Chương Mười Hai

Cái chết đối với chúng tôi quá bình thường, ngày nào cũng nghe, cũng nhìn thấy rất nhiều người chết xung quanh mình - trên truyền hình, trên phim. Tất cả các câu chuyện dù bắt đầu đơn giản, lặng lẽ nhẹ nhàng đến đâu cũng đều kết thúc bằng giết người hoặc bị người giết. Những câu chuyện đó kể về quá trình một đứa trẻ trở thành trang hảo hán ra sao, nào là Đổng Tồn Thụy, Hoàng Kế Quang, Khâu Thiếu Vân, vv… Mấy người đó thuở nhỏ chăn trâu, lượm củi, gieo trồng, rất hay giúp đỡ người khác, chịu thiệt thòi, dám hi sinh. Mới bé tí ti đã thấy được tính cách dũng cảm, bất khuất. Chẳng được vài năm họ đã khóc đã gào đòi ra mặt trận. Vừa đi đã lập chiến công, bao nhiêu lần tưởng hết hơi thua trận đến nơi, mấy người này anh dũng xông lên - người nổ bộc phá, người bịt lỗ châu mai, Khâu Thiếu Vân hơi kém hơn chỉ nằm yên không động đậy[1] - thế là quân ta lại chiến thắng.

Bọn họ chết thảm khốc, có thể nói là tan xương nát thịt, nhưng quá xứng đáng, vì quân ta đã xông lên được - giết thêm biết bao nhiêu quân địch. Rõ ràng, giết một thằng là hòa người, giết thêm một là lãi thêm một.

Nói về giết hàng loạt, xem phim “đã” hơn nghe truyện. Sau một trận đánh, khắp núi đồi toàn là xác chết. Tiếng kèn xung trận vừa cất lên, âm nhạc hùng tráng liền vang dậy, tiếng bom tiếng pháo đều biến thành âm thanh của bản giao hưởng - không hề đáng sợ mà chỉ khiến người xem thấy lòng khoan khoái, hả hê.

Mặc dù có rất nhiều người tốt theo kiểu đó - những chàng trai khôi ngô tuấn tú, thét vang một tiếng “vì tổ quốc” rồi biến mất tăm, đến lễ mừng chiến thắng cũng chẳng thấy đâu, nhắc đến họ người trong phim ai nấy đều tỏ ra buồn rầu - tôi lại không nghĩ họ chết. Sự ra đi ấy có một cách gọi khác: Hi sinh.

Những đứa trẻ hiểu biết một chút đều biết “chết” và “hi sinh” là hai chuyện khác hẳn. Chết tức là không còn biết gì nữa, không đi đâu được nữa, mục rữa dần tại nơi ngã xuống, thành ra một đống mùn, còn lại bộ xương.

Hi sinh tức là bị trúng đạn, ở lại chắc chắn là không thể, nhưng anh lại có một nơi để đi, rất xa rất xa, cụ thể là ở đâu tôi cũng chẳng rõ, có thể là trên trời, hoặc trong không khí. Mà anh đừng có không muốn đi, nghe nói nơi đó rất được, người tốt chết rồi đều chạy đến đó. Có ai dại đâu, đều cống hiến trọn đời cho chủ nghĩa cộng sản cả. Chủ nghĩa cộng sản là gì? Là tất cả mọi người ăn không hết, mặc không hết, tận hưởng không hết. Tầm cỡ món như thịt bò xốt khoai tây cũng chỉ thuộc loại bôi nhọ chủ nghĩa cộng sản và những con người cộng sản.

Hơn nữa, dù cho anh có quay trở lại hay không, thì cũng đã nổi tiếng rồi, tất cả chúng tôi đều tưởng nhớ anh. Nếu anh còn những thứ gì đó không mang theo được cũng chẳng sao, chúng tôi sẽ giữ gìn hộ anh: mũ, súng, giày… ở trong những tủ kính, đặt cạnh những bức ảnh của anh cùng những dòng chữ của anh đóng khung trên tường. Anh được kể trong truyện, đưa lên phim, phổ nhạc, được hát về, được nhớ tới, mỗi ngày nhắc đến anh nhiều bận, già trẻ lớn bé mắt rưng rưng… tất cả như thế, anh gọi là “một đi không trở lại” à?

Ngon lành nhất là anh sẽ không bao giờ phải chết nữa, lúc hi sinh bao nhiêu tuổi thì sẽ vĩnh viễn bấy nhiêu tuổi.

Tôi cũng muốn đến đó, vĩnh viễn thảnh thơi nhàn hạ.

Người lớn viết những ước mơ hy vọng của họ vào trong bài hát của chúng tôi, đầy giục giã:

“Thôi kèn lên đi, tí te te tí tí te, đánh trống lên đi, tùng tùng tùng tùng tùng tùng… dũng cảm diệt quân thù.”

“Không sợ quân thù, không sợ hi sinh, quyết tâm học tập, kiên cường đấu tranh, hướng về… hướng về… tương lai, vững bước tiến lên.”

Thực ra không cần thiết phải tiêm phòng như vậy, ai cũng biết đó là việc tốt. Vừa mở mày mở mặt vừa không hề thiệt thòi, chúng tôi nào chỉ không sợ hi sinh, còn mong được nữa là khác.

Làm đứa trẻ ngoan - vào bộ đội - giết giặc - hi sinh - sống mãi với đời.

Chúng tôi hiểu con đường mà người lớn mong mỏi chúng tôi sẽ đi - không vấn đề gì.

Vấn đề là ở quân địch, có còn đủ cho chúng tôi tiêu diệt hay không?

