Abdullah lao vào phòng của em trai Mahmoud. “Bọ Ngựa bị giết rồi,” anh thông báo. Mahmoud ngái ngủ trên giường, cho mắt nghỉ ngoi sau khi đọc liên tục suốt từ khi quay về nhà ở Jidayda tại Maysan. Anh phát hiện ra rằng mình có quá nhiều cuốn sách đã mua mà chưa bao giờ đọc và cả những cuốn khác anh muốn đọc lại, và anh đã có quá đủ những ồn ào náo nhiệt của thế giới bên ngoài rồi, giờ cần một khoảng thời gian bình yên và tĩnh lặng. Lại còn mẹ anh cứ lo rằng Bọ Ngựa không chừng sẽ thực hiện lời thề giết Mahmoud mà gã từng đưa ra một năm trước đó nếu tình cờ chạm mặt anh trên đường phố Amara, mà anh thì không muốn làm mẹ lo lắng hay gây phiền nhiễu cho bất kỳ ai.

Chuyện này kéo dài chừng hai tháng rưỡi, nhưng giờ thời gian ẩn mình đề phòng của anh đã kết thúc: một nhóm người đã tập kích Bọ Ngựa trên đường cao tốc trong khi gã di chuyển cùng đoàn xe mô tô hộ tống từ tỉnh Wasit. Chúng nã một loạt đạn, giết chết gã, tài xế và mấy người phụ tá, trước khi tẩu thoát.

Mahmoud nghĩ lại cái thuyết của mình về ba loại công lý, nhưng anh không tin rằng nó còn hiệu lực. Ngoài kia là tình trạng hỗn loạn; không có logic nào đằng sau những chuyện xảy ra. Anh hít sâu rồi buông một tiếng thở dài. Điều quan trọng bây giờ là anh đã được giải phóng khỏi nỗi lo lắng luôn đè nặng anh bấy lâu nay.

Cuối cùng anh cũng ra khỏi nhà, chẳng rõ mình sẽ đi đâu. Mẹ anh còn chẳng buồn ngẩng mặt lên. Khi ra tới phố chính, anh mới nhớ ra lâu lắm rồi mình chưa kiểm tra email.

Anh lên một chiếc xe buýt hướng về phía chợ. Anh tình cờ gặp mấy người bạn, họ không hiểu tại sao anh lại vui đến vậy. Rồi anh đến quán cà phê Internet, ở đó anh ngồi trước một chiếc máy tính và mở email. Có một trăm tám mươi tin nhắn, phần lớn là thư rác, nhưng anh nhận thấy có một tin nhắn từ tay bạn Hazem Abboud. Anh mở ra thì thấy mười bức ảnh. Chúng được chụp ở nhiều nơi khác nhau, ở vùng quê và các ngôi làng, những địa điểm xưa cũ và những tòa nhà cổ. Trong lời nhắn kèm theo, Hazem giải thích tình hình của mình - rằng anh ta có thể sẽ có được thẻ xanh nhờ làm việc với quân đội Mỹ đồng thời không thể quay về nhà vì sợ dân quân ám sát. Mahmoud cảm thấy Hazem đang nói quá lên và muốn bào chữa cho mong muốn từ lâu của mình là nhập cư vào Mỹ.

Có một email mời Mahmoud vào vị trí phóng viên thường trú tại May san cho một tờ báo lớn ở Baghdad. Rồi anh tìm thấy một tin nhắn từ một cái tên mà anh không nhận ra; anh mở ra và ngạc nhiên khi thấy nó được gửi từ Nawal al-Wazir, nói rằng cô đã cố gọi anh mấy lần nhưng không được, và gửi cho anh số điện thoại mới của cô.

“Anh phải gọi cho tôi đấy nhé, Mahmoud,” cô viết. Anh muốn gọi cho cô ngay lập tức, nhưng tin nhắn tiếp theo anh mở ra đã khiến anh quên hết mọi thứ khác. Đó là tin nhắn từ Ali Baher al-Saidi. Ông rõ ràng đã dành nhiều thời gian và công sức để thảo ra nó. Mahmoud thấy bị cuốn theo hoàn toàn.

2

Mahmoud thân mến,

Cậu có khỏe không?

