Tu viện Immaru

Khu tự trị Tây Tạng

Kate nghĩ rằng tiếng vo ve ở đằng xa, con ong đang lùng tìm họ, đang ngày một to hơn, nhưng cô lờ nó đi. David cũng không nói gì.

Họ ngồi cạnh nhau trong góc phòng nhìn ra thung lũng, và Kate tiếp tục đọc, chỉ dừng lại để ăn một bữa trưa sớm và cho David uống kháng sinh.

Ngày 10 tháng 8, 1917

Lão chủ tiệm cầm đồ theo dõi tôi như một con chim săn mồi đậu trên cây trong lúc tôi xem xét các tủ kính ở phía trước cửa hiệu. Chúng xếp đầy nhẫn, tất cả đều lấp lánh, tất cả đều đẹp tuyệt. Tôi đã tưởng sẽ chỉ phải chọn trong số ba hoặc bốn cái, rất đơn giản thôi. Làm sao đây nhỉ...

“Một chàng trai trẻ đi tìm nhẫn đính hôn, không có gì sưởi ấm trái tim tôi hơn thế, nhất là trong thời kỳ đen tối này.” Lão chủ tiệm đến bên tủ, nở một nụ cười tự hào, cảm động. Tôi thậm chí còn không nghe thấy tiếng lão di chuyển ngang qua phòng. Chắc hẳn lão đi như một tên trộm trong đêm.

“Vâng, tôi... không nghĩ là sẽ có nhiều thế này.” Tôi tiếp tục lướt nhìn khắp tủ, đợi xem có thứ gì làm tôi chú ý không.

“Ở đây có nhiều nhẫn vì ở Gibraltar có rất nhiều góa phụ. Vương quốc Anh đã tham chiến từ gần bốn năm nay rồi, và những người phụ nữ khốn khổ ấy, chiến tranh đã khiến họ không còn chồng và cũng chẳng có cách kiếm sống. Họ phải bán nhẫn để mua bánh mì. Bánh mì trong bụng thì đáng giá hơn một viên đá trên ngón tay hay một ký ức trong tim. Chúng tôi trả họ với giá chỉ bằng một phần nhỏ giá gốc.” Lão thò tay vào tủ kính và lấy ra một cái giá nhung đặt những chiếc nhẫn to nhất. Lão đặt cái giá lên mặt tủ, cách tôi có vài phân, và xòe tay lên trên những chiếc nhẫn như thể lão sắp biểu diễn ảo thuật. “Nhưng bất hạnh của họ có thể là món hời cho anh đấy, anh bạn. Cứ thử nhìn giá tiền mà xem. Anh sẽ ngạc nhiên.”

Tôi lùi lại một bước mà không nhận ra là mình đang làm gì. Tôi nhìn từ đống nhẫn lên lão chủ hiệu đang ra hiệu về phía chúng với một nụ cười tham lam. “Không sao, anh cứ tự nhiên chạm vào chúng...”

Như người đang mơ, tôi ra khỏi cửa và quay lại những con phố của Gibraltar trước khi tôi kịp nhận ra chuyện gì đang xảy ra. Tôi đi nhanh, nhanh hết mức có thể chỉ với một cái chân rưỡi còn lành lặn. Tôi không biết tại sao, nhưng tôi rời khỏi khu buôn bán của thành phố để đi về phía núi Gibraltar. Ngay trước khi đến nơi, tôi đi xuyên qua Gibraltar, ra khỏi khu phía Tây, khu phố mới, đối diện với vịnh Gibraltar. Tôi đi vào ngôi làng cổ nằm bên sườn Đông của núi, bên vịnh Catalin, đối diện với Địa Trung Hải.

Tôi đi hồi lâu, ngẫm nghĩ. Chân tôi đau chết đi được. Tôi không đem theo viên thuốc nào. Tôi không nghĩ mình sẽ lại đi bộ nhiều thế này. Tôi chỉ mang theo năm trăm trong số gần mười một ngàn đô tôi đã để dành được.