Cô Lý bảo chúng tôi, quân địch rất đông, cả thế giới này còn hai phần ba nhân dân lao động còn chưa được giải phóng, chỉ sợ giết không hết mà thôi.

Cô treo một tấm bản đồ thế giới cho chúng tôi xem, trừ cái chỗ của chúng ta, xung quanh tất cả là quân địch. Một cái khoát tay của cô Lý, cả thế giới đều khoanh hết vào trong.

Tốt tốt, đến kiếp sau cũng không phải lo thất nghiệp.

Bố mẹ giết được bao nhiêu giặc là vấn đề mỗi một đứa trẻ đều quan tâm. Cho dù hi sinh là chuyện rất tốt, nhưng tôi vẫn khâm phục những người giết sạch quân giặc mà vẫn vẹn nguyên lành lặn, điều đó chứng tỏ những người này võ nghệ cao cường.

Nếu những người đó lại là bố mẹ mình, chắc chắn sẽ cảm thấy vô cùng tự hào, giữa các bạn cũng thấy mở mày mở mặt hơn.

Trương Ninh Sinh sở dĩ có uy tín trong lũ bạn, trở thành đầu lĩnh của đám con trai, ngoài việc cậu ta đánh đau nhất, chửi kinh nhất, còn liên quan việc bố cậu giết giặc nhiều nhất. Người bố cậu ta cao như cái cửa, bước vào vườn trẻ là va phải bóng đèn, hai bàn tay cực to, mỗi tay cầm được năm cái bánh bao, chỉ hai ngón tay là kẹp ngang hông một bạn nhỏ, nhấc bổng lên trời. Chỉ nhìn đã biết là chú bộ đội chuyên cõng súng máy hạng nặng.

Ông là anh hùng chiến đấu nổi tiếng cả nước, từng đánh trận ở ải Bắc Hình, Tháp Sơn và cả đảo Hải Nam. Ông là người đầu tiên xông vào thành phố Thiên Tân, lúc người khác theo kịp đến nơi thì ông đã chiếm được hơn nửa thành phố. Người anh hùng này chỉ dùng lưỡi lê đã đâm chết hơn trăm thằng giặc, hai trăm ngụy quân, số chết vì súng bắn thì không thể đếm được. Trong phim Thượng Cam Lĩnh có nhân vật trung đội trưởng chính là nói về ông, tất cả chúng tôi đều biết, còn mẹ Trương Ninh Sinh là cô y tá hát trong phim, hết chiến tranh hai người lấy nhau. Ông còn bắn hạ một chiếc máy bay Mỹ hình thù kì quái, chỉ dùng súng ba tám li nheo mắt bóp cò một cái là xong, chẳng khác gì bắn chim, bắt sống thằng phi công - một gã lão luyện từng đánh Thế chiến thứ hai.

Lý Tác Bằng gặp ông cũng vô cùng lịch sự. Chiến hữu mà - Trương Yến Sinh rất hay dùng từ này.

Giết giặc nhiều thứ hai là bố Uông Nhược Hải. Câu chuyện tập kích trung đoàn Bạch hổ trong Đánh quân xâm lược chính là ông chỉ huy thực hiện. Tất cả xe tăng, xe tải đều bị ông cho mồi lửa đốt cháy tại chỗ, không biết bao nhiêu thằng mũi lõ chẳng kịp thoát ra, biến thành thịt cừu nướng. Thời kì chống Nhật, Lý Hướng Dương là thuộc hạ của ông, sai gì làm nấy, tuyệt đối phục tùng, đố dám nho nhoe.

Người này có một cái dở là tính nóng như lửa, trợn cả mắt với trẻ con, ai bước vào cửa nhà ông đều phải lớn tiếng báo cáo, không lên tiếng rút súng bắn liền. Uông Nhược Hải kể đã mấy lần bị đạn bay vèo qua đầu, tí chết. Làm con của một tính cách như thế không khác gì mạng treo đầu súng, cả nhà sống không dễ dàng gì.

Mọi người trò chuyện rôm rả, bố ai nấy không khác gì Triệu Tử Long. Phương Thương Thương chợt nghĩ, bố mình cũng không được tụt hậu, cũng phải cho mọi người biết chút lễ độ, cũng phải cho một con số, nếu không xếp hạng các bố của vườn trẻ, chẳng biết bố mình được thứ mấy.

Cuối tuần Phương Thương Thương về nhà, hai anh em quấn lấy bố gặng hỏi: Bố giết giặc chưa? Giết mấy thằng? Có được một trăm không?

Đồng chí Phương Tế Thành ấp a ấp úng, nói tránh: Sao lại nhắc tới chuyện này?

Bố các bạn đều giết hơn trăm thằng, bố Trương Ninh Sinh và Trương Yến Sinh giết hơn nghìn cơ.

Chính miệng chú ấy nói ra à?

Kể cho bọn con đi. Hai anh em nài nỉ. Kể bọn con nghe một chuyện chiến đấu của bố đi, nếu không bọn con chẳng có gì để nói với các bạn.

Kể một chuyện thì kể. Phương Tế Thành bị ép hết cách, đành nhận lời. Trông ông chẳng có tí hào hứng nào, lại còn có vẻ phải nghĩ ngợi rất lung: Kể chuyện nào bây giờ?

Đánh nhiều nhất ấy. Phương Siêu và Phương Thương Thương kéo ghế ngồi trước mặt, háo hức chờ đợi.

Phương Tế Thành chậm rãi: Đánh nhiều nhất phải kể năm bốn bảy. Quân mình vừa chân trước chân sau tiến vào núi Biệt Sơn thì quân địch đã ập tới, ngày nào cũng phải rút chạy, vừa dừng chân nghỉ súng đã nổ. Đội ngũ càng đi càng ít, không đi nổi nữa, người nào ốm là bị địch bắt, chỉ còn da bọc xương.

