Chương Sáu

Hoàng hôn lần đó thật đẹp, đến lúc chết Phương Thương Thương cũng sẽ vẫn nhớ như in khung cảnh ấy. Ráng chiều như ngọn đuốc khổng lồ rừng rực cháy giữa màn trời đang nghiêng dần xuống thấp, ánh lửa nhuốm hồng đất đai bao la, tất cả mây trên trời đang chuyển động giữa bốn bề gió nổi, cuồn cuộn như dòng sông hung dữ, lao đi ầm ầm. Màu xanh đang tan ra giữa không trung, từng mảng từng mảng lớn rơi rụng, ngả vàng. Cả vòm trời lúc ửng lúc mờ, khi sáng lên thì chói lọi rực rỡ, đan xen những luồng ánh sáng khổng lồ chiếu rọi, khi tối cả một vùng xám xanh, mong manh ẩn hiện như cánh ve, trông giống một lò than bề ngoài đã cháy thành tro, trong vẫn nghi ngún đỏ. Dưới bầu ánh sáng biến hóa khôn lường, cây cối nổi bật từng lùm rõ rệt như lúc trời âm u; nhà cửa bằng gạch đỏ cũng ánh lên vô số sắc vàng, khiến những bức tường trở nên rực rỡ ngả màu da cam; bãi cỏ, hoa lá khắp nơi đều một sắc vàng khô, nhìn đâu cũng giống một bức ảnh chụp thiếu sáng.

Trong bức ảnh có khúc quân nhạc phát từ loa công cộng, giọng tốp nam thô trầm khỏe khoắn; có mùi cơm nước lan tỏa, mới ngửi đã biết ngay là bắp cải đun trong nồi lớn và cơm gạo tẻ hấp bằng lồng; có từng tốp người mặc quân phục màu vàng bước ra khỏi khu nhà làm việc, chia đôi ngả đi về hai phía của sân vận động. Trên sân có mấy người đàn ông đang chơi bóng rổ, một người cao lớn mặc áo ba lỗ màu đỏ có in chữ đang khom mình dẫn bóng luồn lách, mái tóc dựng đứng trên đầu và bắp tay cuồn cuộn khá bắt mắt; một chiến sĩ đầu trọc lốc hai tay giơ cao thanh tạ, cơ ngực nổi căng rắn chắc; một phụ nữ trẻ tóc phi dê, mặc áo kiểu Lênin, đạp xe, qua bục cảnh vệ thò chân chống một cái xuống mặt đường; một đám học sinh tiểu học cao thấp lố nhố bước vào trong cổng, một đứa trong bọn ngoẹo cổ nhìn bao da đựng súng lục trên hông chú lính gác; một chú bộ đội tay giữ chồng báo tay kia cầm ghi đông đạp xe vù vù, người chú nghiêng về trước, mắt nhìn thẳng, giọt mồ hôi lấp lánh dưới vành mũ. Hai cô bé đi ra từ một tòa nhà, một khuôn mặt đã ra đến chỗ nắng chiếu, khuôn mặt kia còn ở trong tối, trên tay họ là cặp lồng cơm bằng nhôm sáng trắng.

Chú bộ đội chở báo đạp xe vụt ngang qua họ. Hai cô bé xuống đến bậc tam cấp cuối cùng thì nhảy thoắt xuống, như thi xem ai nhảy xa hơn. Hai người đứng thẳng dậy xong, bắt đầu nhảy tưng tưng theo từng ô nhà vẽ bằng phấn đọc trên mặt con đường nhỏ, cặp lồng cơm trong tay cứ thế phát ra tiếng leng ca leng keng. Người phụ nữ trẻ mặc áo Lênin xuống xe trước một tòa nhà, vội vã xách túi đi thẳng vào một cầu thang. Đám học sinh tiểu học ùa chạy, cặp sách va lộp bộp theo mỗi bước chân, chúng chia ra lần lượt chui tọt vào những cầu thang khác nhau. Phía cổng tây xuất hiện càng nhiều người nhà, học sinh, kẻ đạp xe người đi bộ rộn rã kéo vào. Tia nắng hoàng hôn cuối cùng từ phía tây dường như cũng theo chân họ len vào. Con đường xi măng như chiếc khung ảnh vàng rượi, tôn lên những bóng người, bóng xe, xuôi xuôi ngược ngược.

Dòng người mặc quân phục vàng tỏa ra trên mỗi con đường, tiến vào mỗi dãy nhà, hòa vào với đám trẻ con phụ nữ, hoặc tụm lại chuyện trò, hoặc dắt nhau cùng đi, giúp một tay xách giỏ, bê túi. Họ đều trạc trung niên, béo tốt và hiền hòa, người cao kẻ thấp khác nhau, nhưng tuổi tác tương đương. Giọng bọn họ người Nam kẻ Bắc, dáng đi đều xuềnh xoàng thoải mái. Nếu không có bộ quân phục, chắc ai cũng nhầm là chủ nhiệm các cửa hàng bách hóa, hoặc anh cán bộ hậu cần của đơn vị. Mười mấy năm không phải nghe tiếng súng nổ, tuổi dày hơn, ăn uống tốt hơn, vận động ít hơn, các tuyến nội tiết hơi biến đổi, các sĩ quan đều có vẻ “phát phúc”, có chút sạch sẽ gọn gàng. Nếu chỉ nhìn bên ngoài, rất khó hình dung được các vị ăn nghỉ điều độ này đã từng có thời chăn trâu, chặt củi. Đi làm về tới nhà là vừa giờ ăn tối - thời gian dễ chịu và mong chờ nhất trong ngày. Bọn họ đều làm việc nhà, đều nể vợ, lau lau rửa rửa, dạy dỗ con cái. Trên khuôn mặt họ ánh lên sự thỏa mãn, hài lòng, chẳng phải phiền lụy nhờ vả ai.

