“Những tháng cuối mùa mưa năm 1978 trên trận địa chốt dọc bờ mương, đất K.

Vậy là toàn C đã thay chốt xong rồi. Trận địa chốt là hai dãy nhà lá dựng dọc hai bên bờ mương. Nhân sự cả C phải điều động lại quân số cho phù hợp với số hầm mới mà đơn vị phải chốt giữ. Ta và địch cách nhau có 200 đến 300 mét. Hằng đêm, địch thường bắn cối 82 ly sang bên này. Mỗi lần nghe tiếng cối nổ, ruột gan mình lại xót hết cả lên. Anh em nằm trên hầm tiền tiêu đã có người bị thương phải chuyển về. Tuy nhiên lệnh cấm bắn trả vẫn phải thực hiện nghiêm ngặt. Địch muốn bắn bao nhiêu thì mặc xác chúng. Ta gồng mình phòng thủ chờ thời cơ.

Có điều, các cậu lính mới là chúa hay thích chơi ngông. Thấy địch bắn mà phải im lặng là hay ngứa ngáy tay chân lắm. Thế nên mình không lúc nào ngồi yên được. Chỗ nào địch vừa bắn vào thì phải lặn lội có mặt ngay để kiểm tra. Phải “phủ đầu” ngay. Để chúng nó bắn trả lung tung thì lộ hết sơ đồ phòng ngự của ta.

Khoảng chừng 7 giờ tối ngày hôm đó, tự nhiên mình nghe thấy hai loạt AK điểm xạ khơi mào từ phía hầm của Xê B trưởng. Sau loạt đạn đó, súng nổ vang cả toàn tuyến chốt. Từ hầm tiền tiêu đến các hầm xung quanh đều đồng loạt nổ súng. Đạn bay rát cả phía ta và phía địch. Đêm tối như mù vói nhau hết cả, chỉ có thể quan sát được ánh lửa đầu nòng phía đối diện.

Đột nhiên, phía chốt địch liên tiếp lóe sáng, kèm với những tiếng nổ lớn vang lên chát chúa.

Rồi tất cả cũng chìm đi rất nhanh.

Lạ thật. Mình ngẩn cả người, không hiểu đạn gì vừa bắn ra. Cả trận địa ai cũng ngơ ngác. Nóng ruột chạy ngay đi điều tra. Hóa ra, kẻ đầu trò chính là Vũ Văn Hòa. Chẳng hiểu ai dạy hay cậu ta tự nghĩ ra cách chế lại các quả đạn M72 bị xịt. Đạn M72 này khi thay chốt thì hầu như hầm nào cũng vứt lung tung vài quả hỏng. Lính được dặn rằng nếu M72 bắn hỏng thì bỏ, cấm được nghịch ngợm tháo lắp. Cậu này dùng dây giày nhồi thuốc đạn rồi buộc vào đoạn dây nối với quả đạn dòng từ cò ra làm dây nổ chậm. Sau đó đấu các đầu dây với nhau, châm lửa đốt cả dàn hơn hai chục quả một lúc. Hai loạt AK điểm xạ ban nãy để dụ địch bắn trả nhằm xác định mục tiêu bắn.

Mình tức quá mắng:

“Có biết nguy hiểm lắm không? Dám cạy đạn M72 tại hầm à? Ai cho các cậu nghịch dại như thế cơ chứ? Nhỡ đạn phát nổ thì chết cả nút à?”

Xê và Đấu không dám ho he gì. Hòa cũng cúi gằm mặt xuống. Lát sau, nghe mắng chán, cậu ta mới ngẩng lên khẽ phân bua:

“Khi tháo đạn em đã cắt dây dẫn từ cò xuống nên đạn không thể phát nổ được.”

“Còn nói nữa à! Cấm tuyệt đối, nhó chưa? Nếu muốn bắn thì tôi cho lên hầm tiền tiêu nằm bắn thoải mái.”

Nhưng phải công nhận là sau vụ bắn hơn hai chục quả đạn M72 chế thủ công ấy, bên chốt địch dè chừng hẳn, không thấy hung hăng bắn càn nhiều như trước. Còn cả C thì đi đâu cũng nghe anh em bàn tán vụ này. Râm ran suốt một thời gian. Từ đấy, mình cũng hay để ý đến Hòa. Công nhận cậu ta có lắm trò. Chắc cả C cũng chỉ có cậu ta nghĩ ra việc nung đỏ dây lò xo trong quả đạn để mài làm lưỡi câu. Nghe nói ngồi nửa buổi đã giật được một thùng đạn đầy cá.

Giữ chốt rồi lại rút chốt lùi về tuyến sau để đại đội khác lên thay...

