Khách sạn nằm lưng chừng quả đồi hướng mặt ra biển, tường gạch nâu đỏ cũ kỹ. Bà lễ tân già giao chìa khóa nói khách chọn phòng tùy ý, trước khi vào thang máy xin mời cởi giày ra để lên kệ, hãy mang đôi dép lê quai lông của khách sạn đi cho nhẹ nhàng lại không bẩn sàn.

Căn phòng ở lầu bốn, cửa lùa. Chiếc bàn thấp nhỏ để bình nấu nước và ấm tách, tiện cho ai thích pha trà. Hai chiếc giường ngắn thấp đủn, nệm dày chăn dày cả tấc trắng muốt. Tấm cửa mở ra ban công hai lớp, một lớp gỗ ngăn tiếng ồn nhà máy từ bên dưới vọng lên, một lớp lưới vuông thưa bên ngoài chắn muỗi. Một vài con muỗi cố chui qua lưới bị kẹt đầu chết khô tự bao giờ.

Tri, bạn cùng phòng, chuyển kênh ti-vi bằng chiếc núm vặn. Kênh nào cũng toàn tiếng Nhật, các vần “a”, “i”, “ô” chắc khỏe lặp lại nhiều lần.

- Chương trình quảng cáo về ô tô hay bột ngọt?

- Tiếng Nhật thường có các âm ấy chứ ô tô hay bột ngọt gì đâu. Tri giải thích.

Cặp thiếu niên một trai một gái đội mũ vải trắng chóp nhọn dẫn chương trình nấu ăn, tay làm miệng nói líu lo như chim hót giới thiệu từ món cơm dẻo, bánh, canh,…

- Đi ăn tối thôi, tới giờ rồi.

- Ờ, được đó.

Nhà ăn ở tầng trệt, phía cuối dãy khách sạn gần bờ biển. Khách phải mang giày đi xuống nhà ăn cho an toàn chứ không dép lê lẹt xẹt. Cô lao công mắt một mí mũ vải thắt tạp đề đang lau sàn. Lúc hai người đi ngang, cô cất tiếng:

- Konichiwa. Xin chào.

Nó gật đầu chào đáp lại. Cô cười, mắt một mí nhắm rịt: đúng không?

- Hai cậu người Việt Nam đúng không??

- Vâng, sao cô biết hay vậy?

- Tôi làm đây bao năm, nhìn sơ đã biết người từ đâu đến.

Người Hàn hèn chi cô nói tiếng Anh lưu loát, làn da trắng hơn người quanh đây. Bỗng cô sực nhớ liền giục khách đi kẻo trễ.

- Tôi cũng sắp hết giờ làm việc, chuẩn bị về tắm rửa đi ăn cơm đây.

Nhà ăn rộng với những chiếc bàn gỗ dài, đầu mỗi bàn có ống đựng đũa muỗng nĩa. Lọ nước tương, hũ muối tiêu, lọ đường trong giỏ, thứ nào cũng nhỏ nhắn xinh xắn. Thức ăn được hai cô nhà bếp chia vào khay tới cả sáu bảy món, mỗi món một chút xíu, cầu kỳ trang trí thêm hoa lá nhựa bắt mắt.

Chén trắng trên nhỏ miệng loe để bới cơm, chén xanh thân bầu miệng nhỏ múc canh. Trời lạnh khi ăn hết cơm mà chén canh rong biển tươi xanh vẫn còn nóng. Bác Cúc bắt chước người bản xứ lấy trứng gà đập trộn cơm nóng, dùng đũa cuộn rong biển gắp không thuần thục như người Nhật. Nó nhìn bác Cúc gắp cơm cứ bị rơi không dám cười thành tiếng.

Đêm, nó ra ban công nhìn biển. Tĩnh mịch. Tiếng muỗi vo ve bên ngoài cửa lưới. Đất lạ hay trời lạnh khó ngủ? Nó vào khẽ mở ti-vi vừa đủ nghe, chương trình quảng cáo i a i ô gì đó vui nhộn.

Chiếc chăn có vỏ bọc dày đắp kín đầu cũng không đủ ấm. Nửa đêm nó giật mình thức giấc, mồ hôi tuôn ướt đẫm. Sáng hôm sau, tiếng muỗi réo bên ngoài cửa lưới, một con muỗi bị kẹt đập cánh vù vù.

Tri đã thức dậy từ sớm giặt đồ. Chắc cũng bị đổ mồ hôi như tắm. Tri lùa cửa bước vào phòng:

- Đêm qua ông đóng cửa không chặt, sương bay vô phòng.

- Vậy à, mình không biết. Xin lỗi bạn, tối nay mình sẽ đóng kỹ.

- Nhớ đó, sương vô bệnh chết.

Cả nhà máy chưa ai thức dậy, vẫn còn im ắng lắm. Cái lạnh làm người ta lười dậy sớm. Hay người Nhật dậy trễ?

- Mình đi ăn cơm thôi. Tri rủ.

- Còn sớm.

- Gần bảy giờ rồi, sớm gì.