Tôi đã cân nhắc rất lâu xem nên bỏ ra bao nhiêu tiền. Tôi đã nghĩ đến chuyện bỏ ra nhiều hơn, thậm chí là một ngàn đô, nhưng có hai điều đã thuyết phục tôi không làm thế. Thứ nhất là tôi cần tiền vốn để bắt đầu một cuộc sống mới. Mười một ngàn đô có lẽ là chưa đủ, nhưng tôi sẽ xoay xở được. Chắc chắn tôi sẽ không nhận công việc với Immari, vì vậy số tiền này là tất cả những gì tôi có. Thứ hai, lý do quan trọng hơn, đó là tôi nghĩ Helena sẽ không muốn thế. Nàng sẽ mỉm cười và vui vẻ nhận chiếc nhẫn phô trương, nhưng nàng sẽ không muốn nó. Nàng lớn lên trong một thế giới mà đồ trang sức quý, lụa là và những căn nhà bề thế cũng chỉ thường như nước lã. Tôi nghĩ những thứ đó đã mất vẻ hào nhoáng đối với nàng. Nàng muốn những thứ chân thực, những con người chân thực. Chúng ta thường tìm kiếm cái mà chúng ta thiếu trong thời thơ ấu. Những đứa trẻ được bao bọc quá đà khi lớn lên sẽ liều lĩnh. Những đứa trẻ đói khát sẽ trở nên tham vọng. Và một số đứa trẻ, như Helena, lớn lên trong nhung lụa, chẳng bao giờ thiếu thứ gì, bao quanh bởi những người không sống trong thế giới thực, những người đêm đêm chỉ biết uống rượu brandy và tán chuyện về con trai nhà này, con gái nhà kia... đôi khi họ chỉ muốn được thấy thế giới thực, sống trong đó và tạo ra chút khác biệt. Để được kết nối thật sự với người khác, để thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa gì đó.

Trước mặt tôi, con phố dừng lại dưới chân núi. Tôi cần một nơi để ngồi xuống, cho cái chân được nghỉ. Tôi dừng chân và nhìn quanh. Dưới bóng ngọn núi đá trắng, vươn lên bên phải, là một nhà thờ Công giáo đơn sơ. Hai cánh cửa gỗ có mái vòm đang để ngỏ, và một vị linh mục đứng tuổi bước ra dưới ánh nắng Gibraltar chói chang. Không nói một lời, Cha chìa tay về phía ô cửa tối, và tôi bước lên cầu thang, tiến vào cái thánh đường nhỏ.

Ánh sáng chiếu vào qua những ô cửa sổ kính màu. Nhà thờ rất đẹp, với những rầm xà bằng gỗ màu sẫm và những bức phù điêu tuyệt diệu trên tường.

“Chào mừng đến với nhà thờ Đức Mẹ Thương Khó, con trai của ta,” vị linh mục nói khi khép cánh cửa gỗ nặng lại. “Con đến để xưng tội chăng?”

Tôi đã nghĩ đến chuyện quay ra, nhưng vẻ đẹp của nhà thờ thu hút tôi, và tôi đi dần vào trong. “Ờ, không, thưa Cha,” tôi lơ đãng đáp.

“Vậy con tìm kiếm điều gì?” Cha đi sau lưng tôi, tay chắp trước bụng như bàn đạp yên ngựa.

“Tìm kiếm ư? Không gì cả ạ, hay đúng ra là con có đi tìm mua một chiếc nhẫn và...”

“Con đến đây là rất khôn ngoan đấy. Chúng ta đang sống ở một thời kỳ lạ lùng. Giáo xứ của chúng ta đã rất may mắn trong những năm qua. Chúng ta đã nhận được nhiều vật phẩm do các giáo dân di chúc lại sau khi họ rời trần thế. Nông trại, tác phẩm nghệ thuật, đá quý, và trong những năm gần đây là khá nhiều nhẫn.” Cha dẫn tôi ra khỏi lễ đường, vào một căn phòng hẹp với một cái bàn viết và những giá sách cao từ sàn lên trần, chất đầy sách bọc da. “Nhà thờ giữ những vật này và bán chúng khi có thể, để dùng tiền giúp đỡ những người vẫn còn sống.”

Tôi gật đầu, không biết phải nói sao. “Con đang tìm... một thứ đặc biệt...”

Vị linh mục nhíu mày và ngồi xuống bên bàn. “Ta e là nhẫn của chúng ta ở đây không giống như ở các nơi khác đâu.”

“Không phải vậy... Con muốn một chiếc nhẫn... có một câu chuyện kèm theo.”

“Chiếc nhẫn nào cũng kể một câu chuyện, con trai của ta ạ.”

“Vậy thì là một câu chuyện với cái kết có hậu.”

Vị linh mục ngồi ngả ra. “Những cái kết có hậu rất khó tìm vào thời kỳ đen tối này. Nhưng... có lẽ ta biết một chiếc nhẫn như thế. Hãy cho ta biết về cô thiếu nữ may mắn sẽ được nhận chiếc nhẫn này.”

“Nàng đã cứu mạng con.” Tôi thấy ngượng ngùng khi trả lời câu hỏi đó, và tôi chỉ biết nói có vậy.

