Tôi ở trên tuyến chốt suốt 45 ngày ròng rã. Mỗi ngày trôi qua là những chuỗi sự việc lặp đi lặp lại có phần đơn điệu và buồn tẻ. Ban ngày, ba anh em thay nhau ngủ hoặc ngồi trò chuyện, hàng đêm gác chốt theo ca. Đến bữa thì ăn cơm do anh nuôi mang lên từ sáng, đủ khẩu phần ăn sáng trưa tối; sáng thì cơm còn âm ấm, đến trưa đã nguội tanh, còn tối thì mỗi người cầm một cục cơm nắm mà gặm, mà cắn. Không điện đài, không phim ảnh âm nhạc, cuộc sống trở nên cô tịnh và có phần khắc khổ như những bậc tu hành ngày xưa. Thứ giải trí duy nhất lúc này đó là kể chuyện đời tư của nhau và cố' gắng bới móc những chuyện về quê quán, xuất thân hoặc bất cứ thứ gì có thể mang ra thủ thỉ hoặc là trêu chọc nhau. Mọi người hỏi về gia đình tôi. Tôi không dám nói nhiều sợ bị lộ sơ hở, bèn lấp liếm sang những chuyện khác. Sau đó anh Đấu kể truyện Tam Quốc. Chất giọng miền Trung sền sệt nghe nhiều thành quen, lại đâm nghiện, cũng là để giết thời gian.

Thời tiết thì vẫn vậy, ban ngày trời nắng chang chang như đổ lửa nhưng đến đêm lại rào rạt mưa. Những đêm mưa triền miên não nùng, tôi trùm áo mưa ôm súng ngồi im lìm trên hố' gác. Những đêm tạnh ráo hiếm hoi, bầu trời nặng trĩu sao hiện ra trước mắt, gần đến mức ta có thể giơ tay ra hái được chúng. Tiếng đạn pháo nghe nhiều rồi cũng quen. ơ cái ranh giới tử thần này, âm thanh đó là khúc nhạc tấu duy nhất, lúc râm ran dữ dội, lúc lại u ám ma quái như thảm khúc gọi hồn. Đêm gác đầu tiên, anh Xê hỏi tôi:

“Sợ không?”

Tôi thành thật gật đầu:

“Cũng hơi rợn. Còn anh, anh không sợ à?”

Anh Xê lắc đầu.

“Hồi mới sang như cậu tôi cũng sợ chứ. Lính cũng là người chứ đâu phải thần. Tôi chỉ sợ tôi “ngỏm” ở bên này, người yêu ở nhà đợi mình đâm ra lại lỡ dở. Chỉ có điều sống qua hết trận đánh này đến trận đánh khác, dây thần kinh của lính bị tê liệt đi hết rồi hay sao ấy. Giờ tôi thấy nhẹ tênh, sống hay chết cũng không phải bận lòng suy nghĩ nữa. Cuộc đời của tôi chỉ biết có ngày hôm nay thôi.”

***

Lệnh thay chốt được ban xuống. Sau một tháng rưỡi sinh hoạt trên chốt, chúng tôi được rút về tuyến sau, một khu vực khô ráo và an toàn hơn. Địa điểm mới nằm ở một nơi trồng rất nhiều cây me, cây quéo cao lớn sum suê. Hàng thốt nốt chắn phía ngoài cành lá xanh tót. Các khu vườn xung quanh mọc ngập thứ cây họ dong riềng, nở ra những bông hoa màu đỏ sặc sỡ trông khá đẹp mắt. Quang cảnh vườn tược này ít nhiều mang lại cho người ta cảm giác thanh bình, dường như chiến tranh đã bị đẩy lui đâu đó xa tít.

