Tiếng chim cu gáy gù nhau hiền hòa từ những cây me trồng đâu đó trong phum vang lên thật rõ trong không gian yên tĩnh. Một giọt nước lạnh như băng rơi trúng mí mắt đang nhắm nghiền khiến tôi choàng tỉnh dậy. Trời đã tang tảng sáng. Chỗ tôi nằm ngủ vẫn là chỗ tôi đã bị chuột rút phải dừng lại tối hôm qua ở ven đường về E bộ, ngay cạnh bên một gố?c cây nhỏ. Hai bàn tay vẫn sạch sẽ. Vĩnh không có ở bên cạnh. Hóa ra, tôi đã ngủ thiếp đi rất lâu.

Khi về đến C bộ cũng là thời điểm mọi người chuẩn bị ăn sáng. Anh Tâm chính trị viên nhìn thấy tôi trước tiên, khuôn mặt thoáng hiện lên vẻ ngạc nhiên nhưng cảm giác đó biến mất rất nhanh, chủ động gật đầu chào tôi trước. Ngay sau đó, anh Thành đại đội trưởng xuất hiện, gọi tôi vào trong hầm C bộ ngồi. Anh rót cho tôi một bát nước trà gạo rang, thong thả mời tôi uống. Đợi tôi uống xong, anh mới hỏi chuyện vì sao tới sáng hôm nay mới về. Tôi kể lại chuyện mình đã chạy về phẫu quân y tìm Vĩnh, bị chuột rút rồi ngủ quên ở dưới một gốc cây ven đường cho anh nghe. Tôi tiếp xúc với anh Thành không nhiều, trừ lần bắn đạn M72 trên chốt bị anh mắng cho một trận tơi tả, đây là lần đầu tiên tôi có cơ hội ngồi đối diện với vị thủ trưởng nổi tiếng là nghiêm khắc và mẫn cán lâu như thế này.

Nguyễn Bá Thành là một người trông già trước tuổi. Có lẽ tuổi của anh mới chừng hai mươi mấy nhưng gặp thì ai cũng nghĩ đã ngoài ba mươi. Tuy nhiên, sự già dặn mà tôi nhận thấy ở anh không hẳn là do đường nét khuôn mặt hay dáng người, mà nó đến từ sự từng trải hiện hữu một cách rõ ràng nơi anh. Anh là mẫu người lúc nào trên vai cũng gánh vác những mối lo, không chỉ của riêng bản thân anh, mà còn của rất nhiều người khác. Anh chưa lấy vợ dù thời đó lính ta thường lấy vợ rất sớm. Các anh lính ngoài 20 đa phần đã có gia đình, thậm chí

không thiếu những trường họp lấy vợ khẩn cấp trước khi sang K. Đám lính lác lúc rỗi rãi ngồi nhắc đến Nguyễn Bá Thành, có người bảo ông này nhìn thì biết, hẳn là kén chọn lắm lắm. Khi ngồi nghe người khác nói chuyện, đầu lông mày của anh hay chau lại theo thói quen khiến cho trán và phần lớn gương mặt gân guốc hằn nhiều nếp nhăn. Thoạt tiên, ấn tượng của tôi về anh là trông có vẻ khó gần hơn so với các cán bộ khác của C như anh Tâm hay anh Quang.

Nghe tôi trình bày xong nguyên nhân của chuyện đi cứ ba lô về trễ, anh không truy cứu gì thêm, chỉ cười bảo:

“Từ lúc đồng chí vào C đến giờ cũng được 50 ngày rồi.”

Ngữ điệu của câu nói ấy nào giống câu hỏi! Không ngờ trí nhớ của anh Thành lại tót đến thế. Quả thật, tôi đã ở trên chiến trường chừng ấy thời gian.

“Vâng.”

“Trước tình hình hiện nay của đơn vị, các cán bộ đại đội sau khi bàn bạc đã quyết định điều động đồng chí lên đại đội làm liên lạc cho cán bộ quân sự. Cá nhân tôi thấy đồng chí có đủ phẩm chất yêu cầu cho công tác này. Việc giao nhiệm vụ sẽ được diễn ra trong cuộc họp của đại đội thời gian tới, tôi nói trước để đồng chí chuẩn bị tinh thần.”