Giữa khung cảnh êm đềm như thế, hình ảnh cô Lý cũng trở nên mềm mại hơn, thân thiện hơn. Trông cô như một thiếu phụ đang tìm đứa trẻ mải chơi về nhà ăn cơm, nhìn nhìn ngó ngó, vừa đi vừa hỏi, thỉnh thoảng lại dừng chân bắt chuyện, cười chào mấy câu rồi lại thảng thốt kiếm tìm bốn phía.

Phương Thương Thương núp vào trong lùm cây um tùm, mặt lẫn giữa những trái đào. Cô Lý đi qua đi lại trước mặt mấy lần vẫn chẳng phát hiện ra. Cậu nhìn hết lượt những người mặc quân phục vàng nhưng vẫn chẳng thấy cha mình đâu. Đã mấy lần cậu suýt nhầm, nhưng khi đến gần lại hóa ra người khác, phí cả công hồi hộp. Cậu cảm thấy mình quên mất khuôn mặt của cha. Đèn trong gian bếp của nhà 42 đều bật sáng, chỉ có cửa sổ nhà cậu vẫn tối om. Bà ngoại và dì đã về Thẩm Dương, chẳng còn ai mời cậu ăn cơm tối nữa. Trời ngả sậm, người đi đường thưa hẳn, trên sân cũng không còn ai chơi bóng. Mọi người chẳng ai phát hiện được cậu. Nước mắt lặng lẽ chảy xuống, cậu bứt bứt lá cây, nấc nghẹn. Bố mẹ đều đang ở xa rồi. Cậu thấy nhớ vườn trẻ, lúc này chắc là đã rửa tay xong, ngồi vào ghế ăn cơm. Một cành đào đã bị cậu bứt sạch cả lá, cành cây chắc phải đau lắm, phát ra tiếng cót két. Cậu không hái trái đào, cô nuôi đã nói hái đào là trẻ con hư, hái thế gọi là ăn trộm. Cậu muốn làm đứa trẻ ngoan, nhưng lúc nào cũng bị đuổi đánh như một đứa hư hỏng. Ai cũng rượt đuổi cậu, bạn bè đuổi, cô nuôi đuổi, Trần Nam Yến cũng đuổi. Nghĩ tới đây cậu khóc to lên thành tiếng. Cậu trề môi, ngửa mặt lên, vừa khóc vừa nhìn xung quanh. Chỉ nhìn thấy mỗi chú cảnh vệ trước nhà Lý Tác Bằng. Chú lính thủy đeo súng lục đang đứng bên ngoài vườn hoa nhà họ Lý, ngoáy lỗ mũi, chẳng hề liếc về phía này một lần nào. Tiếng của Phương Thương Thương nhỏ dần rồi chuyển sang thút thít, trong khi nước mắt không ngừng chảy. Cậu sờ tay lên những trái đào chín tới, lớp lông mịn trên quả đào lập tức kích thích bàn tay cậu, da tay ửng lên, ngứa ngáy. Cậu đứng dậy, cảm thấy hai mông như đã bẹp gí, đít quần dính nhựa đào, kéo ra muôn vàn sợi tơ mảnh. Cậu đạp lên cành cây, tay gạt đám lá, thò cổ ra ngoài nhìn. Chẳng có ai đến nữa, cậu chuẩn bị trèo xuống.

Phương Thương Thương thình lình rụt cổ lại, cậu nhìn thấy cô Lý và cô Trương phó chủ nhiệm dẫn Phương Siêu ra khỏi cổng vườn trẻ. Cậu trở nên phấn khích, ẩn mình sâu vào trong lùm cây, tự lấy làm khoan khoái. Đợi một lúc không thấy ai lại gần, lén nhìn ra mới hay bọn họ đi vào trong cầu thang, cậu hết sức thất vọng. Chỉ một lát, ba người lại đi ra, đứng trước ngã tư đường, tựa hồ chẳng biết phải đi tìm ở đâu nữa. Miệng Phương Siêu đang nhai gì đó, rõ ràng là bị lôi từ bàn ăn ra đây. Cậu ta nhìn ngơ ngác về phía những cây đào, Phương Thương Thương thò đầu chỉ muốn gọi anh, miệng bật ra mấy tiếng nho nhỏ: đồ ngốc, em ở đây mà. Phương Siêu nhìn mấy cây đào một lúc, lại ngước lên nhìn hai cô. Ba người quay lưng đi về phía vườn trẻ.

