Khi mặt trời lặn, anh ngồi xuống bên vệ đường, nấu cho mình một bữa tối đơn giản và lắng nghe tiếng củi chảy lách tách trong khi đưa thức ăn lên miệng, vừa nhai vừa trầm ngâm. Đó là một ngày không khác gì ba mươi ngày còn lại, với rất nhiều lỗ được đào gọn gàng từ lúc bình minh, hạt được gieo xuống, và nước được gánh về từ những dòng kênh trong. Bây giờ, khi cơ thể mảnh khảnh của anh đã thấm mệt, anh nằm xuống ngắm bầu trời đang dần chuyển sang màu thẫm.

Tên anh là Benjamin Driscoll, ba mươi mốt tuổi. Mơ ước của anh là Sao Hỏa sẽ trở nên xanh tươi với những cây cao có tán, tạo ra không khí, nhiều không khí hơn nữa, cao lớn hơn nữa theo từng mùa; những cái cây làm mát thành phố trong những mùa hè nóng bỏng, những cái cây để cản gió lạnh vào mùa đông. Có rất nhiều thứ mà cây cối có thể làm: thêm màu sắc, xòa bóng mát, buông trái ngọt, hoặc trở thành sân chơi cho trẻ con, cả một bầu trời vũ trụ để leo trèo đu đưa; một tòa kiến trúc của thức ăn và niềm vui thích, đó là một cái cây. Nhưng trên hết, những cái cây này sẽ chưng cất một bầu không khí mát lạnh cho những lá phổi, rì rào bên tai ta khi ta nằm ngủ trên những chiếc giường êm ái và dịu dàng ru ta vào giấc ngủ.

Anh nằm nghe tiếng đất đen đang gom góp mình lại, chờ mặt trời lên, chờ những cơn mưa vẫn mãi chưa tới. Tai anh áp xuống đất, anh có thể nghe tiếng bước chân của những năm tới đang chuyển động từ xa thẳm, và anh tưởng tượng những cái hạt mà anh gieo ngày hôm nay đang nảy lên những mầm xanh và vươn lên trời, nhú thêm hết cành này đến cành khác, cho đến khi Sao Hỏa là một khu rừng chiều, Sao Hỏa là một vườn cây trái lung linh.

Sáng sớm mai, khi mặt trời mới lấp ló giữa rặng đồi trùng điệp, anh sẽ lại thức dậy và ăn nhanh một bữa sáng có vị khói, lấy chân di đống tro tàn, và tiếp tục lên đường với những chiếc ba lô, để kiểm tra, đào lỗ, gieo hạt hoặc gieo mầm, vỗ nhẹ đất, tưới nước lên, đi tiếp, huýt sáo, ngước lên nhìn bầu trời trong của buổi trưa nóng.

“Cậu cần có không khí,” anh nói với ngọn lửa đêm. Ngọn lửa là người bạn đồng hành sinh động, hồng hào hay lách tách cãi lại bạn, ngủ cạnh bạn với đôi mắt màu hồng gà gật, giữ cho bạn ấm trong cái giá lạnh của đêm. “Chúng ta đều cần không khí. Trên Sao Hỏa này không khí loãng lắm. Cậu sẽ mau bị mệt. Giống như trên đỉnh núi Andes, ở Nam Mỹ ấy, ở trên cao. Cậu hít vào nhưng chẳng có mấy oxy. Không bõ.”

Anh sờ lên ngực. Trong ba mươi ngày qua, nó đã nở nang ra bao nhiêu. Để lấy vào nhiều không khí hơn, họ đều phải nuôi dưỡng lá phổi của mình. Hoặc trồng thêm cây.

“Đó là lý do vì sao tớ lại ở đây,” anh nói. Ngọn lửa nổ lách tách. “Ở trường, người ta kể câu chuyện về Johnny Hạt Táo, người đi xuyên nước Mỹ để trồng những cây táo. Chà, tớ đang làm nhiều hơn cả thế. Tớ trồng cây sồi, cây tuyết tùng, cây phong, tất cả các loại cây, cây dương, cây thông tuyết và cây dẻ. Thay vì trồng cây lấy quả cho cái bụng, tớ tạo ra không khí cho lá phổi. Khi những cái cây đó lớn lên vào một năm nào đó, cứ thử nghĩ về lượng oxy mà chúng sẽ tạo ra xem!”

Anh nhớ lại lúc mình đặt chân lên Sao Hỏa. Trong buổi sáng tĩnh lặng ấy, như hàng ngàn người khác, anh đã nhìn xung quanh và tự nhủ, Làm sao mình có thể sống ở nơi này? Mình sẽ làm gì? Liệu có công việc nào cho mình không?

Sau đó anh ngất.

Ai đó đã đặt một ống amoniac vào mũi anh và anh tỉnh lại, ho sặc sụa.

“Rồi cậu sẽ ổn thôi,” bác sĩ nói.

“Có chuyện gì vậy?”

“Ở đây không khí rất loãng. Một số người không chịu được. Tôi nghĩ cậu sẽ phải quay về Trái Đất thôi.”

