Cứ mỗi khi trời có gió, ông lại cùng gia đình nhỏ của -mình ngồi quây quần bên túp lều đá và hơ tay sưởi ấm trên một đống lửa. Gió sẽ xao động dòng nước dưới kênh và gần như làm tan biến những ngôi sao khỏi bầu trời, nhưng ông Hathaway vẫn sẽ ngồi mãn nguyện mà nói chuyện với vợ ông, và vợ ông sẽ đáp chuyện ông, ông sẽ nói chuyện với hai người con gái và một người con trai về những ngày xưa trên Trái Đất, và bọn họ sẽ đáp lại một cách lễ phép.
Đã hai mươi năm sau cuộc Đại Chiến. Sao Hỏa là một hầm mộ. Còn Trái Đất có ở tình trạng giống như vậy không, đó không phải là chủ đề mà Hathaway và gia đình ông bàn tới trong những đêm dài trên Sao Hỏa.
Đêm nay, một trong những trận bão bụi lớn và mạnh nhất trên Sao Hỏa đã thổi qua nghĩa địa của người Sao Hỏa ở khu vực thấp, thổi qua những thị trấn cổ và phá vỡ các bức tường làm bằng chất dẻo của thành phố mới do người Mỹ xây dựng, thành phố bị bỏ hoang đang tan chảy, lún xuống nền cát.
Cơn bão dịu xuống. Hathaway ra một chỗ quang đãng để nhìn Trái Đất đang xanh rực lên trên bầu trời đầy gió. Ông giơ tay lên như để chỉnh lại bóng đèn sáng tù mù trên trần căn phòng tối. Ông nhìn ra đáy biển từ lâu đã cạn khô. Không còn một sinh vật sống nào nữa trên khắp hành tinh này, ông nghĩ. Chỉ còn mình. Và họ. Ông nhìn vào trong lều.
Chuyện gì đang xảy ra với Trái Đất ngay lúc này? Ông chưa thấy dấu hiệu thay đổi nào rõ rệt từ Trái Đất qua chiếc kính viễn vọng 75 cm của mình. Chà, ông nghĩ, mình sẽ sống tốt thêm hai mươi năm nữa, nếu mình cẩn thận. Ai đó sẽ đến. Hoặc là từ biển cạn, hoặc từ không gian trên một chiếc phi thuyền kéo theo một vạch lửa nhỏ đỏ rực.
Ông gọi với vào lều. “Tôi đi dạo một chút.”
“Được thôi,” vợ ông nói.
Ông lặng lẽ đi qua những đống đổ nát. “Sản xuất ở New York,” ông đọc trên một mẩu kim loại gặp trên đường đi. “Tất cả những thứ từ Trái Đất như thế này sẽ biến mất trước các thị trấn Sao Hỏa rất lâu.” Ông nhìn về phía ngôi làng năm nghìn năm tuổi nằm trên dãy núi màu xanh.
Ông đi đến một nghĩa địa hiu quạnh của người Sao Hỏa, cơn gió lẻ loi thổi qua dãy phiến đá lục giác nhỏ dựng trên một ngọn đồi.
Ông đứng nhìn xuống bốn ngôi mộ đặt thánh giá làm từ gỗ mộc, những ngôi mộ khắc tên của họ. Nước mắt ông không rơi. Nước mắt ông đã khô từ lâu rồi.
“Mọi người có tha thứ cho tôi vì những gì tôi đã làm không?” ông hỏi những chiếc thánh giá. “Tôi rất cô đơn. Mọi người hiểu mà, đúng không?”
Ông quay về túp lều, và một lần nữa, ngay trước khi bước vào, ông che mắt và tìm kiếm trên bầu trời.
“Mình cứ chờ đợi và tìm kiếm,” ông nói, “biết đâu một đêm nào đó, có lẽ...”
Có một đốm lửa đỏ tí hon trên bầu trời.
Ông bước ra khỏi vùng sáng của túp lều.
“.. và mình nhìn kỹ lại,” ông thì thầm.
Đốm lửa đỏ vẫn ở đó.
“Tối qua mình không thấy nó,” ông thì thầm.