Thế nghĩa là thế nào? Phương Thương Thương đưa mắt hỏi Phương Siêu, Phương Siêu cũng đang bối rối. Rốt cuộc là ai đang đánh ai, sao lại chỉ có người ta đuổi mình, lại chỉ còn da bọc xương.

Phương Tế Thành không nhận ra thắc mắc của bọn trẻ, tiếp tục say sưa với hồi ức: Ăn uống rất kham khổ, chẳng có gì cả, nhân dân cũng tản cư hết. Biệt Sơn rất nghèo, đến một lúc bao nhiêu bộ đội như thế, nhân dân nói, chúng tôi không chạy thì chết đói cả.

Phương Tế Thành càng kể càng hào hứng: Bọn Quốc dân Đảng rất ngu, quân thì đông, trang bị đầy đủ, nhưng đuổi không kịp quân mình, con biết vì sao không?

Ai thèm đoán vì sao quân mình bỏ chạy được nhanh đến thế. Bọn con đợi bố quay lại đánh cơ mà. Phương Thương Thương trong lòng bất mãn, chẳng nói chẳng rằng.

Phương Tế Thành hết sức đắc ý: Bởi vì quân mình nắm được mật mã của địch. Bọn chúng bên kia vừa ra mệnh lệnh, bên này chúng ta đã nắm được, cũng hạ lệnh hành động, dừng quân trước chúng nó một làng. Bố bị ốm, phải nằm cáng, có người đề nghị gửi lại cho bà con. Gửi cái gì bà con, gửi Quốc dân Đảng thì có. Quách Thiên Dân bảo: khiêng, bộ đội đi đến đâu khiêng đến đấy. Bốn trung đội cảnh giới bảo vệ một mình bố loanh quanh trong núi. Bố là người hết sức quan trọng - dịch điện báo mật. Mỗi một mình bố tốt nghiệp cấp hai, làm sao bỏ lại được - thế mới giữ được mạng sống này. Vì thế các con phải chịu khó học hành…

Bố nói lung tung! Phương Thương Thương không nhịn được nữa, bật dậy chỉ tay: Bố bịa… bịa… bịa… đặt, bôi… bôi… nhọ. Giận đến mức nói năng lắp bắp.

Bố bịa bịa bịa đặt gì? Phương Tế Thành cười bắt chước cậu.

Đâu ra mà lại chỉ có giặc đuổi đánh mình. Bố đánh lại là tiêu diệt được ngay, cần gì phải chạy suốt ngày, còn không xấu hổ.

Ai để con đánh là tiêu diệt được ngay? Giặc không có tay, không có súng chắc? Súng còn tốt hơn của mình, lại nhiều hơn, không chạy chỉ có chết. Không chạy làm gì có được Trung Quốc hôm nay, để con có cơm ăn mỗi ngày, bố không xấu hổ, con trai ạ…

Phương Tế Thành đưa tay ra muốn ôm con trai, chu miệng định thơm một cái.

Phương Thương Thương vùng vằng gạt phắt. Cái ông này càng nói càng không chấp nhận được. Đường đường một nước Trung Quốc này nhờ chạy ma-ra-tông mà có chắc, bọn giặc đông thế kia chỉ chạy là hết, chân dài hơn là người chiến thắng. Thế này mà không phải là nói lung tung thì không còn gì được gọi là nói lung tung nữa cả.

Còn mẹ thì sao? Phương Thương Thương quay sang mẹ đang vừa xem sách vừa cười nghe hai bên đối đáp. Mẹ tham gia cách mạng cũng chạy suốt mấy năm thế à?

Mẹ có đi xa như bố con đâu mà. Mẹ Thương Thương bỏ sách xuống cười. Có muốn chạy cũng chạy không nổi. Chân nhanh đến đâu cũng có hơn được máy bay Mỹ không? Thời mẹ là chiến tranh hiện đại, không nhìn thấy quân địch như bố con. Máy bay vừa đến, phạm vi mấy ki lô mét vuông đều nổ tan tành. Mẹ đi Triều Tiên ba năm, chỉ nhìn thấy một thằng Mỹ lái F-86 trên trời, lao đến chỗ mẹ. Mẹ nằm trong gian nhà lá, cũng bị ốm viêm phổi, lòng nghĩ mày đừng có mà bắn quét. Mẹ nhìn thấy cả mắt xanh của nó, xanh biếc, mồm động đậy chắc là đang nhai kẹo cao su. Thằng này để tay trên nút khai hỏa nhưng không bắn, lao xuống nhìn mẹ một cái rồi bay đi - suýt nữa thì con đã không có mẹ rồi.

Các người. Phương Thương Thương giận bủn rủn. Các người làm gì thế, không chạy thì cũng ốm.

Cặp bố mẹ này làm Phương Thương Thương thất vọng. Không thể ngờ hai người kém sức khỏe thế. Đúng lúc sinh tử thì lăn ra ốm. Giặc đến người thì chạy, người giả chết, khác quá nhiều so với trên phim. Sao tôi lại xui xẻo đến thế, bố mẹ đều là hạng nhát gan, chưa đánh chết được một thằng giặc nào, thứ hai tuần tới ăn nói với các bạn trong vườn trẻ thế nào đây.

Phương Thương Thương khóc thút thít trong chăn, ướt cả một khoảng gối.

Phương Siêu nằm trong chăn bên cạnh an ủi: Đừng có tin họ, họ cố ý nói thế đấy.

Nhưng cả hai người đều tự thừa nhận rồi.

