dì Aggie của con thì không.”
Người em gái Agatha của mẹ sống độc thân trong một ngôi nhà ẩm thấp mùi mèo và nấm mốc tại Harwood.
“Vậy thì mẹ không cần phải tuyên bố trưởng thành,” tôi vừa nói vừa nhổ một bụi cỏ.
“Ừ, mẹ không làm, nhưng nhiều cô gái khác vẫn làm mà.” Nói rồi bà nhìn tôi.
Tôi biết rằng không thể tránh né được nữa nên vào thẳng vấn đề. “Vậy con có phải làm không mẹ?”
“Con là con gái duy nhất của mẹ, Calpurnia à.”
Mẹ nói tiếp, ánh mắt sáng ngời. “Buổi lễ này mang ý nghĩa rằng một cô gái trong một gia đình gia giáo đã trưởng thành và sẵn sàng ra mắt công chúng. Rằng cô ấy đã sẵn sàng cho một vị trí và đã có thể được giới thiệu với những chàng trai từ những gia đình đứng đắn. Ðồng thời cũng là cơ hội cho quần là áo lụa, vũ hội và những cuộc vui.”
“Nó sẽ kéo dài bao lâu hả mẹ?” tôi hỏi.
“Một năm con à.”
“Suốt cả năm à?” Thật ra tôi cũng không quan tâm lắm. “Sau đó thì sao hả mẹ?”
Mẹ tỏ vẻ bối rối. “Ý con là sao?”
“Thì mẹ bảo nó sẽ diễn ra suốt năm, rồi sau đó sẽ như thế nào?”
“Ừm, thường thì trong thời gian ấy mấy cô gái đó kén được chồng rồi.”
“Vậy thì phải tốn bao nhiêu là bữa tiệc sang trọng thì mới gả được một cô con gái.”
Mẹ tặc lưỡi. “Ôi trời, mẹ không nghĩ vậy.”
Sao lại không? Tôi nghĩ. Ðâu có gì đáng xấu hổ đâu nhỉ.
“Mẹ à?”
“Gì vậy con?”
“Vậy... con có phải ra mắt không?”
Mặt mẹ lại sa sầm. Tôi nhanh miệng thêm vào, “Mẹ có muốn con ra mắt không?”
Mẹ nhìn tôi dò xét. “Callie, còn nhiều thời gian để cân nhắc mà. Nhưng dĩ nhiên là mẹ muốn con được làm điều mà mẹ từng bỏ lỡ. Ðứa con gái nào mà chẳng muốn có cơ hội này hả con”?
“Vậy bố nghĩ sao? Quần áo mới và mọi thứ nghe có vẻ tốn kém lắm.”
Mẹ có vẻ chùn bước. “Ðừng có nói về tiền bạc như vậy, còn nhiều thứ hơn nữa cơ. Nhưng bố con thì hào phóng lắm, ông ấy sẽ hãnh diện lắm khi cho con ra mắt công chúng.”
“Ừm.” Vậy là vấn đề tạm thời được giải quyết.
Sau đó tôi định bụng hỏi ý kiến của ông về việc này nhưng rồi lại thôi. Ngồi tưởng tượng ra ông sẽ nói thế nào cũng được.