Bộ quân phục mà Vĩnh cho tôi đã rách nát đến mức hoàn toàn xứng với cụm từ “như tổ đỉa”. Mà không chỉ tôi, các anh em khác trong B nhìn ai cũng như cái bang. Áo thì hiếm ai còn mà mặc. Quần dài bay mất hai ống biến thành quần đùi. Hiểu nhớ anh còn một bộ quần áo nữa để dành chưa mặc nên rủ tôi cùng xin phép cấp trên cho về cứ ba lô trên E bộ để lấy. Cách đây chừng hai tháng gặp Hiểu ở nhà sàn E bộ, anh còn mang dáng dấp một kẻ lãng tử đẹp trai ôm đàn hát bài “Chiều mưa biên giới” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông; thế mà bây giờ, trước mặt tôi là hình ảnh một thanh niên hom hem ốm o, da vàng sạm như nghệ.Tôi thấy mặt anh rầu rầu, các đường nét đầy đặn trước kia giờ hóa sắc nhọn, gò má nhô cao. Kể cũng lạ! Hình như lính cũng tính là phải hợp thủy thổ, bởi có người trông vẫn vạm vỡ như thường, có người lại khô héo đi gmng như Hiểu. Có lẽ tâm hồn và thể xác của anh nửa phần được tưới tắm bởi những thứ đẹp đẽ như âm nhạc, trong khi giữa đồng ruộng nước ngập trắng trơn này chẳng thể kiếm đâu ra được, điều đó khiến anh khô héo đi. Tôi bảo anh:

“Hay ta về E bộ mang cây ghi ta của em theo về đây đàn cho vui?”

Anh hấp háy cặp mắt nâu có đuôi mắt khá dài, nhưng ánh nhìn lập tức tối lại.

“Giờ đến động tay động chân anh còn lười nữa là. Khỉ gió! Cây cối xanh tót thế kia mà rặt một đám vô dụng. Thốt nốt thì cao quá chả ma nào trèo nổi. Me và quéo thì chua hơn mẻ, đang đói mà xơi vào thì nó xát cho thủng ruột. Dong riềng hoa đẹp thì có đẹp đấy nhưng đào lên chẳng thấy củ đâu. Mấy đứa B1 cố' đấm ăn xôi lấy phần đầu gốc đem đi luộc lên nhớt không nuốt nổi. Ngày nào anh cũng nghĩ đến bát phở mà thèm không chịu được.”

“Em thì thèm gà rán KFC.”

“Gà rán KFC là cái gì?”

Tôi biết mình lỡ lời, đành lấp liếm:

“A, là gà đem rán lên với gia vị đặc biệt.”

“Món của Tây Tàu hở? Làm sao bằng bát phở nóng của ta, nước dùng ngọt lừ, thịt bò tái mềm, chanh ớt hành mùi mỗi thứ một tí. Chẹp! Anh mà biết thê: này thì trước khi đi bộ đội anh ăn no phở cho bõ.”

Chúng tôi bước thấp bước cao đi bộ về cứ ba lô. Hai anh em được nghỉ phép nửa ngày, trước 12 giờ trưa phải có mặt ở đơn vị. Cái này anh Tâm đã dặn đi dặn lại. Tầm 9 giờ sáng, chúng tôi đã về tới cứ ba lô. Những thứ mang theo trong chiếc ba lô Sakos vẫn còn nguyên vẹn: Cuốn sách nhạc soạn riêng cho độc tấu ghi ta, những thanh sô- cô-la đen còn thơm phức, con dao gập, cuộn dây làm từ chất liệu sợi nhân tạo, chiếc đèn pin... Còn có cả chiếc điện thoại smartphone không dây nguồn được giấu ở dưới đáy của chiếc ba lô nữa. Nắm lấy cái điện thoại, hơi lạnh của lớp vỏ kim loại thấm vào tay khiến tôi có ảo giác như mình đang trở lại cái buổi tối hôm đó, tôi đã hốt hoảng và vội vã lôi chiếc ba lô phòng thân giấu trong hộc tủ ra để bắt đầu công cuộc chạy trốn. Tôi thử bấm vào nút nguồn, nhưng chiếc điện thoại không khởi động được, đành nhét vào lại chỗ cũ. Chắc nó đã hết pin từ lâu rồi.

Anh Hiểu lấy xong bộ quần áo, nhìn những món đồ trong tay tôi ngạc nhiên hỏi:

“Những thứ đồ này trông lạ mắt quá. Cái gì đây? Sách nhạc à?”

