Việc Nhật Bản muốn chinh phạt Đài Loan vừa lộ ra, các nước lớn đã xôn xao bàn tán.
Ban đầu, các quốc gia tỏ ra hờ hững trước sự kiện này. Nhưng sau đó, lo ngại lợi ích mậu dịch của mình ở Đài Loan bị ảnh hưởng, họ đều tuyên bố trung lập, không ủng hộ bên nào.
Tuy nhiên, thái độ của một quốc gia lại khác biệt, đó chính là nước Mỹ.
Nguyên nhân là, vài năm trước, người Mỹ cũng từng gặp chuyện tương tự người Lưu Cầu ở Đài Loan.
Khi đó, lãnh sự Mỹ trú tại Hạ Môn là Charles William Le Gendre, sau khi biết tin đã tìm đến quan viên địa phương của Đại Thanh để thương lượng.
Nhưng vị quan Đại Thanh kia lại có thái độ giống như Bộ Ngoại giao nhiều năm sau đối với Nhật Bản, cũng xưng những nơi đó là "sinh phiên" thuộc ngoài vòng giáo hóa, muốn người Mỹ tự giải quyết.
Thế là Le Gendre liền liên lạc với quân đội Mỹ, phát động tấn công vào Lang Kiệu ở Đài Loan, nhưng bị người Paiwan ở đó đánh lui.
Cuối cùng, trải qua đàm phán hòa bình, Le Gendre ký kết "Nam Giáp chi minh" với người Paiwan, mới chấm dứt việc này. Từ đó, Le Gendre luôn canh cánh trong lòng về Đài Loan.
Về sau, ông từ chức lãnh sự, đến Nhật Bản. Khi nghe nói Nhật Bản có kế hoạch xâm lược Đài Loan, ông cảm thấy vô cùng hưng phấn.
Người Nhật Bản thấy một người "thông thuộc phiên giới Đài Loan" tự tìm đến cửa như vậy, mừng rỡ như nhặt được vàng. Họ thuê Le Gendre làm cố vấn, còn hứa hẹn cho ông chức quan lớn, thậm chí sau này có thể để ông làm Tổng đốc Đài Loan.
Le Gendre cũng bắt đầu tích cực bày mưu tính kế. Ông cung cấp cho người Nhật Bản rất nhiều tình báo quan trọng về chính phủ Thanh và tình hình ở Đài Loan, đồng thời vạch ra những kế hoạch chi tiết về ngoại giao và phương lược xuất binh.
Có thể nói, từ việc người Nhật Bản đến Bộ Ngoại giao thương lượng, đến việc chính thức xuất binh Đài Loan, rồi định ra sách lược ngoại giao để che mắt các nước lớn, Le Gendre đều đóng vai trò then chốt ở phía sau.
Le Gendre còn giúp Nhật Bản thuê quân nhân Mỹ, liên hệ thuê tàu thuyền, mua sắm súng ống đạn dược, và tự mình gia nhập vào quân đội Nhật Bản chinh phạt Đài Loan.
Nước Nhật sau khi kết thúc nội loạn, bắt đầu duy tân, đã nhanh chóng đi lên con đường cải cách cận đại hóa.
Nhưng đất nước Nhật Bản nhỏ hẹp, tài nguyên thiếu thốn, động lực phát triển không đủ. Lại thêm tâm tính cố hữu, bởi vậy ngay từ đầu cuộc cải cách, họ đã chủ trương đối ngoại xâm lược, mở rộng không gian sinh tồn.
Điểm này có thể thấy rõ qua tác phẩm "Chinh Hàn bàn luận" của Tá Điền Cốc Tranh.
Triều Tiên, Lưu Cầu, Lữ Tống đều bị coi là mục tiêu xâm lược. Thậm chí Mãn Thanh cũng được liệt vào viễn cảnh tương lai. Mà đảo Đài Loan, vì nằm ở vị trí địa lý trọng yếu, tất nhiên phải hứng chịu đầu tiên.
Nhật Bản mưu đồ chiếm lấy Đài Loan, khác với người phương Tây chỉ chú trọng mậu dịch, mà là muốn hoàn toàn chiếm đoạt.
Vừa mới bắt đầu duy tân chưa được mấy năm, cánh chim chưa đủ lông đủ cánh, đã muốn xuất binh hải ngoại, có thể thấy rõ dã tâm và tâm tính xâm lược của họ.
Nhật Bản chuẩn bị chinh phạt Đài Loan, mãi đến khi đã gióng trống khua chiêng, triều đình Thanh mới trằn trọc nhận được tin tức.
Còn Trần Tế Phương và những người khác thì đã sớm nắm rõ thông tin liên quan từ trước đó. Và cũng đã sớm bắt đầu các công tác chuẩn bị.
Điều này có được là nhờ công tác hiệu quả của Cục Dò Hỏi thuộc thương đoàn.
Thông qua nhiều phương thức và con đường khác nhau, Cục Dò Hỏi không chỉ thăm dò được việc Nhật Bản đang chuẩn bị cho cuộc xuất chinh, mà còn nắm giữ được nhiều sự tình và nhân vật đằng sau sự kiện này.
Đồng thời, họ cũng hiểu được tình hình của nước Lưu Cầu, điều mà Trần Tế Phương và những người khác hết sức quan tâm.
Dựa trên những tin tình báo thu thập được, Trần Tế Phương và những người khác vừa tiến hành bố trí điều chỉnh, vừa bàn bạc đối sách ứng phó.
"Nhị đệ, Đài Loan đâu có thuộc quyền quản hạt của Lưỡng Giang Tổng đốc như đệ, ta có cần phải nhúng tay vào vũng nước đục này không?" Trần Tế Vân hỏi.
