Đây là lần thứ hai hoặc ba gì đó Mahmoud nghe bản ghi âm của Vô Danh. Anh không thể vượt qua cú sốc của câu chuyện hoặc giọng nói nhẹ nhàng, điềm tĩnh kể lại những gì đã xảy ra. Anh mở chiếc laptop tổng biên tập đưa cho, chép file âm thanh từ máy ghi âm Panasonic vào. Rồi anh lưu một bản vào ổ USB và nhét ổ USB vào túi chiếc quần vắt trên ghế cạnh anh. Quay lại chiếc giường êm ái trong căn phòng trên tầng hai khách sạn Dilshad, anh đầu hàng trước tiếng u u khe khẽ từ ngoài vọng vào khi chiều ngả dần sang tối và cái nóng tháng Tám đã dịu đi.

Lại thiu thiu, anh suýt chút nữa đã ngủ lịm thì điện thoại reo. Anh bắt máy và nghe thấy giọng của Hammu, người đàn ông béo tốt làm việc cả ngày ở quầy lễ tân.

“Thưa anh, có mấy người hỏi tìm anh, mấy vị khách,” anh ta nói. Mahmoud mặc đồ rồi đi xuống những bậc thang lót thảm xanh lục. Anh thấy bụng réo òng ọc: anh ăn sáng muộn và đến giờ vẫn chưa ăn trưa.

Khách là bốn người vận thường phục. Anh nghĩ mình nhận ra một trong số họ: một người đàn ông trẻ tuổi mặc sơ mi hồng nổi bật, tóc cắt ngắn đến nỗi không còn gì để nắm nữa. Người này kéo anh sang một bên. “Chuẩn tướng Majid muốn gặp anh,” anh ta thấp giọng.

“Tại sao? Có chuyện gì à?” Mahmoud hỏi.

“Tôi không biết. Ông ấy nói hai người là bạn, và ông ấy muốn gặp anh gấp.”

“Được rồi,” Mahmoud đáp, nhìn về phía quầy lễ tân, nơi Hammu béo tốt đang cầm điều khiển từ xa chuyển hết kênh này đến kênh khác, không màng tới chuyện xung quanh. Mahmoud tính gọi cho Saidi xem ông có biết gì không nhưng nhận ra mình đã để điện thoại trên phòng, cùng với thẻ căn cước và tiền.

“Tôi chạy lên gác lấy thẻ căn cước với ít tiền đã,” anh nói.

“Không cần đâu. Chúng tôi sẽ đưa anh về ngay,” người đầu cắt ngắn nói, với vẻ cứng rắn và kiên quyết khiến Mahmoud cảm thấy lo lắng. Nếu anh không hợp tác, có lẽ người này sẽ nện anh mất. Anh gõ chìa khóa với chiếc thẻ đồng nằng nặng lên quầy lễ tân. Hammu giờ mới để ý.

“Tôi đi đây,” Mahmoud nói. Anh nói với giọng run run, cố truyền tải nỗi lo lắng và khắc ghi khoảnh khắc này vào trí nhớ người lễ tân. Nhưng khuôn mặt của Hammu chẳng bộc lộ cảm xúc gì, như thể Mahmoud không tồn tại vậy. Nếu có chuyện gì xấu xảy ra với Mahmoud và Hammu bị thẩm vấn, chắc anh ta cũng chẳng nhớ gì sất.

Cùng bốn người đàn ông trẻ tuổi, Mahmoud bước lên chiếc xe tải GMC mới với cửa kính màu và đi dọc vẫn những con phố mà anh và Saidi từng qua trong chuyến đi đen đủi tới thăm người bạn ấu thơ bí ẩn của Saidi. Máy quay đĩa CD đang phát bài The Orange, bài hát cứ khơi lên những cảm xúc lẫn lộn trong lòng Mahmoud đang càng lúc càng bất an sợ hãi. Anh nhận thấy chiếc xe mang biển chính phủ, nhưng thế không đủ làm anh yên tâm - bởi anh biết có đầy vụ bắt cóc được tiến hành bằng xe chính phủ. Nhìn bốn người đàn ông, anh cố đoán gốc gác xã hội của họ. Anh biết những việc như thế này thời nay được áp dụng khá nhiều, rằng trong nhiều trường hợp, chúng quyết định diễn biến sự việc, cũng như số phận của người bị bắt cóc.

Máy quay đĩa phát đi phát lại bài The Orange, một người trong nhóm gõ gõ ngón tay theo giai điệu. Cuối cùng chiếc xe cũng đến trụ sở Cục Theo dấu và Truy nã, nơi Mahmoud từng ghé thăm trước đó.

