“Ngày 07-12-1978 trên tuyến chốt bờ mương

Địch chưa đợi dứt mùa mưa đã bất ngờ tấn công. Chúng quyết bứt chốt của đại đội 1 đang giữ ở tuyến đầu. Tiếng súng rộ lên vào khoảng tầm bốn, năm giờ sáng. Chúng đã quyết đánh nên tập trung hỏa lực mạnh nã cấp tập vào mục tiêu. Pháo cối dập tán loạn chi viện cho đội hình vận động của bộ binh địch tiến sâu. Các anh em đại đội 1 bình tĩnh giữ chốt. Họ kiên cường ghìm chân địch tại chỗ khiến cho chúng chỉ có thể ôm các gốc cây thốt nốt hay bờ thửa ruộng mà bắn. Địch dùng lực lượng mạnh bao nhiêu, ta cũng dùng lực lượng mạnh bấy nhiêu đánh trả.

Trận địa pháo 85 ly của D phang thẳng lên chốt chi viện cho đại đội 1. Trên E, pháo 105 ly cũng bắn những đòn mãnh liệt vào lực lượng của địch. Khẩu DKZ 75 ly chi viện bắn rất chính xác, hất tung đội hình địch trở lại sau hai, ba lần phản công.

Một góc trời mù mịt khói bụi. Tiếng nổ của đạn, pháo ầm oàng không ngớt. Mình cho người báo xuống lính đại đội 2 chuẩn bị sẵn sàng. Khi cần, đại đội 2 sẽ nhanh chóng vận động lên hỗ trợ giữ chốt cho C1.

Suốt ba ngày hai đêm ròng rã, ta và địch quần nhau ác liệt. Thế trận giằng co vô cùng căng thẳng. Hầm tiền tiêu mất. Ta giành vê. Địch lại chiếm. Ta lại vận động lên lấy lại.

Ở phía sau, mình điêu động anh em đào công sự cho tuyến 2. Thương binh tử sĩ từ tuyến đầu được vận tải D kìn kìn chuyển vê. Nhiêu người chết và bị thương quá. Các cán bộ từ trung đoàn, sư đoàn cùng nhóm tham mưu tác chiến xuống nắm tình hình. Mình họp vối các ông ấy lên kế hoạch tác chiến, nhận trách nhiệm thay chốt cho C1 vào tối ngày mùng 9. Anh em C1 đã kiệt quệ vê quân số và sức lực quá rồi. Họ đã chiến đấu hết sức mình.

Quân số hiện tại của đại đội 2 đã lên tối 70 người. Trong đó có một phần là lực lượng lính mối bổ sung, một phần là lính bị thương ở những trận đánh trước đây nay bình phục, một phần là lính được cử đi học, đi hội thao... nay đã trở về chuẩn bị tham chiến. Trong cuộc họp trước ngày thay chốt, mình phân công nhiệm vụ và vị trí cụ thể cho từng trung đội. Vũ Văn Hòa cũng tham dự, chính thức nhận nhiệm vụ liên lạc cho đại đội trưởng.

Họp xong, mình bảo Hòa theo mình lên chốt. Trong đêm tối, cậu ta cẩn thận bám theo từng bước, trước ngực đeo đầy bao xe đạn, súng cầm trong tay, gương mặt trẻ con hơi căng thẳng. Cũng phải thôi, đây là trận đánh lớn đầu tiên mà Hòa tham gia.

Lên tới chốt, mọi thứ có vẻ im ắng. Đây có thể được coi như giờ “giải lao” giữa các đợt công kích. Giống như khoảng lặng trước khi trời nổi cơn giông bão. Cả ta và địch đều tranh thủ gấp rút củng cố lại hầm hào công sự cho trận quyết đấu còn chưa phân thắng bại. Mình chỉ cho Hòa vị trí của từng hầm, yêu cầu cậu ghi nhớ để ngày mai còn hướng dẫn cho lính thay chốt. Cậu ấy tiếp thu nhanh, có trí nhớ tốt.

Nói tới cái chốt mai lên thay, nó được bố trí theo hình cánh én vắt ngang hai bên bờ mương thủy lợi. Nằm trên cùng ở đội hình là chốt tiền tiêu, gồm ba hầm với chín hố chiến đấu. Vị trí này cách địch chưa đầy 100 mét. Hằng ngày, bọn Pốt vẫn bắn đạn AT lên chốt này. Ban ngày, không ai có thể vận động lên được chốt tiền tiêu vì địa hình trống trải, rất dễ bị địch phát hiện và bắn hạ. Lùi lại khoảng 70 mét là trung gian giữa, gồm hai hầm, sáu hố chiến đấu. Hai đầu cánh én, nằm ở phía bên phải bên trái trung gian giữa là trung gian cánh phải và trung gian cánh trái. C bộ nằm ở gần chính giữa đội hình. Các hỏa lực mạnh ở trên chi viện cho chốt được bố trí ở những vị trí then chốt, sẵn sàng chiến đấu.