Ông loạng choạng ngã rồi tự đứng dậy, chạy vào trong lều, lắp kính viễn vọng vào và chĩa lên trời.
Một phút sau, sau khi ngắm nhìn rất lâu, ông đứng ở cửa lều thấp. Vợ ông cùng hai người con gái và đứa con trai quay đầu về phía ông. Cuối cùng ông cũng nói nên lời.
“Tôi có một tin tốt,” ông nói. “Tôi đã nhìn lên trời. Một phi thuyền đang đến để đưa tất cả chúng ta về nhà. Nó sẽ đến đây vào lúc sáng sớm.”
Ông buông tay xuống, gục đầu vào tay và khẽ bật khóc.
Ông đã đốt hết những gì còn lại của Tân New York vào ba giờ sáng hôm ấy.
Ông cầm một ngọn đuốc và đi vào thành phố chất dẻo rồi châm lửa vào những bức tường ở đây hoặc ở kia. Thành phố bùng lên trong hơi nóng và ánh sáng. Một đám cháy lan rộng một dặm vuông và đủ lớn để nhìn thấy từ không gian. Nó sẽ ra hiệu cho chiếc phi thuyền đáp xuống đón ông Hathaway và gia đình.
Tim ông đập nhanh hơn, khiến ông cảm thấy đau, ông trở về túp lều. “Thấy không?” Ông giơ một cái chai đầy bụi lên ánh sáng. “Rượu vang mà tôi đã để dành, chỉ cho đêm nay. Tôi đã biết một ngày nào đó sẽ có người tìm thấy chúng ta mà. Chúng ta sẽ uống một ly để chúc mừng!”
Ông rót ra năm ly đầy.
“Đã lâu lắm rồi,” ông nói, trang nghiêm nhìn xuống ly rượu của mình.“Còn nhớ ngày chiến tranh nổ ra không? Cách đây hai mươi năm bảy tháng. Tất cả phi thuyền đều được gọi về từ Sao Hỏa. Bà và tôi cùng lũ trẻ đang ở trên núi, làm công việc khảo cổ, nghiên cứu về những phương pháp phẫu thuật cổ xưa của người Sao Hỏa. Chúng ta đã phi ngựa rất nhanh, suýt thì giết chết chúng, còn nhớ không? Nhưng chúng ta vẫn về đến thành phố muộn mất một tuần. Mọi người đã đi hết. Nước Mỹ đã bị hủy diệt; mọi phi thuyền đã bỏ đi mà không chờ những người chậm chạp, nhớ không, nhớ không? Và hóa ra chúng ta là những người duy nhất còn sót lại? Chúa ơi, Chúa ơi, bao nhiêu năm đã trôi qua. Tôi đã không thể chịu nổi nếu không có bà và chúng nó ở đây, tất cả. Không có mẹ con bà thì chắc tôi đã tự tử rồi. Nhưng có bà và chúng nó, tôi thấy bỏ công chờ đợi. Vì vậy hãy chúc mừng cho chúng ta.” Ông nâng ly. “Và chúc mừng quãng thời gian chờ đợi mòn mỏi của chúng ta.” Ông uống.
Vợ ông và hai người con gái cùng đứa con trai nâng ly rượu lên môi.
Rượu chảy xuống cằm bốn người.
Đến sáng, thành phố đã cháy thành than, tàn tro bay ra đáy biển cạn. Lửa đã tắt, nhưng nó đã hoàn thành sứ mệnh của mình; cái chấm đỏ trên trời lớn dần lên.
Từ túp lều tỏa ra mùi bánh gừng nướng thơm ngậy. Vợ ông đứng ở bàn và đang bày ra những chiếc bánh mới khi Hathaway bước vào. Hai người con gái đang nhẹ nhàng quét sàn lều lát đá bằng những cái chổi cứng, còn người con trai đang lau bóng những chiếc thìa dĩa bạc.
“Chúng ta sẽ chuẩn bị cho họ một bữa thật thịnh soạn,” Hathaway cười. “Hãy mặc những bộ quần áo đẹp nhất!”