Mahmoud được đưa vào văn phòng của chuẩn tướng Majid, ông đang ngồi trên chiếc ghế cỡ đại với điếu xì gà to đùng chưa châm trên miệng, bắt tréo mắt cá chân trên chiếc bàn lớn. Mahmoud ngửi thấy mùi táo thơm đậm khi chuẩn tướng đứng lên khỏi ghế và, không bỏ điếu xì gà khỏi miệng, đón chào anh, mời anh ngồi xuống. Rồi một người đàn ông trẻ tuổi lực lưỡng bước vào, đặt hai tách trà nhạt lên chiếc bàn giữa họ, rồi đi ra.

Chuẩn tướng Majid bảo Mahmoud ông đã cai thuốc nhiều năm nay nhưng dạo này lại nhớ xì gà. Ông từng hút xì gà quá độ cho đến khi bác sĩ bảo ông bỏ. Nhưng cuộc sống vẫn tiếp diễn tốt đẹp.

“Mùi thuốc lá vẫn đỡ hơn mùi khói nhỉ,” chuẩn tướng nói.

Mahmoud đồng ý, nhận thấy cảm xúc của mình đã thay đổi trong khoảng nửa tiếng đồng hồ từ lúc anh rời khỏi khách sạn Dilshad. Nhạc bài The Orange vẫn văng vẳng trong tai anh, và giờ anh ở đây - nhìn vào khuôn mặt chuẩn tướng Majid, nom vẫn đủ thân thiện, ngửi mùi táo, và nếm vị chát đăng đắng của món trà nhạt trước khi nó trôi thẳng xuống cái dạ dày đang réo òng ọc.

Toàn bộ cuộc trò chuyện trong văn phòng đó khiến Mahmoud bất ngờ. Chuẩn tướng Majid không phải bạn anh. Sự trung thành của ông là dành cho chính phủ, và việc ông là bạn thuở nhỏ của Saidi chẳng có nghĩa lý gì. Mahmoud nhận ra tại sao Saidi lại giễu cợt chuẩn tướng Majid. Anh biết rõ người đàn ông này và những người như ông ta. Người đàn ông này không ngần ngại dùng vũ lực để phục vụ giới cầm quyền, cho dù đó là Saddam Hussein, người Mỹ hay chính phủ mới. Chuẩn tướng Majid đã phục vụ và sẽ phục vụ tất cả.

Chuẩn tướng có thể hỏi thẳng Mahmoud về thông tin ông muốn biết, vì Mahmoud không phải tội phạm và không ôm mối thù địch với ông hay chính phủ hoặc chế độ mà ông đại diện. Nhưng ông muốn dọa cho Mahmoud sợ, đe nẹt anh. Ông muốn bẻ gãy sự tự tin của Mahmoud để anh tự nguyện tiết lộ thông tin mà ông muốn. Đó là một phương thức đê tiện thích hợp áp dụng với lũ tội phạm hơn là với đồng nghiệp của người bạn thuở nhỏ đã từng uống trà với mình. Trà ngọt, sẫm màu, thật, không phải loại trà bí ẩn như ở cuộc gặp này.

“Không phải trà đâu,” chuẩn tướng Majid nói. “Đó là hỗn hợp thảo dược đấy, với lá lưỡi bò, lá lưỡi chim sẻ, lá lưỡi lợn và nhiều loại lá lưỡi khác. Tôi gọi nó là ‘cạy lưỡi’ vì nó khiến người uống phải nói ra bí mật của mình. Cậu có thể thấy là tôi đã uống với cậu, đó là bởi tôi cảm thấy ngại vì chúng ta là bằng hữu, và tôi phải vượt qua điều đó để làm công việc của mình mà đặt ra những câu hỏi cốt yếu.”

Mahmoud cứng họng. Người này đang nói gì vậy? Ông ta thực sự nghĩ họ là bạn sao? Ông ta có ý gì khi nói đến lá lưỡi bò và tiết lộ bí mật? Và ông ta đã cho thứ gì vào món trà nhạt kia, Mahmoud tự hỏi.

2

Chuẩn tướng Majid thực sự đã tiết lộ một vài bí mật. Ông đã liên lạc với các nguồn tin của mình trong dịch vụ an ninh và có được thông tin về Mahmoud. Ông dễ dàng có được số đăng ký của một đơn khiếu nại Mahmoud khoảng một năm trước tại Sở Cảnh sát Balda ở Amara. Nguyên đơn là một người đàn ông có thế lực trong tỉnh.

Mahmoud ngạc nhiên khi nghe thấy điều này. Anh cảm thấy chuyến thăm và màn hỏi cung càng lúc càng trở nên bí ẩn. Nhưng chuẩn tướng Majid có vẻ không biết gì hơn để làm rõ thêm các chi tiết trong bí mật của Mahmoud, điều mà mọi người vốn không hay biết, ngoài tay bạn phó nháy của anh, Hazem Abboud.

Đơn khiếu nại buộc tội Mahmoud kích động giết người, với phương tiện kích động là bài báo mà Mahmoud đã viết trên Sada al-Ahwar, tờ báo địa phương nơi anh từng làm việc. Đó là tất cả những gì chuẩn tướng Majid biết, và Mahmoud không muốn ông biết thêm gì hơn. Anh sẽ cố hết sức để đảm bảo món “cạy lưỡi” mà anh nhỡ uống phải không phát huy tác dụng.