Phương Thương Thương nhảy xuống đất, đứng bên vỉa hè, chỉ cần một trong ba người kia quay đầu lại lập tức sẽ nhìn ra cậu. Phương Thương Thương khuỳnh tay chống nạnh, hiên ngang như một vị anh hùng, bước ra giữa lòng đường, đôi mắt nhìn chòng chọc bóng dáng ba người, cho đến khi cả ba khuất dần sau lối rẽ trong sân vườn trẻ. Không hề có ai quay đầu lại. Họ đối với mình chẳng tốt tí nào - Phương Thương Thương bực dọc xoay người, đầu cúi gằm, tay chống nạnh chán nản bước đi.

Cậu đi ngang qua những cây đào. Nhìn vào khoảng cách giữa chúng cũng cố sải bước dài hơn. Mình phải ốm, xem mọi người có không thèm quan tâm mình nữa không - nhìn thấy ánh đèn trong khu cách li của vườn trẻ, cậu hằn học nghĩ.

Cháu bé, không đi tiếp nữa.

Phương Thương Thương nghe có tiếng người nói liền đứng lại. Cậu đã đến trước cổng khu làm việc, chiến sĩ cảnh vệ đang nhìn cậu.

Cháu là con nhà ai đấy? Chú cảnh vệ bước ra khỏi trạm gác.

Cháu trốn từ vườn trẻ ra đây. Phương Thương Thương ngửa mặt nhìn người lính to cao.

Sao cháu lại nghịch thế. Chú lính cười, lừa chú phải không? Ở đây có điện thoại có thể gọi cho vườn trẻ đấy.

Thật ạ. Phương Thương Thương nghiêm nghị. Cô nuôi không tốt, các bạn cũng không tốt, nên cháu bỏ đi.

Bố cháu là ai?

Bố cháu là… bố cháu là… Phương Thương Thương không biết tên, chỉ tay vào khu làm việc: Bố cháu làm ở trong nhà kia.

Trong mấy nhà này đều không có người. Mẹ cháu tên gì? Nhà cháu ở đâu?

Cho cháu xem súng của chú được không?

Được. Chú lính cảnh vệ mở bao súng trên hông: Chỉ được nhìn một lần thôi.

Súng này có bắn được không? Phương Thương Thương kiễng chân bám tay vào thắt lưng chú lính, sờ mó phần thần súng đen bóng lộ ra: Cho cháu bắn một phát được không?

Ấy không được, làm thế là chú vi phạm kỉ luật. Chú cảnh vệ cười, cài bao súng lại.

Chỉ một phát thôi.

Bé con nhà ai thế này, sao lại chạy ra đây? Một chiến sĩ cảnh vệ khác bước lại, vừa rút thuốc lá ra châm, vừa nói.

Không biết, đứng đây được một lúc rồi. Chiến sĩ đang trực trả lời.

Mau về nhà đi bé. Chốc nữa trời tối có chó sói xuất hiện đấy. Chiến sĩ mới ra ngồi xổm xuống, tay ôm gối hút thuốc.

Năm nay nhà cậu lại được mùa à? Chiến sĩ đang trực hỏi người kia.

Phương Thương Thương hổn hển dừng bước, nhìn thấy giữa sân vận động có mấy người đang căng tấm phông trắng lên hai cây cột gỗ cao, cậu hiếu kì bước lại. Mấy người này đang xỏ sợi dây buộc hai góc tấm phông vào chiếc vòng sắt buông từ trên cột xuống, sau đó hai người chạy ra hai đầu, ra sức kéo dây, từng chút từng chút một như đang kéo cờ, cả tấm phông trắng được treo lên giữa không trung, vuông vắn phập phồng. Họ chuẩn bị chiếu phim - Phương Thương Thương chợt hiểu ra. Mọi người từ các dẫy nhà lục tục kéo ra, xách theo đủ mọi kiểu ghế đòn, ghế mây, rất nhanh đã ngồi đầy phân nửa sân vận động. Bốn góc của màn ảnh đã buộc chặt vào cột gỗ, nhưng gió vẫn làm nó phồng lên xẹp xuống, động đậy không ngừng. Những người chiếu phim xếp xong bộ loa, dựng máy chiếu lên ở phía xa. Máy chiếu phát ra một chùm sáng trắng, chiếu lên màn ảnh. Tấm màn sáng lên như một ô cửa sổ. Rất nhiều trẻ con chạy lại phía dưới tấm phông, dùng bàn tay làm thành hình dạng các con vật khác nhau. Cả sân vận động gần như kín người, hơn nghìn người nói nói cười cười, tạo thành tiếng ầm ì cực lớn như máy bay xuống thấp. Trẻ con lớp lớn của vườn trẻ cũng được ra xem, xếp thành hàng, mỗi người ôm một chiếc ghế nhỏ. Cả lớp ngồi ngay phía trước hàng đầu tiên. Trời tối hẳn, cách mấy bước đã chẳng nhìn rõ mặt nhau. Phương Thương Thương ngồi đối diện bọn họ trên sân bóng rổ, chẳng ai chú ý thằng bé ngồi lẫn giữa những người lớn lại chính là cậu.