Càng về cuối mùa mưa, điều kiện sinh hoạt và chiến đấu của C càng lúc càng khó khăn. Điều mình lo lắng nhất là lực lượng cán bộ trong toàn đơn vị đang mỏng đi một cách trầm trọng. Nhân sự phải gọi là khủng hoảng. Tin hy sinh, thiệt hại liên tiếp báo xuống tận từng trung đội. Lính mới vào nhiều. Toàn là những thanh niên non nớt chỉ vừa mới kết thúc khóa huấn luyện nghĩa vụ ba tháng. Họ cần lớp đàn anh chỉ bảo vậy mà lớp chỉ huy có kinh nghiệm càng ngày càng ít đi. Thêm vào đó là nạn đào ngũ. Cánh lính trẻ thủ đô được mệnh danh là chúa đào ngũ. Họ xin phép về tuyến sau chơi hoặc lấy vật này vật kia nhưng trên thực tế chỉ lấy cớ nhân lúc nhộn nhạo là trốn về nước. Khó khăn nữa là cái đói. Chẳng hiểu ở hậu phương mùa màng thất bát hay đường vận chuyển có vấn đề gì mà lương thực cho lính thiếu nghiêm trọng. Khẩu phần ăn bị cắt giảm thảm hại. Ban đầu từ 0,82kg gạo mỗi ngày giảm xuống còn 0,75 kg. Rồi cuối cùng khẩu phần ăn hàng ngày của anh em chỉ còn 3 gói mì tôm loại 85gr. Khốn khổ thật! Đang tuổi lớn sức ăn như rồng cuốn mà có chừng đó bỏ vào dạ dày thì chịu làm sao được. Nhìn đàn em vật vờ như cô hồn, da mặt thằng nào thằng nấy vàng sạm, nhàu nhò mình thương lắm nhưng biết làm sao. Đành động viên mọi người cố gắng chịu đựng vì khó khăn này là khó khăn chung.

Tình hình chiến sự đang tối hồi căng thẳng. Mùa khô sắp tối là lúc ta có thể hiệp đồng phản công trên toàn chiến trường. Theo phán đoán của mình thì việc C mình lên thay chốt cho C1 không chóng thì chầy sẽ được thực hiện. Vì thế mình tranh thủ đi thực tế, chiến đấu cùng các anh em C1 để quan sát tình hình. Những việc này không thừa. Trước khi tiếp quản, mình cần phải thuộc sơ đồ hầm hố công sự như lòng bàn tay. Thậm chí phải ghi nhớ từng vị trí gốc cây ngoài chốt chỗ địch có thể lợi dụng để phản công. Tóm lại, càng chuẩn bị kỹ chừng nào thì càng tốt chừng ấy. Đôi khi chỉ sơ sẩy một tí là đã phải trả giá bằng máu và xương của đồng đội. Cả của chính mình nữa.

Nằm chốt trên được vài ngày, vừa về đến C bộ thì chỉ huy Quang cho liên lạc báo họp gấp. Tưởng có vụ gì nghiêm trọng, hóa ra cuộc họp của cán bộ đại đội tối hôm ấy chỉ xoay quanh mỗi việc cho hay không cho phép lính về cứ ba lô. Họ xin về cứ để lấy quân trang. Tranh luận đến hồi căng thẳng. Một bên là ban quản lý đại đội không tán thành phê duyệt. Phe này, chính trị viên Tâm là người phản đối gay gắt nhất. Khóe miệng vốn vẫn luôn nhẹ nhõm vui vẻ của anh ta lúc này mím chặt. Quai hàm đanh lại tỏ rõ vẻ không hài lòng.

Tâm nói:

“Vấn đề không phải tin tưởng hay không tin tưởng. Vấn đề là chúng ta không thể mắc bất cứ sai lầm nào lúc này được.”

Phe kia là B trưởng B3. Xê nói:

“Tôi xin lấy danh dự Đảng viên của mình ra để đảm bảo cho hai đồng chí ấy.”

“Thế thì bây giờ ý kiến của đồng chí đại đội trưởng như thế nào chúng ta sẽ nghe theo như thế ấy!”

“Nhất trí!”

Mình dở khóc dở cười, hỏi:

“Ai xin phép về cứ ba lô vậy?”

“Là Hòa và Hiểu thưa đại đội trưởng.”

Lại là cậu lính trắng trẻo lắm trò lắm tội ấy. Đó là người mà ngày đầu đến, Tâm và Quang đã nhắm làm liên lạc cho mình. Có lẽ, thời gian thử thách dành cho cậu ta cũng đã đủ rồi. Mình có chủ ý của mình, nếu như lần này cậu ta đi cứ ba lô xong về lại đơn vị theo đúng quy định thì coi như là đạt. Mình bảo:

“Tôi đồng ý.”

Rồi mình nháy mắt với Tâm. Tâm không hiểu ý, mặt cứ sa sầm xuống.

Thế đấy! Thời chiến, nửa ngày phép về cứ ba lô của E thôi cũng là một quyết định hết sức khó khăn. Nhưng không hiểu sao mình thấy tin Hòa. Có lẽ ngay từ lần gặp đầu tiên, mình đã tin tưởng cậu ta rồi.

Tuy nhiên, nếu mình sai lầm thì sao?

Quả nhiên đến trưa, Tâm nhìn đồng hồ đã chỉ quá 12 giờ, khục khặc bảo:

“Hay chúng nó tếch rồi các bố?”

“Gọi điện lên trên hỏi thử xem!”

“Không cần làm to chuyện. Cứ đợi đến tối xem thế nào đã.”

Mình tự bào chữa cho họ, nghĩ có lẽ hai chú lính này la cà, tụt tạt dọc đường đấy thôi.

Rồi đến đêm, mưa bắt đầu rơi. Mưa ngày càng nặng hạt.

Hai thằng em chờ mãi vẫn không thấy về.”

- Trích từ cuốn sổ ghi chép của Cựu chiến binh Nguyễn Bá Thành - Đại đội trưởng.