Là vì họ giết được ít, không dám nói với mình. Em nghĩ mà xem, tám triệu Quốc dân Đảng, hơn năm trăm nghìn quân Nhật, khoảng hai triệu quân ngụy thêm vào ba trăm nghìn lính Mỹ, bảy trăm nghìn người Nam Triều Tiên, tất cả là bao nhiêu người?

Phương Thương Thương xòe ngón tay đếm đi đếm lại không tìm ra đáp án.

Mười một triệu. Đó là chưa kể số bị hồng quân đánh chết. Bao nhiêu giặc chết như thế, quân giải phóng được bao nhiêu người?

Không biết. Phương Thương Thương hoàn toàn rối trí.

Ba triệu. Trong sách nói thế. Ba triệu bộ đội giết mười một triệu giặc, trung bình mỗi người giết được bao nhiêu, em tính đi.

Tính không ra.

Biết chắc em tính không ra. Nói cho mà biết: một người giết được bảy thằng giặc, ba bảy một nghìn mốt. Cho nên anh đã biết từ trước họ giết được mấy: mỗi người giết bảy, tổng cộng mười bốn.

Cũng hơi ít, nhưng còn hơn không được đứa nào. Phương Thương Thương thấy dễ chịu hơn, trở mình nhìn vầng trăng ngoài cửa sổ nghĩ: Đợi mình lớn lên, gặp địch không chạy nửa bước, giết chết hết chúng nó. Mười một triệu thằng mình giết hết sạch, mình là anh hùng vĩ đại, nguyên soái, cưỡi ngựa trở về số 29, tất cả vỗ tay với mình, ngưỡng mộ mình… Cậu thiếp đi tay vẫn kề trên má.

Ngày hôm sau, có một nguyên soái qua đời. Rất nhiều xe con màu đen từ trong thành phố chạy ra, chầm chậm đi trên con đường trước cổng số 29. Có người nói chủ tịch Mao, thủ tướng Châu ngồi trong chiếc xe kéo rèm, còn lại chín đại nguyên soái, chục đại tướng ngồi trong các xe khác. Vị nguyên soái chết cũng nằm một trong các xe đó.

Phương Thương Thương chui dưới chân người lớn, thò đầu ra nhìn đoàn rồng rắn màu đen từ đầu này đến đầu kia dài ngút mắt, lòng ngưỡng mộ: mai kia mình cũng nằm trong xe đen chạy về, để cho mọi người đứng hai bên đường tranh nhau xem.

Ngày thứ ba, cậu muốn làm ông họ Hầu, tay nắm lựu đạn lừa cả đám quân ngụy: Ta chính là Lý Hướng Dương.

Ngày thứ tư, cậu muốn làm Vương Thành, bị địch bao vây trên đỉnh núi, lưng cõng máy liên lạc, vừa quét súng máy vừa ném bộc phá, vừa kéo dây vừa nghiến răng: Tao cho chúng mày lên, tao cho chúng mày lên.

Ngày thứ năm, Cao Dương vừa thiếp đi đã bị cậu chọc dậy. Cậu tì lên thành giường, khổ sở nói với Cao Dương: Tớ nghĩ đi nghĩ lại đều thấy cô Lý đúng là gián điệp.

Ai? Cao Dương chưa tỉnh ngủ, hỏi mơ màng.

Quả lê giòn. Phương Thương Thương lay người Cao Dương cho tỉnh hẳn.

Cậu không thấy giống à? Gián điệp đều xấu như cô Lý, hung dữ nữa. Nữ gián điệp Vương Mạn Lệ trong Bảo vệ đường sắt giống cô Lý cả lời nói lẫn động tác, mặt mũi gian xảo cũng rất giống, chỉ có hơi thấp hơn thôi.

Cao Dương chớp mắt suy nghĩ một lúc rồi trả lời: Có thể, lúc Mã Tiểu Phi bị bắt, nó trốn được, mấy năm nay đã cao hơn.

Hóa trang đối với gián điệp quá đơn giản. Phương Thương Thương trầm ngâm. Nếu cô là gián điệp chắc chắn có súng lục, có thể là loại ru-lô.

Tớ biết rồi. Cao Dương vùng dậy, ghé sát tai Phương Thương Thương thì thào: Hồi mình ở lớp nhỡ đã nghe đồn vườn trẻ có một nữ gián điệp, giả làm cô nuôi, có một lần ngủ trưa, cô lấy súng ra lau, bị một bạn nhìn thấy nên cô lôi vào nhà bếp bóp cổ, vụ án đến nay vẫn chưa phá được.

Cậu vừa nói tớ cũng nhớ ra. Phương Thương Thương gắng nén giọng nhưng miệng thì ngoác ra. Chắc chắn là cô Lý. Hồi đó bọn mình còn nhỏ, không ai phát hiện ra, cho nên cô mới theo lớp mình.

Bây giờ cậu tính thế nào, đi trình báo?

Tớ muốn tự tay bắt. Cậu dám không?

Dám thì dám, chỉ sợ cô rút súng ra.

Không sợ, phải nghĩ cách, khống chế từ đầu không kịp sờ tới súng.

Hai đứa trẻ thì thào như đang “ăn” tai nhau bàn kế hoạch, cửa phòng ngủ bỗng xịch mở, cô Lý xách đèn pin bước vào, luồng ánh sáng soi loang loáng khắp nơi rồi chiếu thẳng tới: Đứa nào còn chưa ngủ đấy, mau trở về giường mình.

Phương Thương Thương lủi xuống gầm giường, lồm cồm bò về giường mình. Cao Dương cũng vội vàng nằm thẳng đơ, mắt nhắm tịt. Cô Lý chiếu cậu một lúc rồi sang chỗ khác.

