Mahmoud al-Sawadi bị vụ nổ ở quảng trường Tayaran đánh thức vào 7h10’ sáng, nhưng anh chưa ra khỏi giường ngay. Anh bị đau đầu dữ dội và vẫn còn ngái ngủ. Mãi đến 10h anh mới dậy lần nữa, khi điện thoại di động reo. Đó là tổng biên tập của al-Haqiqa, tờ tạp chí nơi anh làm việc.

“Sao giờ này mà vẫn còn ngủ?”

“Tôi… tôi…” Mahmoud lắp bắp.

“Mahmoud, dậy ngay mà tới bệnh viện Kindi chụp ảnh những người bị thương và nói chuyện với bác sĩ, cảnh sát, vân vân. Hiểu chưa?”

“Vâng, tôi tới đó ngay đây.”

“Ngay, ngay, không phải mai, như Fairuz hát ấy. Được chứ, Mahmoud?”

Rời khỏi căn phòng ở khách sạn Orouba, Mahmoud thấy Bố Anmar, chủ khách sạn, đang đứng xoắn vặn tay trên phố, xung quanh là những mảnh kính vỡ. Ở trung tâm Bataween, anh băng qua đường chính và ghé qua quán cà phê của Aziz làm một cốc trà nhưng không muốn ở lại quá lâu. Anh đã có đủ mọi trang thiết bị bên mình - máy ảnh, máy ghi âm kỹ thuật số, sổ tay, bút - trong cái túi da màu đen lủng lẳng trên vai và khẽ chạm vào mông khi anh bước đi.

Tới quảng trường Tayaran, Mahmoud thấy những quầy sạp và xe đẩy hàng cháy đen cùng một hố nông có đường kính khoảng hai mét. Quảng trường vắng tanh, và anh mường tượng vụ nổ lớn đến thế nào, khiến bao nhiêu người chết và sức hủy hoại mà nó gây ra kinh khủng ra sao.

Mahmoud dừng lại ở dải phân cách giữa đường, hít một hơi thật sâu, rồi lấy máy quay kỹ thuật số giơ lên ngang miệng, và như anh thường thấy trong những bộ phim Mỹ, anh nhấn nút Record. “Khỉ gió nhà cậu, Hazem Abboud,” anh nói. “Khỉ gió nhà cậu ngay lúc này và mãi mãi.”

Hazem là một nhiếp ảnh gia tự do được xem là dùng chung căn phòng ở tầng hai khách sạn Orouba với Mahmoud, nhưng anh ta hiếm khi ở đó - anh ta thường sử dụng nó như một trạm nghỉ chân hay chốn nương náu khi cần kíp. Bố Anmar, ông chủ bụng phệ của khách sạn, là bạn cũ của Hazem và không xem anh ta là khách hàng. Có lẽ ông biết ơn Hazem vì đã mang Mahmoud tới sống ở cái khách sạn tồi tàn này, khiến anh trở thành vị khách thứ ba hoặc thứ tư gì đó ở cái chốn mà vào thời hoàng kim từng đón hơn bảy mươi khách một lúc.

Buổi chiều hôm trước, Hazem Abboud cứ khăng khăng đòi ăn mừng, dù chẳng có lý do gì làm vậy, và anh ta tóm cổ áo người bạn tội nghiệp lôi xềnh xệch đến ngôi nhà ở đường 5 tại Bataween. Mahmoud mệt rũ người nhưng vẫn đi cùng. Họ nốc bia suốt hai tiếng đồng hồ, và dù bên ngoài trời rét, hai cô gái tóc vàng ngồi kế bên họ vẫn mặc đồ mùa hè thiếu vải. Tim Mahmoud lỡ một nhịp bất cứ khi nào một trong hai cô khẽ chạm vào anh, khi cầm cốc bia lên hay lấy hạt từ cái bát. Mahmoud chưa bao giờ dự tiệc tùng kiểu này và cũng chưa bao giờ gần gũi với phụ nữ đến thế. Hazem thì cứ thúc anh uống thêm đi.

