Cảng Gioia Tauro mưa phùn lạnh ngắt, anh công nhân lên cầu thang vừa gặp nó nhanh nhảu:
- Chao.
- Chào.
Nó đáp lại. Sao anh biết tiếng Việt. Chắc thủy thủ Việt tới cảng bày họ đôi ba câu chào hỏi, họ nói không rõ dấu huyền nên lơ lớ. Người Việt hay bày tầm bậy. Có lúc thủy thủ nước ngoài chuẩn bị lên bờ Việt Nam bèn hỏi, khi gặp người chào hỏi ra sao. Thủy thủ nhiệt tình, dễ ợt: How are you, bố chào con. How do you do, lòng trâu xáo khế. Thủy thủ ngoại quốc cảm ơn, lặp đi lặp lại còn nhấn nhá câu chào biểu lộ tình cảm vui vẻ. Khi mấy thủy thủ ấy đi bờ, gặp người cứ Bố chào con, l…trâu xáo khế.
Anh bán thẻ điện thoại thoăn thoắt lên cầu thang: Chao. Chao. Anh mở cặp da lấy mớ thẻ, ai nấy xúm lại mua. Bán xong anh mới chỉ trụ thẻ ở bên kia bờ sông, hơi xa, đi gần tới cổng cảng quay vòng qua bờ bên kia.
Mưa nặng hạt, anh bán thẻ còn ngồi nán thêm. Nó lân la nhờ anh bày tiếng Ý. Anh hí hoáy tay trái viết vào cuốn sổ. Người châu Âu, gần bốn mươi phần trăm viết tay trái. Người ta nói thuận tay trái bán cầu não phải phát triển thiên về văn chương nghệ thuật hay thiên tài. Con nít ở mình nếu cầm muỗng xúc cơm bằng tay trái, cầm bút tập viết bằng tay trái sẽ bị người lớn cấm.
Có lẽ chữ viết được phát minh từ người Tàu. Họ viết từ trên xuống từ phải qua trái. Chỉ có thuận tay trái mới viết kiểu ấy cho dễ nhìn không lem mực. Mực cũng gọi mực Tàu chứ nào có mực Tây. Tiếng Việt ảnh hưởng cả chữ Tàu và chữ latinh, thành ra tiếng Tây chuyển đổi qua phải dịch ngược đầu ra đuôi đuôi lộn lên đầu.
Nó nói nghĩa từ tiếng Anh, anh bán thẻ viết bằng tiếng Ý. Chào hỏi nhau, tiếng Ý tiếng Việt phát âm hơi giống nhau. Ciao, Ciao. Xin chào, xin chào.
Lững thững đi bộ vòng sang bên bờ sông gọi điện. Một số thủy thủ mua thẻ xa quá lười đi gọi bán lại cho nó. Gọi cho hết, chắc chi đi cảng nước Ý lần nữa. Qua nước khác đâu còn giá trị.
Mấy ngày tàu nằm trong cảng làm hàng, Hiên phục vụ cứ cười hi hí tít cả mắt. Tàu vừa nhận lương thực thực phẩm cùng các mặt hàng miễn thuế chất vào kho, hải quan lên dán niêm phong. Cảng nào hải quan cũng lên dán niêm phong kho, lương thực thực phẩm bỏ ra ngoài đủ nấu ăn trong thời gian tàu ở cảng. Khi tàu làm thủ tục rời cảng mới được gỡ niêm phong, tự ý gỡ sẽ bị phạt nặng.
Làm hàng mấy ngày thực phẩm lấy ra không đủ, bếp Cúc gọi thuyền trưởng nhờ hải quan mở kho lương thực, kho khô. Niêm phong không được dán lại. Sẵn thế Hiên lấy gì cứ tự nhiên.
Công nhân lên hỏi Hiên có thuốc lá có rượu gì không. Hiên gật đầu bán lại với giá gấp đôi, có khi hơn. Anh công nhân cảm ơn rối rít. Hiên kiếm tiền ngay trên đất Ý.
