Cùng một trường thi, bố cục đã thay đổi. Các chỗ ngồi được ngăn cách rõ ràng hơn, trên lối đi, giám khảo đứng canh giữ, ánh mắt sắc bén tuần tra. Một khi phát hiện thí sinh gian lận, lập tức bắt giữ - trải qua các triều đại, hình phạt cho việc gian lận khoa cử đều vô cùng nghiêm khắc.
Trần Tam Lang được sắp xếp tại phòng thi số năm mươi sáu, nằm ở hàng giữa. Ngồi bên trong, ngước mắt lên là có thể nhìn thấy vị trí của chủ khảo ở phía trước nhất.
Học chính đại nhân đang ngồi ngay tại đó.
Trước đó, vị quan lớn nhất mà Trần Tam Lang từng gặp là Nam Dương tri phủ Tô Quán Thành, nay có cơ hội gặp học chính đại nhân, tự nhiên không muốn bỏ lỡ.
Học chính phụ trách sự vụ giáo dục của một châu, nắm giữ đại quyền thi cử, đối với sĩ tử mà nói, còn là vị quan "cha mẹ" hơn cả cha mẹ ruột. Nếu sĩ tử nào được học chính coi trọng, tiền đồ chắc chắn rộng mở không cần bàn cãi.
Dương Châu học chính là người Trung Châu, họ Đỗ, tên Hằng, tự là "Ẩn Ngôn", năm nay vừa tròn bốn mươi lăm tuổi, có thể nói là đang độ tráng niên, tiền đồ vô hạn. Ông xuất thân từ Hàn Lâm Viện, năm xưa tại điện thí được thánh thượng đích thân điểm làm Bảng nhãn, danh tiếng lẫy lừng một thời. Bản thân ông tài cao tám đẩu, là một tài tử được công nhận, đặc biệt giỏi về từ. Từng sáng tác bài "Oanh Đề Tự", dài hai trăm bốn mươi chữ, chỉnh tề khéo léo, được lưu truyền rộng rãi.
Chỉ thấy ông vóc người trung bình, để ba chòm râu, quan phục chỉnh tề, mũ ô sa ngay ngắn, đúng là bậc nhân tài phong thái xuất chúng. Nghĩ cũng phải, người có thể đỗ đầu ba hạng trong điện thí, không chỉ cần văn chương xuất chúng, mà ngoại hình cũng vô cùng quan trọng. Những kẻ lùn tịt hay mặt rỗ, dù có viết văn như rồng bay phượng múa, cũng khó lòng được thánh thượng vừa mắt mà chọn làm Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa.
Triều trước từng có một ví dụ, có sĩ tử tài hoa tuyệt thế, văn chương áp đảo cùng bảng, nhưng vì ngoại hình thô kệch, thánh thượng nhìn thấy không ưng, bút chu khoanh một vòng, trực tiếp từ nhất giáp hạ xuống nhị giáp. Sĩ tử nọ cảm thấy bị đối xử bất công, phẫn uất, đã đâm đầu vào cột trụ ở Kim Loan Điện mà chết để bày tỏ sự phản đối.
Về việc này, cả triều văn võ đều than thở, triều đình và dân chúng xôn xao bàn tán.
Nhưng sau khi than thở và xôn xao, mọi thứ vẫn đâu vào đấy, căn bản không thể thay đổi thông lệ "trông mặt mà bắt hình dong".
Giống như Trần Tam Lang hiện tại, quá mức gầy gò, mặt nhọn má hóp, nếu sau này không bồi bổ tốt, dù có được điện thí, thứ hạng e rằng cũng chẳng cao được bao nhiêu. May mà phôi thai tiên thiên của hắn vẫn tốt, gầy chỉ là biểu hiện bên ngoài tạm thời, dần dần điều dưỡng, nuôi dưỡng chừng một năm rưỡi, đường nét sẽ từ từ đầy đặn trở lại.
Giờ thi chưa tới, Đỗ học chính ngồi trên ghế chủ khảo có chút tâm trí không đặt vào việc chính, suy nghĩ bay xa, bay đến buổi tụ họp cùng bạn tốt Tống Chí Viễn, Chu Phân Tào vào ngày hôm qua.