Chuẩn tướng Majid nêu ra thêm những vụ khác cách đây một năm không dẫn đến bất cứ thủ tục tố tụng nào cho Mahmoud, nhưng ông không đổ nhiều thời gian vào những việc đó. Ông quay ngoắt đi lấy tờ al-Haqiqa số mới nhất khỏi chồng hồ sơ. Ông ve vẩy nó về phía Mahmoud, bặm môi như thể nói, “Đây là thứ chúng ta đang thực sự bàn tới ở đây. Tất cả những cái lúc trước chỉ là màn hỏi cung vô nghĩa để làm lung lay sự tự tin của cậu thôi. Giờ cậu sẽ phải cho tôi vài câu trả lời đấy.”

“Ra đây là câu chuyện kỳ lạ đó?” chuẩn tướng hỏi.

“Thế thì sao ạ?”

“Ai là người kể câu chuyện đó?”

“Là một gã bán đồ đồng nát trong khu. Tưởng tượng thôi. Tổng biên tập thích và bảo tôi viết ra.”

“Tưởng tượng? Hừmmm,” chuẩn tướng thì thầm. Rồi ông bắt đầu lướt qua tờ tạp chí, trong khi hỏi Mahmoud cả tràng câu hỏi. Mahmoud trả lời bình tĩnh tự tin. Chuẩn tướng không muốn lộ ra bất cứ bí mật nào. Ông không muốn cho Mahmoud biết rằng Vô Danh mà anh viết - quái vật Frankenstein trong bài báo của anh - không phải tưởng tượng mà là một người bằng xương bằng thịt, hoặc rằng suốt mấy tháng qua ông đã dành hầu hết thời gian của mình tìm cách tóm hắn, hoặc rằng cuộc sống riêng tư và tương lai nghề nghiệp của ông đang phụ thuộc vào gã đàn ông kỳ dị này, hoặc rằng ông đang cố xua tan bức màn bí ẩn mà gã đàn ông đó đang giăng quanh hắn, hoặc rằng ông đã thề tóm hắn bằng chính đôi tay mình và đưa hắn lên ti vi để cả thế giới thấy hắn chỉ là một kẻ thấp hèn, đáng khinh, vô dụng không hơn, kẻ đã biến mình thành bí ẩn bằng cách tận dụng sự ngu muội và sợ hãi của mọi người cùng mớ hỗn loạn bao quanh họ.

“Tay bán đồ cũ ấy có ở khu vực này không?” chuẩn tướng hỏi.

“Có, ông ta sống trên đường 7 ở Bataween. Nhà ông ta đổ nát lắm rồi. Người ta gọi nó là đống đổ nát Do Thái; ông không thể nào không tìm thấy được. Ông sẽ nhận ra nó ngay lập tức.”

“Được rồi, được rồi.”

Mahmoud tiếp tục nói thản nhiên. Anh có thể thấy tiêu điểm đã chuyển từ anh sang người đàn ông bí ẩn. Hy vọng có thể giành lại tình bằng hữu của chuẩn tướng và phục hồi sự tự tin, anh cho tay vào túi quần lấy ra chiếc máy ghi âm Panasonic đưa cho chuẩn tướng.

“Ông sẽ tìm thấy mọi thứ mà Vô Danh đã lưu trong cái này,” anh nói.

Chuẩn tướng gọi thanh niên lực lưỡng mang trà vào lúc nãy và bảo anh ta sao lại một bản. Mười phút sau, người thanh niên quay trở lại trả máy ghi âm cho chuẩn tướng, ông buộc nó bằng sợi dây bện rồi đung đưa qua lại một lúc, vẻ sao nhãng thờ ơ.

Chuẩn tướng không nói gì thêm để trả lời những câu hỏi đang quay mòng mòng trong đầu Mahmoud. Chính chuẩn tướng là người đã đặt ra tất cả những câu hỏi đó, thế nên Mahmoud chẳng hiểu gì sất. Mahmoud bắt đầu mất hứng với mối ám ảnh của người hỏi cung dành cho Vô Danh, và anh thậm chí còn chẳng quan tâm đến số phận tay buôn đồ cũ mà anh vừa lôi vào. Anh chỉ muốn thoát ra khỏi cái văn phòng lạ lùng này. Kể cả khi chuẩn tướng đổi đề tài mà nói về những vấn đề ở tòa soạn, tình hình chung trên phố, vân vân, thì xem ra cũng chẳng cải thiện được động lực giữa họ, dẫu cho có vẻ như chuẩn tướng cũng quan tâm đến việc sửa chữa tai hại mà mình gây ra nửa tiếng trước đó.

