Mùa này Đại Tây Dương sóng yên biển lặng. Về phía Tây, hai ngày lùi một giờ, mỗi ngày hai mươi lăm tiếng đồng hồ. Ngày thứ mười một, đất liền châu Mỹ dần hiện ra. Luồng biển Trinidad & Tobago cạn, hoa tiêu ra tít ngoài xa đón tàu bằng trực thăng. Thủy triều đang lên, hoa tiêu nhanh chóng dẫn tàu vào cảng cho kịp con nước lớn. Cũng lạ, tên nước có chữ “và” chen giữa. Phó ba Việt giải thích:

- Tên hai hòn đảo chính, đặt vậy cho công bằng lại dễ nhớ. Nói Trinidad & Tobago chứ chúng mình chỉ đến mỗi đảo Trinidad còn Tobago cách đó chừng bốn chục cây số.

Không phải cảng biển, tàu vào sông. Con sông không rộng lắm nhưng sâu, hai bên bờ cây cối rậm rạp, đúng rừng nhiệt đới vùng Trung Mỹ. Mấy thủy thủ đứng ngoài boong ngắm cảnh. Muỗi mòng vo ve bay từng đàn chích như kim tiêm, con nào con nấy vằn ba khoang. Muỗi cắm kim chổng ngược đít lên trời. Có phải muỗi Anophen gây sốt rét?

Trước lúc đi biển thuyền viên tiêm phòng sốt vàng châu Phi, thấy muỗi ba khoang cũng ớn. Muỗi chích truyền kí sinh trùng gây sốt rét, sốt xuất huyết vàng da, zika đầu nhỏ. Nó ôm lấy đầu sợ muỗi chích gây bệnh đầu nhỏ, vung tay múa chân, cử động liên tục tránh muỗi. Chạng vạng muỗi bay như ong.

Bên bờ sông, mấy vạt ruộng bỏ hoang cỏ mọc um tùm. Thổ dân đội mũ da rộng vành cưỡi ngựa lùa đàn bò về trại. Mấy con chó chạy theo sau sủa ủng ẳng. Bò trắng mốc sừng dài cong vút, loại bò thần Bà La Môn. Người Ấn Độ sang đây sinh sống mang theo cả giống bò thần.

Rừng bạt ngàn cỏ tươi tốt sao bò ốm nheo. Có phải giống bò ốm hay muỗi mòng hút hết máu không thể mập? Họ nuôi bò lấy da làm trống, bò mập trống không bền tiếng trống không vang xa. Đâu phải thịt bò mới có giá trị, xương bò nấu cao, đàn ông uống cao bò ngâm rượu khỏe như bò húc.

Khu lán trại, nhà sàn lợp lá rừng, gia súc ở dưới người sống bên trên. Bếp le lói, khói quyện sương chiều. Chim rừng gọi nhau từng hồi, hoang sơ quạnh quẽ.

Trước lúc Colombus thám hiểm, châu Mỹ đã có người sinh sống. Thổ dân da đỏ, người da vàng từ châu Á, cả người da trắng châu Âu. Người ở châu lục khác tới đây bằng cách nào khi chỉ có thuyền bè thô sơ? Colombus được nhà vua tài trợ tàu thuyền lương thực, được phương Tây công nhận khám phá ra châu Mỹ dù không phải ông tới châu Mỹ đầu tiên.

Biển, cửa ngõ giao thương, tiếp thu và dung nạp cái mới. Người vùng biển sôi nổi nhiệt tình thẳng tính thân thiện. Dân Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha di cư qua vùng Trung Mỹ trong đó có Trinidad & Tobago, họ bắt người da đỏ bản địa làm nô lệ hoặc dần đẩy họ trở lại với rừng xanh.

Thỉnh thoảng trên sông có một chiếc thuyền nhỏ. Thuyền được khoét từ thân cây nguyên khối, đục đẽo thô sơ. Thuyền bơi từ bờ bên này sang bên kia sông giữa hai khu rừng rậm. Người phụ nữ trên thuyền cởi trần da ngăm chở một cô gái cũng để ngực trần da ngăm, chỉ mặc váy. Khi tàu chạy qua họ ngưng mái chèo vẫy tay cất lên tiếng hú dài rợn người. Nó lấy hai tay làm loa, hú đáp lại. Người phụ nữ cùng cô gái ở trần đứng lên, huơ huơ mái chèo thành vòng tròn lên không trung phấn khích, hú vang cả một quãng sông.

- Người dân bản địa chúng tôi chào quý khách đấy.

Vị hoa tiêu nói vậy. Khi tàu lướt tới, chiếc thuyền đang chạy dọc theo dòng sông, họ lập tức chèo thuyền nhỏ quay ngang để tránh sóng nước từ tàu làm lật thuyền. Chiếc thuyền nhỏ dập dềnh như con thoi dệt trên mảnh lụa sông đỏ ngầu phù sa.

Sông sâu, tối hun hút. Hoa tiêu dẫn tàu chạy ban đêm, chạy hết máy. Thủy thủ đi ca lái chăm mắt vào màn đêm trước mặt, quay vô lăng theo khẩu lệnh hoa tiêu chứ chẳng thấy gì phía trước. Theo góc bẻ lái mới biết dòng sông ngoằn ngoèo gấp khúc.

Tàu làm hàng, đèn quanh boong sáng trưng. Chuồn chuồn cào cào châu chấu bâu bóng đèn đớp ánh sáng đập cánh xòe xòe. Con nào con nấy mập múp. Đúng cào cào châu chấu vùng nhiệt đới Trung Mỹ. Hiên hỏi Lẫm:

- Cào cào châu chấu có ích hay có hại?

- Có ích.

- Có hại.

- Chưa chắc.

Hai người cãi nhau hết đêm.

★

Một người mang điện thoại bàn xuống đặt ở câu lạc bộ cùng một cuốn sổ và cây bút. Cứ việc gọi, không cần biết anh gọi đâu, miễn gọi cho người trên trái đất này là được; sau mỗi lần gọi ghi tên tuổi chức danh và thời gian vào cuốn sổ để khỏi lẫn lộn. Khi tàu chuẩn bị rời cảng sẽ thu tiền, lúc đó anh cộng dồn thời gian gọi quy ra tiền, thủy thủ ấy phải trả.

Gọi điện hồi lâu, bếp Cúc ra ngoài boong nhìn trời nhìn mây. Chắc nhớ nhà nhớ vợ nhớ con. Cào cào châu chấu đớp bóng đèn quanh boong xè xè rơi xuống đầy sàn. Bếp Cúc lấy xô nhựa ra lượm, ngắt một bên cánh bỏ vào xô cho khỏi bay ra. Ức cá hơn lá rau, thực phẩm tươi sống châu Mỹ đây chứ đâu xa.

Trưa, cả tàu ăn món cào cào châu chấu châu Mỹ xào giòn. Lạ miệng ai cũng ăn khí thế. Thực phẩm châu Mỹ tự nhiên không thuốc tăng trưởng không chất kích thích.

Chiều, bếp Cúc dọn tiếp món cào cào châu chấu chiên được ngắt cánh ngắt càng kỹ lưỡng. Chắc thấy buổi trưa anh em khen quá nên được đà làm tiếp món này. Cào cào châu chấu chỉ nhắm rượu bia cho vui, ai lại đem ăn với cơm, rát lưỡi.

Nấu nướng kiểu này Yan can cook (Martin Yan) cũng phải gọi bằng cụ.

Làu bàu bỏ đĩa cơm, Lẫm lấy mì tôm pha nước sôi đập trứng gà vào tô, khuấy khuấy…