Ông hối hả chạy ra kho chứa đồ mênh mông bằng kim loại. Bên trong kho là tủ trữ lạnh và máy phát điện mà ông đã sửa chữa và khôi phục bằng bàn tay nhỏ khéo léo mạnh mẽ trong suốt những năm qua, cũng như ông đã sửa đồng hồ, ti vi, máy ghi âm... trong lúc rảnh rỗi. Nhà kho chứa đầy những thứ mà ông đã chế ra, trong đó có cả một vài cỗ máy vô dụng mà chức năng của chúng vẫn còn là bí ẩn ngay cả với ông lúc này, khi ông nhìn chúng.
Từ trong tủ trữ đông, ông lấy ra nhiều hộp đậu và dâu tây cách đây hai mươi năm. Ra đi Lazarus[1], ông nghĩ, rồi lôi ra một con gà đông lạnh.
Khi chiếc phi thuyền đáp xuống thì không gian đã tràn ngập mùi nấu nướng.
Như một đứa trẻ, Hathaway chạy xuống đồi. Ông dừng lại một lần vì một con đau đột ngột ở ngực. Ông ngồi trên một phiến đá để lấy lại hơi, rồi tiếp tục chạy nốt quãng đường còn lại.
Ông đứng dưới bầu không khí nóng do chiếc phi thuyền phả tới. Một cánh cửa mở ra. Một người đàn ông nhìn xuống.
Hathaway nheo mắt và cuối cùng nói. “Cơ trưởng Wilder!”
“Ai thế này?” cơ trưởng Wilder hỏi và nhảy xuống, rồi đứng nhìn ông lão. Ông đưa tay ra. “Ôi lạy Chúa, là Hathaway!”
“Đúng rồi.” Họ nhìn vào mặt nhau.
“Hathaway, thành viên trong đội của tôi, đoàn thám hiểm thứ tư.”
“Đã lâu lắm rồi, thưa cơ trưởng.”
“Quá lâu rồi. Thật mừng khi gặp ông.”
“Tôi già rồi,” Hathaway nói gọn.
“Bản thân tôi cũng có còn trẻ nữa đâu. Tôi đã lên Sao Mộc, Sao Thổ và Sao Diêm Vương trong hai mươi năm.”
“Tôi nghe nói họ đẩy ông lên đó để ông không còn can thiệp được vào các chính sách thuộc địa trên Sao Hỏa.” Ông lão nhìn ra xung quanh. “Ông đã đi quá lâu rồi nên không biết chuyện gì đã xảy ra...”
Wilder nói. “Tôi đoán được mà. Chúng tôi đã đi vòng quanh Sao Hỏa hai lần. Chỉ thấy duy nhất một người nữa, tên là Walter Gripp, sống cách đây khoảng mười ngàn dặm. Chúng tôi đề nghị đưa ông ta đi cùng, nhưng ông ta từ chối. Hình ảnh cuối cùng chúng tôi thấy là ông ta đang ngồi trên ghế bập bênh ở giữa xa lộ, hút xì gà, vẫy tay chào chúng tôi. Sao Hỏa đã chết thật rồi, thậm chí không còn một người Sao Hỏa nào còn sống. Thế còn Trái Đất thì sao?”
“Tôi cũng chỉ biết đến thế. Thỉnh thoảng tôi bắt được sóng radio dưới Trái Đất, rất yếu. Nhưng toàn là thứ tiếng nào ấy. Thật ngại nhưng tôi chỉ biết mỗi tiếng Latin. Hiểu được một vài từ. Tôi đoán là Trái Đất đang hỗn loạn, nhưng chiến tranh vẫn đang tiếp diễn. Ông có định về Trái Đất không thưa cơ trưởng?
“Có. Chúng tôi cũng tò mò, tất nhiên. Chúng tôi không có phương tiện liên lạc radio nào khi ở quá xa ngoài vũ trụ. Chúng tôi cũng muốn thăm Trái Đất, cho dù nó thế nào.”
“Ông sẽ đưa cả chúng tôi đi cùng chứ?”
Cơ trưởng ngạc nhiên. “Tất nhiên rồi, vợ ông, tôi nhớ bà ấy. Cách đây hai mươi lăm năm nhỉ? Khi họ khánh thành Thị Trấn Đầu Tiên và ông xuất ngũ rồi đưa bà ấy lên đây. Và còn lũ trẻ nữa...”