Chuẩn tướng là một gã quỷ quyệt, Mahmoud nghĩ, không thể nào tin tưởng ông ta nữa. Anh hy vọng cuộc gặp này, cái cuộc gặp khiến dạ dày anh chua loét, sẽ là lần cuối cùng của họ.

Chuẩn tướng đứng lên, nhấc đuôi điếu xì gà khỏi bàn, vân vê, rồi cho vào miệng. Ông ra đằng sau chiếc bàn cỡ lớn, mở ngăn kéo, lấy ra một chiếc bật lửa bạc, mải mê châm xì gà, rồi rít sâu một hơi cho đến khi điếu xì gà đỏ lên và một làn khói dày bay ra khỏi miệng ông. Ông tiến vài bước về phía Mahmoud, anh này cho rằng cuộc gặp đã xong nên cũng đứng lên và nhận ra mình cao hơn chuẩn tướng. Anh cũng nhận thấy mắt của chuẩn tướng, lúc này nheo lại vì khói xì gà cay, có màu nâu nhạt, mang lại cho ông vẻ điển trai và khiến khuôn mặt ông có nét trưởng giả. Sánh vai nhau, họ tiến ra cửa.

“Tôi gặp may khi tôi là người hút thuốc,” chuẩn tướng nói, nhả ra một hơi khói. “Mọi chuyện tệ đi khi tôi bỏ thuốc. Giờ tôi thường xuyên rít vài hơi, chỉ để lấy lại vận may của mình.”

Đó là kiểu nói chuyện thân mật giữa những người bạn thân với nhau. Ít nhất đó là cảm giác mà chuẩn tướng Majid muốn để lại nơi Mahmoud, nghĩ đến những gì Mahmoud sẽ nói về cuộc gặp này với Saidi, người bạn thuở nhỏ của ông.

Họ đứng bên cửa, chiếc máy ghi âm ngừng đu đưa qua lại. Chuẩn tướng đưa nó cho Mahmoud. “Nhân tiện,” ông nói. “Tôi đùa cậu đấy. Chẳng có cái gì gọi là cạy lưỡi cả. Đó chỉ là trà nhạt mà chúng tôi hòa tan một họp chất hóa học ngừa đau tim thôi. Vì thi thoảng người ta lên cơn đau tim khi bị hỏi cung. Chúng tôi bảo vệ họ bằng thứ đồ uống này và bảo vệ chính mình khỏi bị buộc tội là nghi phạm giết người.”

Họ cười như những người bạn đích thực, và Mahmoud ra ngoài thấy bốn người đàn ông trẻ tuổi đang đợi mình. Trên đường về qua những con phố tối đen như mực, anh nghĩ về tất cả những gì đã diễn ra giữa mình và chuẩn tướng. Anh bất ngờ trước câu nói cuối cùng của chuẩn tướng, rằng ông thừa nhận họ đã đối xử với Mahmoud như một nghi phạm. Còn câu chuyện về món đồ uống ngừa đau tim, không nghi ngờ gì chỉ là một chuyện đùa dở ẹc khác mà thôi.

3

Những gì đọng lại trong lòng Mahmoud sau cuộc thẩm vấn với chuẩn tướng là nỗi lo lắng về vụ việc ở Sở Cảnh sát Balda tại Amara và đơn khiếu nại anh từ phía tên tội phạm mà Mahmoud gọi là Bọ Ngựa vì chiều cao bất thường của gã.

Anh trai của Bọ Ngựa cầm đầu một băng đảng nhỏ chuyên quấy phá người dân cho đến khi bị bắt giam. Tin hắn bị bắt được nhiều người đón nhận hân hoan, trong đó có Mahmoud, sau đó anh đã viết một bài báo về việc cần thi hành luật với tên tội phạm này ra sao. Anh có ra vẻ triết lý một chút trong bài báo đó, nói rằng có ba loại công lý - công lý theo luật pháp, công lý thần thánh, và công lý đường phố - và dù bao lâu đi nữa sớm muộn gì lũ tội phạm cũng phải đối mặt với một trong ba công lý đó.

Bài báo đó ghi điểm cho Mahmoud vì lòng dũng cảm và vì đã khắc họa tư tưởng khai sáng của báo chí trong việc phục vụ lợi ích công chúng. Nói chung thì anh không liều tới mức chỉ trích những tên tội phạm nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật, phòng khi một lúc nào đó anh thấy mình đối mặt với một khẩu súng lục, nhưng anh tự tin vào thủ tục tố tụng vì thế anh cho phép mình được tự do hành động. Tuy nhiên, hai ba ngày sau tên tội phạm được thả, và hắn lái chiếc xe bán tải quanh thị trấn để mừng được trắng án. Mahmoud choáng váng. Một ngày sau hai thằng đeo mặt nạ cưỡi xe máy, một thằng cầm lái một thằng cầm súng, tới nhà tên tội phạm. Khi tên tội phạm ra khỏi nhà, thằng cầm súng nhắm vào trán hắn. Tên tội phạm ăn một viên đạn và gục xuống giữa đám đồng bọn, trong khi hai kẻ đeo mặt nạ phóng xe tẩu thoát.