Tôi đã gọi cho cậu hàng chục cuộc nhưng có vẻ như điện thoại của cậu đã tắt vĩnh viễn. Tôi lo cho cậu lắm, bạn tôi à. Tôi có nghe mấy người bạn nói về cuộc thẩm vấn cậu trải qua. Điều đó làm tôi đau lòng. Bọn họ đích thị là lũ khốn. Tôi sợ rằng bọn họ có lẽ đã bóp méo sâu sắc cách nhìn của cậu về tôi và tôi không thể sửa chữa nổi những thiệt hại đó, nhưng cậu là người mà tôi rất trân quý. Tôi xin thề trên tính mạng mẹ tôi, người đã bị khủng bố sát hại ở Ramadi trên đường cao tốc đi Jordan, và trên sinh mạng các em gái thân yêu của tôi, rằng tôi không biển thủ một đồng nào từ chính phủ tồi tệ này hay đám người Mỹ chiếm cứ. Đó là âm mưu chống lại tôi, và giờ tôi đang chạy trốn khỏi cái hệ thống pháp luật mục nát ấy. Họ muốn đẩy tôi ra khỏi đất nước vì họ biết tôi có một kế hoạch chính trực dành cho đất nước này và rằng đã đến thời khắc xưng đột giữa những người yêu nước chân thành và những kẻ làm việc vì lợi ích nước ngoài. Họ muốn làm thịt tôi cho bữa trưa trước khi tôi có thể xơi tái họ cho bữa tối.

Cậu không phải tin những gì tôi nói. Nhưng nói thật với tôi đi, đã bao giờ tôi nói dối cậu chưa? Chẳng phải chính tôi đã đề bạt cậu, cho cậu cơ hội cậu xứng đáng sao? Tôi có ngược đãi cậu hay bất kỳ ai khác không? Tôi không giúp ích và hợp tác với mọi người à? Hãy nghĩ lại một chút và cố nhớ ra đi.

Cậu có thể tự hỏi tại sao tôi lại bỏ thời gian công sức để viết cho cậu và tại sao tôi lại tha thiết thuyết phục cậu về quan điểm của tôi đến thế. Tôi không quan tâm tất cả những gì người ta nói về tôi, hay những vết nhơ bị trưng ra trên báo, hay cách họ khắc họa tôi như một tên tội phạm quốc tế, hay lệnh truy nã mà họ yêu cầu Interpol đưa ra. Tôi có thể chịu hết những chuyện đó. Tôi có một tinh thần vững vàng, và tôi có sức chống lại những tên khốn đó. Sẽ có ngày tôi đánh bại chúng, rồi cậu sẽ thấy. Nhưng tôi không chịu nổi việc cậu có thể nghĩ xấu về tôi, nhất là cậu. Điều này quan trọng với tôi vì tôi thấy chính bản thân tôi trong cậu. Chúng ta giống nhau lắm, dẫu cho cậu không nhìn thấy sự tương đồng ấy. Tôi nghĩ chúng ta giông nhau và cậu là người thanh sạch và cao quý, những gì cậu nghĩ về tôi quan trọng hơn bất kỳ điều gì khác.

Cậu hãy nhớ đến chuẩn tướng Majid và cái lần chúng ta đến gặp ông ấy. Sau bữa trưa, ông ấy nói lại với tôi những gì mà chiêm tinh gia bậc thầy làm việc cùng ông ấy báo cáo. Chúng ta không tới đó để mua máy in hay phỏng vấn ông ấy hay bất kỳ việc gì khác. Thời điểm ấy tôi không thể cho cậu biết sự thật, ngộ nhỡ cậu hiểu nhầm. Tôi muốn giữ chuyện đó cho riêng mình hơn, nhưng giờ tôi cảm thấy mình phải tiết lộ: chuyến thám ấy là vì một mục đích cụ thể - để các chiêm tinh gia của ông ấy cho cậu biết tương lai của cậu. Tương lai của Mahmoud al-Sawadi. Và tôi thực sự sững sờ và ngỡ ngàng trước những gì được nghe. Chiêm tinh gia bậc thầy bảo rằng “người thanh niên này”, ám chỉ cậu, có một tương lai xán lạn. Cậu ấy sẽ vươn lên trở thành một trong những người quan trọng nhất ở Iraq, nhưng cậu ấy cần được đào tạo. Cậu ấy cần được thử thách để học cách đương đầu. Tôi không biết giờ cậu đánh giá điều này thế nào, nhưng trong đúng mười lăm nám nữa, Mahmoud à, cậu sẽ trở thành thủ tướng Iraq. Phải, cậu sẽ trở thành thủ tương Mahmoud al-Sawadi. Và tôi, kể từ lúc nghe được điều này và tin vào nó, đã quyết định biến cậu thành dự án của mình, và tôi đã giao cho mình một vai cụ thể trong dự án này. Tôi sẽ là Thánh John[1], còn cậu sẽ là Chúa Jesus. Tôi sẽ giúp một cây non yếu mềm trở thành một cái cây vững chãi.