Mắt anh sáng lên. Tôi đưa nó cho anh, thở phào vì lúc nãy đã nhanh tay xé trang thông tin ghi cuốn sách được xuất bản năm 2002 đi rồi. Nếu mà đọc được những dòng thông tin này, không biết anh sẽ nghĩ gì.

Hiểu cẩn thận lật từng trang sách, tìm được một đoạn khiến anh tâm đắc, bèn ôm lấy cây ghi ta gảy thử. Đó là một đoạn trong bài hát “Somewhere over the rainbow” phiên bản của Israel Ka’ano’I Kamakawiwo’Ole được những nhà soạn nhạc soạn riêng cho đàn ghi ta. Những ngón tay gầy, móng cắt cụt nham nhở không thích hợp để bấm dây đàn nhưng điều đó chẳng làm ảnh hưởng đến hứng thú của Hiểu. Giống như cá gặp nước, hay chính xác hơn là con nghiện lâu ngày được thỏa thích một phen, anh ngồi gắn với cây đàn quên hết cả thời gian.

Đến trưa, tôi giục:

“Anh Hiểu ơi, sắp hết phép rồi! Về thôi!”

Hiểu gạt đi:

“Ôi dào, không sao đâu. Quy định thế nhưng lính lác có tụt tạt về trễ các thủ trưởng cũng không nói gì đâu.”

“Hay là anh cầm theo đàn về. Cuốn sách đó em cho anh mượn tha hồ tập.”

“Không được. Mang đàn theo lúc đánh nhau biết cất vào đâu.”

Tôi đành kệ Hiểu tiếp tục ngồi “luyện ngón”, còn mình thì tìm bếp anh nuôi xin cơm ăn. Một anh nuôi vui tính và tốt bụng cho tôi miếng cơm cháy vàng rộm, cạy ra từ cái nồi nấu cơm bằng gang có hình dạng một chiếc chảo sâu lòng khổng lồ. Anh nuôi cho thêm một muôi đường để chấm cơm. Đây có lẽ là món ngon nhất trên đời mà tôi từng được ăn, tưởng như mọi cao lương mỹ vị trên đời cũng chỉ đến thê: này là cùng.

An xong, trên đường đi lên nhà sàn thì thấy một tốp lính đang đứng nói chuyện. Một người trong số' họ nhìn thấy tôi, hỏi:

“Cậu có phải là lính của D9 không?”

“Không ạ!”

“Tưởng ở D9 thì hỏi thăm.”

“Có chuyện gì hả anh?”

“Thì cái vụ một lính Hà Nội ngồi trong hầm chữ A mà bị đạn nhọn xuyên qua vách đâm trúng đầu, vận tải D vừa mới chuyển về viện E đấy.”

“Thế ạ?”

“Mà cậu cũng là lính Hà Nội có khi biết người đó cũng nên. Cậu ta tên là Vĩnh nhà ở đường Láng.”

Trong ngực tôi thót lên một cái. Tôi hỏi:

“Có phải Vĩnh người rất gầy, da ngăm ngăm, mắt sâu, mũi cao, mặt nhìn giống con lai phải không anh?”

Bọn họ lắc đầu bảo không biết. Đột nhiên, một anh nhớ ra:

“Lúc chuyển về ngang qua đây, đi nhanh quá không kịp nhìn, vả lại đầu quấn băng kín mít cũng khó nhận ra người lắm. Nhưng đúng như chú em này nói thì phải, mắt rất sâu.”

Vậy thì đó đúng là Vĩnh rồi.

Tôi nhớ lại cặp mắt sâu hút với đôi đồng tử màu xám tro tĩnh lặng và thấu suốt ấy. Nhớ cả cái dáng quả quyết của Vĩnh khi quay người nhảy xuố?ng con đường lầy lội tiến vào đất Cam-pu-chia, bỏ lại sau lưng những tháng năm đẹp nhất của lứa tuổi thanh niên. Cậu là người đầu tiên đã coi tôi là bạn và chia sẻ với tôi những suy nghĩ thầm kín chôn sâu trong lòng. Dù những ngày sống bên nhau không được bao nhiêu, nhưng giữa tôi và Vĩnh đã hình thành một thứ tình cảm thân thiết khó nói thành lời. Cậu giống như người thân duy nhất của tôi ở cái thê: giới bị đẩy lùi lại mấy chục năm này. Tôi cố' ngăn những suy nghĩ đáng sợ cứ dâng lên trong đầu, hỏi thăm:

“Cậu ấy có bị nặng không?”