“Nếu ở đây cậu thấy không thoải mái, thì đi,” thỉnh thoảng Hazem lại nói.

Nhưng Mahmoud không muốn đi. Cuối cùng, các cô đứng lên và kéo tay Mahmoud, đưa anh vào phòng ngủ trên tầng hai. Một trong hai cô lăn ra cười rũ rượi nửa tiếng sau đó rồi ngồi xuống nốc hết bia. Cô kia ở lại thêm một tiếng nữa.

“Sao cậu không đi cùng bọn họ?” Mahmoud hỏi Hazem khi bọn họ ra ngoài trời lạnh.

“Tôi á? Lần khác tôi sẽ quay lại gặp họ. Quan trọng là cậu được thư giãn.”

“Phải rồi, cậu đúng là bạn tốt,” Mahmoud nói với nụ cười bất an. Đầu anh hơi quay cuồng vì uống quá nhiều còn toàn thân tê dại. Đó là một sự kết hợp cảm xúc lạ kỳ. Về tới khách sạn Orouba, Hazem dừng lại châm một điếu thuốc. Anh ta phả khói qua lỗ mũi; rồi quay sang gã bạn trẻ, chĩa ngón tay đang kẹp điếu thuốc vào anh.

“Dù sao thì,” anh ta nói, “đừng có bao giờ nhắc đến cái cô Nawal al-Wazir đấy trước mặt tôi nữa, nghe chưa? Khỉ gió cái nhà cô Nawal al-Wazir.”

“Được rồi, tôi hứa. Khỉ gió cái nhà cô Nawal al-Wazir,” Mahmoud đồng ý.

2

Nawal al-Wazir là đạo diễn phim, hoặc đấy là cô tự nhận như vậy. Cô khoảng bốn mươi tuổi, da sáng, tóc đen tuyền, đẫy đà, chiếc cằm hai ngấn mang lại cho cô vẻ đẹp đậm chất phương Đông, vốn luôn được phủ lên một lớp trang điểm có phần lòe loẹt. Cô thích son đỏ thẫm, một đường chì kẻ mắt dày, và một lớp chì kẻ mày màu đen làm nổi bật hình vòng cung, quàng hờ chiếc khăn trên đầu, hợp với áo váy, cùng đám phụ kiện nhựa màu mè lúc lắc. Nếu có ai đó hỏi Mahmoud al-Sawadi về cô, anh có thể tuôn ra một tràng dài những chi tiết được xem là thú vị chỉ với những ai cùng chung nỗi ám ảnh với cô như anh. Có cả một chi tiết khó chịu mà Mahmoud cố lờ đi: cái thực tế rằng cô là bạn thân của tổng biên tập của Mahmoud, Ali Baher al-Saidi, một cây viết nổi tiếng, kẻ chống đối chế độ cũ, và là cộng sự của nhiều chính trị gia thường hay xuất hiện trên truyền hình.

Có những chiều Nawal al-Wazir tới tòa soạn ở Karrada, ở lại nửa tiếng hoặc hơn rồi rời khỏi đó, đi chung xe với tổng biên tập. Trong suốt nửa tiếng đồng hồ đó, Mahmoud không thể không nhìn cô mỗi lần anh vào phòng tổng biên tập. Khi cô ở đó, tổng biên tập sẽ mời anh ngồi xuống, nói chuyện nọ chuyện kia, và Mahmoud luôn đồng tình với ý kiến và yêu cầu của ông ta mà không thảo luận gì thêm vì anh thấy không thoải mái và bối rối trước sự có mặt của Nawal.

“Cô ta là bạn tình của sếp đấy,” Farid Shawwaf, đồng nghiệp của anh ở tòa soạn, có lần nói vậy. Mahmoud cãi nhau với cậu ta vì cậu ta nói mà chẳng có căn cứ. Rồi sau lại phải chấp nhận đánh giá đó của Farid, vì còn gì có thể mang người phụ nữ này với Ali Baher al-Saidi lại với nhau ngoài tình dục?