Tin này khiến Mahmoud rất vui. Anh nhanh chóng viết một bài báo mới, nhắc lại cái thuyết của mình về ba loại công lý và nói rằng lần này chính công lý đường phố đã được thực thi. Anh nộp bài báo, nhưng tổng biên tập, một người gốc gác cánh tả vốn nổi tiếng trong xã hội, đã xé nát nó và cho gọi Mahmoud.

“Cái thuyết của cậu chả có ích gì với tôi cả. Tôi đang tìm kiếm quảng cáo. Tôi muốn tờ báo thành công; còn cậu lại muốn chơi trò Tarzan,” tổng biên tập nói.

Mahmoud giận dữ. Anh lời qua tiếng lại với tổng biên tập và đe dọa rời tòa soạn, nhưng tổng biên tập không nhượng bộ. Mấy ngày sau Mahmoud nghe được tin gì đó thuyết phục anh rời tòa soạn và ở nhà vài tháng.

Bọ Ngựa lên cầm đầu băng đảng sau khi anh trai gã bị giết, và tại lễ tưởng niệm, một thành viên băng đảng đã đưa cho Bọ Ngựa bài báo của Mahmoud được cắt ra.

Gia đình tên tội phạm ráo riết tìm kiếm bất kỳ dấu vết nào dẫn tới những kẻ giết người. Chẳng có hại gì, họ lý luận, khi buộc tội tay nhà báo đã kích động giết người, vì anh ta đã công khai kêu gọi mọi người cầm vũ khí chống lại một người tốt đã giúp bảo vệ thành phố khỏi lũ trộm cắp khi mà cảnh sát, quân đội và các phương tiện hành pháp khác đều biến mất.

Ban đầu họ không biết Mahmoud là ai, nhưng chẳng bao lâu họ tìm ra cái tên bộ tộc gốc gác của anh rồi nơi anh sống và anh em chú bác của anh là ai. Vụ này nhanh chóng trở thành tranh cãi giữa hai nhà, phe Bọ Ngựa đòi tiền đền bù cho người bị giết và đưa ra vài lời đe dọa, nhưng về sau tranh cãi được giải quyết theo hướng làm hài lòng Mahmoud và gia đình anh. Trước mặt anh em chú bác, Mahmoud đã thề sẽ không bao giờ làm nhà báo trong cái tỉnh đó nữa. Nhưng tranh cãi không dừng lại ở đó, khi đồng đảng của Bọ Ngựa tiếp tục chuyển lời đe dọa của Bọ Ngựa, kẻ vẫn giữ bài báo của Mahmoud trong túi và ngồi trong quán cà phê nghiền ngẫm về ba dạng công lý. Mỗi lần như vậy gã sẽ lại lấy bài báo giờ đã rách bươm ra khỏi túi và đọc to đoạn trích về công lý thần thánh, công lý theo luật pháp và công lý đường phố. Vì cho rằng cái công lý theo luật pháp, trong vụ này qua tập tục bộ lạc, đã thất bại, nên gã sẽ tự mình thi hành công lý thần thánh với Mahmoud.

Sau này có lần bạn bè của Mahmoud kể với anh rằng Bọ Ngựa đã buộc tội anh là người đảng Ba’ath và nói rằng bố anh, một giáo viên Ả Rập là người vô thần. Mahmoud náu trong nhà, sợ những gì thằng điên này có thể làm, cho đến khi bạn anh Farid Shawwaf gọi cho anh thông báo rằng có một công việc ở tòa soạn al-Hadaf tại Baghdad. Khi Mahmoud bàn về công việc này với các anh em, họ tin rằng đây là giải pháp lý tưởng - bởi có lẽ việc Mahmoud rời tỉnh Maysan sẽ giúp họ giải quyết vấn đề ôn hòa hơn và thuyết phục Bọ Ngựa bớt lời sỉ vả với gia đình Mahmoud.

Giờ đây Mahmoud nhớ lại tất cả những chi tiết đó với tâm trạng vô cùng miễn cưỡng, vì chúng làm lung lay sự tự tin của anh và nhắc anh nhớ rằng mình đã làm những việc ngu ngốc. Trong khi ở Baghdad, ít nhất là cho đến màn hỏi cung khó chịu trong văn phòng của chuẩn tướng Majid, anh vẫn cảm thấy tự tin và đầy hy vọng: anh đang có được sức mạnh, đặc biệt với sự hỗ trợ của Saidi và những cánh cửa ông mở sẵn cho anh.