Cô rọi luồng sáng vào giường Phương Thương Thương, thằng bé đang ngủ thật say.

Cô Lý tắt đèn pin, khóa cửa lui ra.

Cao Dương bò qua từng chiếc giường, đụng phải Phương Thương Thương cũng đang bò lại. Cậu phải không? Cậu khẽ hỏi.

Tớ đây. Phương Thương Thương tiến tới giơ tay cho xem một sợi dây nhựa dùng để nhảy dây. Mình tìm thấy sợi dây này, đã thử rồi, chắc chắn lắm, thắt cô được.

Cao Dương đón sợi dây, thử vài động tác, tưởng tượng: Bọn mình dùng dây bắt sống. Đợi cô Lý ngủ say tròng dây qua đầu, thắt một cái. Cần thì cưỡi luôn lên cổ, chắc chắn cô thua.

Tốt nhất là đánh phủ đầu không cho mở mắt.

Cậu nói rất đúng. Thế này nhé. Mình tròng dây, cậu đánh bịt mắt.

Trương Yến Sinh bò đến: Hai đứa nói tớ nghe hết rồi. Cho tớ đi với.

Được. Phương Thương Thương quay đầu bò ra ngoài, để tớ trinh sát xem cô Lý đã ngủ chưa.

Bò đến chiếc giường cuối cùng trước cửa, có hai cánh tay túm lấy vai áo cậu lôi lên.

Trương Ninh Sinh, Cao Tấn giạng chân đứng trước mặt Phương Thương Thương. Trương Ninh Sinh lắc đầu bảo: Đừng có ngố. Bắt gián điệp không phải như thế này.

Phương Thương Thương quay lại nhìn, tất cả mọi người đã ngồi thẳng trên giường, một vùng đầu lố nhố đen sì, trên đó là những cặp điểm sáng nhấp nháy như sao trời bỗng dưng rơi cả xuống phòng ngủ.

Cánh cửa phòng ngủ khẽ kẹt mở, tiếng kẹt như người ta chỉnh dây đàn nhị làm tim Phương Thương Thương rúng động, suýt nữa kêu thành tiếng.

Đội cảm tử xuất phát. Đám con trai nối nhau vượt qua cửa, lập tức bò sát xuống đất như mèo tỏa ra hình cánh quạt áp sát dần về phía cô Lý. Trương Ninh Sinh bò trước tiên, sát ngay sau là Cao Tấn, tiếp nữa là Phương Siêu, sau nữa là Cao Dương, Trương Yến Sinh, Uông Nhược Hải, cuối cùng mới là Phương Thương Thương.

Thành phần tinh nhuệ của lớp lớn đều lên đường.

Phương Thương Thương rất phấn chấn, chiến dịch đầu tiên đã bắt đầu. Cô Lý đáng ghét và giả tạo sắp sửa bị tóm cổ, bị đám trẻ lôi ra ánh sáng. Họ sẽ trở thành tấm gương học tập cho trẻ em cả nước, chưa đủ tuổi đến trường đã phá kỉ lục bắt được gián điệp, sau này truyện nhi đồng sẽ ghi lại chiến công của họ. Trên bìa sách viết tên câu chuyện này: Mưu trí bắt nữ gián điệp. Trang đầu tiên vẽ một khuôn mặt tròn xoe đang suy nghĩ, bên dưới viết: Một hôm bạn Phương Thương Thương lớp lớn hai bỗng thấy nghi ngờ…

“T… ú… t…”

Uông Nhược Hải bò đằng trước bỗng đánh một phát rắm rất mảnh rất dài, xuống trầm lên bổng, chấm dứt dòng suy nghĩ của Phương Thương Thương. Nói đúng hơn là ngắt luôn mạch máu, dây thần kinh, hơi thở lẫn chuyển động của cậu. Toàn bộ đội hình cũng lập tức hồn bay phách lạc, ý thức và hành động đều bị gián đoạn hơn một giây đồng hồ. Mọi người căm giận Uông Nhược Hải, vừa bò vừa nổi điên, đợi giết chết gián điệp Lý xong đứa thứ hai chính là nó.

Nhục… Cô Lý bỗng lớn tiếng nói mê.

Đám trẻ đáng thương đứt nốt sợi thần kinh cuối cùng, trong nháy mắt không còn đứa nào ở đó.

Cơn hoảng loạn trôi qua, đội cảm tử mới nhận ra quân mình đang chen đặc sau cánh cửa phòng ngủ, ra sức giữ chặt cánh cửa. Không một ai nhớ ra quá trình từ trước mặt địch đến hiện trạng này đã xảy ra như thế nào.

Một vài đứa con gái đã bò ra ngoài cửa sổ lúc này đang nhớn nhác hỏi vào: Sao thế, sao thế?

Trên bệ cửa cũng toàn lũ con gái đang hết sức cảnh giác, chỉ một tiếng động sẽ có một đợt nhảy tháo chạy quy mô lớn xảy ra.

Trương Ninh Sinh rớt lại, bị chặn bên ngoài cửa, không đẩy được cửa cũng không dám lên tiếng gọi, chỉ biết cào lên cửa. Tiếng móng tay miết vào cửa làm tăng thêm không khí rùng rợn trong phòng.

Tao đây, tao đây, Trương Ninh Sinh đây. Cậu ta ghé sát vào khe cửa thì thào.

Cao Tấn dùng sức kéo cửa ra được một khoảng cho cậu ta bò vào.

Trương Ninh Sinh chửi thầm: Đồ nhát gan, đảo ngũ!

Cao Tấn bịt ngay miệng cậu ta lại: Nói nhỏ thôi.