“Con trai và hai con gái.”
“Phải, tôi nhớ. Chúng cũng ở đây?”
“Chúng tôi sống trong lều trên núi. Một bữa sáng ngon lành đang đợi tất cả chúng ta trên ấy. Ông sẽ đến chứ?”
“Chúng tôi rất hân hạnh, ông Hathaway.” Cơ trưởng hướng lên phi thuyền ra lệnh, “Rời tàu!”
Họ đi bộ lên đồi, Hathaway và cơ trưởng. Hai mươi thành viên phi hành đoàn đi sau họ, hít thật sâu bầu không khí buổi sáng loãng và mát mẻ. Mặt trời lên và đó là một ngày đẹp.
“Ông có nhớ Spender không, cơ trưởng?”
“Tôi chưa bao giờ quên cậu ta.”
“Cách đây khoảng một năm, tôi đi qua mộ anh ta. Có vẻ như cuối cùng, mọi thứ đã diễn ra theo ý anh ta muốn. Anh ta không muốn chúng ta tới đây, và tôi nghĩ anh ta hẳn sẽ vui mừng vì bây giờ tất cả mọi người đã đi khỏi đây.”
“Thế còn... tên anh ta là gì nhỉ? – Parkhill, Sam Parkhill thì sao?”
“Hắn mở một quầy bánh mì xúc xích.”
“Nghe có vẻ giống anh ta.”
“Rồi quay về Trái Đất ngay tuần sau đó để tham chiến.” Hathaway đặt tay lên ngực và ngồi thụp xuống một phiến đá, “Tôi xin lỗi. Tôi phấn khích quá. Gặp lại ông sau chừng ấy năm. Tôi phải nghỉ.” Ông cảm nhận tim mình đang đập. Ông đếm nhịp tim. Tình hình rất tệ.
“Chúng tôi có bác sĩ,” Wilder nói. “Xin lỗi Hathaway, tôi biết ông cũng là bác sĩ, nhưng tôi nghĩ nên để bác sĩ của chúng tôi khám cho ông...” Vị bác sĩ được gọi đến.
“Tôi sẽ ổn thôi,” Hathaway khăng khăng. “Do chờ đợi, và phấn khích.” Ông gần như không thở được. Môi ông tím lại. “Ông biết đấy,” ông nói khi vị bác sĩ đặt ống nghe lên ngực ông, “cảm giác như tôi sống được là để chờ ngày hôm nay, và giờ thì các ông đã đến để đưa tôi về Trái Đất, tôi đã mãn nguyện và có thể nằm xuống đây mà ra đi.”
“Đây.” Vị bác sĩ đưa cho ông một viên thuốc nhỏ màu vàng. “Chúng tôi nên để ông nghỉ ngơi.”
“Vớ vẩn. Tôi chỉ cần ngồi xuống một lát thôi. Thật mừng được gặp tất cả mọi người. Mừng vì lại được nghe những giọng nói mới.”
“Thuốc có tác dụng không?”
“Ổn. Chúng ta đi thôi!”
Họ đi tiếp lên đồi.
“Alice, đến xem ai này!”
Hathaway nhíu mày và cúi người chui vào lều. “ Alice, bà có nghe không?”
Vợ ông xuất hiện. Một lúc sau cả hai cô con gái, đều cao và duyên dáng, cũng bước ra, theo sau là một cậu con trai thậm chí còn cao hơn.
“Alice, bà nhớ cơ trưởng Wilder chứ?”
Bà ngập ngừng và nhìn Hathaway như thể chờ đợi hướng dẫn của ông và rồi bà mỉm cười. “Tất nhiên rồi, cơ trưởng Wilder!”
“Tôi còn nhớ, chúng ta đã ăn tối cùng nhau vào đêm trước khi tôi khởi hành lên Sao Mộc, chị Hathaway ạ.”
Bà lắc mạnh tay ông. “Các con gái tôi, Marguerite và Susan. Con trai tôi, John. Các con tất nhiên là nhớ ngài cơ trưởng chứ?”
Những cái bắt tay giữa những tiếng cười nói.
Cơ trưởng Wilder hít hít không khí. “Có phải bánh gừng không?”
“Ông ăn một ít chứ?”