Phim bắt đầu. Một chiếc huy hiệu quân Bát Nhất màu đen tỏa hào quang lấp lánh hiện ra trên màn hình, tiếp đó là tiếng bom đạn, tiếng súng bắn rát. Quân Nhật Bản tay trái cầm dao, mũ có tấm vải che sau đầu đang xông tới, tên chỉ huy cưỡi trên mình ngựa cũng tay trái vung đao, miệng gào thét những âm quái dị. Quân Bát Lộ nằm dưới hào, cũng dùng tay trái bắn súng, bắn một phát lại lên đạn một lần. Rất dễ nhận ra họ, người nào cũng đẹp đẽ hơn quân Nhật Bản, mắt sáng mày đậm, trên mũ đính hai chiếc cúc áo. Dân chúng trong làng bồng bế nhau hốt hoảng tháo chạy, từng đụn khói dựng lên giữa mọi người. Phương Thương Thương không thấy lo cho họ. Cậu đã nhiều lần xem phim, dù không nhớ được tên phim, nội dung cũng láng ma láng máng, nhưng chẳng hiểu sao vẫn biết tình tiết sẽ diễn biến như thê nào. Cậu lo cho những chiến sĩ quân Bát Lộ anh dũng kia hơn cả. Chốc nữa chắc chắn bọn họ phải tháo lui, để người chạy không nhanh hoặc bị trúng đạn lại cho nhân dân che chở - không khác lắm so với trò chơi trong vườn trẻ.

Quả nhiên, các chị, các mẹ, các cụ bị bọn giặc bao vây thành một vòng. Hai vị chỉ huy vừa nãy còn dũng mãnh vừa bắn vừa tung lựu đạn lúc này đều đã lẫn vào giữa dân chúng, súng chẳng cầm, hai cúc áo trên mũ cũng gỡ ra, trên người là bộ quần áo ăn mày. Khung hình hiện lên một cụ già râu tóc bạc phơ cứ đứng chắn cho hai người. Phương Thương Thương thở dài, thế là hết, cụ già này nhất định sẽ bị bọn giặc thiêu chết.

Ngồi xem phim từ phía ngược lại, thấy mọi người đều dùng tay trái, Phương Thương Thương vừa thấy vướng víu lại vừa thú vị, tay trái mình cũng bất giác ngứa ngáy, lượm viên sỏi lên ném xiêu ném vẹo ra xa.

Anh sáng trên màn hình hắt xuống, soi tỏ những khuôn mặt say sưa của bọn trẻ lớp lớn. Bọn họ đang lo lắng cho bà con trong làng, từ nhỏ đã hiểu người tốt thường có ít đạn, quân chủ lực kéo đến bao giờ cũng sau khi trận đánh đã kết thúc. Ông cụ bị trói vào thân cây, nhưng không hề sợ hãi. Bọn trẻ cũng không xót xa ông cụ cho lắm, đằng nào bên mình cũng có người phải chết, bọn trẻ đồng ý để quân địch chọn ông già, chỉ cần bộ đội chủ lực không bị tổn thất, tính ra bao giờ quân ta cũng chiến thắng.

Ông cụ bị thiêu đầu gục xuống. Kiểu cái chết có âm nhạc phối cùng, có mọi người chứng kiến, từ đầu đến cuối, không hề thấy đau đớn mà chỉ nuốt theo một niềm uất hận này, Trần Nam Yến cho rằng thật đẹp đẽ. Nếu để Trần Nam Yến chọn một thời khắc đầy chất thơ, chắc chắn cô sẽ chọn cái chết.

Quân chủ lực sắp đến rồi nhỉ? Cô khẽ vươn vai, hỏi Phương Siêu.

Đúng lúc đó, cô bé trông thấy Phương Thương Thương lộ diện dưới ánh sáng của màn ảnh. Cậu tựa người vào một chiến sĩ đang say sưa vừa xem vừa nhe răng cười, ngủ thiếp đi. Tiếng reo hò khi bộ đội kéo về cũng chẳng làm cậu tỉnh giấc. Những hình ảnh hỗn độn nào người nào ngựa, nào súng nào gươm hắt bóng lên mặt cậu vệt sáng vệt tối như ngựa vằn, vừa giống cây đàn phong cầm lúc rộng lúc hẹp. Khuôn mặt nhỏ bé đầy biến đổi, chỉ có đôi mắt trước sau vẫn nhắm nghiền. Cậu ngủ rất say. Chiến sĩ khẽ né vai, cậu liền ngã dài ra sau, tiếp tục ngủ.

Em cậu kìa. Cô chỉ cho Phương Siêu xem.

Phương Siêu nhìn chẳng rõ thằng bé đang nằm dài bên kia sân bóng, lại còn bận theo dõi màn ảnh.

Trần Nam Yến quay đầu tìm cô nuôi, không thấy. Cô kéo Phương Siêu cúi người lao qua sân bóng, xuống dưới màn ảnh. Tên sĩ quan Nhật đang bị dồn vào bước đường cùng, bốn phía đều là những họng súng chĩa vào hắn. Phương Siêu đứng lại xem. Trần Nam Yến một mình chạy lại bên đứa trẻ đang nằm trên đất, quỳ xuống lay cậu tỉnh dậy. Thằng bé ngủ say như chết, lay thế nào cũng không mở mắt. Những người lớn xung quanh đều đang dán mắt lên màn hình, lòng thỏa mãn chờ đợi. Một tích tắc, Trần Nam Yến thoáng nghĩ hay là Phương Thương Thương chết rồi, liền cúi xuống áp sát mặt cậu. Lập tức cô ngửi thấy mùi sữa hoi và hơi thở của cậu bé, bèn mỉm cười. Cô luồn cánh tay xuống dưới gáy Phương Thương Thương, bàn tay đỡ lấy mặt cậu như khi mẹ bồng em gái cô, ráng đỡ Phương Thương Thương ngồi dậy. Tay kia của cô luồn xuống dưới hai đầu gối cậu, dùng sức kéo lên. Thằng bé khá nặng bị nhấc lên khỏi mặt đất. Lúc này, chiến sĩ ngồi bên cạnh bỗng quay sang nói: cháu nên gọi bố mẹ đến.