Mahmoud ra ngoài tới một nhà hàng gần đó ăn một bữa sáng ngon lành: kem đặc với bánh mì nóng và trà ngọt đặc. Anh nạp thêm tiền vào điện thoại bằng một thẻ điện thoại mới và gọi cho anh trai là Abdullah. Những tháng gần đây Mahmoud thi thoảng có gọi về để theo dõi tình trạng sức khỏe mẹ anh, nhưng anh chưa từng nhắc đến Bọ Ngựa: anh và các anh trai dường như có một thỏa thuận bất thành văn là né tránh chủ đề này. Mahmoud nghĩ rằng ba dạng công lý có thể đã hoàn thành công việc của mình và một lần nữa giải quyết vấn đề với Bọ Ngựa. Không hiểu sao một tên tội phạm như thế lại vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.

Mahmoud nghe giọng anh trai trên đường dây, và họ nói chuyện chừng vài phút. Mahmoud bảo anh mình là anh định chuyển một phần lương cho một người đổi tiền ở chợ chính tại Amara. Sau một khoảng lặng ngắn, Mahmoud đánh liều hỏi về Bọ Ngựa.

“Thằng đó thế nào? Nó sao rồi?”

“Thằng đó đang vào vận,” anh trai anh đáp.

“Ý anh là gì?”

“Dạo này trông nó khá lắm. Nó bắt đầu mặc com lê đeo cà vạt. Nó là nhân viên cứng cựa trong trụ sở tỉnh đấy.”

“Sao có thể như thế được? Ý anh là nó không bị giết hay bỏ tù ư? Còn những tội mà nó phạm phải thì sao?”

“Tội? Giờ không ai nói gì về nó cả. Đó là trò bôi bác, và không ai có thể ngờ được.”

“Nhưng nó quên chuyện anh trai nó rồi à?”

“Cậu đang nói gì đấy, cậu em? Nó muốn dựng tượng thằng đấy nữa kìa.”

“Em nhớ mẹ. Em muốn về nhà. Thế không sao chứ?”

“Đừng về. Đừng chường mặt cậu ra. Cậu đang ở đâu thì ở nguyên đấy, vì Chúa, nếu cậu không muốn ba dạng công lý áp dụng với cậu. Giờ Bọ Ngựa cứ nhai nhải về nó suốt, kể cả trên đài. Nó ăn cắp ý tưởng của cậu rồi.”

4

Saidi mỉm cười khi nghe Mahmoud kể lại chuyện xảy ra với anh hôm trước tại văn phòng của chuẩn tướng Majid. Khi anh kể đến đoạn món trà nhạt, Saidi phá lên cười. Ông nhìn nhận chuyện một cách nhẹ nhàng như thường lệ: chẳng có thảm họa nào trên đời có thể thay đổi tâm trạng ông. Ông đây, ăn vận như mọi ngày, mày râu nhẵn nhụi và thơm mùi nước hoa đắt tiền, ngồi sau chiếc bàn lớn như thể chuẩn bị xuất hiện trên một chương trình ti vi.

Farid Shawwaf vào phòng mang theo những bằng chứng đầu tiên của mục tin tức chính trị của tạp chí mà cậu ta phụ trách. Cậu ta đặt chúng trước mặt Saidi, ông lại bảo cậu ta cho Mahmoud xem. Farid đã cảm nhận thấy sự thay đổi đến với gã bạn cũ Mahmoud, tuy nhiên cậu ta không muốn nộp cho anh như nộp cho một trưởng phòng biên tập thực thụ. Hoặc cậu ta đang cố tránh bất kỳ cơ hội nào cho chuyện đó xảy ra. Cậu ta trải những trang báo trước mặt Mahmoud và đợi anh nhận xét. Mahmoud nói bố cục tốt. Anh nói đầy khó khăn, bởi chính anh cũng không muốn ra vẻ bề trên. Farid đi ra, mấy người đàn ông trẻ tuổi khác bước vào, rồi đến người tạp vụ già mang theo hai tách Nescaíé. Một khoảng lặng ngự trị trong phòng làm việc của Saidi sau khi tất cả bọn họ đi khỏi. Saidi đứng lên, tới bên cửa sổ, kéo rèm nhìn ra ngoài phố. Ông quay sang Mahmoud nói, “Chuẩn tướng Majid là một trong những người cậu sẽ phải quen đối phó đấy.”

Mahmoud không nói gì nhưng đợi thêm lời giải thích bởi anh không định gặp chuẩn tướng Majid và sẽ cố chừng nào tốt chừng ấy để đảm bảo những cuộc gặp mặt như thế sẽ không xảy ra lần nữa.

“Có những người như ông ấy trong thế giới của chúng ta,” Saidi nói, “và ta phải học cách khéo léo đối phó với họ, hòa họp với họ, chấp nhận rằng họ tồn tại.”

Saidi lại nhìn ra ngoài từ sau tấm rèm, như thể ông đang đợi ai đó. Ông cứ như thế một lúc, rồi đến ngồi xuống xô pha đối diện Mahmoud. Ông cầm tách Nescaté lên uống, thưởng thức vị đắng của nó. Rồi ông nhìn Mahmoud và đưa ra một tiết lộ kịch tính: “Thực ra thì, chuẩn tướng Majid không điều tra những vụ án kỳ lạ đâu. Ông ấy được Chính quyền Lâm thời Liên minh của Mỹ thuê để cầm đầu một đội ám sát đấy.”