Buổi sáng người mình thường không nấu canh. Ở Nhật lại khác, buổi sáng luôn có canh nóng hổi. Sau một đêm dài trời lạnh cần bổ sung năng lượng cho cả buổi sáng.

Mấy người Nhật ăn sáng xong ngồi ở bàn uống trà chờ tới giờ đi làm. Nhóm công nhân ở khoảnh sân nhỏ nhà máy đứng ngồi lộn xộn, trò chuyện. Sao họ lại đứng không ở đây? Người Nhật mấy khi ở không, họ tiết kiệm từng phút kia mà.

Bỗng tiếng loa vang lên. Một tràng tiếng Nhật, âm thanh huỵch huỵch à ri à rô hi ha hi hô hối hả vui tai. Tất cả công nhân trên khoảnh sân vội đứng sắp thành hàng bắt đầu tập thể dục hô theo loa giống trong bài vươn thở. Hàng người đang đi bên ngoài khi nghe tiếng loa phát lên cũng dừng lại tập thể dục, cứ đứng tập ngay tại chỗ, thích gì tập nấy, chẳng theo bài bản. Người cúi gập người, người làm động tác vươn vai vặn vẹo xương cốt, người hít thở, người lắc cổ tay cổ chân. Tập thể dục cho tỉnh ngủ. Tập thể dục làm nóng cơ thể tăng hiệu suất làm việc.

Anh công nhân Nhật tóc dài búi thành bó trong bộ Samurai trắng ống rộng thùng thình, đáy quần thụng dài gần tới đầu gối mang giày vải đen, xà cạp quấn ống chân cầm thanh sắt giống một võ sĩ samurai. Võ sĩ samurai hay mổ bụng moi tim gan đúng với tinh thần võ sĩ đạo. Nó bước tránh ra xa cho chắc.

Mấy cụ bà thân hình bé nhỏ lụm cụm cầm chổi sắt chà gỉ sét trên mặt sàn, chui hết các ngóc ngách quét dọn sạch bóng. Đôi khi chỉ nghe tiếng í ới, chẳng thấy các cụ đâu.

Đằng kia, hai cụ ông đang khuân dọn gỗ xà, giàn giáo. Nó bước lại nhấc giùm một thanh gỗ thẳng tắp. Nhẹ hều so với kích thước ấy, hóa ra gỗ đã được chế biến hút hết tinh dầu sấy khô diệt mối mọt. Mấy thanh gỗ phơi nắng dầm mưa trên mặt boong vẫn thẳng tắp chắc khử. Một cụ rối rít:

- Arigato Gozaimasu. Cám ơn.

Chợt có người của nhà máy đi ngang, cụ nói khẽ:

- Cháu đừng làm nữa mà chi.

Nó tròn mắt, cụ tiếp :

- Đó là công việc của tôi. Tôi lãnh lương phải làm phần việc của mình. Nếu cấp trên thấy cháu giúp sẽ đuổi việc tôi mất.

Nó xịu mặt. Ở Nhật, muốn giúp người khác cũng đâu có dễ.

Còi trên nhà máy hụ một hồi dài báo hiệu giờ nghỉ. Mười hai giờ trưa. Mấy cụ bà í ới gọi nhau, lấy cơm mang theo từ sáng ra ăn. Một cụ cố vần dở một cụm van trên sàn để cào mặt sắt bên dưới cho xong mới nghỉ tay. Tuổi này ở mình có con cái cháu chắt chít cơm bưng nước rót, người Nhật cao tuổi vẫn còn đi làm. Anh Roko, nhân viên kỹ thuật của nhà máy còn nán lại, giải thích:

- Lớp người Nhật già luôn tham công tiếc việc không phút ngơi tay. Họ bị ám ảnh cái đói của thảm họa bom nguyên tử nên lao động cần cù lắm. Nhiều cụ ở đây không có con cháu, làm việc theo thói quen. Lương thưởng tự động gửi vào tài khoản, họ không biết số tiền tích lũy đã rất nhiều, có sống mấy đời cũng không tiêu hết nhưng họ vẫn làm việc như vốn dĩ họ sinh là để làm việc vậy.

Hàng người kéo về nhà ăn phía trên đồi. Thức ăn buổi trưa gọn nhẹ, khẩu phần chỉ có ba món, bằng nửa so với buổi sáng.

Chỉ một tiếng đồng hồ vừa ăn vừa nghỉ ngơi, nên ai ăn xong cũng tranh thủ nghỉ ngơi chút xíu chiều đi làm lại. Anh tóc dài búi bó trong bộ samurai trắng ống rộng thùng thình ăn xong gục đầu lên bàn ngủ. Nhiều công nhân khác cũng gục đầu lên bàn ngủ, ngáy khò khò.

Chân cầu thang cuốn cuối dãy hành lang, Hatsune Miku ôm xấp tài liệu hay đi lên đi xuống. Gặp người, cô luôn dừng lại nhường đường. Nó lùi lại nép sát một bên nhường đường. Cô cúi đầu thật thấp chào, cười tươi tắn. Hàm răng trắng lóa đều tắp. Ngày nào cô cũng mặc váy, đôi chân khỏe khoắn vừa đi vừa chạy lon xon…