Tên chỉ huy quân Nhật chết rất thảm, rất xấu xí. Hơn nghìn khán giả ngồi hai bên màn hình đồng loạt vỗ tay, ai nấy cười rạng rỡ. Bọn trẻ chõ lên màn hình nơi có thằng giặc chết, cùng hét: Đáng đời!

Phương Thương Thương chợt tỉnh, hé mắt ngơ ngác nhìn đám đông đang hoan hô rồi lại dựa đầu vào lòng Trần Nam Yến, tay vòng lên ôm chặt lấy cổ. Trần Nam Yến bế Phương Thương Thương đi được vài bước giữa dòng người đang tản ra, cảm thấy mình thật vĩ đại.

Trong mơ, Phương Thương Thương đang theo bộ đội vượt sông. Cậu nằm bò trên lưng ngựa, lắc la lắc lư theo từng bước chân. Trời tối đen, trong đoàn quân có anh trai, có Trần Nam Yến và rất nhiều anh chị lớp lớn. Bọn họ cúi đầu lặng lẽ bước, quân đoàn trưởng, sư đoàn trưởng đều lạc mất đơn vị của mình, các chiến sĩ cũng chỉ xách những chiếc ghế nhỏ trong tay. Trận chiến vừa rồi không thắng, Phương Thương Thương thấy trách nhiệm thuộc về mình. Khi quân địch xông lên, cậu bị bất tỉnh nhân sự, chắc chắn là bị thương, nhưng khắp người chẳng thấy một vết sây sát. Có lẽ viên đạn đã xuyên qua mất rồi. Cậu muốn xuống ngựa, lấy lại súng và kêu gọi mọi người: Các đồng chí, không được cứ tan tác thế này! Ngựa xốc cậu lên cao hơn, kẹp chân cậu chặt hơn. Con ngựa khoác chiếc áo choàng lớn chấm xanh kiểu cô nuôi vườn trẻ. Cần phải bắn chết vài con. Phương Thương Thương chập chờn nghĩ.

Mọi người đã tản ra hết, chỉ còn lại đội vườn trẻ vẫn giữ được hàng ngũ. Tiến vào làng, cậu được đưa vào căn nhà kiên cố đèn đuốc sáng choang, bà con cô bác kéo đến thăm nom, bưng theo bát mì sợi có cà chua trứng gà nóng hôi hổi. Chị Lý thật tốt bụng. Phương Thương Thương mỉm cười mệt mỏi, định nói với chị rằng vết thương của tôi không đến nỗi nặng, chỉ buồn ngủ thôi. Cậu ăn mấy miếng, chợt nhớ ra người bị thương không được ăn nhiều, nếu để lộ ra thì không những không được ngủ, còn bị đưa trở lại tuyến đầu. Phải ngủ đã, phải ngủ đã, cơm nước thì thiếu gì, lần bị thương này phải làm sao nghỉ ngơi chừng nửa tháng, hưởng chút thư nhàn. Phương Thương Thương ngầm tính toán rồi trèo lên giường mình. Lúc cởi áo còn nhớ ra, trước lúc ngủ đừng quên hỏi chị Lý xem đã bắt được con gián điệp họ Đường hay chưa, trước lúc ra trận đã dặn dò dân binh mấy lần rồi. Lần này bộ đội không đánh lùi được quân địch, bọn gián điệp trong làng thể nào cũng hoạt động ráo riết hơn. Cậu mong sao không bị địch bao vây trở lại khi trời còn chưa sáng, lại phải chui xuống hầm địa đạo.

Ngày mai phải mượn lực lượng của hải quân để phản công. Phía tây còn rất nhiều bộ đội chưa sử dụng. Mình không tin có mỗi mấy thằng lính Nhật mà đánh không lại. Ba tám li nói chung cũng lỗi thời rồi, chúng ta có pháo - mẹ nó chứ, tại sao máy bay bên không quân lại không cất cánh? Thấy chết không thèm cứu, rõ ràng muốn bảo toàn lực lượng. Quân Nhật đã đánh đến tận khu nhà chúng tôi, mấy ông ở Mộ Công Chúa mà an toàn được à? Phải phê bình bọn họ, ra quân lệnh, nếu không trận này đánh thế nào được.

Ngày hôm sau, Phương Thương Thương thấy mình vẫn chỉ là một đứa bé, nằm giữa một vùng la liệt những giường là giường, lại rơi vào tay cô Lý cô Đường, không nén được, òa khóc nức nở.