Thi thoảng, khi Saidi đi vắng hoặc chưa đến tòa soạn, Mahmoud lại có cơ hội ở một mình với Nawal trong phòng của tổng biên tập. Qua những cuộc nói chuyện, Mahmoud biết được rằng cô đang làm một bộ phim chuyên về những tội ác của chế độ Saddam Hussein. Cô mô tả nó là một trong những bộ phim về Iraq quan trọng nhất đang được tiến hành và nói rằng Saidi đang giúp cô lo một số thủ tục, kiểu như xin giấy phép, nhờ quan hệ của ông ta với giới chính trị, các bộ ngành và cơ quan khác. Điều này cho anh lý do để cảm thấy thoải mái hơn và xóa bỏ cái giả thuyết kinh khủng mà tay Farid Shawwaf xấu xa đã cấy vào đầu anh.

Đã nhẹ trí rồi, anh tiếp tục lén nhìn Nawal, ngắm cô thật kỹ và chú ý tới những thay đổi hằng ngày nơi vẻ ngoài của cô. Anh cũng tiếp tục nói về cô trước mặt gã bạn thân Hazem Abboud. Thế còn chưa đủ, Mahmoud còn trở thành phóng viên được tổng biên tập thích nhất. Khi Saidi nói, “Đến đó đi,” “Làm cuộc phỏng vấn này đi,” “Tham dự hội nghị này” hoặc “Tìm hiểu cái này cho tôi,” Mahmoud thường trong tư thế bắt buộc phải làm. Rốt cuộc Mahmoud đâm ra phải một thân một mình gánh lượng công việc bằng tất cả các phóng viên khác cộng lại.

3

Mahmoud bắt đầu đời phóng viên hồi tháng Tư năm 2003 tại tuần san Sada al-Ahwar ở thành phố Amara, nơi anh sống. Vì một số lý do mà tới giờ anh vẫn giữ bí mật, anh đột ngột chuyển tới Baghdad. Anh đến thủ đô vào thời điểm những người khác đang ra đi. “Cứ ở nguyên chỗ cậu cho đến khi mọi chuyện ở thủ đô dịu dịu lại đã, rồi hẵng đến,” Hazem Abboud đã nói thế với anh.

Nhưng mọi chuyện không dịu đi. Nó trở nên tệ hơn nhiều. Còn Mahmoud không nghe theo lời khuyên của gã bạn. Anh cần chuyển tới Baghdad gấp, hay, nói đúng hơn, cần thoát khỏi Amara. Gã bạn Hazem mãi sau này mới biết lý do.

Mahmoud làm việc ở một tờ báo nhỏ tại Baghdad tên là al-Hadaf được vài tháng thì Ali Baher al-Saidi bảo anh về tòa soạn của ông ta làm. Ông ta liên lạc với Mahmoud qua gã bạn anh, Farid Shawwaf, khi đó đang làm trong tòa soạn rồi. Từ lần đầu tiên gặp Saidi, Mahmoud đã bị cuốn hút bởi người đàn ông này, cái người hơn anh ít nhất hai mươi tuổi, dù thật khó đoán tuổi ông ta. Saidi cực kỳ phong cách, một hiện thân của sự thanh lịch. Sau nhiều tháng quan sát, chưa một lần Mahmoud phát hiện thấy sơ suất ở vẻ ngoài của ông. Ông ta cũng rất năng động và nhiệt huyết, cứ đi suốt, với nụ cười thường trực và cái tài dàn xếp ổn thỏa mọi khủng hoảng, dù nghiêm trọng đến mức nào, và xử lý chúng như những vật cản nho nhỏ mà ông ta có thể vượt qua với một cú nhảy lẹ làng. Trên hết, ông ta tạo cảm hứng cho những người xung quanh, khiến họ cũng trở nên năng động và nhiệt huyết như vậy.