“Đội ám sát ư?”

“Phải, trong khoảng một năm hay gì đó ông ấy đã thi hành chính sách của đại sứ Mỹ để tạo ra sự cân bằng bạo lực trên đường phố giữa dân quân Sunni và Shiite, vì thế sau này sẽ có một sự cân bằng trên bàn đàm phán để tạo ra thế cục chính trị mới ở Iraq. Quân đội Mỹ không thể hoặc không có ý dừng bạo lực lại, vì thế cần phải tạo ra ít nhất một sự cân bằng hoặc tương đương về bạo lực. Khồng có nó, sẽ không có quá trình chính trị thành công.”

“Tại sao ông không nói cho bạn bè chính trị của ông biết điều đó?” Mahmoud hỏi.

“Bọn họ đều biết cả, nhưng không ai có bằng chứng xác đáng. Hoặc là họ nhìn vào Cục Theo dấu và Truy nã mà chuẩn tướng Majid đứng đầu như thể nhìn vào một đoạn văn - mỗi đảng phái lại hiểu nó theo lợi ích riêng của mình.”

“Có thể nào chuẩn tướng Majid thực sự tàn bạo đến thế không? Ông ấy có vẻ là người đáng mến mà.”

“Chỉ mới một phút trước thôi cậu còn nói là ông ấy độc ác xấu xa. Làm thế nào mà đột nhiên ông ấy trở nên đáng mến thế?”

“Ý tôi là ông ấy không có vẻ là tội phạm theo cái cách ông vừa mô tả, kẻ cầm đầu một đội ám sát. Thật khó tin.”

“Dù sao thì, cách tốt nhất để bảo vệ bản thân khỏi cái ác là ở gần nó. Tôi chiều lòng ông ấy để ông ấy không cản trở tham vọng chính trị của tôi, và để ông ấy không găm một viên đạn vào gáy tôi, được một thằng béo đầu cạo trọc bắn ra, theo lệnh của người Mỹ.”

“Lạy Chúa tôi, đây là việc nghiêm túc đấy.”

“Chừng nào ông ấy còn là bạn của chúng ta, thì không việc gì phải sợ ông ấy cả. Chẳng phải cậu nói ông ấy còn cười với cậu và nói chuyện về việc hút thuốc đấy ư? Đừng lo về ông ấy. Ông ấy là người tử tế mà.”

“Vừa nãy tôi nói ông ấy là người tử tế thì ông gạt đi.”

“Rồi. Bỏ đi. Tử tế, đáng mến, hài hước. Cái chuyện trà ấy!”

Saidi cứ cười mãi, Mahmoud mỉm cười, nhưng trong lòng dấy lên cảm giác bất an và sợ hãi. Một kẻ thù chưa xác định đang phủ bóng xuống. Đó là kẻ thù mà anh nghĩ mình đã bỏ lại ở Amara, nhưng giờ đang hiện hữu ở Baghdad. Dù tin Saidi, anh vẫn không thể tin hết mọi điều ông nói. Có lẽ Saidi muốn dọa anh hoặc trêu chọc anh, hoặc đặt anh vào những tình huống giả định để bắt anh phải suy nghĩ, tạo ra một loại thử thách nào đó để anh bộc lộ tài năng ẩn giấu hoặc đạt được một kết quả hay ho, có tính toán từ trước.

Vài phút sau người tạp vụ gõ cửa báo tổng biên tập có khách. Một phụ nữ trẻ mảnh mai, da sẫm màu với mái tóc nhuộm bước vào, mặc quần jean và đeo rất nhiều phụ kiện. Mùi nước hoa nhập ngoại của cô nồng nàn khắp phòng. Đó không phải Nawal al-Wazir, cô khoa trương hơn Nawal, sắc sảo và trẻ hơn. Cô bắt tay Saidi, và họ hôn má nhau. Saidi không ngại giới thiệu cô với Mahmoud, nhưng cô cũng bắt tay Mahmoud và nhiệt tình hôn anh, cả hai má. Saidi và người phụ nữ có hẹn, vì thế Saidi cầm cặp da lên, và họ chuẩn bị rời đi cùng nhau. Saidi nhìn Mahmoud và nhắc anh những gì cần làm với tạp chí. “Hãy là anh hùng nhé, bạn tôi, được chứ?” ông mỉm cười nói rồi vẫy tay tạm biệt.

