Chương Mười Bốn
Hôm đầu tiên tan học gặp các chị lớn hơn trong doanh trại liền bị hỏi: Em làm cán bộ gì?
Thương Thương đáp: Cán bộ môn ngữ văn.
Trần Nam Yến nói: Thế không tính là cán bộ, chỉ là thu bài tập. Nhóm đầu tiên được vào đội thiếu niên không nhất định có em đâu.
Ngày hôm sau tan học, gặp các anh lớn hơn trong doanh trại, bị hỏi: Mày là thứ mấy trong lớp?
Thứ ba. Phương Thương Thương đáp.
Chỉ thứ ba à! Trương Ninh Sinh bảo cậu, em tao với Cao Dương đều là thứ nhất trong lớp. Uông Nhược Hải cũng được thứ hai.
Những ngày đầu, đội thiếu niên tiền phong chưa xuống đến lớp một. Cô giáo phân công tạm một vài người làm cán bộ lớp, phụ trách vào học hô đứng dậy, lớp xếp hàng thì chỉnh đốn đội ngũ. Hoàn toàn trông mặt bắt hình dong. Ai trông sáng sủa, dễ yêu, lại thêm chút lanh lợi thì chọn - y như tuyển phi tần vào cung. Ánh mắt cô Chu dừng một lát trên mặt Phương Thương Thương, mặt cậu lập tức nóng ran, tim đập loạn, tưởng tượng ngay ra cảnh ngày sau mình đứng hô hào mệnh lệnh trước cả lớp, nhắc nhở mình nhất định phải cương quyết, dũng cảm, vững vàng, trách nhiệm, không được cả nể, vị tình. Ai không chấp hành phải ra lệnh đuổi khỏi hàng, còn không nghe nữa thì tẩn cho một trận. Nghĩ ngợi xong xuôi, thấy cô Chu gọi Trần Bắc Yến đứng dậy, tuyên bố cô bé làm lớp trưởng.
Nó không được đâu! Phương Thương Thương kêu thầm. Chẳng ai thèm nghe, đành nói với Ngô Địch: cổ họng nó còn bé hơn cả muỗi kêu. Ở vườn trẻ bị gọi là đồ “héo quắt”.
Ngô Địch khoanh tay không nói không rằng, lát sau liếc cậu một cách sợ sệt.
Dù sao tớ cũng không nghe lời nó, Phương Thương Thương vênh váo vặn người, bạn cũng không được nghe lời nó.
Cô Chu lại tìm lớp phó. Phương Thương Thương tươi tỉnh ngồi thẳng dậy, miệng cười cười nhìn thẳng vào cô Chu. Cậu thực sự nghĩ mặt mũi mình rất khá, trông như mấy cô gái không nghiêm túc muốn lợi dụng nhan sắc để kiếm chút lời lãi.
Đáng tiếc cô Chu không nhìn hàng, không hề thấy cậu xinh đẹp, mà vui vẻ nhìn Ngô Địch, nghĩ một lát rồi nói: Cháu làm nhé, Ngô Địch.
Phương Thương Thương “bán dâm bất thành”, vừa thẹn vừa bực, nhìn cô Chu đầy oán hận, tự nhủ: được lắm, được lắm. Ngầm đá vào chân Ngô Địch một phát.
Ngô Địch ngồi bất động, mặt mếu dần: Có phải tớ muốn làm đâu.
Phương Thương Thương nhìn cô giáo, khẽ nghiến răng: Thế cũng là đắc tội với tớ rồi.
Phương Thương Thương! Cô giáo gọi đến tên cậu. Cháu làm cán bộ môn ngữ văn.
Phương Thương Thương lom khom đứng lên một cái lại ngồi xuống, định tỏ không thèm, không để dễ dàng bị mua chuộc như thế, nhưng bên trong đã ngầm hỉ hả, mặt mũi bỗng giãn nở, mím môi nghênh ngáo nhìn tứ phía.
“Thứ ba” là thứ bậc trong đám con trai, xếp loại quyền lực bằng điều kiện sức khỏe và tinh thần võ nghệ, tương đương “anh ba” trong xã hội đen. Phương Thương Thương ấm ớ, tình cờ mà có được. Cậu cũng có chút tinh thần thượng võ, nhưng vĩnh viễn chỉ xảy ra trong tưởng tượng, khi không có ai thực sự ra tay với mình. Thực tế cậu yếu đuối hơn so với mức độ cậu tự thừa nhận. Không phải vì có học, trình độ văn minh cao, mà là nhát gan thực sự, sợ đau, như con gái. Người khác chỉ mới vung mấy đường quyền, trong bụng cậu đã phát hãi, lập tức nghĩ tới đầu hàng vô điều kiện. Có điều, sợ quá hóa chậm, hoặc chưa kịp hết xấu hổ để mở miệng xin xỏ, khiến người khác tưởng là kiên cường bất khuất, mặt không đổi sắc tim không run.
“Thứ nhất” hay “đại ca” - là cậu bé tóc tai bù xù ngồi cạnh Trần Bắc Yến, nhà bên Hoàng Lâu, tên Mã Thanh. Ngay buổi học thứ hai, hết tiết một, cô giáo ra khỏi lớp, thằng bé này đứng dậy nói với cả lớp: Tớ là đại ca.