Để đón gió cho Đỗ học chính, hai người bạn thân đặc biệt bày tiệc tại Tam Tiên Lâu, mời Đỗ Ẩn Ngôn đến uống rượu. Ba người cùng là tiến sĩ đồng bảng, kết làm tri kỷ, ngồi trên Tam Tiên Lâu, thật là tâm tình sảng khoái, ý chí bay bổng.
Nói chuyện hồi lâu, liền nói đến một giai thoại văn đàn ở Nam Dương phủ xảy ra cách đây không lâu.
Ba năm trước, Chu Phân Tào đi du ngoạn Ánh Phong Than, lên chùa Triều Sơn, sau khi uống rượu ngẫu hứng viết một câu đối, nhưng dù có vắt óc suy nghĩ thế nào cũng không nghĩ ra vế đối, đành bực bội rời đi. Câu đối này trở thành một vế đối tuyệt vời, trở thành chủ đề nóng hổi trong giới văn đàn Nam Dương phủ.
Việc này Tống Chí Viễn và Đỗ Ẩn Ngôn đều biết, cũng từng nghĩ muốn đối lại vế sau để hoàn thành tâm nguyện của bạn tốt, nhưng luôn khó tìm được câu hay.
Cách đây không lâu, Đỗ Ẩn Ngôn trong lúc du sơn ngoạn thủy, bỗng nhiên có cảm hứng, cuối cùng nghĩ ra vế đối: "Nhật lập truyền âm, âm hạ tâm ý, ý ngụ: tuyền thủy trích thạch nhiễu dư âm."
Nghĩ ra xong, trong lòng vui mừng, chuẩn bị đợi đến Nam Dương phủ thì nói cho Chu Phân Tào, cho hắn một niềm vui bất ngờ. Nhưng ngay tại buổi tiệc ngày hôm qua, khi Đỗ Ẩn Ngôn nói ra vế đối, lại được thông báo rằng đã có người đối được, vế của ông chỉ là đáp án thứ hai.
Không giành được hạng nhất, việc này khiến Đỗ Ẩn Ngôn khá buồn bực, bèn hỏi là ai đã đối ra trước, nội dung thế nào.
Chu Phân Tào liền nói vế dưới đã đối là: "Song mộc thành lâm, lâm hạ thị cấm, cấm vân: phủ cân dĩ thời nhập sơn lâm."
Câu này và câu Đỗ Ẩn Ngôn nghĩ ra, về hình thức đều có thể nói là rất khớp với vế trên của Chu Phân Tào, không có khuyết điểm rõ ràng, cực kỳ chỉnh tề. Nhưng so sánh về nội dung, vế đối của Đỗ Ẩn Ngôn có vẻ hơi cố ý và trống rỗng, có chút khiếm khuyết.
So sánh lại, câu "Phủ cân dĩ thời nhập sơn lâm" này, nhuệ khí lộ rõ, ngực đầy khí khái, ưu thế hơn hẳn.
Đối không bằng người, Đỗ học chính càng thêm buồn bực, liền hỏi tác giả là ai.
Nhưng Chu Phân Tào lắc đầu, mặt lộ vẻ khổ sở nói không biết.
Hắn thực sự không biết.
Hôm đó tại chùa Triều Sơn, Trần Tam Lang tuy rằng viết xuống nét mực đối vế dưới trước mặt mọi người. Nhưng những người có mặt ở đó, người quen biết hắn chỉ có vài người như Tần Vũ Thư.
Bị Trần Tam Lang vả mặt, Tần Vũ Thư làm sao có đạo lý giúp hắn tuyên truyền? Một lời không nói, bực bội rời đi.
Khi tin tức lan truyền, mọi người muốn tìm ra người đối vế dưới thì không tìm được người nữa. Nguyên nhân quan trọng nhất nằm ở chỗ lúc Trần Tam Lang vung bút, không đề tên ở phía sau - đây là hiện tượng không thường thấy. Phàm là văn nhân tao khách, đi chơi ở thắng cảnh, có thơ hay từ hay, viết ra rồi, chắc chắn sẽ lưu lại tên.