Cậu úp mặt xuống gối, người bật lên từng chập, khóc lóc vô cùng thảm thương. Nước mũi chảy xuống tận miệng, muốn thở phải nhấc hẳn đầu lên. Cậu khóc hết một buổi sớm, bò lâu đến mệt nhoài, lại vật ngửa ra úp chiếc khăn trải gối ướt lên mặt khóc tiếp. Thực khó lòng chấp nhận hiện thực này, chẳng còn dũng khí để lại bắt đầu một ngày của cái cuộc sống vườn trẻ nữa. Cô nuôi và các bạn chẳng có ai để ý đến cậu, chẳng khuyên lơn cũng không thèm gọi cậu dậy. Mọi người đều cho rằng cậu đang vô cùng hối hận về hành động hỗn láo của mình nên đau khổ như thế.

Các bạn nhỏ lại ra sân tập thể dục như thường, tập xong kéo vào phòng để ăn sáng. Mọi người hiểu Phương Thương Thương đã phạm phải tội lỗi tày trời, dường như không thể tha thứ được nữa, thế nên ai cũng cố tỏ ra ngoan ngoãn hơn. Bữa sáng vô cùng lặng lẽ, khác hẳn những ồn ào náo nhiệt trước đây. Cả dãy vườn trẻ chỉ thấy vọng ra tiếng một thằng bé khóc lóc đứt quãng.

Nhìn qua tấm khăn, Phương Thương Thương thấy có bóng người bước lại, người này lên tiếng, là giọng của cô Đường: biết sai là tốt, đừng khóc nữa mà dậy đi thôi.

Giọng nói của cô Đường có phần run rẩy, âm thanh rất thấp, nghe rõ khẩu âm quê nhà. Lúc này đây Phương Thương Thương thực sự không chịu nổi có người đối xử tốt với mình, nước mắt chảy nhiều hơn. Cậu khóc, thứ nhất là khóc mình đáng lẽ không nên đắc tội với cô Đường, để ra nông nỗi ngày hôm nay; thứ hai là trách cô nuôi: nếu cô tốt bụng với mình thế này từ trước thì mình làm gì phải chửi cô, phải giận cô, rồi còn chạy ra ngoài nữa - thế có phải mọi chuyện đều tốt đẹp không?

Nghĩ thêm một lát rồi dậy ăn. Cô nuôi không bắt bẻ cháu đâu, cô làm cô nuôi từ đầu đã chuẩn bị tư tưởng, không sợ thiệt thòi, không tủi thân. Chỉ cần cháu chủ động nhận ra lỗi lầm cô lại đối xử với cháu như trước.

Cô Đường nói mấy lời này, cổ họng cũng hơi nghẹn ngào. Cô dùng tay xoa xoa mớ tóc mái của Phương Thương Thương, ngón tay cô rất khô, rất ấm. Cô Đường đứng lên đi mất.

Phương Thương Thương lại chảy nước mắt một chập nữa, tự thấy rõ không thể chạy trốn khỏi hiện thực, xem ra cũng chẳng lấp liếm được chuyện này, trước sau đều phải nhìn mặt cô nuôi, nhìn mặt các bạn, phải cho mọi người một câu trả lời. Ngoài ra, quả thực cậu thấy đói lắm rồi. Sớm biết hôm sau tình cảnh hóa ra thế này thì tối qua đã không lãng phí bát mì ấy.

Phương Thương Thương thu hết nghị lực ngồi bật dậy, giật chiếc khăn trên mặt ra. Nắng ngoài cửa sổ lập tức rọi vào mắt cậu. Đôi mắt vừa sưng vừa đỏ vì khóc, nhìn mọi vật đều phải nheo nheo, dù không đau buồn cũng tự động ứa nước mắt.

Mặc quần áo xong cậu trèo xuống đất, một tay lần lữa bìu ríu níu lấy những thành giường đi qua, lừng khừng bước ra phòng ngoài. Sao mà mong cuộc sống không phải có một ngày như thế này. Giá mà được giống như trong phim, chớp một cái màn hình hiện ra dòng chữ “nhiều năm sau”.

Cậu liếc nhìn lần cuối phía ngoài cửa sổ chan hòa ánh nắng, không hề có bộ đội của mình, đành đẩy cửa phòng ngủ bước ra - mặt mũi bẽn lẽn xuất hiện trước mọi người.

Các bạn đang xoài người ra bàn lặng lẽ tập vẽ, vừa thấy cậu lập tức nhất loạt ngẩng đầu lên, vài đứa mắt mũi hấp háy hớn hở, sau đó lại nhất loạt cúi đầu, chăm chú vào những bức tranh.

Cô Đường đang đẩy cây lau nhà, dấn chân đẩy tay, mỗi bước lau ướt một hàng. Hình như cô cũng mới khóc xong, hai mắt đỏ hoe trông thật thà chất phác. Nhìn thấy Phương Thương Thương, cô dựng cán giẻ lau nhà vào tường, sải bước lại gần dắt tay cậu ra một chiếc bàn nhỏ kê lẻ loi bên cạnh cửa. Trên bàn có một cái bát tráng men to đựng cháo, một đĩa củ cải thái lát chấm tương và bốn cái bánh bao đường.

Phương Thương Thương húp cháo, ăn bánh bao. Cháo và bánh đều âm ấm, lớp đường trong bánh bao đã kết lại thành dạng hạt. Bình thường bữa sáng mỗi người chỉ được hai chiếc, hôm nay một mình cậu được bốn. Rất nhiều bạn quay lại len lén cười với cậu. Phương Thương Thương vênh vang liếc bạn, chân gác chữ ngũ, nhìn thấy cô Đường đang lau nhà lập tức bỏ chân xuống, cúi đầu húp cháo.