5

Một tuần sau Saidi đi Beirut, có lẽ là với người phụ nữ da sẫm mảnh mai hoặc một cô mảnh mai nào khác, để lại Mahmoud ngụp lặn, không chỉ với việc biên tập bốn lăm trang tạp chí mà còn với một chuỗi dài bất tận những chi tiết hành chính - ký hóa đơn, trả lương cho nhân viên, gặp gỡ những người thình lình xuất hiện lúc chín giờ sáng tìm Saidi hoặc xin việc hoặc vì lý do nào đấy. Anh nhận những cuộc gọi đến điện thoại di động kết nối với sạc - giới thiệu bản thân bằng những con số hoặc những cái tên viết tắt bằng tiếng Anh mà đôi khi chỉ có hai, ba chữ cái, ví dụ như “TY”, tức Taleb Yahya, giám đốc công ty in Ansam, nơi in tạp chí và là thứ Saidi từng tính mua. “See” là một phụ nữ gọi Saidi bằng danh xưng Haji; Mahmoud không biết mối quan hệ giữa họ là gì. Có rất nhiều “tiến sĩ” - tiến sĩ Adnan, tiến sĩ Saber, tiến sĩ Fawzi - tất cả đều là quan chức trong quốc hội hoặc chánh văn phòng quốc hội hoặc phát ngôn viên cho các tổ chức chính trị. “SM” là một từ viết tắt dễ đoán: đó là Sorour Majid, chuẩn tướng, người thi thoảng gọi tới. Mahmoud đoán có một mức độ khác trong mối quan hệ giữa hai người mà Saidi chưa nói ra. Họ có chung mối quan tâm tới kinh doanh và tài chính, và màn nói chuyện về các chiêm tinh gia và thầy bói, rồi đến chuyện đội ám sát, thảy chỉ là ngụy trang mà thôi.

Nhưng không một thứ nào trong số đó ảnh hưởng tới cách nhìn của Mahmoud với Saidi. Anh luôn tìm được lý do bào chữa cho ông. Anh ngưỡng mộ ông. Saidi là một siêu nhân đích thực, dẫu không có năng lực siêu nhiên, mà bằng tài năng con người của chính mình. Mahmoud tìm lý do bào chữa cho những khía cạnh bí ẩn trong con người Saidi vì không ai biết liệu sự thần bí của Saidi xuất phát từ nhu cầu bảo vệ bản thân hay bắt nguồn từ những bí ẩn mà người khác tạo ra cho ông.

Giống như Saidi, Mahmoud không thể cưỡng lại sự quyến rũ của ảo giác. Anh cho rằng nhiều phẩm chất của người đàn ông này đã truyền cảm hứng và dẫn lối anh. Anh lên cân. Anh cạo râu mỗi ngày. Anh mặc com lê đeo cà vạt và vận những chiếc sơ mi màu sắc, dù anh cùng mấy tay bạn Farid Shawwaf và Adnan al-Anwar từng chế giễu những gã đàn ông như thế, đánh đồng com lê với đám chính trị gia và giới công chức, cũng như với đám dân quân bận những bộ com lê chải chuốt nhảy ra khỏi xe ở giữa đường để lôi người ta ra khỏi hàng quán và ô tô của họ rồi nện hoặc bắt cóc họ. Nhưng tất cả đã thay đổi, và những người không mặc com lê thì không đánh giá đúng tầm ưu thế.

Farid Shawwaf chế giễu sự thay đổi của gã bạn cũ và cho rằng Mahmoud đã bắt đầu biến mình thành người khác. Khi Mahmoud phá lên cười vì cách nói này, Farid nhắc nhở anh. “Cậu ngày càng giống họ. Cậu đang cố để trở thành một trong số họ. Bất kỳ ai đội lên đầu chiếc vương miện, dù chỉ là thử đi chăng nữa, cuối cùng cũng sẽ kiếm tìm một vương quốc.”

Giờ Mahmoud rất giống Saidi. Một hôm, ngồi sau bàn của Saidi và nói chuyện với các đồng nghiệp, anh nhận ra mình thậm chí còn cầm xì gà y chang Saidi, như thể nó là một cây bút dày cui vậy. Khi nói anh cũng chèn những câu như “bạn thân mến” và “bạn tôi” vào hệt như Saidi.

Nhưng anh thực sự không giống Saidi, một giọng nói trong đầu anh văng vẳng, không giống nhiều lắm đâu. Saidi có của cải, dẫu chẳng ai biết nó nhiều đến mức nào, và vô số nguồn thu nhập, mà tờ tạp chí này chỉ là bình phong, trong khi Mahmoud sống dựa vào đồng lương, không có nó mọi thứ trong đầu anh sẽ sụp đổ.

Vào cuối giờ làm việc, chiếc điện thoại di động Saidi để trong văn phòng đổ chuông. Mahmoud nhấc lên nghe thì thấy số 666 trên màn hình, và hình ảnh Nawal trở nên rõ rệt trước mắt anh.

“A lô,” anh nói.

Im lặng.

“Đừng trẻ con thế,” anh nói tiếp. “Tôi biết cô là ai, và Baher đang ở tận Beirut rồi. Nói đi.”