Nói như vậy thì hẳn là ở trên đã có quyết định rồi. Tôi cũng chẳng biết làm liên lạc với làm lính thường thì nhiệm vụ có gì khác nhau, bèn mạnh dạn hỏi:

“Thưa đại đội trưởng, nhiệm vụ của liên lạc là làm gì ạ?”

Anh Thành giải thích:

“Nói một cách ngắn gọn, nhiệm vụ của liên lạc là nhận lệnh trực tiếp từ cán bộ đại đội rồi truyền đạt mệnh lệnh đó tới các cán bộ cấp trung đội, tiểu đội của đơn vị. Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng vì người liên lạc giống như chiếc cầu nối mọi vấn đề giữa các cấp trong đơn vị. Hãy tưởng tượng trong một trận đánh khẩn trương mà cái cầu nối này bị gãy, hoặc việc thông tin trao đổi giữa các cấp bị liên lạc làm chậm trễ hoặc sai lệch thì hậu quả sẽ vô cùng.”

Tôi thầm nghĩ, nếu chỉ là nhận lệnh và truyền lệnh thì nhiệm vụ này có phần đơn giản hơn nhiều so với anh lính chiến đấu. Để thỏa cơn tò mò, tôi hỏi tiếp:

“Làm liên lạc nhàn hơn lính chiến đấu, phải không ạ?

Nguyễn Bá Thành lắc đầu. Anh nhìn tôi, trong giây lát giọng bỗng trở nên vô cùng nghiêm nghị:

“Trái lại, làm liên lạc vất vả gấp đôi lính bộ binh chiến đấu dưới trung đội. Mức độ nguy hiểm cũng gấp hai lần. Thế nào, nói thế làm cậu sợ rồi phải không? Có dám nhận không?”

Tôi chẳng mảy may suy nghĩ lấy một giây, gật đầu luôn.

“Nhận chứ ạ, thưa thủ trưởng!”

“Tốt!”

Khi tiễn tôi ra khỏi hầm đại đội, đại đội trưởng bắt tay tôi. Lòng bàn tay ram ráp ấy có những ngón tay thô và ấm. Tôi đọc được một sự hài lòng qua cái bắt tay rất chặt.

***

Vừa về đến trung đội, Hiểu đã chạy ngay ra đón. Vẻ mặt anh đầy nỗi kích động trộn lẫn sự vui mừng, dường như không tin cái thằng anh đang nắm chặt lấy vai mà lắc này là tôi vậy.

“Anh tưởng cậu đào ngũ rồi chứ! Giời ạ! Cậu đã biến đi đâu vậy, làm anh mày lo sốt vó.”

“Em về E bộ thăm bạn bị thương.”

“Thảo nào. Mà đi thì đi cũng không nhắn với anh một tiếng làm anh mày ngồi đến tối mịt không đợi được nữa đành phải về đơn vị. Gớm, cậu không biết anh đã khổ sở khi bị cánh cán bộ đại đội quay như chong chóng thế nào đâu. Nghe nói trước khi cho anh em mình về cứ ba lô, bọn họ đã cãi nhau trong cuộc họp vì cái nỗi phần lớn cán bộ đều không đồng ý phê duyệt. Anh Xê phải lấy danh dự Đảng viên ra bảo đảm. Cuối cùng, đại đội trưởng thuyết phục thêm anh em ta mới được đi đấy. Nếu cậu mà đào ngũ thật thì gây họa cho biết bao nhiêu người.”

Hiểu rất vui nên cười nói huyên thuyên khác hẳn vẻ ủ ê thường ngày. Vui, một phần vì tôi đã trở về, không sứt mẻ đi đâu tí gì, nhưng nguyên do chính là anh đã thủ được cả quyển sách nhạc theo về đơn vị, có cái để giết thời gian và chìm vào thê: giới đẹp đẽ thơ mộng của riêng anh. Tuy nhiên, niềm vui ấy chẳng tày gang. Chỉ một ngày sau khi tôi về đơn vị, biến cố lớn đã xảy ra.