Có lẽ đó là lý do tại sao Mahmoud hầu như không kháng lệnh Saidi. Chưa từng có công việc nào Mahmoud làm trong hai năm qua mà khiến anh phải căng sức như công việc này. Anh luôn rơi vào tình trạng kiệt sức, nhưng anh tin tưởng Saidi và từ tận đáy lòng anh biết ông ta đang đẩy mình đi đúng hướng.

4

“Khỉ gió nhà cậu, Hazem Abboud, ngay lúc này và mãi mãi.”

Mahmoud nhắc lại những lời đó vào máy ghi âm kỹ thuật số, lần này với tông giọng của kẻ thuật lại những câu chuyện bi thảm về cái chết của Hussein trong hội trường của người Shiite. Con đau đầu vẫn váng vất khi anh tới cổng bệnh viện Kindi, có lẽ vì anh chưa ăn gì, hoặc có lẽ bởi tất cả chỗ rượu mà anh đã nốc đêm qua để xoa dịu nỗi căng thẳng sau những gì anh đã trải qua ở nhà thổ. Giờ anh đã ở bàn tiếp tân của bệnh viện, mà vẫn thấy kích thích. Anh nhìn mông của tất cả những nhân viên nữ và các chị quét dọn; anh muốn cùng một lúc tất cả phụ nữ trên thế giới này. Anh hình dung ra từng cô ở tư thế dâm đãng, còn anh ở trên. Mệt mỏi, anh xoa mặt rồi vân vê lớp râu mềm. Saidi sẽ rất nghiêm khắc nếu nhìn thấy anh trong bộ dạng này. Ông ta sẽ nói, “Cậu không được phép làm những người nhìn cậu thấy tuyệt vọng. Lúc nào cũng phải lạc quan. Hãy lạc quan đi rồi cậu sẽ sống sót. Cạo râu đi, thay áo, chải tóc. Tận dụng mọi cơ hội ngắm mình trong gương, bất kỳ cái gương nào, kể cả cửa kính của mấy cái ô tô đang đỗ. Cạnh tranh với phụ nữ trong khoản này, và đừng Đông phương quá.”

“Ý ông nói ‘Đông phương’ quá là như thế nào?”

“Đông phương có thể tóm tắt trong một câu thơ của Antara ibn Shaddad: ‘Có ngạc nhiên không, Abla, rằng tôi không tắm rửa hay xức mình bằng dầu suốt hai năm rồi?’”

Mahmoud chưa từng nghe câu thơ này bao giờ. Nhưng nó có tác động lớn tới anh. Anh ghi nhớ nó và thường nhắc lại với chính mình. Và anh đã nhận ra vào ngày hôm đó, buổi sáng hôm đó, rằng anh chính là môn đồ đích thực của nhà thơ Antara.

Mahmoud gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nạn nhân của vụ nổ xảy ra ở quảng trường Tayaran sáng hôm đó. Anh thấy các phóng viên khác cùng cánh quay phim và phóng viên thường trú của các kênh vệ tinh. Anh cứ đi theo họ và vào các căn phòng họ bước vào. Họ đang cố tóm tắt những câu chuyện ngay tại chỗ, trong khi anh cần phỏng vấn chi tiết hơn và chụp ảnh độc quyền cho tạp chí.

Anh hoàn thành công việc mà không thực sự thỏa mãn, rồi rời đi. Anh cảm thấy càng kiệt sức hơn. Sau khi mua một cái dao cạo râu dùng một lần, anh tới một nhà hàng ở phố Saadoun, ăn trưa, rửa tay súc miệng bên bồn, rồi lấy dao ra cạo râu nhanh giữa cái nhìn tọc mạch của đám nhân viên nhà hàng và thực khách. Anh chải mái tóc xù xì ra sau bằng những ngón tay ướt sũng, rồi ra ngoài phố, ở đấy anh lấy máy ghi âm kỹ thuật số ra và nói vào đó: “Ừm, Riyadh al-Sawadi, bố, mong bố yên nghỉ. Vì bố mà con ở đây. Vì bố mà con tới chốn này. Nhưng con mệt quá. Xương khớp cơn đau nhừ, và con thiếu ngủ. Tất cả những chuyện này phải kết thúc trước khi con bước sang tuổi hai ba.”