Nói rồi lần lượt bước tới trước mặt các nam sinh, lấy tay ấn vào trán bọn chúng hỏi: Có thừa nhận không?
Nói thừa nhận thì bỏ qua, chỉ tát cho một cái sau đầu. Không nói gì coi như thừa nhận, cũng cho một tát.
Khi thằng bé đến trước mặt Dương Trọng, con bên sư đoàn cảnh vệ, cậu bé to khỏe này liền đứng dậy đánh nhau. Bây giờ mới thấy Mã Thanh là tay lão luyện, không hề giống cách đánh của trẻ con. Mỗi cú đấm tung ra đều là đòn đấm thẳng bán chuyên nghiệp. Cậu ta còn biết thêm ít đòn vật, quét chân, vv… Một cú ngáng khiến Dương Trọng vốn cao hơn nửa đầu rơi uỵch xuống nền xi măng, một thế siết cổ liền theo, hai đứa xoay vòng vòng nhưng rất nhanh đã nghe thấy tiếng Dương Trọng khóc vì ngạt thở.
Mã Thanh đứng dậy, tuyên bố Dương Trọng là “thứ hai”.
Cậu ta bước tới trước mặt Phương Thương Thương, cậu lập tức đứng dậy, căng thẳng như gặp cường địch, đấu tranh tư tưởng dữ dội xem nên dũng cảm ở lại hay chuồn thẳng ra ngoài. Quyết định chạy, nhưng chưa chạy ngay, còn muốn xem có phải tất cả các bạn gái đang nhìn vào mình, trên mặt đã ăn một cú đấm cực đau. Có thể là tư thế của cậu không rõ ràng, còn thiếu động tác quan trọng là quay người mới dễ lý giải là bỏ chạy, có thể cậu quá rụt rè, thái độ thành ra như dửng dưng. Tóm lại Mã Thanh đã hiểu lầm, tưởng cậu muốn chống đối, thẳng tay cho một đấm. Cú đấm này khiến Thương Thương ngỡ mình va vào tường, đầu óc mụ mị hai tay vung lên theo bản năng đẩy tường ra xa, trông giống trả đòn. Cú đấm thứ hai mũi cay xè, nước mắt nước mũi cùng tuôn ra, mọi thứ nhòa đi. Lại theo bản năng bám chặt mặt bàn, đúng lúc Mã Thanh chơi đòn gạt chân, thế là không ngã. Mã Thanh ôm lưng cậu, gạt phải rồi gạt trái, hai tay Phương Thương Thương vẫn bám chắc không rời, xiêu đi là dựng lại, nghiêng xuống lại gượng lên. Xô xệch cả dãy bàn bốn chỗ ngồi. Tiếng bàn trượt trên nền nhà, nắp bật lên bật xuống hòa lẫn tiếng thét sợ hãi của Ngô Địch vẫn ngồi trên ghế. Nước mắt Phương Thương Thương chảy thành hàng, nhưng trước sau vẫn không ngã xuống, rất giống tinh thần bất khuất thà chết không đầu hàng.
Vừa lúc chuông reo, Mã Thanh buông tay trở về chỗ. Phương Thương Thương sống sót qua cơn hoạn nạn, người ngợm ê ẩm, buông tay ngồi xuống, rất muốn khóc toáng lên nhưng ngại cô giáo đã lên bục giảng, đành khoanh tay trên bàn, miễn cưỡng mỉm cười nghe giảng.
Giờ nghỉ tiếp theo, cô giáo vừa ra khỏi lớp, Phương Thương Thương chưa kịp đứng dậy đã mau chóng ôm chặt mặt bàn, ngó sang bên Mã Thanh. Như muốn nói cho mày trăm phương nghìn kế, ta đây vẫn làm như thế.
Mã Thanh rất thoải mái, nhìn bộ dạng kiên cường ngốc nghếch của Phương Thương Thương nói: Tớ không đánh cậu nữa, cậu ra đánh Dương Trọng, ai thắng làm “thứ hai”.
Dương Trọng lập tức rời chỗ ra đứng ở khoảng trống trước bục giảng bảo Phương Thương Thương: Ra đây.
Phương Thương Thương vẫn bám lấy mặt bàn, thực thà: Tớ kiệt sức rồi.
Từ đó, trong mắt mọi người cậu trở thành “thứ ba”, được đánh đổi bằng một trận thân xác khổ ải. Kể với bọn trẻ cùng doanh trại chuyện này cũng hơi có tí tự hào, khổ tận cam lai.