“Không biết sống chết thê: nào!”

Tôi choáng váng. Không biết sống chết thế nào ư? Bị đạn găm vào đầu thì có bao nhiêu phần trăm cơ hội sống sót? Tôi phải gặp được Vĩnh, để biết chắc rằng cậu vẫn bình an. Nghĩ thế, tôi chạy thục mạng về phẫu quân y. Chạy như chưa bao giờ được chạy. Gió gào thét hai bên lỗ tai, gió thổi bạt cả mặt. Hai hàng cây bên đường ngả nghiêng theo chiều gió. Một tiếng sấm nổ chát chúa từ phía chân trời đằng trước dội lại. Trước mặt tôi là khoảng trời dày sít những tảng mây xám hình thù đáng sợ ùn ùn trôi. Mặt trời bị chúng che khuất nhưng ánh nắng vẫn chưa tắt hẳn, hóa thành một màu trăng non quái dị. Sắp có mưa giông rồi! Tôi chạy đua cùng với cơn mưa. Sấm và chớp thi nhau xuất hiện như muốn xé toang bầu trời đang trong cơn giận dữ. Rốt cuộc, mưa cũng bắt đầu lộp bộp rơi. Trời sẫm dần lại. Tôi vẫn mặc kệ tất thảy, mải miết chạy.

Cuối cùng, tôi cũng chạy được về tới phẫu quân y trong trạng thái mệt lử người. Nhưng Vĩnh đã không còn ở đó. Một bác sĩ trực ở phẫu nói cậu ta vừa mới được chuyển đi viện F rồi. Vừa lạnh vừa mệt, tôi ngồi phệt xuống đất há miệng ra thở. Ông bác sĩ nhìn bộ dạng ướt sũng của tôi với vẻ thương hại, đứng dậy đi rót cho một cốc trà. Nước trà nguội ngắt, có màu vàng vàng nâu nâu. Tôi đỡ lấy uống một ngụm. Thực ra đó không phải là trà, mà chỉ là một chén nước nấu từ gạo rang kỹ để giả làm trà. ơ đây, trà mạn và thuốc lá đều được liệt vào những thứ xa xỉ phẩm chỉ những dịp thật đặc biệt mới có. Tôi uống hết thứ nước đăng đắng nhạt nhẽo ấy, trả lại cái cốc và cảm ơn vị bác sĩ. Ông nói không có gì, bảo tôi ngồi đợi một lát nữa thê: nào cũng có xe về E bộ thì xin đi nhờ.

Khi tôi về đến E bộ, trời đã tối khuya. Mưa không còn lớn như lúc chiều, nhưng vẫn mịt mùng giăng đầy trời không ngớt. Tôi không tìm thấy Hiểu ở khu nhà sàn, đoán anh đã về đơn vị nên tôi cũng rời khỏi E bộ để trở về theo con đường cũ. Trong màn tối nặng trĩu, con đường toát lên dáng vẻ thâm trầm xa lạ. Lúc này chỉ có một mình tôi đơn độc đi trong đêm, cảm giác như mọi thứ xung quanh đều chỉ là quang cảnh của một giấc mơ. Một giấc mơ có thật. Xui xẻo thay trong tình cảnh đơn thương độc mã này, bàn chân phải lại bỗng nhiên bị chuột rút. Tôi ngồi thụp xuố?ng vệ đường ôm lấy bên chân lạnh ngắt, cố' gắng xoa mạnh vào gan bàn chân cho nó giãn ra nhưng không mấy tác dụng. Những ngón chân bị rút gân cứ co chặt vào nhau, cơn đau nhói chạy theo những dây thần kinh truyền thẳng vào não bộ. Đau quá không chịu nổi, tôi nằm hẳn xuống đất. Mưa gió đã không còn làm tôi sợ nữa, chỉ có một nỗi cô đơn mãnh liệt từ từ xâm chiếm toàn bộ cơ thể. Tôi nằm đó một mình giữa cơn mưa và đêm tối.