Tôi sẽ sóm trở lại Baghdad thôi, Mahmoud à. Tôi sẽ bác bỏ mọi cáo buộc chống lại mình, và cậu sẽ thấy người ta ra tòa vì những lời buộc tội hiểm ác họ dành cho tôi. Khi ấy tôi sẽ liên lạc với cậu để chúng ta có thể bắt đầu lại và làm việc cùng nhau.

Hãy chắc chắn là cậu nhớ lấy lời tiên tri của chiêm tinh gia bậc thầy, hoặc là cố quên nó đi. Chẳng khác biệt gì đâu, bởi điều không tránh khỏi sẽ trở thành sự thực một ngày nào đó.

3

Đó thực sự là một quả bom. Nó làm Mahmoud nhớ lại cách Saidi nói, nhớ lại ông đầy sức thuyết phục đến thế nào. Mahmoud không thể kìm được dòng cảm xúc dâng trào đối với Saidi, người đã giúp đỡ anh rất nhiều và mang lại cho anh những trải nghiệm mới. Anh đã trở nên trưởng thành và hiểu biết hơn là nhờ có ông. Anh cảm thấy hiếu kỳ về cuộc trò chuyện của các chiêm tinh gia và lời giải thích mới của Saidi về chuyến thăm của họ tới Cục Theo dấu và Truy nã. Hóa ra Mahmoud nằm ở vị trí trung tâm sự kiện trong khi anh cứ nghĩ mình ở ngoài rìa.

Mahmoud đặt tay lên bàn phím, hăm hở hồi đáp email của Saidi. Anh đang định xin lỗi vì đã nghĩ xấu về ông, nhưng rồi chợt nhớ ra nhiều chuyện khó chịu khác. Anh nhớ, trong cuộc thẩm vấn, anh gần như đã van vỉ thế nào để bảo vệ mình khỏi cáo buộc rằng anh đã tiếp tay cho việc biển thủ mười ba triệu đô la. Anh nghĩ lại bao nhiêu lần Saidi đã phủ nhận bản thân anh. Ngồi trong quán cà phê Internet, anh cố vẽ ra một bức tranh rõ ràng, đáng tin về những nguyên tắc và niềm tin của Saidi, nhưng không thể.

Mahmoud gõ nhẹ lên phím, nhưng không viết gì cả. Anh đã vượt qua được luồng cảm xúc hỗn loạn, và nhận ra rằng mình đang nghiến răng. Sau tất cả những gì Mahmoud đã trải qua, Saidi còn cố lừa anh và lôi kéo anh phục vụ cho mục đích của mình. Ông ta lại ghi một bàn thắng nữa rồi.

“Đồ khốn,” Mahmoud gõ nhanh bằng tiếng Anh. Anh phóng to và bôi đỏ mấy chữ đó. Anh đang định nhấn nút Gửi thì ngăn mình lại. Anh ngập ngừng độ mười giây, rồi xóa hai chữ đó đi. Anh gộp cả tin nhắn của Saidi và Hazem Abboud vào làm một rồi gửi cho nhà văn. Anh đăng xuất khỏi tài khoản email rồi rời quán cà phê.