“Con đã bị thương trong chiến tranh.”

“Vâng.” Chẳng khó để nhận ra cái chân cà nhắc của tôi. “Nhưng, không chỉ có thế, nàng đã thay đổi con.” Đó có vẻ là một tóm tắt quá tầm thường so với những gì nàng đã làm cho tôi, cho một người phụ nữ đã khiến tôi lấy lại niềm ham sống, nhưng vị linh mục chỉ gật đầu.

“Mấy năm trước, một đôi vợ chồng rất dễ mến đã về đây nghỉ hưu. Người vợ từng làm việc cứu trợ ở Nam Phi. Con đã từng đến Nam Phi bao giờ chưa?”

“Chưa ạ.”

“Cũng không có gì lạ. Mãi gần đây người ta mới chú ý tới nó. Từ khoảng năm 1650, nó chỉ là bến dừng chân cho đường thông thương sang phương Đông. Công ty Đông Ấn Hà Lan đã xây dựng Cape Town làm điểm dừng chân cho Hải trình Cape. Nó được xây bởi nô lệ từ Indonesia, Madagascar và Ấn Độ. Và nó chỉ là thế, một bến cảng thông thương, ít nhất là cho tới những năm 1800, khi họ tìm thấy vàng và kim cương ở đó, và nơi đó thật sự biến thành địa ngục trần gian. Người Hà Lan đã tàn sát dân châu Phi địa phương suốt nhiều thế kỷ trong một loạt các cuộc chiến biên giới, nhưng người Anh đã đem chiến tranh hiện đại tới đó. Đó là loại chiến tranh mà chỉ các nước châu Âu mới có thể tham gia, nhưng ta nghĩ con đã biết điều đó rồi. Cuộc chiến với số thương vong khổng lồ, với nạn đói, bệnh tật và những trại tập trung.

Có một người lính đã chiến đấu cho phe Anh trong chiến tranh Nam Phi. Và vì chiến lợi phẩm của cuộc chiến sẽ về tay người chiến thắng nên khi cuộc chiến kết thúc cách đây vài năm, anh ta đã khá giàu có. Anh ta dùng số tiền này đầu tư vào các khu mỏ. Anh ta đào trúng một mạch quặng và phất lên, nhưng rồi anh ta bị ốm. Một y tá cứu trợ, một người phụ nữ Tây Ban Nha đã từng làm việc ở bệnh viện trong thời chiến, đã chăm sóc anh ta cho tới khi khỏe lại. Và làm dịu trái tim anh ta. Cô hứa sẽ lấy anh với một điều kiện: anh sẽ vĩnh viễn rời bỏ khu mỏ và quyên góp nửa số tài sản của mình cho bệnh viện.

Anh ta đồng ý, và họ vĩnh viễn rời Nam Phi. Họ định cư ở Gibraltar này, trong thành phố cổ bên bờ Địa Trung Hải. Nhưng việc nghỉ hưu không hợp với người đàn ông nọ. Cả đời anh ta đã là lính và thợ mỏ. Có người nói rằng anh ta chỉ biết đến bóng tối, đau đớn, nhọc nhằn; rằng ánh nắng ở Gibraltar quá chói chang với tâm hồn tăm tối của anh ta, rằng cuộc sống nhàn hạ đã khiến anh ta có thời gian suy ngẫm về tội lỗi của mình, chúng ám ảnh anh ta, tra tấn anh ta, cả ngày lẫn đêm. Dù là vì lý do gì thì anh ta đã qua đời một năm sau. Người phụ nữ cũng theo chồng ra đi vài tháng sau đó.”

Tôi đợi xem câu chuyện đã hết chưa. Cuối cùng, tôi nói, “Thưa Cha, con và Cha có quan niệm rất khác nhau về một cái kết có hậu đấy.”

Một nụ cười nở ra trên khuôn mặt vị linh mục như thể Cha vừa nghe một đứa trẻ thốt ra một câu ngộ nghĩnh. “Câu chuyện này có hậu hơn con nghĩ đấy - nếu con tin vào lời dạy của nhà thờ. Với chúng ta, cái chết chỉ là một chặng đường, và đối với người ngay thẳng thì đó là một chặng đường hạnh phúc. Một sự mở đầu chứ không phải cái kết. Con thấy đấy, người đàn ông nọ đã hối lỗi, đã quyết định từ bỏ cuộc sống đầy áp bức và tham lam của mình. Anh ta đã trả giá cho tội lỗi của mình - theo những cách đáng kể nhất. Anh ta đã được cứu vớt, như nhiều người đàn ông khác, bởi một người phụ nữ tốt bụng. Nhưng có những người phải sống một cuộc sống khó khăn hơn kẻ khác, và có những tội lỗi luôn bám theo chúng ta, cho dù ta có trả giá cao đến thế nào hay ta có tìm cách chạy trốn xa đến đâu. Có thể chuyện này đã xảy ra với người đàn ông nọ, cũng có thể không. Có thể việc nghỉ hưu không thích hợp với người chăm chỉ. Có thể một người quen làm việc không thể tìm được niềm an ủi khi nhàn rỗi.