“Mày là một thằng ăn hại đái khai. Tại sao mày không cút xéo cho khuất mắt tao.” — Người đàn ông có khuôn mặt dữ tợn và cái mũi gồ ghề quát um lên. — “Con mẹ mày đúng là đồ ngu vì đã sinh ra mày!”

“Ông không được sỉ nhục mẹ tôi!”

“Mẹ mày á! Trong mắt mày thì mẹ mày là thiên thần đúng không?” — Nụ cười độc ác của gã đàn ông nở rộng. - “Nhưng dưới thân tao, mẹ mày chỉ là...”

“Im ngay! Không được nói.”

“A, thằng lỏi. Mày dám húc vào bụng tao.” — Gã đàn ông rít lên, hai bàn tay như hai gọng kìm siết lấy cái đầu đang ra sức húc vào người gã và chính bàn tay hộ pháp ấy giơ lên, tát một cái tát nảy lửa về phía trước.

“Bốp!”

Vị tanh của máu tràn trong khoang miệng, nó kích thích hệ thần kinh căng lên như sợi dây đã lên cung, bị ép đến mức sắp đứt tung.

“Bốp! Bốp!”

Những cái tát liên tiếp giáng xuống trước con mắt hả hê độc ác, rồi những ngón tay thô bạo tóm lấy cằm vặn cả khuôn mặt sưng vù kia sang một bên. Gã đàn ông khinh miệt nhếch môi. Giữa những tiếng lắp bắp “không, không...” của người đang giãy giụa vô vọng như gà đợi cắt tiết trong tay gã, gã chậm rãi nói lớn từng tiếng:

“Con điếm! Dưới thân tao, mẹ mày chỉ là một con điếm. Ha ha ha...”

“Ông câm ngay!”

“Thằng khốn nạn. Mày được lắm. Dám phản lại tao à. Tao biết mày căm hận tao lâu lắm rồi. Hôm nay, tao không giết mày thì tao không phải là người. Đồ con hoang! Một con điếm đẻ ra một thằng con hoang.”

“Hự!”

Trong thế đưa đẩy giằng co, giữa những vùng vẫy tuyệt vọng, con dao đã bất ngờ đâm vào cơ thể của đối phương. Run rẩy thả tay ra, mũi dao nhọn rơi thẳng xuống nền gạch lát sàn phát ra tiếng “cạch” khô khốc.

Tôi choàng tỉnh dậy. Đây là lần đầu tiên kể từ khi bỏ trốn tôi mơ lại cái buổi tối đáng sợ đó, từng hành động từng lời nói sống động như thể mọi chuyện vừa mới xảy ra tức thì. Tôi cúi xuống nhìn hai bàn tay, quái lạ, chúng vấy đầy máu người đã khô từ lâu, bám thành từng mảng màu nâu sậm, khô lại và dính chặt như thể chúng đã trở thành lớp da thứ hai mọc chồng lên lớp da thứ nhất. Tôi cố gắng bóc chúng ra, bóc mãi, bóc mãi, đến mức tróc cả da, chảy cả máu tươi đầm đìa. Đột nhiên, có người lay tôi. Trong bóng tối tôi nhận ra Vĩnh, cậu đang quỳ ngay trước mặt, nắm lấy tay tôi ngăn lại:

“Đừng bóc nữa. Bóc thì không sạch được đâu.”

Đầu cậu quấn băng trắng toát, đôi mắt xám trong suốt lộ ra dưới đám bông băng lùng nhùng trong đêm tối toát lên vẻ bình thản quen thuộc.

“Tại sao cậu lại ở đây?” — Tôi ngẩn ngơ hỏi.

“Vì tớ bị thương, nên được đi lại tự do.”

“Viên đạn trong đầu cậu đã lấy ra chưa?”

“Chưa, nó vẫn nằm trong đấy!”

“Đau không?”

“Không!”

“Tớ đã giết người, Vĩnh ạ!”