Các bạn xếp hàng đi xa rồi. Phương Thương Thương ngồi một mình trên chiếc ghế nhỏ trước cửa sổ phòng sinh hoạt, ngắm vết nước trên sàn nhà bốc hơi khô dần. Vườn trẻ thật yên tĩnh, trên tầng cũng không có tiếng bước chân. Cậu đã nghĩ xong xuôi, chốc nữa lên trên kia chủ động nhận lỗi, không được chạy trốn, không được chửi, xin lỗi cô, sẽ không vi phạm nữa. Nên vẽ thêm một bức tranh tặng cô Đường bày tỏ lòng ăn năn. Vẽ gì đây? Hoa hướng dương, mặt trời, chú chim? Cần phải có người, một lớn một nhỏ. Người lớn là cô Đường, người nhỏ là mình. Người lớn dắt tay trẻ con, bên cạnh là hoa hướng dương, mặt trời và chim. Viết lên tranh tên mình và tên cô nuôi Đường - chữ Đường này có phải là “đường” trong “kẹo đường” không nhỉ?

Cô Đường, cô Lý và phó chủ nhiệm Trương lách người qua cửa bước vào. Trên tay cô Lý và phó chủ nhiệm Trương còn có một cuốn sổ. Ba người đứng trước mặt Phương Thương Thương thành hình vòng cung. Cô Lý và phó chủ nhiệm Trương vặn nắp bút, viết loằng ngoằng mấy nét lên giấy để thử mực.

Người lớn chưa thấy nói gì, Phương Thương Thương đã dũng cảm đứng dậy, khoanh hai tay nhìn cô Đường, đột ngột cất tiếng: Cháu sai rồi, không được chạy, không được chửi cô, xin lỗi cô, lần sau không vi phạm.

Nói xong gập mình vái một cái chẳng theo thể thức nào cả, khiến cô Đường bất giác trợn mắt chẳng biết nói gì.

Cháu ngồi xuống, cháu ngồi xuống. Không cần vội vàng nhận lỗi. Cô Lý kéo gấu áo cậu ra phía sau, ngồi trở lại xuống chiếc ghế nhỏ.

Có ý thức biết nhận lỗi là rất tốt. Phó chủ nhiệm Trương khẽ đẩy kính lên nói, vấn đề không ở chỗ lỗi lầm lớn hay bé, chủ yếu là xem thái độ tốt hay xấu, có thể đào sâu để tìm ra căn nguyên của lỗi lầm hay không, tìm ra được căn nguyên thì sửa rất dễ, thế mới không phải là lời nói suông.

Mấy câu này khiến Phương Thương Thương bối rối, nghe rõ từng lời nhưng chẳng hiểu được tí gì. Thái độ như thế vẫn không đủ tốt? Còn phải đào đi đâu nữa? Mơ hồ cảm thấy vừa xong mình nhận lỗi cũng như không, người ta đâu có tha thứ.

Cô rất muốn biết câu chửi của cháu học được từ đâu. Phó chủ nhiệm Trương tiếp tục nói, cháu còn nhỏ thế này, làm sao lại biết chửi câu ấy?

Câu nào? Phương Thương Thương bất giác quên mất hôm qua mình đã chửi gì, cậu cảm thấy mình cũng chẳng chửi gì nhiều. Ái dà, cậu nhớ ra mình đã chửi cô nuôi “Đ. mẹ mày”, bất giác mặt đỏ bừng, cúi gằm xuống.

Cháu có hiểu câu nói đó nghĩa là gì không? Phó chủ nhiệm Trương hỏi.

Phương Thương Thương gật đầu.

Cháu hiểu à? Cô Lý thấy khó tin.

Các bạn đều nói thế. Phương Thương Thương bồn chồn ngọ nguậy trên ghế.

Vô lý! Cô Lý bật lên oang oang: Cô chưa bao giờ nghe thấy câu nói đó từ miệng các bạn. Lớp chúng ta, cả vườn trẻ này, cô lần đầu tiên nghe thấy từ miệng cháu mấy từ xấu xa đó.

Thế thì cô chẳng hiểu gì sất. Phương Thương Thương bất bình thầm nhủ. Các bạn còn gọi cô sau lưng là “Quả lê giòn”, chắc cô cũng chưa nghe thấy.

Có phải cháu nghe thấy ở nhà có ai nói, hay là nghe các anh chị lớn hơn trong khu nói?

Đều không phải ạ. Phương Thương Thương cũng chẳng hiểu đầu óc phó chủ nhiệm Trương nghĩ kiểu gì - người bên ngoài vườn trẻ làm sao biết được biệt hiệu của cô Đường chứ?

Vậy làm sao mà cháu biết nói câu đó? - nhất định phải có người dạy cháu mới biết. Cháu mới mấy tuổi? Trước cô mười hai tuổi vẫn chưa biết những câu đó. Trong vườn trẻ tuyệt đối không có ai nói như thế - không được phép!