“Không!” Anh ngồi dậy và gần như ngay lập tức thấy mắt mình tối sầm lại, Sao Hỏa quay cuồng. Cánh mũi anh nở ra và anh cố hít vào thật sâu một thứ như hư không. “Tôi sẽ ổn thôi. Tôi phải ở lại đây!”

Họ để anh nằm ngáp ngáp như con cá mắc cạn. Và anh nghĩ, Không khí, không khí, không khí. Họ sẽ bắt mình quay về chỉ vì không khí. Anh quay ra nhìn những cánh đồng và những ngọn đồi Sao Hỏa. Anh tập trung vào chúng và điều đầu tiên anh nhận thấy là ở đây không có cây cối, không có một cái cây nào, trong tầm mắt ở mọi hướng nhìn. Đất dưới kia chỉ toàn là đất, kiểu đất mùn, nhưng chẳng có gì mọc lên, thậm chí là một ngọn cỏ. Không khí, anh nghĩ, thứ không khí loãng trong lỗ mũi anh tạo ra một âm thanh như tiếng sáo. Không khí, không khí. Cả trên đỉnh đồi, hay dưới bóng những ngọn đồi, thậm chí ven những con lạch nhỏ, không một cái cây, không cả một nhánh cỏ. Tất nhiên rồi! Câu trả lời dường như nảy ra từ phổi và từ cổ họng chứ không phải từ tâm trí anh. Và ý nghĩ ấy như một luồng oxy nguyên chất bỗng nhiên giúp anh tỉnh táo trở lại. Cây và cỏ. Anh nhìn xuống tay mình và lật ngửa hai bàn tay lên. Anh sẽ trồng cây và trồng cỏ. Đó sẽ là công việc của anh, để đối phó với thứ có thể ngăn cản anh ở lại nơi này. Anh sẽ khởi động cuộc chiến trồng cây của riêng anh trên Sao Hỏa. Lớp đất cũ nằm đó, các loài thực vật ở đây đã quá cổ xưa và đã chết mòn theo năm tháng. Nhưng nếu ta đưa vào các dạng thực vật mới thì sao? Cây cối của Trái Đất, những cây mimosa lớn và dương liễu và mộc lan và bạch đàn uy nghiêm. Nếu vậy thì sao? Không thể đoán được dưới lớp đất kia ẩn giấu những nguồn khoáng chất nào, chưa được khai thác bởi những cây dương xỉ, những bông hoa, bụi rậm và cây cối cũ đã chết dần chết mòn.

“Đỡ tôi dậy!” anh nói lớn. “Tôi phải gặp điều phối viên!”

Anh và điều phối viên đã nói chuyện cả buổi sáng về những thứ có màu xanh và có thể trồng. Sẽ mất hàng tháng, chưa nói đến hàng năm để tiến hành việc trồng trọt quy mô lớn. Cho tới nay, người ta vẫn chuyển đồ ăn đông lạnh từ Trái Đất lên bằng những trụ băng bay trong không gian; và ở một số khu vườn cộng đồng đã bắt đầu áp dụng phương pháp thủy canh để trồng cây.

“Từ giờ tới lúc đó,” điều phối viên nói, “đấy sẽ là công việc của anh. Chúng tôi sẽ mang lên cho anh những loại hạt nào mang được, một vài trang thiết bị. Không gian trên phi thuyền bây giờ quý lắm. Tôi e, do những thị trấn đầu tiên này đã được quy hoạch dành cho khai thác mỏ, sẽ không có nhiều sự thông cảm dành cho việc trồng cây của anh đâu...”

“Nhưng ông vẫn để tôi làm chứ?”

Họ để cho anh làm. Anh được cấp một chiếc xe gắn máy, trong cốp có các loại hạt và mầm. Anh đậu xe ở giữa thung lũng hoang vu và khởi hành băng qua miền đất trên đôi chân của mình.

Đó là ba mươi ngày trước, và anh chưa một lần liếc lại phía sau. Bởi việc nhìn lại có thể khiến anh đau tim. Thời tiết khô hạn quá mức; khó tin là đã có hạt nào nảy mầm. Có lẽ toàn bộ chiến dịch này của anh, bốn tuần liền cắm cúi đào, là vô ích. Dưới ánh nắng, anh chỉ biết hướng về phía trước, đi cho hết thung lũng lòng chảo bao la này, ngày càng xa Thị Trấn Đầu Tiên và chờ đợi những con mưa tới.

Giờ thì mây đang tụ lại trên những rặng núi khô hạn, anh kéo chăn trùm lên vai. Sao Hỏa là một nơi khó đoán như thời gian. Anh cảm nhận những ngọn đồi bị nung nóng đang dịu mát dần trong màn đêm sương giá, và anh nghĩ đến thứ đất đen như mực, giàu dưỡng chất, một thứ đất đen và bóng đến mức tưởng như nó lúc nhúc và động đậy khi nắm trong tay, một thứ đất hảo hạng mà từ đó nhú ra những dây đậu khổng lồ, rồi từ dây đậu đó, đi kèm sự chấn động rung lắc kinh hồn, có thể sẽ thả xuống vài tên khổng lồ gào thét.