Bài tập của lớp một rất đơn giản, đối với những đứa đã đi vườn trẻ lại càng dễ dàng, mấy cách tính đơn giản và chữ thường gặp đều đã học rồi, chỉ cần cẩn thận một chút lấy một trăm điểm dễ như bỡn. Phương Thương Thương với vài bạn nữ thường xuyên cùng xếp thứ nhất. Cậu rất thích các bài đọc môn ngữ văn, chỉ một tuần đã đọc hết sạch. Những bài đọc đó dạy học sinh những mẹo nhỏ: con quạ làm sao uống được nước trong bình, Tư Mã Quang làm sao cứu được đứa bé rơi trong chum nước, rất hợp với bản tính ưa tỏ ra mưu mẹo của Thương Thương. Những nội dung được in rành rành trong sách khiến cậu cho rằng mưu mẹo là một phẩm chất được người người tán thưởng. Có một bài đọc khiến cậu thấy cảm động: một cậu bé tên Khổng Dung, cả nhà ăn lê, cậu chỉ ăn miếng nhỏ nhất. Cùng là trẻ em, cậu rất thông cảm với Khổng Dung, biết cậu ta muốn ăn miếng to nhất nhưng không dám. Bất kể cậu ta có muốn hay không, cũng chỉ được ăn miếng nhỏ nhất. Gọi đó là một đức tính cao đẹp chẳng bằng nhìn thấy một sự thật làm buồn lòng người: Không ai sẵn lòng nhường nhịn người nhỏ tuổi hơn mình. Nếu muốn ăn miếng lê to hơn, cậu chỉ có một cách là lớn lên cái đã - bất kể là bộ phận nào lớn lên đều được.
Phương Thương Thương lấy mẩu phấn viết thừa của cô giáo vẽ một đường ranh giới trên bộ bàn liền ghế, phần bên mình đủ chỗ hai cái đít béo. Cậu cảnh cáo Ngô Địch trong bất cứ trường hợp nào cũng không được phép vượt qua ranh giới. Không ai được động đến ai. Trên địa bàn cá nhân rộng rãi của mình, cậu thoải mái nghiêng ngả, khoanh chân xếp bằng, làm thế nào cho khoái thì làm. Ngô Địch chỉ có thể co khép, rón rén, ngồi nghiêng nghiêng làm bài tập một cách khổ sở. Cho dù vậy, cánh tay viết chữ vẫn thỉnh thoảng lấn sang bên kia biên giới. Thú vui của Phương Thương Thương là đợi đúng lúc cô bé viết liền đột ngột huých vào khuỷu tay cô, nét bút đột ngột chuyển hướng.
Cậu thường xuyên khám xét hộp bút của Ngô Địch, coi đó là một thứ quyền hành, lúc nào cũng cảm thấy đồ đạc của cô bé đẹp hơn của mình. Ngô Địch từng có một cái tẩy thơm bằng cao su trong suốt như kẹo thạch màu lục đậm. Cô coi đó như báu vật, không nỡ đem ra tẩy, luôn luôn cẩn thận giữ gìn hình dáng trọn vẹn và cả mùi thơm của nó. Việc riêng duy nhất cô bé làm trong giờ học là cúi mặt đưa cục tẩy lên mũi hít đi hít lại, lộ rõ vẻ say sưa.
Lừa lúc cô bé đang mơ màng, Phương Thương Thương chộp ngay cục tẩy trước mũi cô, để sang mũi mình ra sức hít. Hương thơm hóa học đậm đà khiến cậu thấy lâng lâng, không ít lần định cắn một miếng. Có lúc cậu nhếch môi ngậm lấy miếng tẩy, cố ý để cho Ngô Địch đang oán trách nhìn thấy. Cục tẩy rơi xuống, cậu tranh cướp với Ngô Địch, hai bàn tay đập lốp bốp lên mu bàn tay đối phương. Ngô Địch chụp được, giữ chặt cục tẩy trong lòng bàn tay. Phương Thương Thương kéo bàn tay nhỏ nhắn xanh xao kia để lên đùi mình, ra sức bẻ tách từng ngón. Ngón tay Ngô Địch như lũ cá con trơn tuột vùng vẫy trong tay Phương Thương Thương, không sao bắt hết được. Thỉnh thoảng cậu túm chặt lấy một ngón, dừng lại nghe giảng bài, Ngô Địch cũng không động đậy, cùng im lặng nghe giảng, cô giáo quay lên viết bảng, hai đứa lại bắt đầu tranh chấp.
Phương Thương Thương nóng lên bẻ tay Ngô Địch thật đau, cô bé cũng không hé răng, hết sức chịu đựng. Thái độ đó khiến Phương Thương Thương nhớ lại Trần Bắc Yến hồi nhỏ, hai đứa nằm chung giường, bị cậu bóp cổ cô bé cũng có vẻ mặt như thế. Tay Ngô Địch rất dẻo, ngón trỏ ngón út bẻ ngược đến chín mươi độ, Phương Thương Thương tiếp tục bẻ, chỉ thấy miệng cô bé run run, lông mày giật giật mấy cái, nước mắt lưng tròng. Phương Thương Thương cũng run, từ bỏ tranh giành, buông tay cô bé ra. Ngô Địch cúi đầu, cả tiết học ngồi xoa xoa ngón tay bị cậu hành hạ.
Chỉ có một lần cô bé khóc thật. Phương Thương Thương giật được cục tẩy và nhét vào lỗ mũi. Cô bé ngớ người, nhìn cục tẩy dính đầy nước mũi xanh lét, nước mắt rơi thành giọt. Lúc đó Trần Bắc Yến ngồi bàn trên chợt quay xuống: Các bạn không được nghịch nữa.