Thực tế thì cái kết đã đến rất gần, hay ít nhất là một khoảnh khắc then chốt. Khi Mahmoud về đến tòa soạn, anh định gõ vào máy các ghi chú và bản thu âm của mình, và tải đống ảnh đã chụp vào máy tính. Anh đang tán gẫu với Farid Shawwaf và mấy đồng nghiệp khác thì một người đưa tin già đến báo là tổng biên tập muốn gặp anh.

Mahmoud vào phòng tổng biên tập thì thấy Saidi ở một mình, đang cầm điều khiển từ xa lướt qua các kênh trên màn hình ti vi cỡ lớn đối diện với bàn làm việc khổng lồ của ông ta, trong khi tay kia kẹp điếu xì gà nom như cây bút dày cui. Saidi hỏi thăm Mahmoud về tình hình ngày hôm nay của anh và anh đã làm được những gì, rồi hỏi anh các phóng sự đã được duyệt viết trong vài ngày tới hiện đến đâu rồi. Có một tập hồ sơ lớn trên bàn. Saidi vươn tay lấy, lật lên, xem xét rồi bảo, “Đây là các phóng sự đồng nghiệp của cậu viết tháng trước. Không một cái nào phù hợp để xuất bản cả.”

Saidi châm xì gà rồi rít thật sâu, phả ra làn khói dày. Ông ta lơ đãng nhả khói vào không khí, rồi quay lại nói chuyện với Mahmoud nom có vẻ bất an.

“Tôi định sa thải Zaid Murshid, Adnan al-Anwar, và cái cô gầy nhom đó, Maysa, còn cậu thì đi nói với cái gã Farid Shawwaf bạn cậu là đừng có lười nữa. Cậu ta là một tay viết cừ, nhưng lại không tin tưởng vào công việc ở đây,” Saidi nói.

“Tôi biết làm thế nào với cậu ấy? Tôi tưởng quan hệ giữa ông với cậu ấy tốt mà,” Mahmoud đáp.

“Tôi không muốn cãi nhau với cậu ta. Cậu ta cãi nhau thì giỏi rồi. Giá mà cái sức đó dồn vào việc viết có phải tốt không, rồi cậu ta sẽ có vị trí tốt hơn. Gọi ý cho cậu ta xem. Cậu là bạn kia mà. Nói sao cho khéo khéo vào.”

Mahmoud cố nghĩ xem có cách nào khéo khéo để gửi thông điệp đi không nhưng không nghĩ ra được gì.

Anh không nói gì mà nhìn Saidi một lúc, rồi hướng về phía ti vi.

“Còn nữa, anh bạn,” Saidi nói. “Cậu làm việc rất chăm chỉ.” Mahmoud quá đỗi ngạc nhiên. Lời nhận xét làm anh thật sự nhẹ nhõm.

Điếu xì gà đã cháy hết, Saidi bèn đặt nó lên mép chiếc gạt tàn lớn bằng gốm. Ông ta tiếp tục nhìn đồng hồ đeo tay: sắp đến giờ Nawal al-Wazir đến rồi, Mahmoud đoán vậy. Anh không để ý rằng Saidi chưa nói hết câu - người đàn ông này thích ngắt những câu vốn được cấu thành tỉ mỉ của mình để tạo kịch tính. Saidi nhìn Mahmoud một thoáng rồi nói tiếp: “Cậu là kẻ có quyết tâm. Thế nên, từ mai, cậu là trưởng ban biên tập của al-Haqiqa.”