Anh công nhân giấu thuốc lá trong áo gió, ngồi ca bin xe tải đi ra chẳng ai để ý. Nhân viên gác cổng chỉ cân trọng lượng đếm chuyến xe tính hàng, không kiểm tra tài xế. Mấy cây thuốc lá có bao lăm so với hàng chục tấn hàng trên xe, cân không thể phát hiện ra. Có lúc anh công nhân không bỏ thuốc trong bụng, anh giắt cây thuốc vào đôi ủng da, kéo ống quần phủ kín cả đôi ủng Ý.
Đầu giờ chiều thứ Bảy anh em thủy thủ đi bờ. Đi bộ ra cổng cảng, cổng chẳng có ai gác, cả nhóm đi qua tự nhiên. Những ngọn đồi thấp được xe ủi san bằng để trồng trọt. Người ta làm nhà trên núi để đất bằng phẳng trồng trọt. Ở mình ngược lại, san lấp ruộng đồng làm nhà khu công nghiệp, hết đất dân mình lên núi phá rừng lấy đất trồng cây. Cây ngắn ngày thay cho rừng nguyên sinh…
Kiệt vẫy một chiếc xe tải nhờ bác tài có lên phố gọi giùm một chiếc taxi. Lát sau có một chiếc taxi chạy xuống, tài xế trẻ đầu thỏ mỏ chuột, mũi khoằm cằm nhỏ như chú chim, mắt cua láo liên. Anh đảo mắt nhìn cả đám thủy thủ một lượt:
- Lên phố hả? 50 Euro.
- 40 thôi.
Kiệt trả giá theo thói quen chứ có biết lên phố gần xa. Anh taxi đạp ga dớm chạy, không có ai nói gì thêm, anh đạp thắng dừng.
- OK. Làm phước ngày cuối tuần vậy.
Cả đám nói thầm, không chở anh chạy xe không, làm gì được 40 EUR. Chừng hơn mười phút đã tới phố. Quán xá đóng cửa. Ở mình cuối tuần mua sắm tấp nập, ở Ý cuối tuần người ta đóng cửa nghỉ ngơi xách xe du lịch thư giãn.
Quán bia đang mở ti-vi chiếu bóng đá. Vài khách trung niên đang uống bia coi bóng đá, các cốc bia to. Uống bia Ý xem bóng đá Ý trên đất Ý cũng đáng lắm chứ. Tình béo vào toilet, lát sau ra cười khềnh khệch:
- Toilet rộng rãi lát gạch men sáng bóng. Trong đó ngủ cũng ngon.
Uống bia thả giàn, bụng ai nấy căng tròn lặc lè trở về tàu. Chốc chốc máy ba Kiệt dừng lại chỗ bụi cây, cười khằng khặc:
- Lên Ý phải uống bia Ý và tè trên đất Ý.
Hôm sau, ăn trưa xong, sáu bảy thủy thủ lên phòng thuyền trưởng lấy giấy đi bờ, ai cũng mặc đẹp. Đi bộ ra gần cổng, có một chiếc xe cảnh sát đi vào. Xe dừng, một viên cảnh sát gọi tất cả mọi người lên xe. Chắc cảnh sát chở giùm ra bên ngoài cổng, hoặc may mắn hơn có thể lên tận phố. Thủy thủ nhanh chân lên ghế trước ngồi để còn ngắm cảnh.
Viên cảnh sát hỏi giấy đi bờ đâu, đưa lại cho anh ta xem. Ai cũng hí hửng móc ra trình. Anh cầm lấy cả xấp, xé vụn vứt qua cửa xe.
Xe cũng không quay lại, cứ đi thẳng đến chỗ tàu đậu. Giấy tờ này không hợp lệ, họ lên tàu sẽ cấp cho giấy khác?
Tới chân cầu thang tàu, cảnh sát hối thủy thủ xuống xe, ra hiệu trở lên tàu. Thủy thủ ngơ ngác, hay hôm qua cả bọn đã… cứu thân?