Ánh mắt cả lớp tập trung vào hai đứa, cô Chu cũng ngừng bài giảng, nhìn xuống. Một lúc sau, cô lại tiếp tục giảng, Phương Thương Thương và Ngô Địch vẫn thẹn đỏ mặt, mãi không thoát ra khỏi cảm giác đồng phạm tội lỗi. Về sau, cục tẩy màu xanh biến mất. Phương Thương Thương đi đến đâu Ngô Địch theo đến đó, tan học cũng theo về cổng số 29. Không khóc cũng không kêu la, chỉ một câu: Trả đây.
Phương Thương Thương liên tục giải thích: Tớ không lấy, không lấy thật. Cậu đã cho tớ ngửi rồi, lấy làm gì?
Phương Thương Thương lộn ngược hết túi áo túi quần, giũ cả cặp sách, giơ hai tay lên: Cậu soát đi, cho cậu lục soát được chưa?
Ngô Địch không nhúc nhích, chỉ lặp đi lặp lại: Trả đây.
Cô Chu ra mặt giải quyết, hai đứa đều khóc, đều kiên quyết. Một bên nói lấy rồi, bên kia nói không lấy. Cậu một câu, tớ một câu, nói mãi nói mãi, từ ngữ rất nghèo nàn. Phương Thương Thương hơi thay đổi chiến thuật: Cậu nghi oan cho tớ. Bên kia cũng thay: Tớ không nghi oan. Tiếp đó lại lặp đi lặp lại không dứt. Cả lớp buồn cười, chia thành cặp bắt chước: lấy rồi - không lấy. Cậu nghi oan cho tớ - Tớ không nghi oan. Mấy ngày liền, mọi người gặp nhau là nói hai câu này, gần như biến thành một “điển cố” của lớp Một-Sáu. Có một lần lên lớp, cô Chu vô tình hỏi: Ai lấy giẻ lau bảng rồi?
Cả lớp lập tức đồng thanh: Không lấy, cô nghi oan em rồi.
Cô Chu không nén được bật cười.
Các cậu cũng nghĩ tớ lấy cục tẩy của Ngô Địch thật à? Bọn con trai tụ tập nói chuyện sau giờ học, Phương Thương Thương cũng xúm vào thăm dò, tìm cách biện bạch cho mình, hy vọng tranh thủ được chút ít đồng tình.
Thế thì cậu khóc cái gì? Mã Thanh nhìn chế giễu, sao không đánh nó?
Tớ đánh nó rồi, tớ đẩy, tớ bóp, tớ… Phương Thương Thương bối rối nhìn ra xa.
Có thấy đâu. Mã Thanh gí sát mặt vào mặt Thương Thương, khẽ lắc đầu, cười: Thế cũng không gọi là đánh.
Cứ chờ đấy, Phương Thương Thương xắn tay áo hằm hằm, sẽ cho các cậu biết.
Một lũ con trai cười hì hì: Có đánh nhau rồi, có đánh nhau rồi. Hớn hở theo sau Phương Thương Thương đến trước mặt Ngô Địch.
Ngô Địch đang so bài tập với Trần Bắc Yến từ bàn trên quay xuống, không hiểu lũ con trai làm gì mà kéo đến trước bàn mình, ngơ ngác ngẩng lên nhìn. Ánh mắt cũng không dừng lại ở Phương Thương Thương mà quét qua một lượt. Phương Thương Thương vẫn bị cái nhìn bình thản ấy chặn lại, như khoảnh khắc bà già bán kem que nhấc lớp chăn bông lên dưới trời hè, luồng khí lạnh khiến người mua khựng lại. Chút do dự khiến động tác của cậu bị đứt đoạn, một cảm giác mềm yếu dâng lên chế ngự, quả thực cậu không phải hạng người có thể làm điều đó: thản nhiên đến trước đối phương đang không hề phòng bị, bất ngờ ra tay bằng một đòn vỗ mặt thật nặng. Cho dù đối thủ lần này chỉ là một cô bé yếu đuối cậu vẫn hay bắt nạt, không hề có khả năng trả đũa, cậu vẫn cảm thấy e sợ, cảm giác chính mình không an toàn vì gây sự với người khác.
Lúc đó, Trần Bắc Yến kêu lên: Cậu định làm gì đấy Phương Thương Thương!
Tiếng hô khiến cậu bẽ bàng, cảm giác hổ thẹn nhục nhã khiến cậu dường như cảm thấy chính nghĩa thuộc về mình. Sự nghiệp chính nghĩa không thể bị trở ngại, Phương Thương Thương bèn vung tay đánh một tát trời giáng vào khuôn mặt mỏng manh của cô bé đang ngồi. Ngô Địch òa khóc, ra khỏi phía bên kia của bàn, chạy ra ngoài. Phương Thương Thương bỗng trở nên nhanh nhẹn, đạp lên ghế đuổi theo.
Một đòn rất thuần thục, rất giống một thằng lưu manh thực thụ - cậu mau chóng thò chân đá ngang vào bước chạy của Ngô Địch. Cô bé dang hai tay ngã ập xuống, như một cơn gió xoáy bỗng dừng bặt, bốn bề yên ắng. Đầu gối, cùi tay cô bé đều xây xát, mặt đầy đất, khóc rất thảm.