Sau đó là các nhân chứng đều giữ im lặng, không lên tiếng thuật lại.
Như vậy, Chu Phân Tào và những người khác không biết tác giả đối vế dưới cũng chẳng có gì lạ. Dù sao du khách qua lại chùa Triều Sơn rất nhiều, người đông phức tạp, rất khó làm cho rõ ràng.
Hơn nữa, đây cũng không phải vụ án kinh thiên động địa gì, ngay cả Chu Phân Tào cũng không tiêu tốn quá nhiều tinh lực để hỏi thăm điều tra, chỉ coi như một giai thoại văn đàn mà thôi. Câu đối bản thân nó, so với thơ từ, chỉ là tiểu đạo, cùng cấp độ với câu đố đèn. Sau giờ trà dư tửu hậu, có thể làm thú vui, nhưng luôn không phải là dòng chính.
Nhưng Đỗ Ẩn Ngôn không nghĩ như vậy, ông vắt hết tâm tư nghĩ ra vế dưới, không ngờ bị người khác cướp mất cơ hội, tâm tình khó tránh khỏi buồn bực.
Keng!
Một tiếng chuông vang lên, thời gian bắt đầu viện thí đã đến.
Tiếng chuông kéo suy nghĩ của học chính đại nhân trở về thực tại, ông thắt chặt khuôn mặt, bỏ qua những suy nghĩ rối ren, viện thí mới là việc quan trọng nhất. Nếu vì vài vấn đề nhỏ nhặt mà làm hỏng việc lớn, phụ lòng mong đợi của triều đình thì tội không thể tha.
Nghĩ đến hiện trạng triều đình hiện nay, thánh thượng không tâm trí lo việc nước, các châu mục Cửu Châu ngấm ngầm chia cắt, ông không khỏi thở dài một tiếng: Thiên hạ hưng vong, thất phu hữu trách, huống chi là sĩ đại phu? Hy vọng có thể thông qua khoa cử, tuyển chọn thêm nhiều hiền nhân năng sĩ, để phò trợ xã tắc, xoay chuyển tình thế.
Vung tay lên, trầm giọng nói: "Công bố đề thi."
Ngay lập tức có ba vị tiểu lại cầm bảng bước vào trường thi, trên bảng viết chữ đen nền trắng, ghi rất rõ ràng đề thi của viện thí.
Viện thí nhiều hơn huyện thí và phủ thí một câu đề, đồng nghĩa với việc phải viết thêm một bài văn nữa, chủ yếu là về thời sách.
Nhiều thêm đề thi nhưng thời gian thi về cơ bản không thay đổi, trong vô hình chung, áp lực đối với thí sinh đã tăng lên.
Quy tắc này được quy định không giống với những ký ức trong đầu, có sự khác biệt khá lớn, nhưng ngẫm lại thì cũng thấy nhẹ lòng: Thời không khác nhau, chế độ sao có thể giữ nguyên nhất quán, chắc chắn đã thay đổi.
Thôi bỏ đi, dù thay đổi thế nào, thích nghi được là tốt rồi.
Nhìn chăm chú vào đề thi trên bảng, từng chữ lọt vào mắt, toàn tâm toàn ý đầu nhập vào đó: Khoảnh khắc này, hắn toàn thần quán chú, tiến vào trạng thái rất nhanh.
Người đọc sách đọc sách dưỡng khí, khí tự hoa, khí tự tĩnh, so với hòa thượng tụng kinh, so với đạo sĩ thần du thái hư thì còn hơn chứ không kém, ngưng thần tĩnh khí, thậm chí còn thuần túy hơn.
Nghĩ đến đề thứ nhất, Trần Tam Lang ngưng thần lĩnh hội, không bao lâu đã hạ bút viết nháp - thời gian khá gấp, phải viết nhanh chút mới được.
Mà điều này, chính là sở trường của hắn.