Mọi người di chuyển. Những chiếc bàn xếp được khẩn trương mở ra trong khi thức ăn nóng hổi được khẩn trương mang tới, đĩa và khăn ăn lụa đẹp cùng thìa dĩa bạc được bày ra. Cơ trưởng Wilder đứng nhìn, trước tiên là bà Hathaway và sau đó là con trai bà rồi hai cô con gái cao ráo nhanh nhẹn. Ông nhìn khuôn mặt họ trong khi họ lướt qua, ông theo dõi từng cử động của những đôi bàn tay trẻ trung, từng nét trên khuôn mặt không có nếp nhăn của họ. Ông ngồi lên chiếc ghế do cậu con trai mang ra. “Cháu bao nhiêu tuổi rồi John?”
Người con trai trả lời, “Hai mươi ba ạ.”
Wilder lúng túng với chiếc thìa bạc trong tay. Mặt ông chợt tái lại. Người ngồi cạnh ông thì thầm, “Cơ trưởng Wilder, như thế là không đúng!”
Người con trai đi vào để mang thêm ghế ra.
“Thế là sao, Williamson?”
“Tôi đã bốn ba tuổi, thưa cơ trưởng. Hai mươi năm trước, tôi cũng đi học cùng cậu John Hathaway này. Giờ cậu ta nói mới hai mươi ba; cậu ta chỉ trông giống người hai mươi ba tuổi thôi. Chứ thực ra không phải thế. Ít nhất cậu ta phải bốn mươi hai tuổi rồi. Sao lại thế nhỉ?”
“Tôi không biết.”
“Trông ông không được khỏe, thưa cơ trưởng”
“Tôi cảm thấy không khỏe. Hai cô con gái cũng vậy. Tôi đã gặp họ cách đây tầm hai mươi năm; họ không hề thay đổi chút nào, không một nếp nhăn. Cậu giúp tôi một việc chứ? Tôi muốn nhờ cậu một việc nhỏ, Williamson. Tôi sẽ bảo cậu đi tới một nơi và kiểm tra một thứ. Lát nữa ăn xong, cứ thế lẳng lặng mà đi. Mất tầm mười phút thôi. Chỗ đó cách đây không xa lắm. Tôi đã trông thấy nó từ lúc chúng ta còn ở trên phi thuyền.”
“Đây! Các ông đang nói chuyện gì mà nghiêm trọng thế?” Bà Hathaway nhanh tay múc xúp vào bát cho họ. “Cười lên nào; chúng ta lại gặp nhau, hành trình đã kết thúc rồi, và cảm giác như về nhà vậy!”
“Phải.” Cơ trưởng Wilder cười. “Rõ ràng trông chị rất khỏe mạnh và trẻ trung, chị Hathaway a!”
“Chẳng phải như vậy thì rất giống một người đàn ông sao?”
Ông nhìn người phụ nữ lướt đi, với khuôn mặt hồng hào ấm áp, mịn màng như một quả táo, không một nếp nhăn và rất tươi tắn. Bà hòa mình vào mọi câu chuyện vui, và múc xa lát rất gọn gàng mà không một lần ngừng lại để thở. Người con trai cao lớn và hai cô con gái xinh đẹp thì cực kỳ thông minh dí dỏm, giống hệt cha mình, khi kể về những năm dài đã qua và cuộc sống bí mật của họ, trong khi người cha gật đầu tự hào với mỗi người.
Williamson đi xuống núi.
“Cậu ta đi đâu vậy?” Hathaway hỏi.
“Kiểm tra phi thuyền,” Wilder đáp. “Mà như tôi đang nói, Hathaway ạ, chẳng có gì trên Sao Mộc cả, không có gì cho con người hết. Cả Sao Thổ và Sao Diêm Vương cũng vậy.” Wilder nói như một cái máy, còn đầu óc ông chỉ nghĩ về việc Williamson đang chạy xuống đồi và trở lại để báo cáo thứ mà anh ta đã tìm ra.
“Cảm ơn.” Marguerite Hathaway rót nước vào ly cho ông. Ông hấp tấp chạm vào cánh tay cô. Nhưng cô thậm chí còn không để ý. Da thịt cô ấm và mềm.