Và còn có một khả năng khác. Người đàn ông đó đã tìm kiếm chiến tranh và của cải ở Nam Phi. Anh ta thèm muốn quyền lực, sự yên ổn, muốn cảm thấy an toàn trong một thế giới đầy nguy hiểm. Nhưng anh ta đã từ bỏ tất cả khi gặp người phụ nữ đó. Có lẽ anh ta chỉ muốn được yêu thương, không phải chịu đau đớn nữa. Và khi đã đạt được điều đó, khi anh ta cuối cùng cũng tìm được tình yêu sau cả đời cô đơn, anh ta đã chết trong hạnh phúc. Còn người phụ nữ, cô ấy chỉ muốn biết được rằng mình có thể thay đổi được thế giới, và nếu cô có thể thay đổi trái tim của con người tăm tối nhất, thì cả nhân loại vẫn còn hy vọng.”

Vị linh mục ngừng lời, hít một hơi, quan sát tôi. “Hoặc có lẽ sai lầm duy nhất của họ là đã nghỉ hưu, chọn một cuộc sống tĩnh lặng để quá khứ bắt kịp với họ, dù là chỉ trong những giấc mơ ban đêm. Cho dù lý do cho cái chết của họ là gì thì số mệnh của họ cũng đã rõ ràng: Vương quốc Thiên đường là nơi dành cho những người biết hối lỗi, và ta tin người đàn ông cùng người phụ nữ ấy vẫn còn sống ở đó cho tới ngày nay.”

Tôi ngẫm nghĩ về câu chuyện của vị linh mục trong lúc Cha đứng dậy.

“Con có muốn xem chiếc nhẫn này không?”

“Con không cần xem nó.” Tôi đếm năm tờ một trăm đô bạc và đặt chúng lên bàn.

Mắt vị linh mục mở to. “Chúng ta luôn vui lòng nhận bất kỳ món tiền nào mà các nhà hảo tâm sẵn sàng quyên góp, nhưng ta phải báo trước với con, phòng trường hợp con muốn được hoàn trả, số tiền năm trăm đô la này là quá nhiều so với giá trị của chiếc nhẫn... trong thị trường... hiện nay.”

“Nó đáng giá từng đồng với con, thưa Cha.”

Trên đường về nhà, tôi hầu như không để ý đến cơn đau ở chân. Tôi tưởng tượng ra mình và Helena giong buồm đi quanh thế giới, không bao giờ dừng lại ở đâu quá một vài năm. Trong tưởng tượng của tôi, nàng sẽ làm việc ở các bệnh viện. Tôi sẽ đầu tư vào các khu mỏ, sử dụng hiểu biết của mình để tìm những người khai thác giỏi và những địa điểm có tiềm năng, những khu mỏ trả lương khá cho thợ và có điều kiện làm việc tốt. Mới đầu sẽ không có nhiều lợi nhuận, nhưng chúng tôi sẽ thu hút được những người giỏi nhất, và trong việc khai thác mỏ, cũng như mọi công việc khác, người giỏi sẽ làm nên mọi khác biệt. Chúng tôi sẽ đánh bật những đối thủ cạnh tranh khác, và chúng tôi sẽ dùng số tiền đó để thay đổi thế giới. Và chúng tôi sẽ không bao giờ nghỉ hưu, không bao giờ để thế giới bắt kịp chúng tôi.

Kate đóng cuốn nhật ký lại và gập người tới trước để kiểm tra lớp băng trên ngực David. Cô kéo mép băng lên rồi lại vuốt phẳng xuống.

“Có chuyện gì thế?”

“Không có gì, nhưng tôi nghĩ một vết thương của anh vẫn còn chảy máu chút ít. Lát nữa tôi sẽ thay băng cho anh.”

David thở hắt ra, vẻ rất kịch. “Tôi vẫn luôn là một trái tim rỉ máu mà.”

Kate mỉm cười. “Anh đừng có bỏ việc để làm diễn viên đấy nhé.”