5

Ba đồng nghiệp ngồi trước mặt Mahmoud bên chiếc bàn gỗ trải vải đỏ phủ tấm nhựa dày. Mỗi người có một lon Heineken, một cốc thủy tinh và một bát đậu luộc. Mahmoud gọi một chai soda, những người khác không thể dụ anh uống dù chỉ một lon bia. Bụng anh vẫn nhộn nhạo sau cuộc phiêu lưu hôm qua. Mahmoud nhìn khuôn mặt họ đang cười: Zaid Murshid, Adnan al-Anwar, Farid Shawwaf. Saidi đã quyết định hai người đầu tiên nên bị sa thải còn người thứ ba có nguy cơ mất việc, trong khi Mahmoud được thăng cấp lên vị trí quan trọng thứ hai ở tòa soạn. Làm thế nào anh có thể tiết lộ tin này mà không khiến họ lật bàn vào anh? Anh nên nói ngay bây giờ, trước khi họ say? Hay nên đợi đến khi phản xạ của họ bớt nhạy và có thể tiếp nhận cú sốc dễ dàng hơn?

Có thể nếu anh cũng uống thì sẽ đỡ hơn? Cảm giác như một thử thách lớn vậy, và anh quyết định sẽ hoãn lại đến ngày mai.

Họ phá lên cười. Farid Shawwaf đang hào hứng nói về một thứ cậu ta đang làm - hợp tuyển một trăm câu chuyện kỳ lạ nhất về Iraq.

Sao trước tiên cậu không cố gắng làm những gì cậu được trả lương để làm, Mahmoud nghĩ khi nghe gã bạn giải thích tại sao những câu chuyện kỳ lạ nhưng chân thực đó nên được lưu giữ để không bị lãng quên.

“Sao cậu không viết thành bài chuyên đề cho tạp chí ấy? Chúng ta cần những câu chuyện như thế,” Mahmoud nói.

“Cho tạp chí á?” Farid mỉa mai đáp. “Nhưng nó có phải báo chí gì đâu. Hôm nay nó được xuất bản nhưng hôm sau nó có thể biến mất. Đó chỉ là cách kiếm sống thôi. Tôi đang nói về một cuốn sách kìa.”

“Được rồi. Thế thì cho tạp chí xuất bản trước đi, rồi in thành sách sau,” Mahmoud nói.

“Không. Cậu phải nghĩ đến việc viết thành sách ngay từ đầu ấy.”

“Viết thành sách ngay từ đầu, rồi viết dài kỳ cho tạp chí vậy.”

Zaid Murshid và Adnan al-Anwar lăn ra cười. Farid Shawwaf nhìn bọn họ rồi hét tướng lên, “Thằng cha này đang hiến dâng cả thân mình cho tạp chí. Khỉ gió cái tạp chí ấy.”

Mahmoud không còn hứng thú tranh cãi nữa. Nơi này tối om và mờ mịt khói, đầy những gã thanh niên và đàn ông trung tuổi bụng phệ, ria mép xồm xoàm và những mảng hói nhẵn bóng. Vài người trong số họ không phải người Baghdad, có lẽ là dân từ các thị trấn và tỉnh xa nào đó, sau này Mahmoud mới biết. Cách không xa quảng trường Andalus, nơi này mang lại cảm giác như một quán rượu bí mật, không có giấy phép; chỉ có thể tới đây qua một nhà hàng nhỏ. Dù tồi tàn là thế, đây vẫn là chốn ưa thích của Farid Shawwaf và đám bạn của cậu ta.

Bốn người bọn họ rời quán mà không say hẳn. Họ ghét cái việc Mahmoud chỉ uống mỗi soda.

Họ uể oải đi về phía quảng trường vì từ đó Farid Shawwaf có thể bắt xe buýt về căn hộ ở Karrada, còn Zaid Murshid và Adnan al-Anwar có thể bắt xe về Bab al-Sharqi.