“Tớ biết!”

“Làm sao cậu biết được!”

“Tớ có linh cảm thế. Linh cảm của tớ rất chính xác đấy thôi, cậu cũng biết mà.”

“Ừ!” Tôi đáp.

“Tớ... tớ cũng vừa giết người, Hòa ạ!”

“Thật sao?”

Vĩnh gật đầu:

“Hai tên lính Pốt ở cái hầm phía đối diện, nơi có khẩu 12 ly 8 của địch nằm ở đó, chính là thủ phạm hay nã đạn vào chốt của quân ta gây ra bao nhiêu tổn thất cho lính mình. Tớ được một anh lính bắn tỉa của E dạy cho cách ngắm bắn khẩu Dragunov. Khẩu súng bắn tỉa này đúng là tuyệt Hòa ạ, có thể ngắm bắn hiệu quả ở khoảng cách tới hơn một cây số và cả E mình chỉ có hai khẩu thôi. Hôm đó tớ và anh ấy thay nhau nằm ngắm cả ngày ngoài trời nắng nhưng không thấy thằng địch nào trồi lên khỏi cái bờ thửa đâm ra tớ nghi ngờ rằng liệu cái dải đất hơi nhô lên màu xanh xanh vàng vàng nhìn qua ống kính kia có phải là cái hầm địch và khẩu 12 ly 8 có thực sự nằm ở đó hay không. Nhưng cuối cùng, rình tói mấy tiếng đồng hồ rốt cuộc tớ cũng thấy một cái đầu ngoi lên, chỉ trong chốc lát nó lại thụp xuống rất nhanh. Nhanh như thế thì ngắm bắn không chuẩn được. Tớ rạo rực nằm tìm vị trí bắn súng thuận lợi nhất, tay kê lên bao cát làm điểm tựa thật chuẩn, mắt trừng trừng ngắm như mèo chuẩn bị vồ chuột. Mà mãi sau đó không thấy nó nhô lên lại, tớ bắt đầu tiếc vì đã để mất mục tiêu. Đến khi cả người tớ mỏi rã rời, đột nhiên lại thấy mục tiêu xuất hiện, nhưng ở tại vị trí cách bờ đất đó rất xa. Vậy cũng chẳng sao, chuyện xa gần đối với súng bắn tỉa chẳng có mấy ý nghĩa. Tớ rê súng nhằm giữa ngực tên Pốt và nhẹ tay bóp cò, bắn “bòm” một tiếng kèm theo một cú giật của báng súng và rồi tên Pốt mất hút. Lúc đấy tớ thầm khấn là viên đạn đã găm trúng tim thằng Pốt để nó không còn ngày ngày xối đạn về phía chốt của ta được nữa. Thê: đấy! Nếu mình không giết nó thì nó sẽ giết mình, để mày sống thì tao sẽ chết. Tớ nằm ngửa ra một lát, cảm xúc của lần giết tên địch đầu tiên rất khó tả vì tớ thấy, thực giết địch cũng là giết người. Sau đó tớ lại nhìn vào ống ngắm, phát hiện thêm một mục tiêu khác. Vậy là phát đạn vừa nãy của tớ đã trúng đích vì mục tiêu thứ hai chính là một thằng đồng bọn ra khiêng cái xác vào. Tớ chẳng đắn đo gì nín thở siết cò thêm một lần nữa. Lần này tớ ngắm vào đầu vì tên Pốt cúi đầu xuống che mất ngực.”

“Cậu cừ đấy!”

“Ư.” — Vĩnh bình thản thừa nhận, đoạn hỏi: — “Sao cậu lại nằm ở đây?”

“Tớ bị chuột rút, đau chân quá không đi được.”

“Bị nhiễm lạnh đấy mà! Cậu nằm dưới gốc cây này cho đỡ gió.”

Vĩnh đỡ tôi vào một gốc cây ven đường. Chúng tôi cùng tựa vào gốc cây, lắng nghe tiếng mưa đêm rào rạt trên lá mỗi lúc một thưa dần. Tôi chợt nhận ra, mùa mưa đã sắp sửa đi qua rồi...