Ngọn lửa leo lắt tàn dần thành đống tro ngái ngủ. Không gian xao động vì tiếng ì ầm đằng xa như tiếng bánh xe kéo. Sấm. Bỗng nhiên có mùi nước. Đêm nay, anh nghĩ, và đưa tay ra để cảm nhận cơn mưa. Chắc là đêm nay thôi.

Một giọt nước rơi trúng trán khiến anh thức dậy.

Nước chảy xuống mũi, xuống môi anh. Một giọt nữa rơi vào mắt anh, khiến nó nhòa đi. Một giọt nữa bắn tóe nơi cằm anh.

Mưa.

Non nớt, dịu dàng, ung dung, cơn mưa lây phây bất chợt, một liều thuốc tiên có vị của phép thuật, của những vì sao và của không khí, những giọt mưa chạm vào đầu lưỡi anh như những giọt rượu nho trắng quý hiếm.

Mưa.

Anh ngồi dậy. Anh để chăn trượt xuống và mặc cho mưa lấm tấm lên chiếc áo bò màu xanh, trong khi mưa dần nặng hạt. Trông ngọn lửa như thể có một con vật vô hình đang nhảy múa bên trên nó, giẫm đạp nó, cho đến khi nó chỉ còn là một làn khói giận dữ. Mưa ụp xuống. Cả vòm trời đen vỡ rạn ra thành sáu mảng xanh nhạt như một lớp men rạn khổng lồ ngoạn mục, nước trút xuống. Anh thấy hằng hà sa số những giọt mưa trong veo như pha lê, ngập ngừng đủ lâu để được chụp ảnh lại trên màn hình điện tử. Rồi sau đó là bóng tối và nước.

Người anh ướt sũng, nhưng anh vẫn ngửa mặt lên để cho nước mưa vỗ vào mi mắt, anh cười. Anh vỗ tay và đứng dậy đi vòng quanh cái trại tí hon của mình, lúc đó là một giờ sáng.

Mưa rơi đều trong vòng hai tiếng rồi tạnh. Những ngôi sao lại xuất hiện, sau khi đã được gột rửa sạch và sáng hơn bao giờ hết.

Thay bộ quần áo khô bọc trong giấy bóng kính, Benjamin Driscoll nằm xuống và hạnh phúc thiếp đi.

Mặt trời từ từ lên cao trên những ngọn đồi, lặng lẽ chiếu sáng mặt đất và đánh thức Driscoll dậy.

Anh chờ một lát rồi mới ngồi dậy. Anh đã làm việc chăm chỉ và chờ đợi suốt một tháng dài nóng nực, và bây giờ, cuối cùng anh cũng quay lại, đứng nhìn về hướng mà anh đã xuất phát.

Đó là một buổi sáng màu xanh.

Xa ngút tầm mắt, anh thấy những cái cây đã vươn lên bầu trời. Không phải một, hai cây, không phải dăm chục cây, mà là hàng ngàn cây anh đã trồng từ hạt và từ mầm. Không phải những cái cây nhỏ, không, không phải là những cây non, không phải những búp măng mềm, mà là những cây lớn, những cây khổng lồ, những cây cao bằng mười người thường, xanh ngắt mướt mát to lớn tròn đầy, những cái cây lấp lánh với những chiếc lá ánh kim loại, những cái cây thì thầm, những cái cây mọc thành hàng viền theo các sườn đồi, chanh xanh, chanh vàng, gỗ hồng và mimosa và sồi và du và dương, anh đào, phong, tần bì, táo, cam, bạch đàn, được kích hoạt bởi trận mưa dữ dội, được nuôi dưỡng bởi thứ đất thần kỳ ngoài Trái Đất, và ngay trước mắt anh, chúng vẫn đang vươn ra những cành mới, bật ra những chồi mới.

“Không thể tin được!” Benjamin Driscoll thốt lên.

Nhưng đúng là thung lũng và buổi sáng nay có màu xanh.

Và không khí!

Khắp xung quanh, như một dòng hải lưu, một dòng sông trên núi, không khí mới tràn về, oxy thổi ra từ những cái cây xanh. Ta có thể thấy không khí tỏa sáng lung linh trong những luồng sóng trong suốt. Oxy, thứ oxy tươi mới, thuần khiết, màu xanh mát lạnh đang biến cả thung lũng này thành một vùng châu thổ. Chỉ trong thoáng chốc, những cánh cửa trong thị trấn đã bật mở toang, người người đổ ra ngoài đón luồng oxy kỳ diệu mới, họ hít hà, lấy oxy vào đầy phổi, má họ hồng hào lên, mũi họ gọn lại, những lá phổi được hồi sinh, những trái tim lại rộn ràng và những cơ thể rệu rã giờ đây hứng khởi bắt đầu một điệu múa.

Benjamin Driscoll uống một ngụm rất sâu thứ không khí trong lành xanh mát rồi lại thiếp đi.

Trước khi anh thức dậy thì năm ngàn cái cây mới đã cao vút lên phía mặt trời vàng.