Từ phía bên kia bàn, Hathaway, thỉnh thoảng lại đặt tay lên ngực vì đau tim, vẫn tiếp tục lắng nghe tiếng trò chuyện rì rầm và tiếng tán gẫu đôi lúc chợt rộ lên, chốc chốc lại lo lắng nhìn Wilder, người có vẻ không thích nhai bánh gừng cho lắm.
Williamson đã trở lại. Anh ta ngồi chọc đĩa thức ăn cho đến khi cơ trưởng ghé sang hỏi thầm, “Sao?”
“Tôi đã thấy, thưa cơ trưởng!”
“Và?”
Mặt Williamson tái lại. Anh ta vẫn nhìn những người khác đang cười. Hai cô con gái đang mỉm cười nghiêm trang còn cậu con trai thì đang kể một câu chuyện vui. Williamson nói, “Tôi đã vào nghĩa địa.”
“Bốn cây thánh giá ở đó?”
“Bốn cây thánh giá ở đó, thưa cơ trưởng. Trên đó vẫn còn khắc tên. Tôi đã ghi lại cho chắc.” Anh ta lấy ra một mảnh giấy trắng và đọc: “Alice, Marguerite, Susan và John Hathaway. Chết vì một virus lạ. Tháng Bảy năm 2038.”
“Cảm ơn, Williamson.” Wilder nhắm mắt lại.
“Cách đây mười chín năm, thưa cơ trưởng.” Bàn tay Williamson run rẩy.
“Phải.”
“Vậy thì những người này là ai?”
“Tôi không biết.”
“Ông định làm gì?”
“Tôi cũng không biết nữa.”
“Chúng ta có nên nói cho những người khác không?”
“Để sau. Cậu cứ ăn tiếp đi, như không có chuyện gì xảy ra.”
“Bây giờ tôi không đói lắm thưa cơ trưởng.”
Bữa ăn kết thúc bằng rượu vang mang từ phi thuyền xuống. Hathaway đứng dậy. “Chúc mừng tất cả các bạn; thật vui vì lại được ở cùng bạn bè. Và chúc mừng vợ tôi và các con tôi, không có họ thì tôi không thể sống sót một mình đến ngày hôm nay. Chính nhờ sự tử tế của họ khi họ chăm sóc cho tôi thì tôi mới có thể tiếp tục sống, chờ đợi ngày các anh đến.” Ông đưa ly rượu về phía gia đình mình, những người đang nhìn ông lo lắng, và cuối cùng, tất cả hạ mắt xuống và uống.
Hathaway uống cạn ly rượu của ông. Rồi không kêu lấy một tiếng, ông khuỵu xuống bàn và ngã xuống đất. Một vài người đỡ ông dậy. Vị bác sĩ cúi xuống và lắng nghe. Wilder chạm tay lên vai bác sĩ. Bác sĩ nhìn lên rồi lắc đầu. Wilder quỳ xuống và cầm bàn tay người đàn ông. “Wilder?” Giọng Hathaway yếu đến mức hầu như không nghe thấy. “Tôi đã làm hỏng bữa sáng rồi.”
“Vớ vẩn nào.”
“Hãy tạm biệt Alice và bọn trẻ giúp tôi.”
“Đợi chút, tôi đi gọi họ.”
“Không, không, đừng!” Hathaway thở hổn hển. “Họ không hiểu đâu. Tôi không muốn họ hiểu! Xin đừng!”
Wilder không nhúc nhích.
Hathaway đã chết.
Wilder đợi một lúc lâu. Rồi ông đứng dậy tách khỏi đám đông đang ngỡ ngàng vây quanh Hathaway. Ông đi tới chỗ Alice Hathaway, nhìn vào mặt bà và nói, “Chị có biết điều gì vừa xảy ra không?”
“Một điều gì đó liên quan đến chồng tôi?”
“Ông ấy vừa qua đời; bệnh tim,” Wilder nói và quan sát bà.
“Tôi rất tiếc,” bà nói.
“Chị cảm thấy thế nào?” ông hỏi.