Trương Ninh Sinh chưa hết giận, cố chửi qua kẽ tay Cao Tấn: Tao đã lao lên rồi, chẳng thấy bọn mày đâu.

Cô Lý tỉnh chưa?

Đang uống nước.

Vừa nghe thấy thế, lũ trẻ mới hoàn hồn lại nằm bẹp cả xuống.

Lũ trẻ nhìn qua khe cửa, thấy cô Lý bật đèn, đứng trước đầu giường bê ca nước trà to ngửa cổ uống. Hình bóng to lớn của cô hắt lên tường chẳng khác gì lão yêu quái hiện nguyên hình.

Phương Thương Thương ngất đi.

Cô Lý trong trắng vô tội, mắt nhắm mắt mở từng bước loạng choạng đi ra nhà vệ sinh để tiểu, hai bầu ngực đồ sộ rung rinh dưới làn áo.

Cô Lý tiểu khá lâu, lũ trẻ nằm trên đất đếm từ một đến mười bảy.

Cô Lý mắt nửa nhắm nửa mở bước ra khỏi nhà vệ sinh, va vào một cái ghế con cũng không thèm để ý. Còn cách giường khoảng một bước chân, cô dấn bước, thả người xuống giường, miệng nhóp nhép nuốt nuốt gì đó rồi mau chóng phát ra tiếng ngáy.

Không còn đứa nào dám làm hảo hán nữa. Bao nhiêu sức lực đều dùng hết để đối phó với những âm thanh khủng khiếp kia.

Bây giờ thì, chỉ còn đi trình báo nữa thôi. Trương Ninh Sinh lảo đảo bò dậy, dẫn đầu mọi người đi ra cửa sổ.

Tiểu đội trưởng tiểu đội hai đang khoác khẩu súng trường bán tự động chậm rãi bước trên đường phía đông. Không khí nửa đêm mát lạnh, hoa trái bên đường tỏa hương nồng. Tiểu đội trưởng mồm khô lưỡi nhạt rất muốn nhân đêm tối mò vào vườn hái mấy quả đào ăn. Ở quê nhà vẫn thích hơn, khoai lúa cả thôn đào hái tùy thích, may mắn còn bẫy được con chó về thịt. Bỗng anh ta nghe thấy những tiếng rơi lịch bịch trên đất. Da đầu anh săn cả lại, súng lăm lăm định thần nhìn kĩ, từ ô cửa sổ của ngôi nhà lớn có vô số bóng đen ào ào nhảy xuống đất, trên mặt đất cũng có rất nhiều bóng đen đang chạy nhanh về phía những cây dương.

Ai đấy? Giọng tiểu đội trưởng rất thấp, nhưng truyền đi rất xa trong đêm tĩnh mịch, hết sức uy nghiêm.

Những bóng đen bỗng không thấy đâu nữa, trước mắt chỉ còn là những ngôi nhà trơ trọi chập chờn bóng cây.

Tiểu đội trưởng bật lưỡi lê, lên đạn đánh rốp. Hai âm thanh vang lên đầy uy hiếp. Anh giương súng bước thấp bước cao tiến về đám cây dương, trong đầu hiện lên hàng loạt tình huống có thể bất thần xảy ra. Anh ra sức nhẩm lại những thế võ cận chiến.

Tiểu đội trưởng chăm chăm kiểm tra những gốc cây dương, chân bỗng giẫm phải cái gì kèm theo một tiếng kêu thảm thiết. Anh lập tức chúi mũi súng xuống, nhưng trước mũi lê nhọn hoắt hiện ra một khuôn mặt trẻ con tròn xoe. Đôi mắt đứa bé nhìn lưỡi lê chớp chớp liên hồi. Anh nhìn ra xung quanh, đầy mặt đất là lũ trẻ con cũng đang nhìn anh chớp mắt liên hồi. Tiểu đội trưởng muốn sởn gai ốc.

Tất cả đứng dậy! Tiểu đội trưởng quát. Thằng bé cong lưng lên. Tiểu đội trưởng chân nhấc quá đầu gối - bây giờ anh mới nhận ra chân phải mình đạp lên lưng một đứa bé.

Cô Lý khát, nóng, cơ bắp mỏi dừ, không co duỗi nổi trong khi đây là lúc cô phải ra tay - cô đang bị sóng nước dữ dội cuốn chặt và kéo trôi theo dòng. Cô gào, cô gọi, gắng sức nhô đầu khỏi mặt nước để thở. Con thuyền lúc nãy cô và cả lớp qua sông đã bị lật, dòng nước xiết lập tức cuốn lũ trẻ tan tác, từng cái đầu nhỏ nhấp nhô trong sóng nước. Cô Lý cuống chân: kiểu này chết chìm vài cháu thì làm sao đây, phải cứu bằng được, mình chết cũng không được để cháu nào chết. Tình cảm cao thượng tràn ngập trong lòng cô Lý. Có người trên bờ hét: ai đấy. Cô Lý vội đáp: tôi, tôi, là tôi. Người kia quay lưng đi mất, cô Lý ứa nước mắt tuyệt vọng. Phương Thương Thương trôi vụt qua, cô Lý thò tay tóm lấy, hụt, Uông Nhược Hải lại trôi ngang qua, cô lại chụp không trúng. Cô Lý bật khóc lớn, bơi được vài bước bỗng phát hiện Phương Thương Thương chưa bị cuốn mất, đang xoay tròn trên một vũng xoáy, mừng quá lao tới vớt lấy thằng bé…

Đúng lúc đó cô Lý tỉnh lại, nhìn thấy đèn đóm trong phòng sáng rực, hai tay đang nắm chặt tay bác chủ nhiệm, hơi ngửa người với một tư thế hết sức khó coi, hết sức hoang đường, như đang dặn dò lúc lâm chung, lại cũng giống như đang vô cùng cảm kích - thế này là thế nào?