Bầu trời màu xám nhanh chóng chuyển tối. Họ đứng ở quảng trường Andalus, đối diện với khách sạn Sadeer Novotel. Farid Shawwaf vẫn tán chuyện về cuốn sách giả tưởng của mình. Nếu cậu ta mà sang bên kia đường vào đúng khoảnh khắc đó, cậu ta ắt sẽ thấy một cái chết rõ rành: một chiếc xe rác màu cam chất hàng chục cân thuốc nổ đã bẻ lái khỏi đường chính và đâm sầm vào cánh cổng kim loại của khách sạn, làm bùng lên một vụ nổ mà không một ai trong bốn phóng viên từng chứng kiến trong đời.

Tiếng nổ lớn làm ai nấy ngã ngửa. Họ bị cơn mưa bụi và sỏi vùi dập tả tơi. Mất một phút họ mới nhận ra mình không bị thương. Không nghĩ ngại gì, họ chạy sang bên kia đường. Trên lớp nhựa đường sau dải phân cách họ thấy một cái xác. Họ tới bên, và Mahmoud chạm tay vào nó. Cái xác đột ngột cử động. Họ đỡ người đàn ông đứng lên, và Mahmoud nhận ra gã ngay lập tức. Đó là tay buôn đồ cũ Hadi, hay Hadi ba xạo, như những khách hàng ở quán cà phê của Aziz vẫn gọi. Hadi thất thần nhìn vào mặt họ, gạt tay họ khỏi người mình, rồi lao đi, tảng lờ tiếng kêu bảo gã dừng lại vì có thể gã đã bị thương nặng.

Họ không nhìn thấy gì khác. Có vẻ không có bất kỳ nạn nhân nào của vụ nổ. Kẻ đánh bom lái chiếc xe rác chắc đã bốc hơi rồi. Đó là những gì họ tự nhủ khi nhìn thấy nhân viên khách sạn đổ ra sân trước và nghe tiếng còi xe cảnh sát. Họ muốn đi khỏi đây về Bab al-Sharqi hơn.

Khi họ tới quảng trường Nasr, Zaid Murshid và Adnan al-Anwar bắt xe buýt về Bab al-Sharqi. Farid nói cậu ta muốn đi taxi hơn. Cậu ta trông bối rối và hoang mang lo lắng, cái vẻ liêng biêng khi rời quán bar bí mật đã hoàn toàn biến mất.

“Lẽ ra giờ cậu đã chết rồi. Cậu cứ nói thao thao bất tuyệt. Những câu chuyện tuyệt vời của cậu đã cứu cậu đấy, anh bạn,” Mahmoud nói, lắp bắp và có chút ngập ngừng giữa các câu cho thêm phần kịch tính, có phần giống cách nói của Saidi. Farid mở to mắt sững sờ, có lẽ bởi những gì Mahmoud nói là sự thật.

Farid đi khỏi đó, còn Mahmoud cảm thấy mình vẫn còn đủ sức để đi bộ cả quãng đường về khách sạn Orouba. Anh lấy điếu thuốc ra, đặt lên môi nhưng không châm lửa. Anh cảm thấy thư thái kỳ lạ dù thảm họa vừa xảy ra trước mắt mình, nhưng cũng chẳng buồn để tâm đến sự thể có vẻ như mâu thuẫn này. Anh nhớ đến một câu duy nhất và nhắc lại với chính mình. Câu đó thu hút trí tưởng tượng của anh. Anh lấy máy ghi âm kỹ thuật số ra.

“Hãy lạc quan. Hãy lạc quan đi rồi cậu sẽ sống sót. Hãy lạc quan. Hãy lạc quan đi rồi cậu sẽ sống sót.”

Anh lặp những lời đó vài lần như một kẻ bị ám ảnh, cho đến khi nhận ra pin trong máy ghi âm đã chết.