“Ông ấy không muốn chúng tôi buồn. Ông ấy nói một ngày nào đó chuyện này sẽ xảy ra, nhưng ông ấy không muốn chúng tôi khóc. Ông ấy không dạy chúng tôi cách khóc, ông biết đấy. Ông ấy không muốn chúng tôi biết. Ông ấy nói thứ tồi tệ nhất có thể xảy đến với một người là khi người đó biết thế nào là cô đơn và thế nào là buồn bã và thế nào là khóc. Cho nên chúng tôi không được biết thế nào là khóc, và thế nào là buồn.”
Wilder nhìn xuống tay bà, nó mềm mại và ấm áp, những ngón tay được cắt tỉa gọn gàng, cổ tay thon. Ông nhìn chiếc cổ trắng mịn màng, mảnh dẻ và đôi mắt thông minh của bà. Cuối cùng ông nói, “Hathaway đã làm tốt công việc của mình đối với chị và các con.”
“Nếu ông ấy nghe được, chắc là ông ấy sẽ vui lắm. Ông ấy luôn tự hào về chúng tôi. Sau một thời gian, thậm chí ông ấy còn quên mất là chính ông ấy đã tạo ra chúng tôi. Cuối cùng thì ông ấy đã yêu thương và coi chúng tôi như vợ con thực sự. Và, về mặt nào đó, chúng tôi đúng là như vậy.”
“Chị và các cháu đã cho ông ấy rất nhiều niềm an ủi.”
“Đúng vậy, hết năm này qua năm khác, chúng tôi đã ngồi trò chuyện với nhau. Ông ấy rất thích trò chuyện. Ông ấy thích túp lều đá và đốt lửa ngoài trời. Chúng tôi có thể sống trong một ngôi nhà bình thường dưới thị trấn, nhưng ông ấy thích sống ở trên này, để được sống cuộc sống hoang sơ, hay hiện đại, tùy ý thích. Ông ấy kể cho tôi nghe về phòng thí nghiệm và những thứ ông ấy làm bên trong đó. Ông ấy mắc loa cho toàn bộ thành phố chết của người Mỹ dưới kia. Ông ấy chỉ cần bấm một nút là cả thành phố sẽ sáng đèn và phát ra những âm thanh như thể có mười ngàn người vẫn sống ở đó. Có tiếng động cơ máy bay, động cơ ô tô và tiếng con người nói chuyện. Ông ấy thường ngồi hút xì gà và nói chuyện với chúng tôi, trong âm thanh từ thành phố vắng lại, thỉnh thoảng điện thoại còn đổ chuông và một giọng nói được ghi âm từ trước sẽ hỏi ông Hathaway những câu hỏi liên quan đến khoa học và giải phẫu và ông ấy sẽ trả lời. Cùng với tiếng chuông điện thoại và chúng tôi ở đây cùng âm thanh của thành phố cũng như những điếu xì gà, ông Hathaway đã sống tương đối hạnh phúc. Chỉ có một điều mà ông ấy không thể làm cho chúng tôi,” bà nói. “Đó là làm cho chúng tôi già đi. Ông ấy già đi theo năm tháng, nhưng chúng tôi thì vẫn thế. Tôi nghĩ ông ấy không lấy làm phiền chuyện đó. Tôi nghĩ ông ấy muốn chúng tôi như thế này.”
“Chúng tôi sẽ chôn ông ấy cạnh bốn cây thánh giá kia. Tôi nghĩ ông ấy sẽ muốn như vậy.”
Bà nắm nhẹ cổ tay ông. “Tôi chắc chắn ông ấy sẽ thích.”
Các mệnh lệnh được đặt ra. Gia đình đi theo đoàn rước xuống sườn đồi. Hai người khiêng Hathaway trên một chiếc cáng. Họ đi qua túp lều đá và nhà kho nơi Hathaway, cách đây nhiều năm, đã bắt đầu công việc của mình. Wilder dừng lại trước cửa xưởng.