Phương Thương Thương bước lại, cảm thấy mình cuối cùng đã được trong sạch, nghe thấy bọn con trai đứng bên xì xào “lợi hại thật”, trong lòng rất hả hê, thậm chí cảm thấy mình võ nghệ cao cường, chống tay đi về bàn ra dáng tập luyện lâu năm.
Cô Chu phê bình cậu rất nghiêm khắc. Bố của Ngô Địch cũng đến trường. Đó là một người lính đeo kính trắng, dáng trí thức. Có thể thấy cái mũi, miệng và làn da của con gái thừa hưởng từ người cha.
Cách giải quyết vấn đề là đánh cho mỗi đứa năm mươi roi: đánh bạn nữ là sai; nghi ngờ bạn bè lấy cắp một cách tùy tiện cũng là sai.
Người bố này xem ra cũng là một ông chú yếu ớt. Phương Thương Thương xin lỗi Ngô Địch xong, ông cũng bắt cô bé xin lỗi cậu. Tôi nghĩ phải dùng từ ép buộc mới đúng. Ngô Địch xin lỗi Phương Thương Thương một cách hết sức tủi thân, không thể miêu tả hết thái độ của cô bé lúc đó.
Nhiều năm sau, Phương Thương Thương chuyển nhà khỏi số 29, khi bê giường, cậu nhìn thấy một cục tẩy màu xanh lục. Quên mất vật ấy từ đâu ra, Ngô Địch cũng chuyển trường không biết đang ở đâu. Cậu ngỡ đó là vật đánh rơi của mình, nhặt lên ngửi ngửi. Cục tẩy xanh không còn thơm nữa, chỉ có mùi bụi bặm xộc lên.
Học lớp một, Phương Thương Thương cảm nhận được sự khác biệt giữa một học sinh với trẻ em ở vườn trẻ. Rất nhiều lúc không được tùy ý hành động theo nhu cầu của mình. Chẳng hạn không được vừa thích một bạn gái lại vừa dùng phương thức bắt ne bắt nẹt để chơi với cô ta. Kiểu biểu lộ tình cảm phức tạp như thế không được xung quanh chấp nhận. Hoặc chơi với người ta như anh em ruột, hoặc đàn áp như địa chủ với con hầu, bắt buộc phải có một thái độ rõ ràng như ban ngày. Không được nghĩ một đằng làm một nẻo. Ở đây không ai để ý suy nghĩ của mình, chỉ quan tâm đến hành động, hay còn gọi là biểu hiện. Nghĩ thế nào không biết, chỉ cần xem hành động, mọi người chỉ đánh giá bạn qua điểm này.
Cô Chu hay nói với cả lớp: Các em đều không còn là trẻ con nữa. Các em phải học cách biết chịu trách nhiệm với từng lời nói và hành động của mình, không được lúc nào cũng “không cố ý” để mong người khác tha thứ. Cô đánh giá một người tốt hay xấu là nhìn vào hành động, những hành động tốt đẹp đại diện cho những động cơ tốt đẹp, hành động xấu cho thấy em có động cơ xấu. Đồng chí Lôi Phong sở dĩ luôn sẵn sàng nhiệt tình giúp đỡ nhân dân là vì đồng chí có một trái tim nóng bỏng, “ấm áp như mùa xuân đối với đồng chí đồng bào”.
Theo ấn tượng của tôi, lời cô Chu không phải tự nghĩ ra, mà là quan điểm nhà nước lúc đó: thuyết thống nhất giữa động cơ và kết quả.
Đều không còn là trẻ con - cách nói này khiến người người phấn khích, tương đương với yêu cầu một người lúc nào cũng phải đúng, nếu không làm được tức là loại hai mặt. Tôi tin chắc không một đứa trẻ nào có thể đồng nhất suy nghĩ với hành động, trừ phi không trung thực, trong những thời điểm nào đó đã che giấu con người thật. Chỉ có thế mới khiến mình giống với người lớn - con người hoàn hảo. Nếu vậy cũng chẳng khó, không hề trái ngược với bản chất con người, hay nói cách khác điều đó vốn là một phần trong tính cách con người.
Tôi gọi đó là giả dối. Cách nói giả dối là “tích cực yêu cầu tiến bộ.”
Phương Thương Thương mong mỏi mình có các phẩm chất cao quý: thông minh, dũng cảm, trung thành. Điều đáng sợ là cậu giả vờ mình đã trang bị đầy đủ những phẩm chất ấy, lúc nào cũng yêu cầu mình một cách nghiêm ngặt - nói cách khác là chỗ nào cũng làm rùm beng náo nhiệt.
Thông minh - nghĩa là tỏ ra xứng đáng, đi đầu, có năng lực. Học hành xếp đầu lớp, cô giáo đặt câu hỏi trả lời được hết, hơn nữa chỉ có một mình được trả lời, người khác đều dốt hơn.
Mỗi lần cô giáo đặt câu hỏi trên lớp, cậu liền giơ tay thẳng lên trời, vai so lên cao hơn tai, tận đến khi nhấc cả đít lên, người bò ra bàn, cả người nghiêng về phía trước như một phát tên lửa chuẩn bị bắn về phía cô, miệng liên tục khẩn nài: Cô ơi, cô ơi.