Lát nữa Mahmoud sẽ gửi cho nhà văn một tin nhắn khác, giải thích tại sao anh lại quyết định không trả lời email của Saidi. Anh ra ngoài phố và tiếp tục đi. Anh châm một điếu thuốc và ngước nhìn những đám mây như mang theo điềm báo. Đó là một ngày như những ngày anh đã trải qua ở Baghdad một năm trước, khi anh gặp Ali Baher al-Saidi, Nawal al-Wazir, và những người khác.

Anh vừa bước về phía chợ vừa nghĩ, “Ngộ nhỡ Saidi nói thật thì sao?” Nhưng anh cảm thấy tất cả chỉ là hoang tưởng và giả dối mà thôi. Saidi đang chuẩn bị đổ một thảm họa khác lên đầu Mahmoud khờ khạo. Nhưng ngộ nhỡ một phần trăm trong câu chuyện đó là thật thì sao? Chẳng phải cuộc đời là sự pha trộn của những thứ đáng tin và những thứ khó tin hay sao? Chẳng phải việc Saidi có thể liên lạc với Mahmoud là một trong những điều khó tin ư?

Đó là lý do vì sao Mahmoud không phản hồi tin nhắn của Saidi bằng một lời đáp hằn học, hay bất kỳ lời đáp nào khác. Anh đặt tình huống vào vùng xám, như bầu trời hôm đó, cố dùng phong cách của Saidi để chống lại ông ta, để mặc ông ta hoang mang.

4

Vào ngày 21 tháng Hai năm 2006, các tư lệnh an ninh tối cao tại Baghdad thông báo rằng cuối cùng họ đã bắt được tên tội phạm nguy hiểm mà các báo cáo chính thức gọi là Tội phạm X, còn công chúng gọi là Vô Danh, cùng nhiều cái tên khác.

Họ chiếu một bức ảnh lớn của hắn lên màn hình cỡ đại và thông báo tên hắn: Hadi Hassani Aidros, cư dân Bataween và thường được gọi là Hadi al-Attag, kẻ buôn đồ cũ.

Bị cáo đã thú nhận mọi tội danh bị cáo buộc, bao gồm cầm đầu băng đảng giết người, chặt xác các nạn nhân, rồi đem vứt ra các con phố hẹp quanh Baghdad nhằm làm lây lan nỗi hoang mang sợ hãi. Hắn đã lên kế hoạch cho vụ nổ ở Sadeer Novotel bằng phương tiện là chiếc xe rác cài chất nổ và được cầm lái bởi một kẻ đánh bom liều chết vốn là một trong các môn đồ của hắn. Hắn đã sát hại một số nhà thầu an ninh nước ngoài và là kẻ gây ra vụ nổ kinh hoàng ở Bataween, khiến nhiều người chết, phá hủy nhà cửa, và gây ra thiệt hại không thể đo đếm nổi với di sản kiến trúc của Iraq. Trên hết, tên tội phạm này dính líu tới hành vi bạo lực giáo phái và giết thuê cho các băng đảng và các nhóm giáo phái.

Tay người Ai Cập Aziz nhìn thấy ảnh người bạn thân của mình trên ti vi và không nhận ra nổi. Đó không phải Hadi gã buôn đồ cũ. Đó cũng là điều mà mọi người trong quán cà phê nói. Nhưng khi người ta phát bản ghi âm lời thú tội của tên tội phạm, giọng nói này lại rất giống giọng của Hadi. Sao gã có thể là kẻ giết người chứ?

Nhìn khuôn mặt biến dạng của Hadi trên ti vi, trong khi đang ngồi cùng gia đình ở nhà, Mahmoud al-Sawadi nghĩ rằng đây đơn giản là một sai lầm lớn nữa. Họ muốn khép lại vụ án bằng mọi cách. Không thể tin nổi ông già này lại là một tên tội phạm nguy hiểm. Anh đã ngồi bên gã hàng tiếng đồng hồ: gã chỉ là một kẻ nát rượu có cuộc sống riêng bấp bênh và trí tưởng tượng mạnh mẽ, nhưng câu chuyện của gã về Vô Danh vẫn đặt ra nhiều câu hỏi cho Mahmoud. Hadi là kẻ đãng trí kinh niên. Gã không có tí nào cái khả năng hùng biện hay sự điềm tĩnh được thể hiện rõ ràng trong bản ghi âm kỹ thuật số bài độc thoại dài dẵng kỳ lạ của Vô Danh. Không thể nào Hadi lại là Vô Danh được.