Cảm giác thế nào, ông băn khoăn, khi đang sống cùng vợ và ba đứa con trên một hành tinh và sau đó họ đều chết cả, để lại một mình mình lẻ loi cùng với gió và sự im lặng? Một người như vậy sẽ làm gì? Chôn họ trong nghĩa địa và đặt cây thánh giá trước mộ họ rồi quay về xưởng, và, với tất cả ý chí và ký ức, sự chính xác khéo léo của đôi bàn tay, đã tạo nên, từng chút một, mọi thứ thuộc về vợ, con trai và con gái ông ta. Với cả một thành phố của người Mỹ ở dưới chân núi để lấy bất cứ cái gì ông ta cần, một người thông minh có thể làm nên mọi thứ.
Tiếng bước chân của họ chìm trong nền cát. Đến nghĩa địa, khi họ đưa cáng vào, đã có hai người đứng sẵn ở đó cuốc đất.
Họ trở về phi thuyền vào buổi chiều tối.
Williamson hướng về phía túp lều đá. “Chúng ta sẽ làm gì với họ?”
“Tôi không biết,” cơ trưởng nói.
“Ông có định tắt họ đi không?”
“Tắt?” cơ trưởng trông có vẻ hơi ngạc nhiên. “Tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện đó.”
“Ông cũng không định đưa họ trở về Trái Đất với chúng ta?”
“Không, chẳng để làm gì.”
“Ý ông là ông định để họ lại đây, như thế kia, trong tình trạng đó?”
Cơ trưởng đưa cho Williamson một khẩu súng. “Nếu có thể làm gì đó, thì cậu làm tốt hơn tôi.”
Năm phút sau Williamson từ túp lều trở lại, ướt đẫm mồ hôi. “Đây, cầm lấy súng của ông đi. Giờ thì tôi đã hiểu ý ông rồi. Tôi đã mang súng đến căn lều. Một trong hai người con gái mỉm cười với tôi. Những người khác cũng vậy. Người vợ rót cho tôi một tách trà. Chúa ơi, như thế sẽ là giết người!”
Wilder gật đầu. “Sẽ chẳng bao giờ có thứ gì tốt đẹp như họ nữa. Họ được chế tạo ra để tồn tại mãi; mười, năm mươi, hai trăm năm. Phải. Họ hoàn toàn có quyền... quyền sống, như cậu và tôi hay bất kỳ ai trong chúng ta.” Ông gõ tàn tẩu. “Thôi, lên tàu. Chúng ta cất cánh thôi. Thành phố này không còn gì cả, chúng ta sẽ không dùng đến nó nữa.”
Trời sắp tối. Một cơn gió lạnh nổi lên. Họ đã lên tàu. Cơ trưởng còn ngập ngừng. Williamson hỏi, “Đừng bảo với tôi rằng ông định quay lại để... tạm biệt họ nhé?”
Cơ trưởng lạnh lùng nhìn Williamson. “Không phải việc của cậu.”
Wilder sải bước về phía căn lều, xuyên qua cơn gió lạnh buổi chiều tối. Những người ngồi trên phi thuyền trông thấy bóng ông ngập ngừng ở cửa túp lều. Họ nhìn thấy bóng dáng một người phụ nữ. Họ nhìn thấy cơ trưởng bắt tay người phụ nữ ấy.
Một lúc sau, ông chạy trở về tàu.
Vào những đêm khi cơn gió từ đáy biển cạn thổi vào và từ nghĩa địa hình lục giác thổi đến, nơi có bốn ngôi mộ cũ và một ngôi mộ mới, thì trước túp lều đá lại có một ngọn lửa bập bùng, và trong căn lều đó, khi gió gào thét, bụi vần xoáy và những ngôi sao lạnh lẽo sáng rực, lại có bốn cái bóng, một người phụ nữ, hai cô con gái, một cậu con trai, tiếp củi cho một đống lửa nhỏ chẳng để làm gì, và nói cười với nhau.
Hết đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác, chẳng vì một lý do gì, người phụ nữ lại bước ra nhìn lên trời, bà giơ tay lên cao, một lúc lâu, nhìn về phía Trái Đất xanh mà chẳng hiểu vì sao lại nhìn, và rồi bà đi vào trong và ném một thanh củi nhỏ vào lò sưởi, và gió nổi lên, và biển chết thì vẫn tiếp tục chết.
❀ ❀ ❀
[1] Câu Jesus gọi Lazarus ra khỏi hầm mộ sau khi Ngài hồi sinh Lazarus, theo Kinh Thánh.