Rất nhiều lần cô giáo cho cậu trả lời, cũng rất nhiều lần cho người khác trả lời. Khi không được trả lời cậu rất không bằng lòng, dẩu mồm ngồi xuống đập bàn đập ghế. Người khác trả lời đúng cậu cũng trợn mắt trắng lên tận trần nhà, hơi trả lời sai cậu liền vui mừng khoan khoái, tranh phản bác trước cả cô giáo: Sai rồi, tiếp đó chê cười người ta, vui sướng giơ tay với cô giáo: Cô ơi, cô ơi, em biết trả lời.
Cả cô giáo cũng không thể không giải thích cho cậu: Cô biết em trả lời được, chúng ta cần cho các bạn chưa nắm được vấn đề nhanh như em có cơ hội trả lời. Làm như cậu cũng hiểu vấn đề như cô giáo, mục đích là dạy dỗ các bạn còn chưa thông suốt kia.
Lâu dần, một số bạn trả lời câu hỏi không nhìn cô giáo mà liếc sang bạn Thương Thương, đáp một câu lại thăm dò nét mặt cậu một lần. Cậu cũng học được cách nhíu mày, mỉm cười một cách thành thục để biểu thị quan điểm tán thành hoặc phủ định như người lớn.
Quyền được thu và phát vở bài tập môn ngữ văn tạo cơ hội cho cậu tiếp xúc với vở của cả lớp. Điều đó khiến lòng ghen tị và coi thường cùng lúc phát triển trong cậu. Một mặt cậu khó lòng chấp nhận một số bạn quả thực viết chữ ngay ngắn hơn, giấy vở sạch sẽ hơn mình, mặt khác cậu thấy coi thường những kẻ không bằng mình.
Ban đầu chỉ đơn thuần là tìm hiểu thông tin, xem nên so sánh với ai, nên gạt ai ra khỏi tầm suy nghĩ. Dần dần cậu bắt đầu bạo dạn hơn. Một lần cô Chu bị ốm, hai ngày liền không đến lớp, chồng vở tập chất đống trong bàn Phương Thương Thương. Nhàn rỗi vô công, cậu bèn cầm lên xem, tất cả giống nhau, lặp đi lặp lại, xem thấy phát chán, bất giác cầm bút phê vào. Đáng cho 5 điểm thì viết 5, đáng 2 thì vẽ con ngỗng. Không ngờ việc này mang lại hứng thú. Có cảm giác đang sáng tạo, dễ dàng điều khiển cho thực tế diễn ra hợp ý mình.
Chấm xong bài tập, cậu vẫn chìm đắm trong khoan khoái, quên mất mình là ai, đường hoàng phát bài tập ra cho lớp. Phát xong về chỗ mới hoảng hốt, cảm thấy căng thẳng, biết mình to gan tày trời, đã làm một việc quá phận sự.
Việc đó mà mình cũng được làm hay sao? Một tiếng nói bên trong vang lên quở trách - cậu còn chưa quen quyết định cho bản thân đồng thời chi phối tập thể, cảm giác làm “lãnh đạo” khiến cậu thảng thốt bất an chứ không phải là đắc ý.
Chẳng có chuyện gì xảy ra, các bạn nhìn thấy điểm của mình người thì xuýt xoa tiếc rẻ người thì vui vẻ ra mặt, thậm chí mọi người không hề phát hiện ra đó là bút tích của Phương Thương Thương, hoặc cho rằng hoàn toàn hiển nhiên: Cô giáo ngữ văn vắng mặt, đại diện môn ngữ văn thay cô chấm điểm còn có gì hiển nhiên hơn thế?
Một số bạn cho rằng điểm hơi thấp tìm Phương Thương Thương để sửa điểm. Phương Thương Thương mau mắn sửa cho họ thành điểm 5. Các bạn vui tưng bừng, Phương Thương Thương cũng hài lòng chẳng kém, như thế là các bạn đã thừa nhận quyền lực mới của cậu.
Làm được đấy anh bạn - trong lòng cậu đang lớn tiếng tuyên dương chính mình, tưởng tượng ra đó là lời khen của cô giáo: Không ngờ em quả thực có năng lực.
Cô Chu quay lại lớp, nhìn thấy điểm Phương Thương Thương cho mọi người, chỉ khì mũi một cái, cười nhạt hai cái, không nói thêm câu nào.
Không nói tức là thừa nhận. Phương Thương Thương tự cổ vũ: Cơ hội lập công đến rồi.
Thế là, mọi việc trở thành quy luật, hễ cô Chu ốm ở nhà, Phương Thương Thương liền chủ động chấm bài cho mọi người.
Chỉ có Trần Bắc Yến bày tỏ phản đối hành động của cậu: Không biết xấu hổ, làm như mình giỏi lắm ấy.
Những đứa trong lớp được Thương Thương hối lộ bằng điểm 5 đều ủng hộ cậu, nhao nhao nói: Cứ để “anh ba” chấm bài đi.
Mình chỉ phụ trách tạm thời thôi, cô Chu đi dạy mình lại nhường cho cô. Phương Thương Thương ra vẻ mềm mỏng đầy tự hào, cậu ta hứa với cả lớp: Mình xin hứa không chấm bừa, để mọi người có thể gửi niềm tin.