Cô Lý xấu hổ mặt đỏ bừng, hất tay bác chủ nhiệm ra, chui mặt vào trong chăn. Cô nhận ra tiểu đội trưởng tiểu đội hai của trung đội cảnh vệ cũng đang đứng cạnh bác chủ nhiệm, mắt nhìn cô rất thú vị.

Thế là thế nào? Bà đang ngủ yên ngủ lành, hai gã đàn ông một già một trẻ bật đèn đứng xem. Cô Lý đang chuẩn bị nổi trận lôi đình, bác chủ nhiệm đã lên tiếng:

Cô giáo Lý đừng sợ, cũng đừng hoảng hốt. Chúng tôi có việc nên mới đến đây, việc đột ngột và cũng rất gấp, nếu không thì chẳng phải kéo vào. Cô định ngồi dậy nghe hay nằm nghe?

Nằm. Cô Lý kéo chăn lên tận cằm.

Vậy cô cứ nằm thế, chúng tôi ngồi xuống. Bác chủ nhiệm kéo tiểu đội trưởng ngồi xuống. Tiểu đội trưởng đáp: Cứ để cháu đứng cũng được.

Bác chủ nhiệm ngồi lên giường cô Lý, chếch người, nhìn cô Lý bằng ánh mắt hiền từ như mọi khi. Nếu không phải là đang giữa đêm, cô Lý sẽ nghĩ ngay đây là lãnh đạo quan tâm sâu sát đến thăm nom.

Nói thế nào nhỉ? Tôi lâu nay đều rất hài lòng với công tác của cô giáo, quan tâm, đầy trách nhiệm. Đối với trẻ con dĩ nhiên phải yêu cầu nghiêm khắc, chăm sóc từng li từng tí, nguyên tắc đúng là…

Bác chủ nhiệm nói lộn xộn không đầu không đuôi, gãi gãi mái đầu bạc quay sang tiểu đội trưởng: Hay là cậu nói đi.

Vừa nãy em đi tuần tra qua vườn trẻ, gặp một đám trẻ tìm em trình báo, nói là phát hiện có một gián điệp, báo em đi bắt… Tiểu đội trưởng cũng không dám nói tiếp, nhìn bác chủ nhiệm nuốt nước bọt, thở dồn.

Sau đó thế nào? Cô Lý cảm thấy hào hứng, giục hỏi.

Sau đó anh ấy đến tìm tôi - bác chủ nhiệm tiếp lời một cách khó khăn - dắt theo đám trẻ.

Sau nữa thế nào?

Sau nữa thì, sau nữa thì chúng tôi đến đây. Bác chủ nhiệm không ngừng nhìn tiểu đội trưởng, tiều đội trưởng nhìn mũi giày của mình. Hai người không ai dám nhìn cô Lý.

Đám trẻ là lớp nào? Cô Lý lại tỏ ra bình tĩnh.

Lớp của cô.

Gián điệp đâu? Ai là gián điệp?

Bác chủ nhiệm nhìn cô Lý, ánh mắt biểu lộ sự áy náy. Không phải, là bác đang gắng sức kìm nén điều gì đó. Cô Lý nhìn sang tiểu đội trưởng, anh này đang quay lưng lại phía cô, hai vai rung rung.

Tiếp đó, cô Lý hoàn toàn không chuẩn bị tinh thần, bỗng thấy bác chủ nhiệm và tiểu đội trưởng cùng phá lên cười. Tiếng cười xuất hiện đột ngột, mãi không dứt. Hai người cũng cảm thấy rất không phải, không đúng lúc, nhưng không sao dừng lại được. Cả hai gập người ôm bụng, khuôn mặt đầy khổ sở.

Cô Lý bất giác cũng nhiễm, ngơ ngác cười theo. Cười một lát bỗng hiểu ra, vừa ngượng vừa giận, khoác ngay áo dài choàng lên người, hất chăn vùng đứng dậy, ngón tay vội vàng cài cúc áo.

Bác chủ nhiệm vội vàng ngăn lại: Cô Lý, cô phải bình tĩnh, nhất định phải bình tĩnh. Các cháu bé cũng chỉ là tính cảnh giác cao, không hề ác ý… Nói đến đó lại tiếp tục cười ha ha…

Cô Lý đi vòng qua bác chủ nhiệm, miệng liên tục: Tôi đi tìm chúng nó, hỏi chúng nó xem đứa nào, dựa vào đâu, căn cứ điểm nào, làm sao mà thấy tôi giống gián điệp.

Tiểu đội trưởng cũng giúp một tay cản, chặn, khuyên giải: Chúng tôi đều không tin, đều biết chị là người tốt.

Ai trình báo cho cậu, đứa nào vu khống tôi? Hôm nay cậu nhất định phải nói cho tôi biết, điều này liên quan đến cả diện mạo chính trị của tôi, tiểu đội trưởng phải chịu trách nhiệm cho tôi. Tránh ra. Cô Lý gạt bác chủ nhiệm sang một bên, lao như tên bắn vào phòng ngủ.

Cô đá tung cửa phòng, kéo dây bật sáng đèn, quát vang: Tất cả ngồi dậy.

Nhìn lại một lượt mới thất kinh: Đâu cả rồi?

Này đồng chí! Bác chủ nhiệm chỉ cô Lý: Dáng điệu ăn tươi nuốt sống kia, nếu tôi là các cháu thì tôi cũng phát sợ.