Thái độ của phó chủ nhiệm Trương trở nên nghiêm khắc: Hôm nay cháu nhất định phải nói ai đã dạy cháu nói câu này. Đánh bạn, cãi lại cô nuôi, chạy ra khỏi vườn trẻ, tất cả đều không phải là chuyện gì quá lớn, nhận sai rồi đều có thể tha thứ. Nhưng còn câu nói kia, nếu không làm rõ, sẽ không ai tha thứ cháu cả. Thế này là quá lắm. Cô làm công việc vườn trẻ từ khi mới giải phóng đến giờ mười mấy năm, bao nhiêu lứa lớn lên, chưa thấy ai quá đáng như thế này, dám chửi cả cô nuôi như thế. Mấy lời đó trước giải phóng chỉ có bọn lưu manh thổ phỉ mới để trên mồm.

Phó chủ nhiệm Trương phẫn nộ đứng bật dậy: Cháu đứng lên!

Phương Thương Thương tròn mắt đứng nghiêm.

Bố mẹ cháu tôi đều rất quen, tôi không tin họ lại đi dạy cháu nói như vậy. Nếu họ mà biết con trai họ còn bé thế này đã… đã… nói thế nào đây?

Mồm phun toàn cứt! “Quả lê giòn” buột miệng.

Mồm miệng nói năng dơ bẩn - thì họ sẽ đau lòng biết mấy. Phó chủ nhiệm dù sao cũng là cán bộ trí thức, ăn nói lịch sự hơn nhiều.

Đem con trao vào tay chúng tôi, không tiếp thu điều hay, lại đi học toàn những thứ vớ vẩn linh tinh, lỗi chúng tôi rất lớn.

Lời phó chủ nhiệm Trương bỗng chuyển thành buồn bã, quay lưng đi tháo kính.

Nói mau! “Quả lê giòn” lớn tiếng, cậu đừng có nghĩ chuyện bao che cho người khác. Nếu không khai thì một mình cậu phải gánh hết - từ đầu đã biết cậu không ra gì.

Đừng quát lên với cháu thế, phải nhẫn nại, khéo léo, nhiệm vụ của chúng ta là giáo dục. Phó chủ nhiệm Trương liếc tôi một cái:

Trước mắt không cho cậu ta tham gia các hoạt động tập thể nữa. Để cậu ta suy nghĩ, cho đến khi hiểu rõ toàn bộ vần đề. Tôi không tin không có kẻ xấu dạy mà lại biết chửi bậy.

Đã nghe rõ chưa? Nghe rõ chưa hả? Cô Lý giọng lanh lảnh, gí vào ngực tôi tê điếng.

Sau cảm giác tê điếng là từng chập chua xót trào dâng trong lòng. Tôi trừng mắt nhìn cô và phó chủ nhiệm Trương, tự nhủ không được khóc, không thể khóc trước mặt hai kẻ xấu xa. Đáng lẽ ngay từ đầu đã không nên nhận lỗi, thật là hối hận. Đối phó với loại như hai người này là phải ghê gớm hơn, vô lí cũng cãi cho ra lí, bởi vì hai con người ngu ngốc, có nhận lỗi cũng bằng không, họ không thấy được lòng chân thành của mình. So với “Quả lê giòn” thì “Trương bốn mắt” còn đáng ghét hơn. Nói cái con khỉ gì một lũ một bầy chẳng câu nào dễ hiểu. Bà muốn phạt tôi không cho chơi nữa thì nói thẳng ra. Đừng có hy vọng đi nói bố tôi đánh tôi. Bố tôi đi công tác rồi, có tìm cũng tìm không ra, cho bà tức chết đi, tức chết đi.

Những lời đáy lòng của Phương Thương Thương đều hiện lên trên nét mặt. Phó chủ nhiệm Trương nhìn thấy lắc đầu, bảo cô Lý: Không nên căng thẳng, tâm lý chống đối của đứa bé này đang rất nặng, dần dần thôi.

Bây giờ cháu đi về phòng ngủ, ngồi yên trên giường của mình, từ hôm nay không được xuống khỏi giường. Đi tiểu phải báo cáo cô nuôi, ăn cơm phải chờ cô nuôi gọi, không có sự đồng ý thì không được nói chuyện với các bạn. Người khác chủ động nói chuyện với cháu cũng không được.

Có súng thì phải bắn quả lê này trước tiên. Trên đường đi về phòng ngủ, tôi động viên Phương Thương Thương: làm đúng rồi, không sợ bọn họ, lần sau phải chửi mẹ chúng nó. Tôi nhớ lại câu chửi hôm qua của Phương Thương Thương. Quả thực cũng không biết ý nghĩa thế nào, cũng không nhớ nghe ai nói ở đâu, nói lúc nào, tự nhiên biết lúc nào chẳng hay. Nhưng tôi dám thề, đó là lần đầu tiên chửi. Điên quá chẳng biết nói gì cho hả, tự nhiên bật ra. Có lẽ nói vậy là không tốt, nhưng không tốt thì bảo ban đàng hoàng, giờ đã thế, tôi không thèm sửa đấy! Có dịp lại chửi các bà:

Đ. mẹ mày, mẹ mày, mẹ chúng mày, mẹ tất cả “Quả lê giòn”, “Trương bốn mắt” chúng mày.

Cô Đường đi cùng tôi vào phòng ngủ đã nhìn thấy mồm Phương Thương Thương cứ động đậy không thôi, thở dài: Cháu chửi hơi sớm.

Cháu không chửi cô. Phương Thương Thương trề môi, lăn một vòng lên giường.