Có một thời gian, quả thực lớp rất tin tưởng cậu, cả nhà đều vui vẻ phấn khởi, cảm thấy môn ngữ văn không cần phải học hành vất vả gì nhiều. Được điểm 5 mãi cũng chán. Có dư luận yêu cầu cho điểm 4 để thể hiện khác biệt giữa người này người khác.
Về sau, tình hình thay đổi. Cùng với sự ủng hộ ngày một rộng rãi và quyền lực được hợp pháp hóa, một cảm giác nghiêm túc xuất hiện trong đầu Thương Thương, cũng như tất cả những trái tim trong sáng khác, hễ mông ngồi vững thì tình cảm chính nghĩa bắt đầu xuất hiện trong lòng. Chim nhạn bay qua để lại tiếng hót, làm vị quan thanh liêm tức là phải yêu cầu nghiêm túc với mọi người, tăng luật lệ giảm tình nghĩa, có sai phải sửa.
Cậu rất khổ não, nhưng rất cả quyết, phát biểu trước toàn lớp: Tớ cảm thấy chúng ta không thể cứ tiếp tục như thế này, chỉ toàn điểm 5. Điều đó không thể hiện được trình độ thực sự của một số bạn trong lớp, có thể không làm như thế nữa hay không, ít ra phải nghiêm hơn…
Đồng ý. Không đợi cậu nói hết, cả lớp đã vỗ bàn vỗ ghế ầm ầm biểu thị ủng hộ. Ấn tượng cậu để lại cho mọi người là rất không có nguyên tắc, tiêu chuẩn rất thấp, nâng cao thêm một chút thì có gì đáng sợ đâu? Chỉ có “thứ nhất” và “thứ hai” - hai thằng mù chữ - là không mong muốn có thay đổi gì xảy ra, bèn lên giọng: Chúng tớ bắt buộc luôn luôn được điểm 5.
Được, được, được, hai bạn luôn được điểm 5. Phương Thương Thương lập tức chấp thuận, hỏi mọi người: Các bạn khác có yêu cầu gì không, không yêu cầu gì nữa tớ sẽ bắt đầu, đến lúc đó đừng có mà oán tớ.
Đồng ý. Cả lớp lại ầm ầm một trận, ngoác miệng ra cười như được uống mật ong.
Sau mấy ngày nghiền ngẫm, Phương Thương Thương công bố “Quy định chấm điểm mới cho môn ngữ văn lớp Một-Sáu tiểu học Thúy Vy”. Cậu nâng cao tiêu chuẩn cho điểm. Chữ phải như đánh máy mới được điểm 5. Một nội dung khác chủ yếu là đẩy mạnh mức phạt - thêm một số điều khoản. Mỗi khi nghĩ đến những ý tưởng độc ác này, cậu lại không nén được nụ cười khoan khoái.
Viết sai một chữ phạt chép hai trăm lần (cô Chu chỉ phạt một trăm, cậu tăng một trăm).
Chữ bị tẩy xóa bẩn, phạt chép một trang mới (cô Chu không yêu cầu vấn đề này, đây là phát minh của riêng cậu).
Bị 3 điểm phải chịu phạt đứng, mỗi điểm mười phút, thiếu một điểm tăng mười phút (chưa từng nghe thấy bao giờ).
Lần đầu tiên chấm bài theo quy định mới xong, cả lớp ngã ngửa. Những bạn bình thường học tốt, luôn được điểm 5 cũng hốt hoảng phát hiện ra mình cố gắng đến mấy cũng chỉ được điểm 4 thậm chí là 3. Bởi vì không một ai có thể viết như đánh máy, viết đúng tất cả các chữ lại còn đẹp đẽ ngay ngắn. Mấy đứa bình thường học kém hay bị điểm 2 điểm 3 càng thảm hại, bắt đầu làm quen với số không, từ đầu đến cuối không nhìn thấy số nào to hơn thế.
Đây là cả lớp đồng ý rồi mới làm nhé, bây giờ không được phản đối. Ai 3 điểm trở xuống đề nghị đứng lên. Phương Thương Thương hớn hở ra mặt, mệnh lệnh cho “thứ nhất” và “thứ hai”: Ai không đứng dậy, hai bạn được 5 điếm đến lôi dậy.
“Thứ nhất” và “thứ hai” chia nhau ra hành động, vừa đánh vừa mắng, cả lớp là một vùng oán thán, đứng lên hàng loạt.
Từ đó, lớp Một-Sáu đến giờ ngữ văn luôn có hơn một nửa học sinh phải đứng. Ai đi ngang qua không biết sẽ tưởng trong lớp thiếu ghế hoặc là kỉ luật lớp quá kém.
Một số học sinh đã quen đứng, hễ vào giờ ngữ văn tự giác đứng dậy. Có người được ngồi không chịu nổi xung quanh một rừng người đứng, cảm giác như rơi trong bẫy - thà đứng lên còn hơn.
Rất nhiều người đã biết cách vừa đứng vừa làm bài tập, tay luyện vươn dài, mắt quen nhìn xéo xuống.