5

Khi người dân nghe tin tức, bầu trời Baghdad đì đùng tiếng đạn pháo. Ai nấy đều trong trạng thái hân hoan điên cuồng, đặc biệt ở Bataween. Không ai tin nổi tên tội phạm đáng sợ này lại từng sống giữa bọn họ, nhưng những gì chính phủ nói ắt hẳn là thật.

Mẹ Salim ra ngoài nhảy trên phố, leng keng đám vòng vàng trên đôi tay trắng ngần. Chồng mụ ngại ngùng hé nhìn qua khe cửa, tay đút vào túi áo pyjama. Veronica, bà già người Armenia, ra ngoài ném kẹo cao su và mấy món của ngọt vào đầu lũ trẻ con trên đường, và bất chấp những đám mây đen đang kéo tới, mọi người vẫn tiếp tục nhảy múa trên phố và trên sân thượng các tòa nhà suốt hơn một tiếng liền. Họ đang thưởng thức thứ niềm vui mà họ đã lãng quên trong hàng thập kỷ thảm họa đất nước này phải gánh chịu. Ai nấy đều hạnh phúc, kể cả tay cò nhà đất Faraj, kẻ đã chìm trong bi quan và thất vọng từ sau vụ nổ kinh thiên động địa ở đường 7. Aziz thấy những màn ăn mừng diễn ra nhất loạt nhưng vẫn không thể tin nổi Hadi là tên tội phạm đó. Không thể nào. Nhưng rốt cuộc anh ta cũng nhảy múa bên ngoài quán cà phê.

Trở về trạng thái hân hoan trẻ dại, không ai có thể thấy, hoặc buồn thấy, những con mắt rụt rè ấy nhìn ra từ sau những ban công và cửa sổ của khách sạn Orouba bỏ hoang.

Kể từ sau khi Faraj hạ biển hiệu bên ngoài xuống, khách sạn chẳng còn tên. Nó không còn là khách sạn Orouba, và cũng chưa trở thành khách sạn Đại Tiên Tri, như Faraj từng dự kiến đặt. Y đã mất một phần lớn gia tài vào hai món bất động sản, một cái đã bị phá hủy hoàn toàn, cái kia thì bị hư hại nặng. Để sửa lại, y phải chi ra cả một gia tài, vì thế y kệ thây nó trong tình trạng hiện tại - hoang phế, một đống đổ nát. Y chẳng để tâm đến nó nữa. Mèo làm ổ ở đó, còn đám thanh niên thì dùng nó làm nơi hẹn hò yêu đương chóng vánh. Bóng ma của một gã đàn ông vô danh cũng lẩn quẩn nơi đó, đứng suốt một giờ qua bên khung cửa sổ không kính của một căn phòng trên tầng ba, vừa lặng lẽ quan sát đám người ăn mừng, vừa hút thuốc, thi thoảng lại ngước nhìn những đám mây đen trên đầu.

Nabu leo lên cầu thang, lên tấm thảm đã rách nát từ lâu. Con mèo già nhảy qua chân những chiếc ghế gãy, rồi tới chỗ kẻ đứng bên cửa sổ. Nó đi vòng quanh chân trái của hắn, rồi nom dòm và khẽ kêu meo meo. Người đàn ông quẳng điếu thuốc ra ngoài cửa sổ và dỏng tai nghe khi một gánh hát địa phương xuất hiện trên con phố bên dưới, theo sau là một đàn trẻ con rồng rắn, reo hò và vỗ tay. Sấm làm rung chuyển bầu trời, và mưa bắt đầu trút xuống. Mọi người chạy về nhà, tiếng nhạc và những màn ăn mừng ngừng lại. Chỉ còn tiếng mưa.

Người đàn ông khom mình vuốt ve con mèo già, đã rụng lông còn nhiều hơn trước. Giờ đây họ là bạn thân của nhau.

Baghdad Tháng 12/2008

❀ ❀ ❀

[1] John Tẩy Già: nhà tiên tri, người thông báo sự xuất hiện của Chúa Jesus.