Nước mắt nước mũi cô Lý tuôn ra cùng một lúc: Thế này là bôi nhọ, thế này là bôi nhọ.

Sáng sớm hôm sau, khi tia nắng đầu tiên chiếu vào văn phòng chủ nhiệm, cô Lý đã hoàn toàn thông suốt. Qua một đêm trò chuyện với bác chủ nhiệm, cô hiểu rằng làm công tác cách mạng là phải chịu nhiều gian khổ, thiệt thòi. Bọn trẻ con ai chẳng hay làm những chuyện dại dột, nói những điều thiếu suy nghĩ, chúng nó có năng lực trình độ như công an, bộ đội thì mới là lạ. Người có đầu óc bình thường ai lại đi hơn thua với các cháu.

Bác chủ nhiệm bảo cô Lý kẹp lại tóc, rửa mặt, đắp khăn mặt ướt lên đôi mắt khóc sưng đỏ, động viên cô, hứa với cô vài điều rồi tự tay dẫn cô xuống lớp.

Đám trẻ ngước mặt trong nắng mai, hồ hởi nhìn cô Lý vốn tưởng là gián điệp đã bị chúng tiêu diệt nay lại trở về với lớp. Cả đám lắng nghe bác chủ nhiệm sôi nổi dặn dò:

Cô Lý của các cháu không phải là gián điệp. Cái này bác đã điều tra xong rồi, hồ sơ của cô bác cũng đã xem, xuất thân rất nghèo khổ, trước giải phóng nhặt lõi than, sau giải phóng làm công nhân, có tình cảm sâu nặng với Đảng. Các tổ chức gián điệp không thể chọn cô được. Các cháu đừng nghĩ rằng xấu xí tức là người xấu, đó là trong phim ảnh, người nghèo khổ bị đói bị rét làm sao mà xinh đẹp được? Bố mẹ các cháu đều rất xinh đẹp cả hay sao? Bác cũng không xinh đẹp gì, nếu làm bọn xấu bác còn xứng đáng hơn cô Lý nhiều. Đáng lẽ các cháu phải nghi ngờ bác mới đúng chứ.

Bác chủ nhiệm nói đến đó, bọn trẻ ồ lên cười, không khí trở nên nhẹ nhõm.

Bác chủ nhiệm quay đầu nói với cô Lý: Tôi không muốn nói là cô không đẹp, mà là nói vấn đề này, chỉ là so sánh.

Cô Lý đáp khẽ: Tôi hiểu.

Cô chỉ nói với mọi người một câu: Không ngờ rằng các bạn nhỏ biết giác ngộ đến thế… là mắt đã đỏ hoe, không nói tiếp được lời nào, bịt lấy mồm huơ tay huơ tay về phía mọi người. Cũng chẳng hiểu là ý gì, là thôi hay là giải tán, có thể là cả hai. Nhìn cô oan ức, nghẹn ngào trong khi lòng đầy tâm sự muốn nói, lũ trẻ đều cảm thấy bất nhẫn, ai nấy thẹn thùng, cảm thấy mình rất có lỗi với cô nuôi.

Buổi sáng đó, mọi thứ đều tốt đẹp, rất thanh bình, cô hiền trò ngoan. Cô Lý dịu dàng ấm áp, bọn trẻ ngoan ngoãn vâng lời.

Buổi trưa, cô trò đều ngủ một giấc thật dài, trong nhà ngoài nhà đều im ắng, tiếng ve cũng êm đềm đi vào giấc ngủ.

Buổi chiều, mọi người chơi đùa thân ái, đoàn kết, nghiêm túc, sinh động. Cô Lý nhớ đến chuyện đêm qua khẽ cười thầm, đám trẻ thật ra rất đáng yêu, kể cho chồng nghe nhất định ông nhà phải lăn ra cười. Cũng trách mình hơi thiếu tính hài hước, đáng lẽ đừng khóc lúc đó, đóng giả gián điệp thêm vài ngày, dọa bọn chúng tí chơi, vừa là chơi vừa xây dựng ý thức Quốc phòng.

Một mệnh lệnh phát ra, tất cả bọn trẻ đều xếp hàng trước cửa, chuẩn bị đi bộ. Cô Lý đi đi lại lại trong nhà giúp các bạn chậm tay chậm chân dọn dẹp đồ chơi. Tới cạnh Phương Thương Thương, cô thấy ngay sau lưng áo thằng bé một vết giày rất rõ, suy nghĩ mất một lúc. Đến khi nghĩ ra đó là vết hoa văn từ đế giày quân dụng của tiểu đội trưởng, bất thình lình không kiềm chế được nữa, cảm giác như cầm phải một chuỗi pháo đùng đã châm lửa, phát đầu tiên nổ ngay trong đầu, phát thứ hai… sau đó là gì cô không biết nữa.

Phương Thương Thương cũng không nhớ được nhiều, chỉ thấy cô Lý phóng tới như sao băng, tung một chân vào ngay lồng ngực mình. Cũng kịp nhìn thấy trời, thấy đất, thấy bốn bức tường và những ô cửa sổ trên đó.

Không cảm thấy đau, cũng chẳng thấy sợ, chỉ có những đường vân uốn lượn dưới đế giày to khủng bố áp sát vào mặt cùng với sự dã man trong ánh mắt cô Lý khiến cậu suốt đời khó quên.

❀ ❀ ❀

[1] Liệt sĩ Trung Quốc trong chiến tranh chi viện Bắc Triều Tiên chống Mỹ, trúng lựu đạn cháy trong khi mai phục, đã chịu đựng để đảm bảo bí mật cho đồng đội và hi sinh - ND