Một ngày, rốt cuộc cậu cũng tóm được Trần Bắc Yến viết sai chữ “nhà”, lập tức cho điểm 3, yêu cầu đứng dậy.
Trần Bắc Yến không chịu, cự lại: Bạn có quyền gì phạt tôi, tôi là lớp trưởng.
Phương Thương Thương đập bàn tự mình đến lôi dậy. Trần Bắc Yến vẫn không động đậy. Cậu xỏ hai tay vào nách cô gần như bồng cô dậy, vừa buông tay cô đã lập tức ngồi xuống. Cứ thế mấy lần, Phương Thương Thương đành ôm Bắc Yến mà đứng, đầu gối ấn vào hai chân, Trần Bắc Yến vẫn tư thế như đang ngồi, chỉ khác là ngồi lên chân Thương Thương. Cả lớp nhìn thấy cười rần rần.
Trần Bắc Yến cũng cười, kiên trì tư thế đầy tính tượng trưng đó.
Phương Thương Thương cũng kiên trì không dám buông tay - nửa phần thân chênh vênh như một người tốt bụng nhiệt tình làm đệm đỡ người khác ngồi, cố giơ ngón tay hổn hển tuyên bố:
Vào giờ ngữ văn thì phải nghe lời đại biểu môn học chứ.
Để ngón tay xuống xong, cậu cảm thấy hài lòng, cảm giác đầu tiên của một kẻ đảo chính cướp quyền thành công.
Lần này cậu làm hơi quá, lại có phần xui xẻo, quên mất nhà trường cử cô Lý Tử Thu bên lớp Một Một đến thay cô Chu. Lúc đó cô Lý đang chuẩn bị vào lớp. Cô Lý đẩy cửa vào, phát hiện trong lớp tất cả đều đang đứng, có hai đứa ôm nhau, tư thế cực kì khiếm nhã.
Làm gì kia, tại sao tất cả lại đứng - còn hai vị kia nữa, các vị đang làm gì?
Bởi vì các bạn không hoàn thành bài tập. Phương Thương Thương hốt hoảng rời khỏi người Trần Bắc Yến, lau mồ hôi trán trả lời.
Cả lớp đều không làm xong bài tập? Cô Lý khó tin, nhìn Phương Thương Thương ngờ vực: Em làm gì? Cán bộ lớp à?
Đại diện môn ngữ văn ạ. Phương Thương Thương khiêm nhường trả lời.
Cán bộ lớp đâu? Cô Lý hỏi.
Trần Bắc Yến giơ tay.
Đem tất cả vở bài tập của lớp lên đây.
Phương Thương Thương múa tay như cao thủ bát quái chưởng, vài đường đã đẩy được Bắc Yến ra xa, xoay người lôi toàn bộ bài tập của lớp trong hộc bàn ra, hai tay nâng cung kính đặt lên bàn cô giáo. Đặt xong còn chưa đi, hí hửng đứng một bên nghẹo cổ cùng xem vở với cô Lý.
Mấy cuốn vở đều bị một cây bút chì bôi sửa be bét, phê lung tung: Kém, rất kém. Chỉ có cuốn trên cùng viết sảng khoái:
Tốt, rất tốt - ưu!
Ai chấm đây? Cô Lý hỏi môi run run.
Em. Phương Thương Thương tì hai tay lên mép bàn, một chân thò ra sau gõ gõ xuống nền nhà, chẳng hiểu tình hình, ra sức kể công: Cô Chu không đến lớp, em thay cô chấm bài.
Cả lớp đều nhìn ra, cô Lý chỉ muốn quăng cả chồng vở tập vào mặt Phương Thương Thương. Động tác đó thực hiện được nửa chừng, dừng lại trước đầu mũi Thương Thương, chỉ cách gang tấc.
Phương Thương Thương vẫn lảo đảo một lúc, giật lùi nửa bước, mặt hãi hùng.
Về chỗ! Cô Lý vung tay như nữ sĩ cách mạng đang diễn thuyết, chỉ thẳng xuống dưới, đầu ngật mạnh một cái.
Em làm đây à? Cô Lý xua tay ra hiệu cả lớp ngồi xuống, rõ ràng đang tìm từ để diễn tả cảm xúc của mình. Cô quả thực không biết nói gì, tiếng Hán phong phú đa dạng bỗng biến đâu mất, trong đầu chỉ còn cảm giác đầu tiên bám chặt. Dừng mấy giây sau, câu nói buột ra vẫn là câu đầu tiên lúc vào: Em làm cái gì thế.
Dũng cảm - đó là bước đi bình thản về chỗ trong ánh mắt hả hê độc ác của cả lớp, trên mặt không có nước mắt, khóe miệng vẫn nở nụ cười. Dù chẳng có gì vui, nụ cười kia là cần thiết. Đó là một liều thuốc tốt, có thể chữa lành vết thương của mình chỉ trong vài bước chân. Làm thế khi ngồi xuống ta sẽ thấy dễ chịu, cảm thấy mình như đang cười thực sự. Có lúc nụ cười sẽ lan ra trong chính ta, mặc dù thông thường, trong mắt người xung quanh có thể gọi đó là vô liêm sỉ.