Hôm đó, Trần Tế Phương đến phủ của đại ca ở Tô Châu, còn mời cả Tứ đệ và ba vị tướng lĩnh thương đoàn đến, cùng nhau thương thảo việc Nhật Bản công chiếm Đài Loan.
Đối mặt với nghi vấn của đại ca, Trần Tế Phương ung dung đáp:
"Ta đây mang chức Nam Dương đại thần, việc này lại liên quan đến ngoại quốc, tức là giao thiệp với nước ngoài, tự nhiên phải quản. Huống chi, việc giữ yên bờ cõi, dù có thuộc bổn phận hay không, đều là nghĩa vụ không thể chối từ."
Nghe hắn nói vậy, những người khác đều gật đầu đồng tình. Trần Tế Vân cũng không còn gì để nói.
Buổi thảo luận này được xem như một hội nghị chiến lược cấp cao của thương đoàn.
Trần Tế Phương không cần nhiều lời, là người sáng lập, cũng là thống soái cao nhất của thương đoàn.
Trần Tế Vân tuy đã lâu không ở trong quân, nhưng cũng là một trong những người đặt nền móng cho thương đoàn, từng nhiều lần dẫn quân vào sinh ra tử. Mỗi lần thương đoàn có quyết sách quan trọng, đều có ông tham gia.
Còn Trần Tế Nghiễm, với tư cách người phụ trách thủy sư doanh, lần ứng phó này, e rằng thủy sư doanh sẽ phải gánh vác phần lớn công việc cần giải quyết, gánh nặng trên vai hắn thật không hề nhẹ.
Trong ba vị tướng lĩnh, một người là Trần Kinh Sơn, hiện đã là chủ tướng lục sư của thương đoàn.
Một người khác tên là Ngô Sơn, tự Xa Địch, người Ninh Hải, Chiết Giang, sinh năm Đạo Quang thứ mười tám.
Hắn hiện là chỉ huy hạm đội thủy sư doanh. Việc huấn luyện hạm đội hàng ngày hoặc tuần tra xa đều do hắn trực tiếp tổ chức và chỉ huy.
Người cuối cùng là Lưu Như Xương, tự Vũ Sinh, người Ngô Giang, Giang Tô, sinh năm Đạo Quang thứ hai mươi bảy.
Hắn chính là vị doanh quan năm xưa ở thành Tô Châu, đã đề nghị Trần Tế Nghiễm phái quân tập kích, quấy rối quân Thái Bình. Nay đã được điều vào thủy sư doanh, trở thành người phụ trách thủy sư lục doanh.
Sau khi thống nhất tư tưởng, mọi người bắt đầu chính thức bàn bạc.
Trần Tế Nghiễm mở đầu bằng việc giới thiệu những tin tức mà Tình báo cục thu thập được về Lưu Cầu.
"Cách đây không lâu, thông qua những lời đồn đại từ việc buôn bán với người nước ngoài, có thể thấy rằng trong lãnh thổ Lưu Cầu có một lượng lớn người Nhật Bản sinh sống và hoạt động."
"Tuy rằng khi người phương Tây đến Lưu Cầu buôn bán, họ vẫn giao thiệp với người bản địa, nhưng thường có thể nhận thấy rằng phía sau có người Nhật Bản thao túng. Hơn nữa, tình trạng này dường như đã tồn tại từ rất lâu rồi."
"Thực tế, rất nhiều quốc gia Tây Dương đã ký kết hiệp ước thông thương với Lưu Cầu. Việc Lưu Cầu tự ý ký kết hiệp ước với nước khác mà không báo cáo lên Đại Thanh, đã là vi phạm quy tắc của nước phiên thuộc."
"Nhưng theo những gì ta biết, những việc này Lễ bộ và bộ ngoại giao ít nhiều cũng đã biết, nhưng chưa từng thấy triều đình bàn luận đến. Ai, thật sự là..."
Sau một tiếng thở dài, hắn nói tiếp: "Để thu thập thêm thông tin chi tiết, Tình báo cục đã thuê người Tây Dương từng thông thương với Lưu Cầu. Tin tức thu được còn kinh người hơn."
"Theo nhiều dấu hiệu cho thấy, Lưu Cầu quốc có lẽ đã sớm bị người Nhật Bản khống chế, hơn nữa thời gian còn lâu hơn họ ta tưởng tượng."
"Tại khu vực vương thành Lưu Cầu hoặc các cảng thông thương, người Nhật Bản còn dè chừng. Nhưng ở những hòn đảo xa xôi, người Nhật Bản lại coi như nhà mình, không hề kiêng kỵ gì."
"Vậy những sứ giả được triều đình sắc phong trước đây, đi lại mất một thời gian dài, sao lại không báo cáo những điều này?" Trần Tế Vân nghi hoặc hỏi.
"Có lẽ người Nhật Bản cố tình che giấu, nên không ai phát hiện ra. Mà bây giờ, bọn họ lại xưng dân Lưu Cầu là thuộc dân của họ, xem ra là không có ý định tiếp tục che giấu nữa." Trần Tế Nghiễm đáp.
"Bọn người Nhật Bản này, thật quá xảo trá! Còn Lưu Cầu quốc, đã bị chiếm đoạt mà quốc vương vẫn hướng Đại Thanh cầu phong, còn cùng người Nhật Bản lừa gạt, thật đáng ghê tởm." Trần Tế Vân tức giận nói.
"Ừm, đại ca nói phải." Trần Tế Nghiễm nói: "Bất quá, rốt cuộc là đáng ghê tởm đến cực điểm, hay là có ẩn tình khác, chỉ khi đến Lưu Cầu một chuyến, họ ta mới thực sự biết được."