Đúng 8 giờ tối ngày mùng 9, việc thay chốt được tiến hành. Trời hôm ấy nhiều sao thế. Không khí thì ngột ngạt. Mình dẫn trung đội 2 lên thay chốt tiền tiêu. Vũ Văn Hòa dẫn trung đội 3 do B trưởng Xê phụ trách vào thay vị trí trung gian cánh trái. B phó Đoàn phụ trách cánh phải. Những vị trí hầm hố khác và hỏa lực đều được thay và tiếp quản đúng như kế hoạch. Ta làm rất mau lẹ. Địch hầu như không nghi ngờ gì. Hoặc giả chúng đang án binh bất động vì chúng cũng đang tính toán mưu đồ. Những mưu ma chước quỷ thâm hiểm mà ta không thể nào ngờ tối.

Thay chốt xong là phải bắt tay vào củng cố hầm hố vốn bị sạt lở do pháo cối địch dần nát mấy ngày nay. Cả đơn vị đều không ngủ. Tiếng xắn đất đắp hầm sàn sạt cả đêm. Gỗ được vận tải chuyển lên chốt. Từ đấy mình và Hòa lo vận chuyển gỗ lên tiền tiêu. Hầm hố, công sự chiến đấu sau một đêm đã được gia cố vững chắc. Nhưng tình huống hiện tại là ta xây, địch lại phá.

Thoạt đầu, chúng thò nòng súng qua khỏi công sự bắn đạn AT qua bên chốt ta. Những quả đạn từ các họng súng cự phách của Pốt bay theo quỹ đạo vòng cung rất chính xác, phi tọt xuống giao thông hào. Lính mình cũng chẳng vừa, mắt quan sát thấy địch thò AT lên là bất thình lình nhổm hẳn người khỏi công sự, bắn thẳng một quả đạn B40 hoặc B41 vào vị trí đó rồi vận động ra khỏi vị trí bắn ngay. Sau mấy lần bị tóm kiểu như thế, địch đề phòng hẳn. Chúng không dám tùy tiện thò nòng súng lên ngắm chỉnh đường đạn nữa. Chúng đổi chiến thuật. Chọn lúc sẩm tối hay mờ sáng, địch lén lút bò qua tập kích rồi bỏ chạy về hầm. Lính mình tương kế tựu kế đúng giờ đó, tất cả vào vị trí chiến đấu chờ cho địch bò hẳn ra ngoài công sự mối khai hỏa đánh phủ đầu. Cuối cùng, địch chỉ còn có thể áp dụng cách vãi hỏa lực, dùng đại liên và pháo cối bắn như rót vào hầm hố của ta. Sức tàn phá của đám vũ khí này thật ghê gốm. Khu vực đất cách hai mét ngoài hầm bị bắn tơi mịn thành bột. Những ngọn thốt nốt bị đạn pháo chẻ tan, phất phơ vài cọng lá xác xơ. Trước sự điên cuồng của giặc, ta chỉ để lại lính canh gác, còn tất cả chui vào hầm tránh pháo. Tối đến, đạn pháo ngốt, lính mình lại cặm cụi thức suốt đêm để củng cố hầm hào.

Gần sáng, việc vận chuyển gỗ lên gia cố hầm tiền tiêu mối xong. Hòa vặn lưng răng rắc, bảo:

“Bọn Pốt nó đang âm mưu gì đấy anh ạ. Ở bên này nghe rõ tiếng quát tháo và tiếng đóng cọc của bọn chúng. Mấy ngày trước, chúng chỉ tổ chức vài trận pháo kích nhỏ lẻ. Tại sao tối nay chúng lại dập pháo cấp tập lâu như thế?”

Mình nói:

“Địch đã khai hỏa trước thì dã tâm của chúng hẳn là lốn. Ta đang ở thế phòng ngự. Dù thế nào, nhiệm vụ hiện tại của ta là phải giữ bằng được tuyến chốt này. Trận đánh sẽ càng ngày càng thêm khốc liệt. Ngày mai, ngày kia, ngày kìa... địch có thể bứt chốt bất cứ lúc nào. Và lúc nào chúng ta cũng phải sẵn sàng đáp trả để Pol Pot biết thế nào là Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng. Thôi, bây giờ ta cũng phải tranh thủ về C bộ chợp mắt một tí để lấy lại sức.”

Mình và Hòa về đến C bộ cũng đã gần 4 giờ sáng. Xương cốt trên người rã rời. Đặt lưng xuống chiếu cảm thấy các khớp như trồi hết cả lên. Trước khi thiếp đi, trong đầu mình vẫn còn tính toán. Ngày mai, phải điều động chỗ nào thêm vài anh em nữa lên chia lửa ở chốt tiền tiêu. Vị trí của khẩu DKZ vẫn chưa thấy hợp lý lắm. Tuyến phòng thủ có chỗ nào sơ hở để địch luồn hậu hay không? Và cuối cùng là câu hỏi của cậu liên lạc chốc chốc lại hiện ra: “Tại sao tối nay chúng lại dập pháo cấp tập lâu như thế?”

- Trích từ cuốn sổ ghi chép của Cựu chiên binh Nguyễn Bá Thành - Đại đội trưởng